II OZ 1120/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 779/15 w zakresie odrzucenia skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 25 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 sierpnia 2015 r., zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 10 sierpnia 2015 r., a wpis został uiszczony w dniu 11 sierpnia 2015 r. Z tych przyczyn Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 230 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – P.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zarzucił błędne ustalenie, że wpis został uiszczony w dniu 11 sierpnia 2015 r., podczas gdy skarżący zlecił dokonanie przelewu wpisu na rachunek bankowy Sądu I instancji w dniu 10 sierpnia 2015 r. w punkcie kasowym nr [...] w [...]. Na dowód tego dołączył potwierdzenie wpłaty z datą "2015.08.10" (k. 29). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W świetle art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi (art. 230 § 2 P.p.s.a.) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. Skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. podlega odrzuceniu. Bezsporną kwestią w niniejszej sprawie jest to, że wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, a wezwanie doręczono mu w dniu 3 sierpnia 2015 r., zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 10 sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 219 § 2 P.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy tego sądu. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, że wpłacenie przekazem pieniężnym opłaty sądowej w urzędzie pocztowym lub w banku na konto właściwego sądu jest równoznaczne pod względem czasowym z bezpośrednią wpłatą gotówkową do kasy tego sądu lub do banku prowadzącego rachunek bankowy sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 566/08). W orzecznictwie zarysowała się rozbieżność stanowisk w kwestii tego, czy termin do wniesienia opłaty jest zachowany również wówczas, gdy strona zleciła przelew instytucji niebędącej bankiem lub operatorem pocztowym. W części orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza taką możliwość, uznając, że datą uiszczenia wpisu będzie jak w przypadku przelewów realizowanych przez banki dzień złożenia przez stronę zlecenia mającego pokrycie finansowe, chociażby sam przelew na rachunek sądu administracyjnego nastąpił już po upływie terminu do uiszczenia opłaty sądowej (por. postanowienie NSA z 20.05.2005 r. OSK 34/05, ONSAiWSA 2006, Nr 3, poz. 79; postanowienie NSA z 19.12.2007 r. II OSK 1790/07 Legalis; postanowienie NSA z 5.04.2013 r. II OZ 237/13, Legalis). Według odmiennego poglądu, posłużenie się pośrednikiem (np. agencją finansową) następuje na ryzyko i odpowiedzialność strony zobowiązanej do dokonania wpłaty na rachunek sądu i to stronę obciążają ewentualne uchybienia pośrednika w bezzwłocznym przekazaniu powierzonych mu środków finansowych. Dniem uiszczenia wpisu wnoszonego za pośrednictwem podmiotu niebędącego bankiem (pocztą) nie jest więc dzień powierzenia temu podmiotowi funduszy niezbędnych do uiszczenia wpisu. W takiej sytuacji decydujące znaczenie ma data uznania rachunku bankowego prowadzonego przez bank dla właściwego sądu (por. postanowienie NSA z 27.06.2008 r. I OZ 438/08, Legalis; wyrok NSA z 27.01.2010 r. I OSK 47/10, Legalis; postanowienie NSA z 20.04.2012 r. I OSK 792/12, Legalis). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela pierwszy z przedstawionych poglądów i stoi przy tym na stanowisku, że ustawa nie wymaga, aby uiszczenie opłaty na rachunek bankowy właściwego sądu nastąpiło za pośrednictwem banku lub polskiej placówki pocztowej. Nie można od strony wymagać spełnienia obowiązku, który nie ma oparcia w przepisie powszechnie obowiązującym. W szczególności, nie można postawić stronie zarzutu niedbalstwa, jeżeli wypełniła ciążącą na niej powinność za pośrednictwem instytucji dopuszczonej przez państwo do obrotu pieniędzmi, w tym do dokonywania przelewów w imieniu i na rzecz zleceniodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 537-538). Podkreślić przy tym należy, że zarówno przepisy P.p.s.a., jak i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych w sposób, który nakazywałby dokonania przelewu za pośrednictwem banku. Jak wynika z zażalenia i dołączonego do niego dowodu wpłaty (k. 29), skarżący w dniu 10 sierpnia 2015 r. wpłacił wpis w kwocie 100 zł w punkcie kasowym nr [...] w [...] Agencji Finansowej [...], zatem za pośrednictwem innej placówki niż bank i operator pocztowy. Przelew tej kwoty przez pośrednika został dokonany na rachunek Sądu dopiero w dniu 11 sierpnia 2015 r., jednak okoliczność ta nie może niekorzystnie wpływać na sytuację obywatela, który dokonał wpłaty za pośrednictwem instytucji dopuszczonej stosownymi przepisami do dokonywania transakcji finansowych. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.