III SA/Gd 338/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi I. G.-K. na postanowienie Dowódcy [...] z dnia 12 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Sygn. akt III SA/Gd 338 /15 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. nr [...] Dowódca [...] Flotylli Okrętów, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez I. G.-K. od rozkazu nr [...] Dowódcy Dywizjonu Okrętów Podwodnych z dnia 24.10.2014 r., którym zwolniono ją z zawodowej służby wojskowej z dniem 30.11.2014 r. wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej, na podstawie art. 111 pkt 4 oraz art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ wskazał, że rozkaz nr [...] został przesłany stronie za pośrednictwem P. P. S.A. listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w dniu 28.10.2014 r. Przesyłka została awizowana w dniu 31.10.2014 r. oraz powtórnie w dniu 10.11.2014 r. Z uwagi na fakt, że nie została podjęta w zakreślonym terminie, zwrócono ją ze stosowną adnotacją. Doręczenie w świetle art. 44 § 3 i 4 k.p.a. uznano za dokonane , albowiem bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczął się wraz z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia 31.10.2014 r., a w tym terminie strona nie złożyła odwołania. W dniu 3 grudnia 2014r. , na żądanie strony, została wydana jedynie kopia ostatecznego rozkazu. Pełnomocnik złożył odwołanie poprzez P. P. SA, nadając przesyłkę poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 8.12.2014 r. (data stempla pocztowego).W ocenie organu II instancji czynność ta została wykonana z przekroczeniem terminu określonego w pouczeniu zawartym w rozkazie, a wynikającym wprost z treści art. 129 k.p.a. Odwołanie zostało złożone po terminie, w czasie, gdy rozkaz był już ostateczny i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu. W związku z powyższym należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. I. G.-K. wniosła skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 75 § 1 i 2 w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez brak zapewnienia udziału w toczącym się postępowaniu; art. 8 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 6 w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 i 7 k.p.a., poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji, która zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie zakazu zwalniania pracownic w ciąży. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Woskowej Nr [...] w G. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała uwzględnieniu. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie organu odwoławczego, wydane w sprawie zwolnienia żołnierza zawodowego – skarżącej - z zawodowej służby wojskowej, stwierdzające –literalnie - niedopuszczalność odwołania. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz.1414 ze zm.), od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183 i 1195), i , z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Przepis ten ma zastosowanie do decyzji wydanej w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej na podstawie przepisów wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji - art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wydanej wobec skarżącej. W tej sytuacji w postępowaniu odwoławczym w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące doręczania pism. Artykuł 44 k.p.a., według którego, jak twierdzi organ, nastąpiło doręczenie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, ma brzmienie następujące: "Art.44 § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że aby można było mówić o prawidłowym ( skutecznym) doręczeniu zastępczym w trybie art. 44 k.p.a. , muszą zostać spełnione wszystkie warunki określone tym przepisem. W razie niedokonania jednej z tych czynności niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona prawidłowo ( por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2893/14, publ. LEX nr 1624414). Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza. Musi istnieć pewność , że adresat został prawidłowo zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 794/10 – LEX nr 1068869, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 935/11 - LEX nr 1082823, , wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 710/14 , publ. LEX nr 1535074). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądy powyższe podziela. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że znajdująca się w aktach administracyjnych koperta, w której wysłano skarżącej decyzję z dnia 24 października 2014 r. nie odpowiada wymogom określonym w art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. Na kopercie znajdują się jedynie odciski pieczęci urzędu pocztowego i informacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Brak jest natomiast jakichkolwiek danych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, czy -a jeśli tak to gdzie- doręczyciel pozostawił adresatowi pismo zawierające informację o terminie i miejscu jego odbioru. W ocenie Sądu umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma odcisku pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy też wzmianki o awizowaniu przesyłki nie jest wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma przewidziane art. 44 k.p.a. Konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w przywołanym przepisie. Skoro powyższe przesłanki nie zostały w niniejszej sprawie spełnione, twierdzenie organu odwoławczego o skuteczności doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 14 listopada 2014 r. (ostatni dzień czternastodniowego okresu liczonego od dnia 31 października 2014 r.) jest nieuprawnione. Doręczenie to nie było skuteczne. W sprawie niesporne było, że skarżącej, na jej żądanie, doręczono decyzję organu pierwszej instancji w dniu 3 grudnia 2014 r., przy czym organ, nie kwestionując powyższej daty stoi na stanowisku, że było to doręczenie jedynie kopii tej decyzji. Skoro, jak stwierdzono powyżej, wcześniejsza próba doręczenia skarżącej decyzji z dnia 24 października 2014 r. nie była skuteczna, doręczenie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji w dniu 3 grudnia 2014 r. należy uznać za wprowadzenie tej decyzji do obrotu prawnego. Tym samym strona uprawniona była wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji, czyli od dnia 3 grudnia 2014 r. Skarżąca uczyniła to w dniu 8 grudnia 2014 r. ( data stempla pocztowego, okoliczność niesporna), wobec czego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła w terminie. W tej sytuacji wadliwe jest stanowisko organu odwoławczego o uchybieniu terminu przez skarżącą do wniesienia odwołania. Należy na marginesie dodać, że organ odwoławczy, mimo że uznał ( wadliwie), że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, stwierdził w zaskarżonym skargą postanowieniu nie uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a niedopuszczalność odwołania. Organowi umknęło, że art. 134 k.p.a. przewiduje wydanie dwóch różnych rozstrzygnięć –dotyczących niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ) p.p.s.a. uwzględnił skargę. Rzeczą organu odwoławczego będzie rozpatrzenie odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji, bowiem wniosła ona odwołanie od tej decyzji w terminie.