I SA/Rz 745/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-09-24

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości Skarbu Państwa pracownikowi Lasów Państwowych w drodze przetargu ograniczonego, z uwzględnieniem bonifikaty, podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, a jeśli tak, to od jakiej kwoty należy go naliczyć?
Ratio decidendi
Zaskarżona interpretacja Ministra Finansów jest wadliwa, ponieważ organ pominął przepis art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który przewiduje zwolnienie od tego podatku dla czynności cywilnoprawnych w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten obejmuje również czynności uregulowane w innych ustawach, w tym w ustawie o lasach, dotyczących gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. W związku z tym, sprzedaż nieruchomości w opisanym stanie faktycznym powinna być zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Stan faktyczny
Skarżący nabył nieruchomość Skarbu Państwa w drodze przetargu ograniczonego za cenę 35.005,00 zł, po uwzględnieniu 95% bonifikaty od ceny wywoławczej ustalonej przez rzeczoznawcę na 50.179,00 zł. Cena zaoferowana w przetargu wyniosła 700.100,00 zł. Skarżący zwrócił się o interpretację, czy podatek od czynności cywilnoprawnych należy naliczyć od ceny wywoławczej (wartości rynkowej wg rzeczoznawcy) czy od ceny zaoferowanej w przetargu. Minister Finansów wydał interpretację uznając stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, wskazując, że podatek należy naliczyć od wartości rynkowej nieruchomości, która nie jest tożsama z ceną wywoławczą.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądzono od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska SO del. Piotr Popek / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015r. sprawy ze skargi J. Ł. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego J. Ł. kwotę 200 (słownie dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. Ł. (dalej: Wnioskodawca lub Skarżący) w dniu 12 stycznia 2015 r. zwrócił się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania przy zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu ograniczonego. We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe: W dniu 14 listopada 2014 r. w siedzibie Nadleśnictwa K. przeprowadzony został przetarg ofertowy, ograniczony dla pracowników i byłych pracowników Lasów Państwowych na sprzedaż nieruchomości, położonej w C., będącej własnością Skarbu Państwa - Nadleśnictwa K., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 1 października 2013 r. Nieruchomość została wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 50.179.00 zł. co stanowiło cenę wywoławczą. Zaproponowana przez Wnioskodawcę kwota wynosiła 700.100,00 zł., co stanowiło kwotę prawie 14-krotnie wyższą od ceny ustalonej przez rzeczoznawcę. W wyniku przeprowadzonego przetargu ofertowego Wnioskodawca został wybrany kandydatem na nabywcę w/w nieruchomości. W dniu 15 grudnia 2014 r., na podstawie art. 40a ust. 4-6 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2014 r., poz. 1153, z późn. zm.) Wnioskodawca zakupił przedmiotową nieruchomość na podstawie aktu notarialnego od Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych - Nadleśnictwa K. Po uwzględnieniu przysługującej Wnioskodawcy z tytułu zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, bonifikaty w wysokości 95% wartości, Wnioskodawca zapłacił za nieruchomość kwotę 35.005.00 zł., co w akcie notarialnym zostało określone jako cena sprzedaży. Przy zawartej umowie został odprowadzony podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% obliczonej od kwoty 700.100.00 zł. tj. 14.002.00 zł. W związku z powyższym wnioskodawca zadał następujące pytanie: od jakiej kwoty należy zapłacić 2% podatek od czynności cywilnoprawnych w przedstawionym stanie faktycznym? Zdaniem Wnioskodawcy, podatek od czynności cywilnoprawnych powinien zostać naliczony od wartości rynkowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego, czyli w opisanym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym od kwoty 50.179.00 zł. Uzasadniając powyższe Wnioskodawca powołał art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649, z późn. zm.), z którego wynika, że przy sprzedaży podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 tej ustawy wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczy tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Wnioskodawca podkreślił, że w opisanym przez niego stanie faktycznym cena nieruchomości została ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 50.179,00 zł. Natomiast zaoferowana przez Wnioskodawcę w przetargu cena przewyższająca cenę wywoławczą, została zaproponowana w celu uzyskania szansy na wygranie w/w przetargu, mając na względzie przysługującą Wnioskodawcy 95% bonifikatę. Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w której stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 12 stycznia 2015 r. (data wpływu do Organu - 16 stycznia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania przy zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu ograniczonego - jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ interpretujący dokonał analizy obowiązującego stanu prawnego w zakresie przedstawionym we wniosku. Podkreślił więc, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 w/w ustawy wartość rynkową określa się na podstawie przeciętnych cen przedmiotu czynności cywilnoprawnych stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Jeżeli jednak podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, wartości rynkowej, to stosownie do art. 6 ust. 3 w/w ustawy, organ wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Natomiast w przypadku, gdy podatnik, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub poda! wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik (art. 6 ust. 4 cyt. ustawy). Zatem zdaniem organu z treści powyższych przepisów wynika, że podatek od czynności cywilnoprawnych nalicza się od wartości przedmiotu transakcji ustalanej przez strony umowy sprzedaży wyrażonej w cenie. Jednakże, w przypadku, gdy cena odbiega od wartości rynkowej, organ wezwie podatnika do jej zmiany, gdyż zgodnie z przepisami podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa przedmiotu transakcji. Zgodnie z art. 40a ust. 1 ustawy o lasach Lasy Państwowe mogą sprzedawać nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi i samodzielne lokale mieszkalne, oraz grunty z budynkami mieszkalnymi w budowie, nieprzydatne Lasom Państwowym. Ustęp 2 analizowanego przepisu stanowi natomiast, że ustalenie ceny nieruchomości przy sprzedaży, o której mowa w ust. 1. następuje na zasadach określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami. Z kolei w myśl art. 40a ust. 4 tej. ustawy pracownicy i byli pracownicy Lasów Państwowych, mający co najmniej trzyletni okres zatrudnienia w Lasach Państwowych, z wyjątkiem osób, z którymi stosunek pracy rozwiązany został bez wypowiedzenia z winy pracownika, posiadają pierwszeństwa nabycia lokali, których są najemcami i w których mieszkają. Cena sprzedaży lokalu podlega łącznemu obniżeniu o 6% za każdy rok zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych i o 3% za każdy rok najmu tego lokalu, nie więcej jednak niż o 95%. Jeżeli osobą uprawnioną jest emeryt lub rencista, cena nabycia lokalu ustalona jest na 5% jego wartości. Stosownie do art. 40a ust. 9 ustawy o lasach pracownicy i byli pracownicy Lasów Państwowych niebędący najemcami lokali przeznaczonych do sprzedaży, pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, mają pierwszeństwo nabycia lokali wolnych (pustostanów) lub gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie na warunkach określonych w ust. 4. Na podstawie art. 40b ust. 11 tej ustawy, jeżeli ofertę kupna lokalu wolnego (pustostanu) lub gruntu z budynkiem mieszkalnym w budowie zgłosi więcej niż jedna osoba, sprzedaż następuje w drodze przetargu ograniczonego, w którym uczestniczyć mogą jedynie osoby uprawnione na podstawie ust. 9. Przy zapłacie ceny ustalonej w przetargu ograniczonym ust. 4 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518, z późn. zm.) cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości. Z kolei art. 67 ust. 2 pkt 1 tej ustawy statuuje, że przy sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu cenę wywoławczą w pierwszym przetargu ustala się w wysokości nie niższej niż wartość nieruchomości. Szczegółowe regulacje dotyczące sposobów i metod określania wartości nieruchomości zawarte zostały w dziale IV ustawy o gospodarce nieruchomościami - Wycena nieruchomości, w szczególności w jego rozdziale 1 - Określanie wartości nieruchomości. Mając na uwadze opisany we wniosku stan faktyczny oraz cytowane wyżej przepisy prawa, w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych organ interpretacyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. Natomiast wskazana przez Wnioskodawcę kwota 50.179.00 zł, określona przez rzeczoznawcę majątkowego, to - jak wynika z opisu stanu faktycznego - cena wywoławcza. Według organu ustalona w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych metoda określania wartości rynkowej rzeczy i praw majątkowych nie odnosi się wprost do bonifikat. Przyjąć jednak należy, że cena przedstawiona w ofercie, uwzględniająca adresowaną jedynie do wybranych podmiotów bonifikatę, nie stanowi przeciętnej ceny stosowanej w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku. Nie odpowiada więc wartości rynkowej, którą należy przyjąć za podstawę opodatkowania na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatek należy obliczyć od wartości rynkowej sprzedanej nieruchomości ustalonej w oparciu o art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym w przedmiotowej sprawie podstawy opodatkowania nie może stanowić wartość nieruchomości określona przez rzeczoznawcę majątkowego, tj. kwota 50.179,00 zł. bowiem jak wynika jednoznacznie z wniosku, została ona ustalona dla określenia ceny wywoławczej. W konsekwencji podatek od czynności cywilnoprawnych według stawki 2% należy zapłacić od wartości rynkowej nabytej nieruchomości. Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. Wnioskodawca wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. Na interpretację przepisów prawa podatkowego z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Dyrektora Izby Skarbowej, działającego w imieniu Ministra Finansów skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z [...] lipca 2015 r., za pośrednictwem organu, wniósł Skarżący J.Ł. Powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego zaskarżył w całości, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych tj. wadliwość rozumienia przesłanki wartości rynkowej rzeczy przy umowie sprzedaży, poprzez przyjęcie, iż jest to najwyższa cena zaoferowana w przetargu ograniczonym (bez uwzględnienia należnej bonifikaty), podczas gdy cena nieruchomości została ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego. Wywodząc powyższe wniósł, o uchylenie zaskarżonej interpretacji przepisów prawa podatkowego w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wartość rynkowa, nie jest tożsama z ceną wskazaną przez strony w umowie, choćby zawartej w formie aktu notarialnego, powołując na poparcie swego stanowiska wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 1999 r., SA/Łd 587/97. Zatem cena nie odgrywa samodzielnej roli przy obliczaniu podatku od czynności cywilnoprawnych i nie można jej uznać za kryterium ustawowe obliczania tego podatku. Kryterium takie stanowi bowiem wartość rynkowa rzeczy, która jest jedynie pomocniczo kształtowana przez cenę, i to nie przez cenę umowną, lecz przez cenę przeciętną w danej miejscowości. Wobec tego organ słusznie uznał, że podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. Organ wskazał również, że podatek od czynności cywilnoprawnych nalicza się od wartości przedmiotu transakcji ustalanej przez strony umowy sprzedaży, wyrażonej w cenie, a gdy cena znacząco odbiega od wartości rynkowej, organ wzywa podatnika do jej zmiany, bowiem zgodnie z przepisami podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa przedmiotu transakcji. Jednakże skarżący nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż wskazana przez wnioskodawcę kwota 50.179,00 zł - określona przez rzeczoznawcę majątkowego, nie stanowi ceny rynkowej nieruchomości, bowiem została ona ustalona dla określenia ceny wywoławczej. W konsekwencji podatek od czynności cywilnoprawnych według stawki 2% należy zapłacić od wartości rynkowej nabytej nieruchomości. Zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu wydanej interpretacji indywidualnej organ jednak w żaden sposób nie odniósł się do kwestii, iż zaproponowana przez wnioskodawcę w przetargu ograniczonym kwota 700.100,00 zł, przewyższała cenę wywoławczą prawie 14-krotnie, a dokładnie o kwotę 649.921,00 zł. Nie sposób więc przychylić się do stwierdzenia by kwota 14-krotnie wyższa od ceny wywoławczej (ustalonej przez rzeczoznawcę) stanowiła adekwatną cenę rynkową, tj. przeciętną cenę stosowaną w obrocie rzeczami tego rodzaju z uwzględnieniem miejsca ich położenia, stanu i stopnia zużycia (art. 6 ust. 2 u.p.c.c). Podkreślił, że zaproponował w/w kwotę jedynie z uwagi okoliczność przysługującej mu 95%-towej bonifikaty. Zaoferował kwotę znacząco przewyższającą cenę nieruchomości określoną przez rzeczoznawcę, żeby mieć szanse na wygranie przetargu. W rezultacie tej bonifikaty przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez skarżącego za kwotę 35.005,00 zł i taka cena została wpisana do aktu notarialnego jako cena sprzedaży. Jest to zatem ostateczna cena transakcji, za jaką skarżący nabył nieruchomość. Kwota ta stanowiła 70% ceny określonej przez rzeczoznawcę, który ustalił wartość rynkową nieruchomości. Przedmiotowa kwota została określona jako cena wywoławcza (rynkowa) w zaproszeniu do udziału w przetargu ograniczonym. Brak jest podstaw do przyznania racji twierdzeniu organu, że z wniosku przedłożonego przez wnioskodawcę wynika jednoznacznie, że w/w kwota została określona przez rzeczoznawcę dla wyłącznie określenia ceny wywoławczej, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej stan i położenie. Skarżący powołał się także na to, że w niemalże tożsamych stanach faktycznych organy podatkowe wydawały interpretacje potwierdzające stanowisko wnioskodawców, a zupełnie rozbieżne od zaskarżonej interpretacji (Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr IPPB2/436-390/08-2/MZ z dnia 9 stycznia 2009 r., Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach nr IBPBII/1/436-19/08/MZ z dnia 3 lutego 2009 r., Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nr ILPB2/436-73/09-2/MK z dnia 4 sierpnia 2009 r., Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy nr ITPB2/436-92/14/DSZ z dnia 7 lipca 2014 r.). W jednej z nich, według skarżącego, stwierdzono, że w przetargu preferencyjnej sprzedaży nieruchomości pracownikom lub byłym pracownikom Przedsiębiorstwa "Lasy Państwowe", niebędących ich najemcami, prowadzonej w trybie przetargu ograniczonego należy przyjąć zasadę, iż podstawę opodatkowania czynności cywilnoprawnej dotyczącej sprzedaży tej nieruchomości stanowi cena rynkowa określana przez rzeczoznawcę dla potrzeb tej sprzedaży (czyli cena wywoławcza) lub kwota fakturowana (cena sprzedaży) - jeśli przekracza wyżej wymienioną cenę rynkową. Takie rozwiązanie umożliwia równoprawne traktowanie wszystkich uczestników przetargu - bez względu na skalę posiadanych uprawnień do obniżenia ceny. Jeśli tego się nie uwzględnia, to wówczas pracownik posiadający uprawnienie do maksymalnego obniżenia ceny byłby obciążany kilkakrotnie wyższym podatkiem od czynności cywilnoprawnych, niż to ma miejsce w przypadku osoby o minimalnych uprawnieniach do obniżenia ceny - i to pomimo tego, że zaoferowaliby tę samą cenę sprzedaży nieruchomości. Na koniec skarżący dodał, że w świetle najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych sprawy regulowane przepisami o gospodarce nieruchomościami nie powinny być obciążane podatkiem od czynności cywilnoprawnych, dotyczy to również transakcji sprzedaży, dokonywanych na podstawie ustawy o lasach. Przykładowo w wyroku z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2742/14, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż ustanowionym w art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wyłączeniem z opodatkowania tym podatkiem czynności cywilnoprawnych w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomości objęte są zarówno czynności podlegające przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i czynności podlegające przepisom dotyczącym gospodarki nieruchomościami, zamieszczonym w innych ustawach, w tym także w ustawie o lasach. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, podkreślając, że w zaskarżonej interpretacji w żaden sposób nie stwierdzono, że kwotę 700 100 zł należy uznać za wartość rynkową nieruchomości, od której powinien zostać obliczony 2 % podatek od czynności cywilnoprawnych od sprzedaży. Organ interpretacyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, nie może zatem określać wysokości ceny rynkowej, a nie można utożsamiać ceny wywoławczej określonej na potrzeby przetargu z cena rynkową. Ta ostatnia powinna być określona zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), Sąd stwierdził naruszenia prawa uzasadniające jej uchylenie na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Na wstępie podkreślić należy, że w art. 14b § 3 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012, poz. 749) ustawodawca określił warunki formalne wniosku o udzielenie interpretacji. Zgodnie z normą wyrażoną w tym przepisie, składający wniosek jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub opisu zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Interpretator opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje interpretacji indywidualnej, przyjmując za podatnikiem ściśle określony stan faktyczny ze wszystkimi jego elementami. Przez taki pryzmat sąd dokonuje oceny adekwatności i trafności stanowiska interpretatora. Patrząc z tej perspektywy zaskarżoną interpretację należy ocenić krytycznie. We wniosku o wydanie interpretację przepisów prawa podatkowego skarżący uzasadniając swoje stanowisko wskazał, zbieżnie zresztą z interpretatorem, że przedmiotowy podatek powinien zostać naliczony od wartości rynkowej nabytej nieruchomości. Wskazując taką podstawę opodatkowania z powołaniem się na dyspozycje art. 6 ust 1 i 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych skarżący określił jednoznacznie, że wartością rynkową nabytej przez niego tej nieruchomości jest kwota 50 179 zł, odwołując się do ceny ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego na potrzeby toczącego się przetargu ograniczonego. W związku z tym uznać należy, że interpretator był związany stanowiskiem Wnioskodawcy co do tego, jaka jest wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 6 ust 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych to podatnik wskazuje wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Oczywiście nie oznacza to pozbawienia organu podatkowego przy wymiarze tego podatku, kompetencji do weryfikowania wartości wskazanej przez podatnika. W rzeczy samej w konsekwencji ewentualnego postępowania dowodowego, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, może się okazać, że podstawa opodatkowania wykazywana przez podatnika ulegnie zmianie, ale to jest kwestia dalsza, związana z hipotetycznymi działaniami organów podatkowych, wykraczającymi poza rozważania niezbędne do oceny konsekwencji prawnopodatkowych działań skarżącego przedstawionych w stanie faktycznym. Uprawnienia do weryfikacji zgłoszeń, deklaracji, zeznań podatkowych posiadają zresztą organy w zasadzie przy wymiarze każdego zobowiązania podatkowego. Nie zmienia to jednak istoty sprawy, że skarżący we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego określił, że podstawę opodatkowania podatkiem od czynności prawnej przy umowie sprzedaży rzeczy stanowi jej wartość rynkowa, która in concreto wynosi określoną wartość 50 179 zł. Okoliczność, że oszacowując tę wartość skarżący oparł się na operacie rzeczoznawcy majątkowego wydanym na potrzeby przeprowadzonego przetargu, może mieć znaczenie dla oceny sprawy, a to czy w takiej wysokości organizator przetargu ustalił wysokość ceny wywoławczej już nie. Wszak jak zauważył organ, zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości. Pamiętać należy, że cena nieruchomości to wyrażona w pieniądzu jej wartość określona przez rzeczoznawcę majątkowego za pomocą reguł określonych w przepisach art. 149-159 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zważywszy, że chodzi o ceny nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż podstawowe znaczenie ma ustalenie ich wartości rynkowej. Zgodnie zaś z art. 151 cytowanej ustawy wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, ustalona z uwzględnieniem cen transakcyjnych. Zatem skarżący miał przesłanki do określenia podstawy opodatkowania odwołując się do rzeczonego operatu, bez wpływu na ten szacunek pozostaje zaś to, czy ta wartość ta stanowiła cenę wywoławczą czy nie w przetargu, w którym wnioskodawca nieruchomość ostatecznie nabył. Powyższe uwagi, pozostają jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, miały charakter porządkowy i służyły raczej dydaktyce. Zasadniczym powodem uwzględnienia skargi było pominięcie przez Ministra Sprawiedliwości przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji przepisu art. 2 ust 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidującego przedmiotowe zwolnienie od tego podatku, które zdaniem Sądu obejmować powinno skarżącego, w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji. Mierząc się z pytaniem zawartym we wniosku, od jakiej kwoty należy zapłacić rzeczony podatek, organ interpretujący powinien de facto na wstępie rozważyć, czy w okolicznościach danego stanu faktycznego taki podatek w ogóle się należy. Wprawdzie we wniosku inicjującym postępowanie o wydanie interpretacji podatkowej, skarżący tego zagadnienia w ogóle nie poruszył, jednakże w skardze powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2742/14, w którym stwierdzono, iż takim zwolnieniem objęte są zarówno czynności podlegające przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i czynności podlegające przepisom dotyczącym gospodarki nieruchomościami, zamieszczonym w innych ustawach, w tym także w ustawie o lasach. W odpowiedzi na skargę, ten zarzut Minister Finansów zbył enigmatyczną uwagą, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego w cytowanym orzeczeniu. Zdaniem tut. Sądu skarżący zasadnie powołał się w skardze na przysługujące mu zwolnienie podatkowe określone w art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, które powinno mu przysługiwać w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Co do zasady, podstawą prawną wyłączenia określonych czynności cywilnoprawnych z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest art. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W pkt 1 lit g cytowanego przepisu, na który powołuje się skarżący, ustawodawca stanowi, że temu podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych. Do pojęcia "gospodarka nieruchomościami" nawiązuje art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiąc, że ustawa ta określa zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego. Przy czym w art. 2 przywołanej ustawy sprecyzowano, że ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, wymieniając expressis verbis, między innymi, ustawę o lasach. Oznacza to, że gospodarka nieruchomościami, rozumiana jako gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego, została unormowana nie tylko w ustawie o gospodarce nieruchomościami, ale także w szeregu innych ustaw, w tym w ustawie o lasach. W konsekwencji zawarte w art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych pojęcie "przepisy o gospodarce nieruchomościami" nie może być zawężane tylko do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale obejmuje także przepisy o gospodarowaniu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego, zawarte w innych ustawach, w tym w ustawie o lasach. Reasumując stanowiący materialnoprawną podstawę czynności przepis o gospodarce nieruchomościami może być także zawarty w innej ustawie aniżeli ustawa o gospodarce nieruchomościami, a taką inną ustawą jest właśnie ustawa o lasach, w zakresie, w jakim normuje podstawy i zasady sprzedaży nieprzydatnych Lasom Państwowym nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi i samodzielnych lokali mieszkalnych. A zatem Minister Finansów pomijając przy wydaniu zaskarżonej interpretacji przepis art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który winien mieć zastosowanie w stanie faktycznym przedstawionym przez skarżącego, dopuścił się obrazy prawa materialnego. Jest dla sądu oczywiste, że określone w w/w przepisie wyłączenie odnosić należy także do czynności cywilnoprawnych, zdziałanych na podstawie art. 40a ust. 2 ustawy o lasach i art. 67 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tak jak to miało w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o interpretację. Art. 40a ust. 2 ustawy o lasach stanowi, że ustalenie ceny nieruchomości przy sprzedaży dokonywanej przez Lasy Państwowe nieprzydatnych im nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi i samodzielnych lokali mieszkalnych oraz gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie następuje na zasadach określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami. Zasady określające sposób ustalania ceny nieruchomości zawiera zaś art. 67 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie więc art. 40a ust. 2a ustawy o lasach jest zawartym w innej ustawie niż ustawa o gospodarce nieruchomościami, przepisem dotyczącym gospodarki nieruchomościami. Przedstawiony pogląd prawny, znajdujący odzwierciedlenie w cytowanym w skardze wyroku NSA w sprawie I FSK 2742/14, ale także w szeregu innych orzeczeniach tego sądu, żeby wymienić sygnatury niektórych z nich II FSK 4055/14, II FSK 3446/14, II FSK 363/15, II FSK 3580/14, wyraźnie i jednolicie zarysował się w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych np. II SA/Wa 3322/14, I SA/Gl 283/15, I SA/Ke 306/15. W związku z powyższym, choć skarżący częściowo błędnie odczytał treść zaskarżonej interpretacji zarzucając jej bezpodstawnie, że określa jako podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnym w stanie faktycznym nakreślonym we wniosku o wydanie interpretacji, cenę ostatecznie zaoferowaną przez niego w przetargu, z uwzględnieniem przysługującej mu 95% bonifikaty, to jest kwotę 700 100 zł, skargę jego uznać należy za uzasadnioną, bowiem jak wyżej dowiedziono, zaskarżona interpretacja nie odpowiada prawu. Zaskarżoną interpretację indywidualną należało zatem uchylić na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek ponownie, organ dokona interpretacji przepisów prawa podatkowego relewantnych do oceny skutków prawnopodatkowych przedstawionego we wniosku stanu faktycznego w kontekście postawionego w nim pytania, zgodnie z zaprezentowanym przez Sąd stanowiskiem co do zakresu zwolnienia podatkowego z art. 2 pkt 1 lit g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. O zwrocie kosztów sądowych, na które złożył się wpis sądowy w wysokości 200 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło