II OSK 1093/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Chlebny, Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia del. WSA Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa komina wraz z podłączeniem pieca stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, a w konsekwencji, czy do postępowania naprawczego w przypadku samowoli budowlanej w tym zakresie mają zastosowanie przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że budowa komina wraz z podłączeniem pieca stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. W związku z tym, w przypadku samowoli budowlanej, zastosowanie powinny mieć przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 Prawa budowlanego, który dotyczy budowy obiektu budowlanego bez pozwolenia. Sąd podkreślił, że postępowanie naprawcze powinno koncentrować się na zgodności z prawem administracyjnym materialnym, a kwestie sporne wynikające z prawa cywilnego (np. współwłasność) powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu nowego trzonu kominowego przy ścianie szczytowej, instalacji kotła C.O., adaptacji pomieszczenia na kotłownię, wykonania instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji ciepłej wody użytkowej. Organy nadzoru budowlanego odstąpiły od nałożenia obowiązku wykonania robót w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, uznając, że roboty te nie naruszają przepisów technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając część robót za rozbudowę i wymagającą postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że budowa komina z piecem to urządzenie budowlane, a do legalizacji zastosowanie mają przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę A.C.; zasądza od A.C. na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu kwotę 610 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Po 736/15 w sprawie ze skargi A.C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...]2015 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od A.C. na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 lutego 2016r. sygn. akt II SA/Po 736/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi A.C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2015r. w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia [...] 2015r. w części dotyczącej zrealizowanych w 2014r. robót budowlanych polegających na wykonaniu nowego trzonu kominowego przy ścianie szczytowej, instalacji kotła C.O., adaptacji pomieszczenia na kotłownię, wykonania instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji ciepłej wody użytkowej. W pozostałym zakresie skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] 2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego ( dalej: PINB) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 Prawo budowlane odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr [...]) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...]położonej przy ul. L. w G.., gm. K. do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przedmiotem postępowania są wszystkie roboty budowlane wykonane w części prawej (lokal nr [...]) budynku mieszkalnego dwulokalowego tj.
1. ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem gr. 5 cm;
2. wymianę pokrycia dachowego z dachówki cementowej na blachodachówkę;
3. wykonanie poprzecznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, z bloczków gazobetonowych grubości 25 cm, pomiędzy lokalem nr [...] i [...] od poziomu istniejącej ściany na parterze do wysokości 30 cm powyżej połaci dachu;
4. przemurowanie na nowo komina z cegły klinkierowej zlokalizowanego w ścianie wspólnej pomiędzy lokalami, w części znajdującej się ponad połacią dachu;
5. wykonanie opierzeń nowo wymurowanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz komina po obu stronach (od strony lokalu nr [...] i [...]);
6. wykonanie nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej,
7. instalację kotła C.O. podłączonego do komina o którym mowa w pkt 6, służącego do ogrzewania mieszkania nr [...] oraz przygotowywania ciepłej wody użytkowej; powyższy kocioł opalany paliwem stałym (miałem) został zainstalowany w pomieszczeniu użytkowanym dotychczas jako gospodarcze (oznaczonym nr 4 na rzucie parteru - karta 108 akt sprawy); adaptacja powyższego pomieszczenia na kotłownię obejmowała wykonanie ścianki z betonu komórkowego oddzielającej kotłownie od schodów prowadzących na poddasze, obudowę schodów płytami gipsowo-kartonowymi ognioochronnymi, obłożenie ścian i podłogi pomieszczenie płytami ceramicznymi oraz wykonanie wentylacji grawitacyjnej nawiewnej i wywiewnej;
8. wykonanie instalacji centralnego ogrzewania wodnego z rur miedzianych oraz rur typu PEX z montażem grzejników stalowych, we wszystkich pomieszczeniach oraz ogrzewaniem podłogowym w pomieszczeniu kuchni i korytarza.
9. wykonanie instalacji ciepłej wody użytkowej ogrzewanej z wyżej opisanego kotła z zasobnikiem wody - ciepła woda użytkowa doprowadzona została do kuchni na parterze rurami typu PEX.
10. usuniecie dwóch pieców w pokoju i kuchni w tym mieszkaniu oraz zaślepienie otworów w przewodach kominowych, do których urządzenia te były podłączone, w wyniku czego obecnie żadne urządzenie grzewcze w lokalu nr [...] nie jest podłączone do trzonu kominowego zlokalizowanego w ścianie pomiędzy lokalami.
W ocenie organu roboty budowane wymienione w pkt 2, 4 i 5 wypełniają definicję remontu, zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Wykonanie tych robót wymagało zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych organowi administracji architektoniczno - budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Z kolei roboty budowane wymienione w pkt 3, 6-10 wypełniają definicje przebudowy, zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymagała pozwolenia na budowę. W związku z powyższym zdaniem organu zastosowanie w sprawie znajdą przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dalej organ wskazał na przedłożone w toku postępowania ekspertyzy i opinie techniczne potwierdzające, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami technicznymi, sztuką budowlaną i Polskimi Normami. Zwrócił również uwagę na czynności podejmowane w celu uzgodnienia projektu decyzji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz na stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyrażone w postanowieniu z dnia [...]2013 r. zgodnie z którym art. 39 ust. 3 nie znajduje zastosowania wobec decyzji, która nie jest pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.C. podnosząc, iż organ I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych we wcześniejszych odwołaniach od decyzji, które w wyniku kontroli instancyjnej zostały uchylone.
Decyzją z dnia [...]2015 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego wykonane roboty budowlane stanowiły przebudowę i wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (przebudowę). Natomiast Inwestorzy - E. i K. L., takiej decyzji nie uzyskali. W tej sytuacji zastosowanie znalazł przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Jednocześnie skoro wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowania, to nie ma podstaw do nakładania obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Dlatego też w ocenie organu nadzoru budowlanego należało orzec o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A.C. podnosząc, iż jest współwłaścicielką nieruchomości, na której K. L. wybudował bez jej zgody komin.
Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Obecny na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, iż roboty budowlane nie były uzgodnione z konserwatorem zabytków, a tymczasem konserwator w toku postępowania zajął stanowisko, że dokonane prace nie odpowiadają przepisom ustawy o ochronie zabytków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie. Na wstępie wskazał, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego biegu postępowania zawartymi w wyroku tego sądu z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Po 122/12. Zgodnie z którymi roboty budowlane polegające na ociepleniu ścian zewnętrznych styropianem, wymianie pokrycia dachowego z dachówki cementowej na blachodachówkę, wykonaniu poprzecznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego z bloczków gazobetonowych grubości 25 cm, pomiędzy lokalem nr [...] i [...] od poziomu istniejącej ściany na parterze do wysokości 30 cm powyżej połaci dachu, przemurowaniu na nowo komina z cegły klinkierowej zlokalizowanego w ścianie wspólnej pomiędzy lokalami, w części znajdującej się ponad połacią dachu oraz wykonaniu opierzeń nowo wymurowanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz komina po obu stronach (od strony lokalu nr [...] i [...]) stanowiły przebudowę oraz remont i docieplenie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważył, iż wprawdzie pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego), to jednocześnie art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku, o którym mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, a niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych .we wniosku rozwiązań projektowych. Wskazał również, że w aktualnym stanie faktycznym sprawy brak jest przy ocenie prawidłowości wykonania robót budowlanych przesłanek do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy opiniami technicznymi wydawanymi w czasie, gdy urządzenia grzewcze inwestorów były jeszcze podłączone do pionów kominowych w ścianie wspólnej z lokalem skarżącej. Brak jest bowiem obecnie jakiegokolwiek wpływu robót w lokalu inwestorów na zadymienie, wentylację i szeroko rozumiane korzystanie z lokalu stanowiącego własność skarżącej. Skoro zaś wykonane roboty budowlane nie uchybiały żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowania, to organy nie miały podstaw do nakładania obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane a contrario). Z kolei odnosząc się do robot budowlanych wykonanych po wyroku z dnia 18 maja 2012 r., Sąd stwierdził, że sposób zrealizowania nowego trzonu kominowego (to jest na zewnątrz budynku, a nie w jego wnętrzu np. przy ścianie szczytowej) spowodował niewątpliwie powiększenie gabarytów (wymiarów) budynku i co za tym idzie zmianę powierzchni zabudowy oraz kubatury budynku o powierzchnię zabudowy komina, co przesądza, że prace te stanowiły rozbudowę. W ich następstwie doszło nie tylko do zmiany parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego polegających na zastąpieniu ogrzewania poszczególnych pomieszczeń indywidualnymi piecami, instalacją centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej, lecz także do zmiany kubatury i powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku. Powyższe oznacza, iż organy winny przeprowadzić postępowanie legalizacyjne nie w oparciu o art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, lecz w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Z tego też powodu Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie w jakim dotyczyły powyższych robót budowlanych. Sąd zwrócił również uwagę, że w sentencji wyroku błędnie wskazał, iż kasacyjne rozstrzygnięcie dotyczy robót budowlanych zrealizowanych w roku 2014 r., podczas gdy były one już zrealizowane w 2013r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, polegające na wskazaniu przez Sąd, że w sprawie do robót budowlanych opisanych przez Sąd w pkt 1 sentencji wyroku należy zastosować art. 48 Prawa budowlanego,
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie w punkcie I i II sentencji wyroku rozstrzygnięcia nieprzewidzianego art. 138 § 1 i 2 kpa,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do orzeczenia WSA w Poznaniu z dnia 18 maja 2012r.,syn. akt II SA/Po 122/12, co do zakwalifikowania wszystkich wykonanych robót budowlanych, w tym tych zrealizowanych po dniu 18 maja 2012 r. do przebudowy o jakiej mowa w art. 3 pkt 7a Prawo budowlane,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działania administracji publicznej, wyrażającą się w zarzucie, iż organy w błędny sposób ustaliły stan faktyczny, tj., że w ocenie Sądu, zgromadzony i ustalony stan faktyczny w sprawie wskazuje na dokonanie rozbudowy, o jakiej mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Wniesiona skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, w zakresie w jakim wskazuje na błędne zakwalifikowanie przez Sąd I instancji części opisanych w decyzji organu robót budowlanych jako rozbudowy, a w konsekwencji również błędne przyjęcie, że do ich legalizacji należało zastosować art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1409 z późn. zm. dalej: Pr. bud.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że organy dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Zasadnie przy tym przyjęły, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania ani art. 48 Pr. bud., który reguluje tryb postępowania w przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę, ani 49b Pr. bud., dotyczącego budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia. Wynika to bowiem z faktu, iż, wbrew stanowisku Sądu I instancji zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, komin wraz z niezbędnym do korzystania z niego piecem stanowią urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Pr. bud. i do skutków samowoli w tym zakresie odnosi się art. 51 ust. 1 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 295/08, wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 375/07 oraz uchwałę NSA z dnia 15 maja 2000 r., sygn. akt OPS 20/99, ONSA 2000/4 poz.133). Należy przy tym zaznaczyć, iż przepisy te znajdują zastosowanie w innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 Pr. bud. przypadkach wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Wskazania także wymaga, iż urządzeniem budowlanym jest urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietnik (art. 3 pkt 9 ustawy). Nie budzi jednocześnie wątpliwości, iż kwestionowane roboty budowlane polegające na wybudowaniu komina wraz z podłączeniem pieca nie zostały w treści art. 29 ustawy wyłączone z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Jednocześnie należy zauważyć, że dla przeprowadzenia w tym zakresie postępowania naprawczego nie ma znaczenia fakt, że komin został wzniesiony na działce, która stanowi współwłasność inwestora oraz uczestniczki postępowania, ponieważ doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem należy w tym przypadku rozumieć jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem administracyjnym materialnym, a nie z przepisami innych gałęzi prawa, np. przepisami prawa cywilnego, jest to pogląd znajdujący swoje uzasadnienie w szeregu orzeczeń sądowoadministracyjnych ( por. wyroki NSA: z dnia 13 stycznia 2003 r., sygn. akt IV SA 523/01, ONSA 2004, Nr 2, poz. 54; z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 228/07, Lexis.pl nr 2324178; z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 532/08, "Palestra" 2011, nr 1-2, s. 128; z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2140/10, Lexis.pl nr 3891301). Jeżeli natomiast wykonane roboty budowlane spowodowały naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w drodze postępowania przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego (Z. Niewiadomski, w: Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 540-541; A. Gliniecki, w: Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2014, s. 681-682; R. Godlewski, w: Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 259). Zatem jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdził, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami technicznymi, sztuką budowlaną oraz Polskimi Normami, brak było podstaw do nakładania na inwestorów obowiązków w zakresie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionowane roboty budowlane w zakresie dotyczącym adaptacji pomieszczenia na kotłownię, jak zasadnie uznały organy nadzoru budowlanego, stanowiły przebudowę budynku w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Definicja przebudowy zakreślona w tym przepisie wprowadzona została ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364). Przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Podkreślić należy, że przebudowa wyłączona została z pojęcia budowy ze względu na fakt, że wyróżnikiem budowy jest powstanie nowej substancji budowlanej w znaczeniu "zmiany charakterystycznych parametrów danego obiektu" - np. zwiększenie kubatury obiektu. W przypadku przebudowy może zmienić się, poprzez np. zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny budynku - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed budowy (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, C.H. BECK, Warszawa 2007, s. 57-58). Również zdaniem innych komentatorów przebudowa stanowi szczególny rodzaj wykonywania robót budowlanych. Mają one m.in. doprowadzić do zmiany parametrów użytkowych (np. powiększenie liczby pomieszczeń) lub technicznych (np. zwiększenie przepustowości instalacji) istniejącego obiektu budowlanego.
Z kolei roboty budowlane polegające na wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania wodnego oraz wykonanie instalacji ciepłej wody użytkowej ogrzewanej z kotła z zasobnikiem wody nie są rozbudową (budową) obiektu budowlanego jak przyjął Sąd I instancji, nie mogły mieć więc w tym przypadku zastosowania przepisy art. 48 Pr. bud. Instalacja centralnego ogrzewania wraz kotłem (piecem) c.o. i instalacją wodną stanowi również urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, w związku z tym w przypadku nielegalnej przebudowy, powinny również mieć zastosowanie przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach niniejszej sprawy, uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Ustalony przez organy stan faktyczny pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia administracyjnego orzekającego o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., tak jak orzekły organy. Zgodnie z tym co powiedziano na wstępie, organy nadzoru budowlanego stosując przepisy art. 51 Pr. bud. mogą nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale jedynie w zakresie zgodności z prawem administracyjnym materialnym. I w tym zakresie organy poczyniły niezbędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, opierając się głównie na przedłożonych w toku postępowania ekspertyzach i opiniach technicznych sporządzonych przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Sprawa budowy komina na części wspólnej działki jest przede wszystkim sprawą z zakresu współwłasności, a więc należącej z natury rzeczy do prawa cywilnego. Wszystkie te okoliczności utwierdzają w przekonaniu, iż w sprawie tej organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej na podstawie art. 51 Pr. bud., co nie oznacza, że strona nie może dochodzić ochrony swych praw na drodze postępowania cywilnego.
Niezasadny natomiast okazał się zarzut kasacyjny wskazujący na wydanie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Błędnie bowiem autor skargi kasacyjnej przyjął, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują również postępowanie przed sądami administracyjnymi, w sytuacji, gdy zgodnie art. 1 p.p.s.a. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik spraw. Regulacja w tym zakresie jest kompletna i nie zawiera odniesień do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podobnie niezasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący niezastosowania się przez Sąd I instancji do oceny prawnej wyrażonej w wyroku tego sądu z dnia 18 maja 2012r. sygn. akt II SA/Po 122/12. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie był związany oceną prawną wyrażoną w tym wyroku, w zakresie dotyczącym robót budowlanych, które zostały zrealizowane dopiero po wydaniu przedmiotowego wyroku, bowiem w stosunku do tych robót budowlanych sąd nie mógł się wypowiedzieć, a co za tym idzie zawrzeć w wyroku wiążącej oceny prawnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło