I SA/Wa 972/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-07

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Dorota Apostolidis, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji stwierdzającej, że nieruchomość nie podlegała reformie rolnej, jest prawidłowa, jeśli opiera się na dokumentacji geodezyjno-prawnej sporządzonej na potrzeby innego postępowania, a strona kwestionuje jej wiarygodność i wnioskuje o przeprowadzenie dodatkowych dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dokumentacja geodezyjno-prawna sporządzona na potrzeby innego postępowania, ale dotycząca tych samych elementów stanu faktycznego (wielkość majątku ziemskiego na określone daty), może stanowić dowód w sprawie. Organy administracji prawidłowo oceniły tę dokumentację jako wyczerpującą i wiarygodną, zwłaszcza gdy nie przedstawiono nowych dowodów podważających jej ustalenia. Naruszenia przepisów postępowania, na które powoływała się strona skarżąca, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Gmina B. zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję Wojewody, która stwierdzała, że nieruchomość położona w B., dawniej należąca do R. W., nie podlegała reformie rolnej. Gmina zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym wykorzystanie dokumentacji geodezyjno-prawnej sporządzonej na potrzeby innego postępowania, brak zbadania wszystkich przesłanek decydujących o podpadaniu nieruchomości pod działanie dekretu oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych Gminy. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Gminy B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2011 r. M. K. oraz Z. Z. wystąpiły do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w B., oznaczona w ewidencji gruntów nr geod. [...], stanowiąca część majątku ziemskiego należącego przed II wojną światową do R. W., nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm.; dalej jako "dekret"). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu m.in. ww. wniosku, orzekł, że m.in. działka [...], wchodząca w skład majątku ziemskiego położonego w B., w dzielnicach [...], stanowiącego byłą własność R. W., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 przepisów dekretu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 2534/12) oddalił skargę Gminy B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2012 r. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł, że działka oznaczona nr geod. [...], wchodząca w skład majątku ziemskiego położonego w B. w dzielnicach[...], stanowiącego byłą własność R. W., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 dekretu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina B. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Gminy B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [.,..] listopada 2013 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż niniejsze postępowanie dotyczy działki nr [...], położonej w B., w obrębie nr [...], stanowiącej własność Gminy B., w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Działka nr [...] została objęta decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2002 r. znak [...] stwierdzającą - w zakresie m.in. wymienionej działki - nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [....] kwietnia 1961 r. (nr [...]) i utrzymanych nim w mocy orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] lipca 1959 r. i [...] lipca 1959 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w B., w dzielnicach [...], stanowiącej byłą własność R. W. Wskazano, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2004 r. (sygn. akt IV SA 4470-4472/02) oddalił skargi na decyzję z dnia [...] października 2002 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r. (sygn. akt OSK 1773/04) oddalił skargę kasacyjną Miasta B. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2004 r. Ponadto podniesiono, iż na potrzeby postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2002 r. geodeta uprawniony Z. N. opracował dokumentację geodezyjno-prawną, z której wynika, że według stanu prawnego na dzień 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r. R. W. był właścicielem nieruchomości o ogólnym obszarze [....] ha, a w jej skład wchodziły grunty położone w dzielnicach [...] W związku z tym, w ocenie organu nie może budzić wątpliwości, że nieruchomość ziemska R. W. nie przekraczała żadnej z norm obszarowych przewidzianych dla ówczesnego województwa białostockiego (100 ha powierzchni ogólnej lub 50 ha użytków rolnych). Stwierdzono następnie, że skoro działka [...] pochodzi z omawianej nieruchomości, to nie podpadała ona pod art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Ponadto wskazano, iż Gmina B. kwestionuje ustalenia dokonane na podstawie dokumentacji geodezyjno-prawnej, domagając się przeprowadzenia dowodów z materiałów przechowywanych w Archiwum Państwowym w B. Odwołująca się nie wskazuje żadnych konkretnych dokumentów (zbiorów dokumentów), które mogłyby być objęte kwerendą, ani doniosłych prawnie okoliczności, które miałyby być w ten sposób udowodnione. Mimo że opinia geodety została sporządzona w toku innego postępowania, to jednak miała ona za przedmiot zbadanie tych samych elementów stanu faktycznego (powierzchni nieruchomości ziemskiej na dzień 13 września 1944 r.). W związku z tym uznano dokumentację geodezyjną za wyczerpującą i wiarygodną oraz wskazano, że ustalenia dokonane na jej podstawie zaaprobował również WSA w Warszawie w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku z dnia 12 lutego 2004 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż Wojewoda [....] nie połączył spraw rozpatrywanych na podstawie szeregu wniosków złożonych przez M. K. oraz Z. Z., a dotyczących różnych działek ewidencyjnych pochodzących z jednej nieruchomości ziemskiej, stanowiącej byłą własność R. W. – wskazano, że o zakresie postępowania prowadzonego na żądanie strony rozstrzyga treść wniosku, a ten obejmował tylko jedną działkę pochodzącą z przejętego majątku. Natomiast połączenie spraw do wspólnego rozpoznania przewidziane przez art. 62 k.p.a. nie jest obligatoryjne, co wynika z brzmienia powołanego przepisu. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] maja 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina B.. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) poprzez prowadzenie 11 spraw w jednej sprawie, w sytuacji gdy każda z tych spraw dotyczy tego samego przedmiotu - ustalenia czy była nieruchomość rolna R. W. (cała) podlegała lub też nie podlegała pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.),zwany dalej dekretem; 2) naruszenie § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) poprzez niezbadanie przesłanek decydujących, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. (1) pkt e) dekretu; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez, nie podjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze zarówno słuszny interes społeczny jak interes obywateli, poprzez uznanie, iż dokumentacja geodezyjno - prawna sporządzona przez biegłego geodetę Z. N. na potrzeby innego postępowania, rozstrzygnęła definitywnie kwestię faktycznego obszaru byłego majątku ziemskiego R. W. bez możliwości kwestionowania przyjętych do jej sporządzania dokumentów oraz zawartej w niej konkluzji. 4) naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie Gminy B. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem i wypowiedzenie się co do kwestii zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 5) naruszenie art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie, bez uzasadnienia, wniosków dowodowych skarżącej Gminy złożonych w dniu 14 marca 2012 r. oraz w dniu 7 listopada 2013 r. zarówno przez organ I, jako i II instancji, podczas gdy właśnie w tych wnioskach zawarte są informacje o dokumentach, ze wskazaniem zbiorów, mających istotne znaczenie w sprawie, w ocenie organu skarżąca Gmina nie wskazała dowodów; 6) naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez nie wezwanie do udziału w sprawie wszystkich stron, które mają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, a w szczególności Skarbu Państwa jako podmiotu na rzecz którego doszło do przejęcia wskazanego w art. 2 dekretu mienia oraz użytkowników wieczystych tej nieruchomości, którzy są właścicielami lokali mieszkalnych. Mając powyższe na względzie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51; dalej jako "rozporządzenie"), przewidującego orzekanie o tym, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Zgodnie z powołanym przepisem dekretu na cele reformy rolnej przechodziły nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. W przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią, która wymagała rozstrzygnięcia stała się wielkość przedmiotowego majątku, wobec obowiązujących regulacji prawnych dotyczących norm obszarowych, omówionych powyżej. Wojewoda [...] zlecił dnia 7 października 1997r. uprawnionemu geodecie Z. N. sporządzenie dokumentacji geodezyjno-prawnej przedmiotowej nieruchomości według jej stanu prawnego i faktycznego na dzień 1 września 1939r. i 13 września 1944r. Umowa o dzieł z dnia 7 października 1997 r. w § 2 dokładnie określała zakres prac zleconych uprawnionemu geodecie w postaci sporządzenia dokumentacji geodezyjno-prawnej na wyżej wymienione daty, z wyszczególnieniem numerów działek i ich powierzchni , obszaru użytków rolnych nieruchomości, oznaczenia ksiąg wieczystych, wykazu aktualnych właścicieli i użytkowników posiadających tytuł prawny do władania nieruchomością. Sąd podkreśla, że opinię biegłego z uwagi na fakt, że dotyczyła ona aspektów historycznych, słusznie organy przyjęły za dowód, mogący zostać w przedmiotowej sprawie wykorzystany. Innymi słowy prawidłowe sporządzenie opinii w 1997r. w żadnej mierze opracowania tego nie dyskredytuje. Podkreślić należy, że uprawniony geodeta oprał się na dokumentach znajdujących się w Archiwum Państwowym - aktach księgi hipotecznej nr [...], planie wsi gruntów przyległych, danych ewidencyjnych gruntów z 1962r., planie miasta, danych ewidencyjnych gruntów z 1997r. , które to dokumenty zostały przez niego wskazane i przywołane. Dowód z opinii biegłego ma zastosowanie w postępowaniu wyjaśniającym, jeżeli dla rozstrzygnięcia sprawy potrzebne są wiadomości specjalistyczne( art.84§1 k.p.a.). Opinia biegłego również podlega swobodnej ocenie dowodów. Na podstawie art.7 k.p.a. należy przyjąć, że przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla sprawy i dotyczące danej sprawy oraz mające znaczenie prawne. Organ decyduje o załatwieniu sprawy, natomiast biegły wydaje opinię w kwestii faktycznej, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania przez organ decyzji. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że geodeta uprawniony Z. N. oparł się w swoim opracowaniu na aktach księgi hipotecznej nr [...] (księga wskazana również przez skarżącą Gminę B.), ustalając na podstawie tej księgi skład majątku [...] str.1), będącego pierwotnie własnością A. J. Biegły ustalił ponadto zakres sprzedaży tego majątku oraz dalszy obrót poszczególnymi działkami, aż do dat w sprawie granicznych – 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r.. Oceniając zatem okoliczność czy opinia geodety Z. N. mogła stanowić dowód w niniejszej sprawie należy wskazać, że przez pojęcie środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie. "Rezultatem procesu dowodzenia uzyskanym na podstawie określonych środków dowodowych jest dowód istnienia lub nieistnienia określonego faktu albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. W tym ujęciu istnieje zatem różnica między pojęciem środka dowodowego oraz pojęciem dowodu: dowód jako wynik procesu dowodzenia jest pojęciem konkretnym, natomiast środki dowodowe można traktować w sposób abstrakcyjny jako pewne typy źródeł informacji". ( Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, s. 109-110, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak / J. Borkowski wydanie 12, por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r.II OSK 3332/14, gdzie NSA podkreśla, że: Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny). Z uregulowań zawartych w rozdziale IV k.p.a. –Dowody, wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. ( art. 75 §1 k.p.a. ) Powracając na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dysponował dowodem, którego przydatność i prawidłowość sporządzenia była wcześniej badana przez organy administracji ( Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawach o sygn. IV SA 4470-4472/02 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. I OSK 1773/04 w przedmiocie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości ziemskiej położonej w B. w dzielnicach [...], stanowiącej własność R. W. na rzecz Skarbu Państwa. Sądy obu instancji stwierdziły na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy obszernej dokumentacji, opracowanej na podstawie akt hipotecznych, planów, danych z ewidencji gruntów według stanu prawnego i faktycznego na dzień 1 września 1939r oraz 13 września 1944 r., że wielkość tej nieruchomości nie spełniała wymogów art. 2 ust 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu w/w wyroku z dnia 8 marca 2006 r. NSA wskazał, że "wadliwe decyzje o przejęciu nieruchomości rolnej a 1959 i 1961 r. należącej do R. W. spowodowały bezpośredni skutek cywilnoprawny w postaci przejścia prawa własności tej nieruchomości na Skarb Państwa". Należy zatem zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej przyjąć, że operat geodezyjny, choć przygotowany na potrzeby innej sprawy, zakończonej (w oparciu o znajdujące się w nim i niezakwestionowane ustalenia) wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r. OSK 1773/04, może stanowić dowód w postępowaniu niniejszym. Nie ulega wątpliwości, że daje on odpowiedź na kluczowe w sprawie zagadnienie, dotyczące normy obszarowej majątku ziemskiego i odwołując się do jego konkluzji, organ zbadał jednocześnie przesłanki dotyczące i decydujące o podpadaniu danej nieruchomości pod działanie przepisów dekretu –art.2 ust.1 lit.e. Z pewnością podkreślenia wymaga, że opracowanie dotyczyło zaszłości historycznych, a w toku postępowania nie pojawiła się żadna "nowa" dokumentacja mogąca wskazywać na nieprawidłowości w wyliczeniu normy obszarowej dokonanym przez geodetę w 1997r. W ocenie Sądu, nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze i zasadnym było uznanie przez organ jako dowodu w sprawie opracowania geodety Z. N. Skarżąca nie przedstawiła kontr-dowodu, kwestionowanie opracowania geodezyjnego przez skarżącą nie było zdaniem Sądu skuteczne, opinię bowiem uznać należy za wyczerpującą, opartą na badaniu dokumentów archiwalnych-geodezyjnych ( badanie planów, map, ewidencji gruntów) i prawnych (badanie zapisów hipotecznych ). Gmina B. nie wskazała jakich dowodów należy jeszcze poszukiwać i na jakie okoliczności, co wobec przeprowadzenia kwerendy przez uprawnionego geodetę i przygotowania min. w oparciu o nią dokumentacji geodezyjno-prawnej, z której wynika stan prawny na dni 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r., okazało się słusznie uznane przez organ za niezasadne. Geodeta uprawniony Z. N. na stronie 6 opinii wskazuje: "po wprowadzeniu korekt z tytułu niewłaściwego ustalenia granic gruntów majątku jak i stanu prawnego wynikającego z zawartych umów sprzedaży, powierzchnia gruntów według stanu na dzień 01.09.1939r. i 13.09.1944r. wynosi (..)." Dalej biegły odnosi się do "stanu prawnego" i "stanu użytkowania" majątku[...]. Zatem dokonano oceny wielkości przedmiotowej nieruchomości ziemskiej na dzień 1 września 1939r. Biegły geodeta przyjął powierzchnię użytków rolnych dla majątku [...] [...] ha. Natomiast, co do dwóch pozostałych wielkości majątku biegły szczegółowo wyjaśniła, na jakiej podstawie i jak wykonał wyliczenia. Majątek [...], będący pierwotnie własnością A. J. o pow. ogólnej [...] ha miał założona księgę hipoteczną [...] i składał się z trzech działów:- [...] Grunty, za wyjątkiem "łąk za szosą" o łącznej pow. [...] ha nabył aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1927r. R. W. Geodeta Z. N. wskazał, że w Archiwum Państwowym w aktach księgi hipotecznej [...] brak jest jakichkolwiek planów nabytych gruntów jak również ich podziałów w oparciu, o które następował obrót cywilno-prawny. Biegły geodeta na kopii mapy miasta przedstawił rodzaj dokumentów określających przebieg granic zewnętrznych obu części majątku. Wskazał, że na części majątku [...] w 1947r. po uprzednim pomiarze na gruncie został sporządzony przez mierniczego J. plan podziału gdzie ogólną powierzchnię określono na [...] ha. Biegły wskazał, że przy ww. pomiarze nie dokonano należytego wznowienia granic zewnętrznych tej części majątku. Do powierzchni włączono część gruntów wsi Z., jak również jak również część S.. Strona 2 opinii szczegółowo opisuje, w jaki sposób biegły dokonał korekty ostatecznie ustając to, że cześć majątku W. na dzień 1 września 1939r. i 13 września 1944r. wynosiła [...] ha, w tym powierzchnia ulic [...]ha. Powierzchnia użytków rolnych wyniosła zatem [...] ha. Odnosząc się do Folwarku [...], geodeta wskazał, że według danych hipotecznych jego powierzchnia wyniosła [...] ha. Do dnia 1 września 1939r. właściciel sprzedał działki wchodzące w skład Folwarku [...] podmiotom. Biegły wymienia poszczególne transakcje i wskazuje, że sprzedano łącznie [...]ha, pozostało zatem [...] ha. Geodeta uprawniony porównując dane powierzchniowe nabywców nieruchomości z faktycznym stanem użytkowania ustalonym w czasie zakładania ewidencji gruntów w 1962r., który to stan istniał również w dniu 13 września 1944r. stwierdził szereg niezgodności. Biegły szczegółowo opisuje niezgodności, wykazuje je na podstawie dokumentacji geodezyjnej. Przestrzega przy tym zasady przejrzystego i logicznego przedstawiania ustalonych faktów , zdaniem Sądu wnioski biegłego zostały przekonywująco uzasadnione. Biegły wskazał, że przyjmując powierzchnię folwarku według ewidencji [...] ha, po odjęciu powierzchni gruntów sprzedanych i ulic, R. W. pozostaje według stanu prawnego [...] ha. Precyzyjne działanie matematyczne, jasno wskazuje o jakiej łącznej powierzchni działki zostały sprzedane. Zarzuty skarżącej nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi. Należy wskazać, że biegły zgodnie ze zleceniem organu miał określić powierzchnię majątku na dzień 1 września 1939r. i 13 września 1944r. Taką też opinię sporządził, przestawił dokumenty, którymi się posługiwał, dokonał ich analizy i w sposób klarowny i logiczny uzasadnił swoje stanowisko. Biegły nie miał obowiązku ustalać przyczyn różnic w wyliczeniach powierzchni w poszczególnych latach, miał się skoncentrować na jasno określonym celu opinii. Jeśli wnioski biegłego, metodologia i sposób sporządzania opinii był prawidłowy (tak jak w tej sprawie) nie można skutecznie czynić zarzutu biegłemu, że nie ustalił czemu w latach 1923, 1959, 1960 i 1998 poszczególne wyliczenia, co do powierzchni się różniły.( okoliczności te podnoszone były przez skarżącą w odwołaniu). Geodeta uprawniony Z. N. w swojej opinii wskazał dlaczego zgodnie z jego wyliczeniami powierzchnia majątku na dzień 1 września 1939r. i 13 września 1944r. wyniosła [...] ha. Biegły odwołał się przy tym do nieprawidłowości, które wystąpiły w zakresie określania powierzchni ww. majątku ale w stopniu niezbędnym do sporządzenia tego operatu szacunkowego. Skarżący zarzucał organowi, że ten nie ustosunkował się do opinii biegłego geodety uprawnionego Z. N., uchylając się od jej oceny. Organ odwoławczy wskazał, że Gmina B. domagając się przeprowadzenia dowodu z dokumentów przechowywanych w Archiwum Państwowym w B. nie wskazuje żadnych konkretnych dokumentów (zbioru dokumentów), które mogłyby być objęte kwerendą, ani doniosłych prawnie okoliczności, które miałby być w ten sposób udowodnione. Organ dalej podnosi, że mimo, iż opinia geodety została sporządzona w toku innego postępowania, to jednak miała ona za przedmiot zbadanie tych samych elementów stanu faktycznego. Również organ I instancji podkreślał w uzasadnieniu własnej decyzji, że w celu jednoznacznego określenia powierzchni przyjętego majątku ziemskiego Wojewoda [...] zlecił dnia 7 października 1997r. uprawnionemu geodecie sporządzenie dokumentacji geodezyjno-prawnej przedmiotowej nieruchomości według jej stanu prawnego i faktycznego na dzień 1 września 1939r. i 13 września 1944r. Dokumentacja geodezyjno-prawna sporządzona w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wskazuje, że powierzchnia majątku ziemskiego położonego w B. w dzielnicach [...] stanowiącego byłą własność R. W., była mniejsza niż 50ha użytków rolnych, a zatem nie podpadała pod działanie art.2 ust.1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wielkość przedmiotowego majątku była zasadniczą przesłanką ewentualnego przejęcia tegoż na rzecz Skarbu Państwa, stąd dokumentacja, a w zasadzie jej poprzedzona badaniem dokumentów - w tym ksiąg wieczystych, planów, ewidencji gruntów, konkluzja stanowi istotny dowód na wielkość majątku. Tym samym, zdaniem Sądu a wbrew zarzutom skarżącej, organy dokonały w wystarczającym zakresie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadniczej oceny i kontroli opinii geodety uprawnionego Z. N. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pk 1 lit. c p.p.s.a., uchylenie decyzji lub postanowienia nastąpi, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r. I OSK 160/13, wskazał, że: "Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne". Podobnie, NSA w wyroku z dnia 25 marca 2014 r. II GSK 62/13, wskazał, że: "Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne". W przedmiotowej sprawie nie można mówić o takiej przesłance. Organ dokonał oceny opinii geodety uprawnionego i choć powinien dokonać jej w sposób bardziej wnikliwy, tym nie mniej dokonał jej w sposób prawidłowy. Brak zatem drobiazgowego odniesienia się do zarzutów Gminy B. w żadnym stopniu nie przesądzał o wyniku sprawy. Istotne jest przy tym, że opinia geodety Z. N., w samej swojej treści zawierała odpowiedzi, na wątpliwości podnoszone przez Gminę B. Organ oceniając przydatność i prawidłowość przygotowanej dokumentacji tym samym przeprowadził w sposób zgodny z zasadami procedury administracyjnej postępowanie dowodowe. Można też przyjąć, że dokonując obszerniejszej oceny opinii organ w zasadzie mógł jedynie przytoczyć to, co geodeta szczegółowo opisał w swoim opracowaniu. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie precyzuje swoich zarzutów w odniesieniu do potrzeby zbadania konkretnych dokumentów (zbiorów dokumentów), nie wskazuje na błędy merytoryczne czy logiczne opracowania, a jedynie kwestionuje opinię. Kolejny zarzut skarżącej dotyczy naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) poprzez prowadzenie 11 spraw w jednej sprawie, w sytuacji gdy każda z tych spraw dotyczy tego samego przedmiotu - ustalenia czy była nieruchomość rolna R. W. (cała) podlegała lub też nie podlegała pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.), należy wskazać, że żądanie stron decyduje o wszczęciu postepowania i jego przedmiocie (art. 61 § 1 k.p.a.). Wniosek obejmował tylko jedną działkę pochodzącą z przejętego majątku. Słusznie przyjął organ, że postępowanie prowadzone na podstawie § 5 rozporządzenia może dotyczyć tak wskazanej części nieruchomości, nie można tym samym skutecznie stawiać w tym przedmiocie organowi zarzutu. Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez nie wezwanie do udziału w sprawie wszystkich strony, które mają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, a w szczególności poprzez pominięcie Skarbu Państwa, na którego rzecz przejęto przedmiotową nieruchomość ziemską, również nie był zasadny, a ewentualnie może być istotny jedynie w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 3 k.p.a.). Na marginesie dodać należy, że organ słusznie wskazał, że niniejsze postępowanie nie rzutuje na zakres i sposób wykonywania prawa użytkowania wieczystego przez osoby , które chronione są rękojmią publicznej wiary ksiąg wieczystych. Zarzut naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie Gminy B. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem i wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jest o tyle nieskuteczny, że skarżący nie uprawdopodobnił, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. (art. 145 § 1 pk 1 lit. c p.p.s.a.), Odnośnie zarzutów naruszenia § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) poprzez niezbadanie przesłanek decydujących, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. (1) pkt e) dekretu PKWN oraz zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez, nie podjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze zarówno słuszny interes społeczny jak interes obywateli, poprzez uznanie, iż dokumentacja geodezyjno - prawna sporządzona przez biegłego geodetę Z. N. na potrzeby innego postępowania, rozstrzygnęła definitywnie kwestię faktycznego obszaru byłego majątku ziemskiego R. W. na dzień 1 września 1939 r., bez możliwości kwestionowania przyjętych do jej sporządzania dokumentów oraz zawartej w niej konkluzji. Naruszenia art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie, bez uzasadnienia, wniosków dowodowych skarżącej Gminy złożonych w dniu 14 marca 2012 r. oraz w dniu 7 listopada 2013 r. zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, Sąd uznał, że organ działał w granicach prawa a wskazane w uzasadnieniu uchybienia przepisom proceduralnym nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło