IV SA/Wa 1612/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-16

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Magdalena Durzyńska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymujące w mocy postanowienie zobowiązujące do zagospodarowania pojazdu jako odpadu, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy materialnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności i z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego. Organ pominął szereg dowodów, w tym dokumenty potwierdzające dopuszczenie pojazdu do ruchu, co skutkowało koniecznością uchylenia postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy decyzję zobowiązującą K. R. do zagospodarowania uszkodzonego pojazdu jako odpadu. Postanowienie zapadło na skutek zawiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu. Skarżący kwestionował uznanie pojazdu za odpad, wskazując na jego sprawność techniczną potwierdzoną badaniami i rejestracją, a także na niekonsekwencję działań różnych organów państwa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadów 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego K. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako GDOŚ/organ) działając na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2, art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. dalej jako kpa) i w związku z art. 3a ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686 ze zm.), art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm. dalej jako ustawa), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 140) utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...] z dnia [...] listopada 2014 r. zobowiązujące K. R., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów lub punkt zbierania pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów lub punktu zbierania pojazdów, a jedynie zmienił termin jego wykonania i określił go jako nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie zapadło na skutek zawiadomienia organu (pismem z dnia [...] października 2014 r.) przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu, do którego dołączono: kopię faktury nr [...] z dnia [...] września 2014 r., kopię [...] dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu oraz kopię zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] września 2014 r. z wynikiem pozytywnym. W wyniku tego zawiadomienia organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, znak: [...], w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego pojazdu, przez K. R. (dalej jako skarżący) będącego wg organu odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski. W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że nie miał świadomości, iż przedmiotowy pojazd może być odpadem, ponieważ w dacie zakupu był sprawny; podał, że przyjechał nim bezpośrednio z [...] do [...]; powołał się też na badanie techniczne ww. pojazdu, które wykazało jego pełną sprawność; wyjaśnił ponadto, iż obecnie ww. pojazd jest przez niego użytkowany. Do wyjaśnień skarżący dołączył kopię faktury nr [...] z dnia [...] września 2014 r. wraz z tłumaczeniem, kopię [...] dowodu rejestracyjnego wraz z tłumaczeniem, kopię zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] września 2014 r., kopię tymczasowego [...] dowodu rejestracyjnego z dnia [...] września 2014 r. oraz dokumentację fotograficzną. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał przedmiotowy pojazd marki [...] za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) i wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r., którym wezwał skarżącego do zagospodarowania ww. odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów lub punkt zbierania pojazdów. W wyniku rozpatrzenia zażalenia co do zasady organ utrzymał ww. postanowienie w mocy, zmienił jedynie termin jego wykonania. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, przez odpady rozumie się "każdą substancją lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany ". Podkreślił dalej, że wg Naczelnego Sądu Administracyjnego "pozbycie się, które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko." (wyrok z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2132/11). Organ wskazał, że w dniu 11 września 2014 r. skarżący złożył deklarację wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu marki [...], sprzedanego zgodnie z fakturą z dnia [...] września 2014r. przez [...] firmę [...] z adnotacjami (zgodnie z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego): "pojazd niebezpieczny dla ruchu drogowego, poważne wady techniczne, pojazd przeznaczony na części w celu pozyskania części zamiennych, niesprawny technicznie". Powyższe zapisy, zawarte w ww. fakturze dokumentującej sprzedaż ww. pojazdu, w ocenie organu oznaczają, że poprzedni właściciel pojazdu nie widział możliwości jego wykorzystania w inny sposób niż jako źródło części zamiennych. Uznał, iż tak skonstruowana faktura wyraża wolę poprzedniego właściciela co do przeznaczania pojazdu i stwierdził, iż z woli poprzedniego właściciela pojazd miał stanowić źródło części zamiennych; a więc miał być wykorzystany w sposób inny niż jego pierwotne przeznaczenie, a nowy sposób wykorzystania pojazdu może powodować negatywny wpływ na środowisko. Organ wyjaśnił, że w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-194/05 Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, iż "zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako odpadu w rozumieniu art. 1 lit. a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia pojęcia 'usuwać'. Pojęcia te należy interpretować nie tylko w świetle celu dyrektywy, którym zgodnie z motywem trzecim jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale również w świetle art. 174 ust. 2 WE, który stanowi, że polityka Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i że opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego. Wskazał, że pojęcia te, a co za tym idzie pojęcie 'odpady' nie mogą być interpretowane w sposób zawężający. Jednocześnie organ podał, że fakt że dana substancja jest rzeczywiście 'odpadem' w rozumieniu art. 1 lit a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, winien być potwierdzony w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności. Organ dalej wyjaśnił, że dyrektywa 75/442 w sprawie odpadów nie proponowała żadnego kryterium ujawnienia woli usunięcia substancji lub przedmiotów przez posiadacza, a państwa członkowskie wobec braku przepisów wspólnotowych mają swobodę wyboru sposobu dowodzenia okoliczności zdefiniowanych w dyrektywach, których transpozycji dokonują, o ile nie podważa to skuteczności prawa wspólnotowego. Organ wyjaśnił, że obecnie zagadnienia związane z gospodarką odpadami reguluje dyrektywa z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy. Jej głównym celem jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Odnosząc się natomiast do kwestii obecnego stanu technicznego ww. pojazdu, organ wyjaśnił, iż fakt naprawy pojazdu nie wpływa na uznanie pojazdu za odpad a okoliczność związana z faktyczną możliwością wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem jest kwestią drugorzędową. Podał, że wg Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (wyrok z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02) gdyż odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok Trybunału z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95). Organ podkreślił, iż decydujący dla uznania przedmiotowego pojazdu za odpad jest fakt jego pozbycia się przez poprzedniego właściciela. Odnosząc się do kwestii wystawienia przez sprzedawcę nowej faktury nie posiadającej wyżej przytoczonych adnotacji "pojazd niebezpieczny dla ruchu drogowego, poważne wady techniczne, pojazd przeznaczony na części w celu pozyskania części zamiennych, niesprawny technicznie", organ zauważył, że w momencie zgłoszenia do procedury wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, skarżący nie kwestionował ww. zapisów zamieszczonych w dokumencie nabycia pojazdu, przez co podkreślił ich zgodność ze stanem rzeczywistym. Wskazał, iż ww. faktura nr [...] z dnia [...] września 2014 r. została przetłumaczona z języka [...] na język polski w dniu 11 września 2014 r. zatem strona skarżąca dokonując zgłoszenia wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu w dniu 11 września 2014 r. i dołączając do ww. zgłoszenia zarówno fakturę w języku [...] jak i w języku polskim, miała świadomość zawartych w ww. fakturze zapisów i w żaden sposób ich nie kwestionowała. Sporny pojazd organ sklasyfikował (zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów Dz. U. z 2014 r., poz. 1923) pod kodem 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy - posiadające właściwości niebezpieczne z uwagi na zawartość (pozostałości) płynów eksploatacyjnych (w silniku, skrzyni biegów, amortyzatorach, przewodach hamulcowych, zbiorniku paliwa, itp.). W związku z faktem, iż ww. odpad został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania procedury zgłoszenia organ uznał, że jego przemieszczenie nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego. A zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, na nie dłuższy niż 30 dni. Skargę na opisane wyżej postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. R. Skarżący zarzucił organowi: 1) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego błędne zastosowanie; 2) rozstrzygnięcie istoty sprawy bez podstawy prawnej (nie wskazywanie podstawy prawnej skutkującej uznaniem samochodu skarżącego za odpad) i postępowanie w sposób całkowicie wolny w uznaniu, kiedy samochód należy uznać za odpad; 3) nieodniesienie się do zarzutów i argumentacji z odwołania skarżącego, a jedynie częściowe ich przytoczenie w części historycznej uzasadnienia postanowienia z [...] marca 2015 roku Głównego Inspektora Ochrony Środowiska; 4) błędną interpretację stanu faktycznego, skutkującą uznaniem, że skarżący nabył odpad (w tym odpad niebezpieczny); 5) określenie uszkodzenia auta mającego świadczyć, że jest on odpadem wyłącznie na podstawie anulowanej faktury nr [...] z [...].IX.2014 r.; Na podstawie art. 145 § I pkt I lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 oraz o uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia z [...] listopada 2014 roku. Skarżący zaprzeczył, aby z woli poprzedniego właściciela pojazd [...] miał stanowić źródło części zamiennych, a więc miał być wykorzystany w sposób inny niż jego pierwotne przeznaczenie. Powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 roku (IV SA/Wa 326/14), w którym w nawiązaniu do definicji legalnej wskazano, iż odpadem jest pojazd, którego posiadacz pozbył się i który nie może już być użytkowany w dotychczasowy sposób, więc jest niezdatny do dalszego poruszania się po drogach ze względu na stopień zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń, a także niemożność przywrócenia jego stanu technicznego do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. Zarzucił, że przedmiotowy pojazd był i jest sprawny oraz że posiadając tymczasowy [...] dowód rejestracyjny z dnia [...] września 2014 roku przyjechał nim bezpośrednio z [...] do Polski. Powołał się także na przeprowadzone w dniu [...] września 2014 roku badanie techniczne pojazdu, które wykazało jego pełną sprawność. Ponownie wskazał, że sprzedający wystawił kolejną fakturę w miejsce uchylonej, potwierdzającą, że pojazd nie jest odpadem (bez adnotacji - pojazd niebezpieczny dla ruchu drogowego, poważne wady techniczne, pojazd przeznaczony na części w celu pozyskania części zamiennych, niesprawny technicznie"). W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 1999 r. I SA/Ka 2252/98, w myśl którego uszkodzony pojazd samochodowy może być uznany za odpad jeśli ze względu na zakres i charakter uszkodzeń (stopień zużycia) nie jest możliwe przywrócenie jego stanu technicznego do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. Następnie powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2012 r. (II OSK 1071/11) skarżący zarzucił, że samochód jako odpad w rozumieniu przytaczanych wyżej regulacji, to taki pojazd, którego posiadacz pozbył się i który nie może już być użytkowany w dotychczasowy sposób (jako niezdatny do dalszego poruszania się po drogach ze względu na stopień zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń, a także niemożność przywrócenia jego stanu technicznego do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy skarżący przedstawił polski dowód rejestracyjny pojazdu z adnotacją o aktualnym badaniu technicznym i zarzucił, że organy państwa są niekonsekwentne w swoim działaniu. Podał, że organy celne odprawiły ww. samochód i z tego tytułu pobrały stosowne opłaty, inny organ państwa zarejestrował ww. pojazd zgodnie z polskimi przepisami i wystawił dowód rejestracyjny, w kolejnym roku inna stacja kontroli pojazdów ponownie bez zastrzeżeń dopuściła ww. samochód do ruchu a Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał ww. pojazd za odpad w rozumieniu ustawy o odpadach i o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Skarżący wyjaśnił ponadto, że ww. pojazd zakupił w komisie prowadzonym przez [...], na co wskazuje choćby nazwa "[...]" i podał, że prawdopodobnie stąd błąd w [...] zapisach wydrukowanej pierwotnie faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: "ppsa") dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 ppsa). Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zapadło przedwcześnie tj. bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności a zatem z naruszeniem określonych w art. 7, 8, 77, 80 i art. 107 § 3 przepisów kpa. Nie może ujść z pola widzenia, że kontrolowane postępowanie jest jednym z etapów realizacji przepisów powołanej wyżej ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów a skarżącemu grozi wysoka kara administracyjna (od 50 tys do 300 tys zł). Właściwy organ orzekający w tego typu sprawie jest zatem szczególnie związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Trzeba podkreślić, że obok obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego organ ma jeszcze drugi obowiązek, a mianowicie obowiązek jego rozpatrzenia w całości. Nie może zatem pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, co jest tego przyczyną. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Innymi słowy organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Jakkolwiek przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów, jednakże w nauce wskazuje się, że w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Naruszenie wskazanych powyżej reguł stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 1999 r., IV SA 1010/97, niepubl. , wyrok NSA z 4 grudnia 2007 r., III SA/WR 282/07, Legalis). W kontrolowanej sprawie jedynym dowodem, na jakim organ oparł swoje rozstrzygnięcie jest wystawiona przez [...] faktura w języku [...], zresztą przetłumaczona na język polski dwukrotnie - z różnicami w tłumaczeniu (do których organ się nie odniósł). Akta nie zawierają opisu uszkodzeń spornego pojazdu, zdjęć czy jakichkolwiek innych danych wskazujących na wadliwość pojazdu (i co istotne jej skalę) w dacie jego zakupu przez skarżącego. Są natomiast zdjęcia pojazdu dopuszczonego do ruchu. W oparciu o [...] fakturę z dnia [...] września 2014r. organ uznał, że ww. [...] był w tej dacie odpadem niezdolnym do ruchu i przeznaczonym jedynie na części zamienne. W postępowaniu zgromadzono jeszcze szereg innych dowodów, do których organ się nie odniósł i co w ocenie Sądu skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu. Co prawda organ wskazał, że naprawienie pojazdu nie oznacza, że nie stanowił on odpadu w dacie jego nabycia, jednak powyższe twierdzenie nie jest wystarczające w sprawie. Organ pominął bowiem, że ww. pojazd został zakupiony [...] września 2014r. i już w dniu [...] września 2014r. uzyskał dopuszczenie do ruchu przez autoryzowaną stację kontroli pojazdów, posiadał ponadto tymczasowy [...] dowód rejestracyjny i po przejściu wymaganych procedur, bez żadnej zwłoki, został zarejestrowany w Polsce jako pojazd dopuszczony do ruchu. Akta zawierają też [...] fakturę korygującą. Organ odniósł się do niej negatywnie, ale pominął ocenę pozostałego materiału dowodowego zwłaszcza w kontekście zbieżności czasowej procesu rejestracji ww. samochodu. Przede wszystkim, pomimo zarzutów skarżącego, organ w ogóle nie prowadził postępowania dowodowego w zakresie charakteru i rodzaju uszkodzeń ww. pojazdu, daty, miejsca i kosztów jego naprawienia, nie konfrontował też ceny nabycia z rocznikiem oraz marką pojazdu w dacie zakupu. Powyższe ma znaczenie w sprawie, gdyż jak słusznie zarzucono w skardze, uszkodzony pojazd samochodowy może być uznany za odpad jeśli ze względu na zakres i charakter uszkodzeń (stopień zużycia) nie jest możliwe przywrócenie jego stanu technicznego do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. Tymczasem ww. pojazd został dopuszczony do ruchu niezwłocznie po jego nabyciu, a jedyny dowód, na jakim oparto rozstrzygnięcie to wystawiona w języku [...] faktura (zresztą następnie skorygowana). Trzeba podkreślić, że kwestie rejestracji pojazdów samochodowych są sformalizowane a zaświadczenie o dopuszczeniu do ruchu po przeprowadzeniu badania technicznego jest dokumentem urzędowym. Organ w ogóle nie odniósł się do ww. dowodu i przeprowadzenia przez skarżącego ww. czynności niezwłocznie po sprowadzeniu pojazdu do kraju. Rację ma organ wskazując, że już 11 września 2014r. skarżący dysponował polskim tłumaczeniem faktury, organ nie uwzględnił jednak, że tłumaczenie, jakie przedstawił skarżący różni się od tłumaczenia sporządzonego w sprawie, ponadto w tej dacie skarżący dysponował już dopuszczeniem pojazdu do ruchu. W kontrolowanej sprawie organ dokonał oceny materiału dowodowego jedynie wybiórczo, postępowanie administracyjne wymaga zatem uzupełnienia w zakresie oceny całokształtu zgromadzonych dowodów, owa ocena winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia organu. Na tym etapie sprawy merytoryczna ocena zaskarżonego postanowienia przez Sąd byłaby przedwczesna. Sąd nie może bowiem zastępować organów w prowadzeniu postępowania a jedynie bada zgodność ich procedowania z obowiązującymi przepisami. Rację ma też skarżący zarzucając, że w sprawie jednego i tego samego auta różne organy państwa, w zależności od zakresu swojego działania, podjęły w jednym czasie całkowicie rozbieżne decyzje. Demokratyczne państwo prawne winna cechować spójność działania jego organów. Skoro zatem w kontrolowanej sprawie organ uznał, że zakupiony na terenie Unii Europejskiej pojazd jest odpadem podczas gdy inny organ w tym samym czasie uznał go za pojazd spełniający pod względem technicznym warunki dopuszczenia do ruchu - poza przytoczeniem obowiązujących przepisów prawa orzeczenie winno zawierać także rzeczowe i logiczne odniesienie się do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy postanowienie podlegało uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, o kosztach orzeczono zaś na podstawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło