II SA/Łd 539/15
WyrokWSA w Łodzi2015-09-25
Skład orzekający: Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające stwierdzenia nieważności innego postanowienia tego kolegium, które utrzymywało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia prawa własności nieruchomości, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające stwierdzenia nieważności nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Przeniesienie własności nieruchomości następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej, co oznacza, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Skoro nie ma podstaw do wszczęcia postępowania, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przy odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia prawa własności nieruchomości. Skarżący uważał, że przeniesienie własności nieruchomości powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie umowy cywilnoprawnej. Organy administracji oraz sąd uznały, że przeniesienie własności nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania oddala skargę. a.bł.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu wniosku S. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...]
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 126 i art. 127 § 3 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia własnego z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia prawa własności nieruchomości.
Kolegium wyjaśniło, iż skoro przeniesienie własności nieruchomości następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, tym samym nie jest sprawą, której załatwienie może nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej. Zatem utrzymanie przez Kolegium postanowienia organu I instancji jest uzasadnione i brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy S. L. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż sprawa przeniesienia prawa własności jest sprawą cywilnoprawną a nie administracyjną. Stanowisku temu, zdaniem strony, przeczą przepisy art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomości rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, gdzie zapisano, iż przeniesienie prawa własności nieruchomości następuje według decyzji administracyjnej a nie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...]
Oceniając ponownie, czy w omawianym przypadku zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.
Organ przypomniał, iż postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy podjęte na podstawie art. 61a k.p.a. postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia prawa własności działki. Prezydent Miasta B. podniósł, iż w sprawie o przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości zapadło już rozstrzygnięcie na wniosek złożony przez S. L. w 2013 roku, a mianowicie postanowienie z dnia [...] Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta B. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek S. L., ponieważ sprawa zmiany stanu prawnego działki i przeniesienia jej własności nie jest sprawą, której załatwienie może nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej, czego domagał się zainteresowany. Rozpatrując zażalenie S. L. na powyższe postanowienie Kolegium utrzymało je w mocy postanowieniem z dnia [...], stojąc na stanowisku, że spod przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wyłączone zostały wydawane przez organy administracji publicznej wszelkie akty prawne o charakterze ogólnym, jak również sprawy indywidualne rozpatrywane i rozstrzygane w innej formie niż decyzja administracyjna. Przeniesienie własności nieruchomości następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, nie jest więc sprawą której załatwienie może nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej, a tym samym sprawą, do której miałyby zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowisko Kolegium zostało podzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 620/13 oddalił skargę S. L. na postanowienie Kolegium z dnia [...], w dniu 17 października 2013 r. S. L. wniósł od powołanego wyroku skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpatrzona przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Organ zaznaczył, iż na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Inną uzasadnioną przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego jest sytuacja, gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie. Wprawdzie w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, ponieważ nie zapadło "rozstrzygnięcie" załatwiające (rozstrzygające) sprawę, lecz odmówiono wszczęcia postępowania z wniosku S. L., niemniej jednak od dnia wydania poprzedniego postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie przeniesienia własności nieruchomości na rzecz zainteresowanego nie zmienił się stan prawny dotyczący trybu przenoszenia własności nieruchomości z cywilnego na administracyjny. W dalszym ciągu sprawa przeniesienia własności nieruchomości nie może być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej, dlatego należało po raz kolejny odmówić wszczęcia na wniosek S. L. postępowania w przedmiotowej sprawie.
Z kolei postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia ma odrębną podstawę prawną wymienioną w art. 156 w związku z art. 126 k.p.a. i nie może być traktowane jakby chodziło o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem rozstrzygającym sprawę. W judykaturze i piśmiennictwie zgodnie podkreśla się, że stwierdzenie nieważności postanowienia może mieć zastosowanie wówczas, gdy jest ono dotknięte przynajmniej jedną z wad wymienionych w § 1 art. 156 k.p.a., która to wada musi wystąpić w chwili wydawania postanowienia.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W przepisie tym nie chodzi o jakiekolwiek naruszenie prawa, lecz o rażące naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa to ciężkie, kwalifikowane i nie budzące wątpliwości naruszenie przepisów prawa. Rażące naruszenie prawa występuje, gdy orzeczenie wydane zostało wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Konkludując, kwestionowanemu przez stronę postanowieniu Kolegium z dnia [...] nie można przypisać cech rażącego naruszenia prawa. W wyroku z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 620/13, WSA w Łodzi wskazał, że zmiany stanu prawnego tej nieruchomości, w tym przede wszystkim przeniesienie jej własności na inny podmiot (chociażby skarżącego) są prawnie dopuszczalne wyłącznie w trybie unormowanym przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny i dla swej ważności wymagają zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Przeniesienie własności nieruchomości nie może nastąpić w trybie administracyjnym, poprzez wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do istoty w rozumieniu art. 104 k.p.a., ponieważ brak jest w obowiązujących przepisach prawa normy prawa materialnego, która przewidywałaby taki sposób załatwienia sprawy przeniesienia własności na inny podmiot.
Kolegium stwierdziło, iż wobec ustalenia, że stan prawny dotyczący trybu przenoszenia własności nieruchomości z cywilnego na administracyjny, nie zmienił się należy podzielić podgląd zaprezentowany w postanowieniu z dnia [...] i podtrzymany w postanowieniu z dnia [...], że skoro przeniesienie własności nieruchomości następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, tym samym nie jest sprawą, której załatwienie może nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej, do której mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kolegium nie stwierdziło także innych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Kolegium z dnia [...], tym samym odmowa stwierdzenia jego nieważności jest uprawniona.
Odnosząc się do kwestii podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że powołane przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie dotyczą rzeczonej nieruchomości. Nadto ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin została uchylona z dniem 1 stycznia 1991 r. ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W postanowieniu z dnia [...] Kolegium wyraźnie wskazało, iż podnoszona okoliczność toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania kasacyjnego ze skargi kasacyjnej S. L. od przywołanego wyżej wyroku WSA w Łodzi z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 620/13, nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. L. zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 9, art. 10 § 1, art. 61a § 1 i art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Skarżący argumentował, iż z dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, że skarżący własnym wysiłkiem i za własne pieniądze utworzył z wymuliska rzecznego działkę gruntu o pow. 475m², działka ta weszła w skład nieruchomości spadkowej po rodzicach strony. Po jej utworzeniu stała się przedmiotem wieloletniego konfliktu pomiędzy ojcem strony a siostrą ojca, w rezultacie ojciec skarżącego wystąpił do sądu o dział spadku. Siostra ojca przedstawiła w sądzie dokumenty, których uwzględnienie spowodowało, że działka została wyłączona ze spadku i przyznana na współwłasność siostrze ojca i jej mężowi. Obecnie na skutek wieloletnich sporów działka ta stanowi mienie komunalne Gminy Miasta B., od której skarżący dochodzi zwrotu w drodze decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. skarżący popierając skargę, dodatkowo złożył pismo procesowe, w treści którego w istocie podtrzymuje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymującemu w mocy postanowienie własne z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia prawa własności nieruchomości. Lektura zaskarżonych rozstrzygnięć oraz zgromadzonych akt administracyjnych w pełni uzasadnia zajęte przez organ stanowisko, co za tym brak było podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Podzielić bowiem należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż postanowienie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie jest dotknięte żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), co starał się wywieść skarżący.
Mając na uwadze istotę niniejszej sprawy wyjaśnić na wstępie trzeba, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest trwałość ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), która ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na tej decyzji skutków prawnych. Ustawodawca dopuszczając wyjątki od tej zasady wyznaczył ściśle określone warunki odstąpienia od tej zasady, między innymi przepisem art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania prowadzonego w tym nadzwyczajnym trybie jest ustalenie istnienia jednej z wad kontrolowanego aktu administracji publicznej, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 § 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu, z uwagi na ustalenie, iż skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności opisanego aktu zarzucając mu wydanie z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) koniecznym jest wyjaśnienie, iż w orzecznictwie wskazuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Co więcej, w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania pogłębionej wykładni prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (zob. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04; wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 159/14 - dostępny, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98), a z takimi w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, iż rażącego naruszenia prawa nie można utożsamiać z każdym naruszeniem prawa, nawet istotnym. Nie każde naruszenie musi polegać na naruszeniu rażącym (zob. np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 185/12; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 1280/11). Samo naruszenie przepisów (postępowania lub prawa materialnego), nawet mające istotny wpływ na wynik nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu nadzwyczajnym – jeżeli nie ma cech rażącego naruszenia prawa. Nie jest dopuszczalne kwalifikowanie wypadków zwykłego naruszenia prawa jako naruszenie rażące.
W ocenie Sądu przy wydawaniu kwestionowanego postanowienia z dnia [...] nie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa. Postanowieniem tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, który na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia prawa własności nieruchomości. Przypomnieć trzeba, iż organy stanęły na prawidłowym stanowisku, iż przepisy postępowania administracyjnego nie regulują aktów prawnych o charakterze ogólnym, jak i spraw indywidualnych rozpatrywanych i rozstrzyganych w innej formie niż decyzja administracyjna. Przeniesienie własności nieruchomości następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, nie jest więc sprawą, której załatwienie może nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej, a tym samym sprawa, do której miałyby zastosowanie przepisy k.p.a. Nadto, w sprawie z wniosku skarżącego o przeniesienie własności nieruchomości zapadło już rozstrzygnięcie – w odpowiedzi na wniosek skarżącego złożony w 2013 roku – postanowienie z dnia 8 kwietnia 2013 r. Akt ten utrzymany został w toku kontroli międzyinstancyjnej, co więcej na skutek skargi wnioskodawcy został poddany także kontroli sądowej i wyrokiem z dnia 20 września 2013 r., sygn.. akt II SA/Łd 620/13, tutejszy Sąd oddalił skargę, podzielając tym samym stanowisko wywiedzione przez organy administracji publicznej, iż bezspornie brak jest podstaw prawnych do rozstrzygnięcia sprawy przeniesienia własności nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotowa nieruchomość mocą postanowienia Sądu Powiatowego w B. z dnia 24 kwietnia 1970 r. przeszła bowiem na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie i w dacie orzekania nadal stanowiła własność Skarbu Państwa. Jakiekolwiek zmiany stanu prawnego tej nieruchomości, w tym przede wszystkim przeniesienia jej własności na skarżącego są prawnie dopuszczalne wyłącznie w trybie unormowanym przepisami ustawy Kodeks cywilny i dla swej ważności wymagają zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Także wszelkie spory na tym tle wynikłe należą do właściwości sądów powszechnych, nie do właściwości sądów administracyjnych. Reasumując, w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego organ słusznie wywiódł, iż stosownie do art. 61a k.p.a., z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, a co za tym wydał postanowienie z dnia 11 marca 2015 r., przy czym stan faktyczny i prawny ustalony dla potrzeb postanowienia z dnia 8 kwietnia 2013 r. nie uległ zmianie. Co więcej, Sądowi z urzędu wiadomo, iż zakończyła się już kontrola sprawy o sygn. .akt II SA/Łd 620/13 prowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2773/13, oddalił skargę kasacyjną skarżącego.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, iż w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych w pełni uzasadnione było rozstrzygnięcie w postanowieniu z dnia 11 marca 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż żądanie skarżącego nie może być załatwione w drodze postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a.). Przy wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia nie doszło do rażącego naruszenia prawa, jak również nie zaistniała żadna z pozostałych przesłanek z art. 156 k.p.a., które aktualnie uzasadniałyby stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 11 marca 2015 r. Zdaniem Sądu argumentacja skarżącego przedstawiona we wniosku o stwierdzenie nieważności, powielona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze jakoby fakt, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, kwalifikował sprawę przeniesienia jej własności na stronę jako sprawę administracyjną, nie znajduje potwierdzenia w powyższej argumentacji. Subiektywne przekonanie skarżącego nie poparte przepisem prawa powszechnie obowiązującego nie może doprowadzić do stwierdzenia nieważności ostatecznego aktu administracji publicznej. Przepisami takimi nie są bowiem jak wyjaśnił organ w zaskarżonym postanowieniu przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin, ani ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ani też przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Mając na uwadze pismo procesowe skarżącego złożone na rozprawie wraz z kopią wniosku adresowanego do Prezydenta Miasta B. o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zmiany stanu prawnego działki oraz przeniesienie prawa własności tej działki na rzecz wnioskodawcy wyjaśnić po wtóre należy, iż niekwestionowane ustalenie, iż sporna nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa nie powoduje, iż organ administracji publicznej obowiązany jest, czy nawet uprawniony do wydania decyzji administracyjnej, mocą której własność tejże zostałaby przeniesiona na skarżącego. Decyzja administracyjna to jednostronna czynność (oświadczenie woli) z zakresu prawa administracyjnego i jako czynność prawna jednostronna charakteryzuje się tym, że dochodzi do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej. Niemniej jednak organ administracji publicznej rozstrzyga sprawy co do istoty w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego, co oznacza, iż jeżeli w obowiązującym porządku prawnym nie ma takiego przepisu to nie ma podstaw do wydania decyzji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, obowiązujące przepisy szeroko pojętego prawa administracyjnego nie zawierają normy prawnej, której zastosowanie umożliwiłoby przeniesienie prawa własności przedmiotowej nieruchomości ze Skarbu Państwa na skarżącego. Tego rodzaju unormowanie znajduje się wyłącznie w przepisach prawa cywilnego, a wszelkie spory i niejasności w zakresie stanu własnościowego nieruchomości w tym zakresie mogą być przedmiotem postępowania wyłącznie przed sądem powszechnym.
Na koniec jeszcze raz podkreślić należy, iż wzruszenie ostatecznych rozstrzygnięć może nastąpić jedynie wtedy, gdy ustawowe przesłanki określonej instytucji pozwalającej na odstępstwo od zasady trwałości mają charakter bezsporny i oczywisty. Rażące naruszenie prawa musi być więc na tyle drastyczne, aby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej takim naruszeniem stanowiło ważniejszą wartość niż zasada trwałości decyzji ostatecznej, wynikająca z art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2422/11), a takie w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło