II SA/Wa 1326/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg W. B. i G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyznaczenia recenzentów w postępowaniu o nadanie tytułu profesora 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. oddala skargę G.; 4. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego W. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r., którym odmówiła wyznaczenia recenzentów w postępowaniu o nadanie tytułu profesora dr hab. W.B.. Jako podstawę materialnoprawną wskazano art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz art. 27 ust. 4 tej ustawy w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455 ze zm.). W motywach uzasadnienia organ wyjaśnił, że Rada Wydziału [...] w dniu [...] listopada 2013 r. podjęła uchwałę o wszczęciu postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora, a następnie złożyła wniosek o wyznaczenie dwóch recenzentów, w postępowaniu o nadanie tytułu profesora dr hab. W.B., w trybie tzw. "starej ustawy" o stopniach naukowych i tytule naukowym. Odmawiając wyznaczenia recenzentów, Centralna Komisja stwierdziła, że brak jest przesłanek do procedowania w "starym trybie" z uwagi na treść przepisów przejściowych znowelizowanej ustawy, tj. art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz zmianie niektórych innych ustaw. Organ wyjaśnił, że wskazany w tym przepisie dwuletni termin odnosi się nie do daty złożenia wniosku, lecz liczy się od daty podjęcia uchwały o wszczęciu postępowania o nadanie tytułu profesora, zgodnie z art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy, albowiem dla postępowań wszczętych po dniu 30 września 2013 r. zastosowanie znajduje tzw. "nowy tryb", wynikający z art. 27 znowelizowanej ustawy. Skoro zatem postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte uchwałą Rady Wydziału w dniu 21 listopada 2013 r. tj. po dniu 30 września 2013 r., zastosowanie znajdują przepisy znowelizowane. W konkluzji stwierdził, że Rada Wydziału podjęła uchwałę o wszczęciu postępowania po dniu 30 września 2013 r., a zatem brak jest podstaw do dalszego procedowania w sprawie awansu naukowego dr hab. W.B. w trybie tzw. "starej ustawy". Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do tutejszego Sądu zarówno W.B., jak i Rektora [...]. W.B., jak i Rektor [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, podnieśli naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw, poprzez błędne przyjęcie, że do zachowania dwuletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie, do wyboru trybu postępowania konieczne jest przed jego upływem podjęcie w tym zakresie uchwały, nie zaś złożenie wniosku o wszczęcie właściwego postępowania przez osobę ubiegająca się o nadanie tytułu profesora. Nadto W.B. wskazał na naruszenie art. 10 § 1, art. 28, art. 40 § 1 K.p.a. w zw. z art. 29 ust 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, poprzez nieuznanie go za stronę postępowania. Naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 oraz art 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, poprzez lakoniczne, nieprzekonujące sporządzenie uzasadnienia. Skarga zarzucała też naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, poprzez błędną kontrolę instancyjną. Nadto pominięcie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 127 § 3 K.p.a. W motywach uzasadnienia obie strony skarżące podkreślały, że do zachowania dwuletniego terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 2 ustawy, wystarczające było złożenie odpowiedniego wniosku osoby ubiegającej się o nadanie tytułu profesora i bez znaczenia pozostaje data podjęcia uchwały przez radę Wydziału. Skarżący zarzucili również, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest sprzeczne z interpretacją Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 listopada 2011 r. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o odrzucenie skargi G., ewentualnie o oddalenie skargi. Podniosła, że uczelnia nie jest legitymowana do składania skargi do Sądu, albowiem jednostką prowadzącą postępowanie o nadanie tytułu profesora jest Rada Wydziału. W stosunku do skargi wniesionej przez W.B., wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do meritum wskazała, że z uwagi na to, iż postępowanie o nadanie tytuł profesora zostało wszczęte uchwałą Rady Wydziału z dnia [...] listopada 2013 r. - to jest po dniu 30 września 2013 r. - w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania "stara ustawa". Decydująca jest bowiem data uchwały Rady Wydziału o wszczęciu postępowania w sprawie, a nie data złożenia wniosku. Tym samym w sprawie powinien znaleźć zastosowanie nowy, odmienny tryb, wynikający z art. 27 znowelizowanej ustawy. Odnosząc się do interpretacji Ministerstwa wskazała, że interpretacja nie jest źródłem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455 ze zm.). W tej kwestii decydujące znaczenie ma treść przepisu przejściowego znowelizowanej ustawy, która weszła w życie w dniu 1 października 2011 r. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz zmianie niektórych innych ustaw, przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora, niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 1). W okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego albo tytułu profesora, mogą być prowadzone przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów dotychczasowych albo przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2). Generalną zasadą, obowiązującą przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa, jest odniesienie się w pierwszej kolejności do wykładni językowej. Wynika to z tego, że przepisy prawa powinny być formułowane w sposób jasny i czytelny. Z reguły, dla zrozumienia intencji prawodawcy, wystarczającym jest odniesienie się do ich treści. Stosowanie dalej idącej wykładni (systemowej czy celowościowej), do przepisów klarownie i jasno napisanych, mogłoby doprowadzić do ich wykładni nadmiernie rozszerzającej lub nawet do wykładni wbrew treści danej normy prawnej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy podkreślić, że badany przepis nie wymaga stosowania wykładni systemowej, czy celowościowej dla zrozumienia intencji ustawodawcy. Sposób, w jaki norma ta została sformułowana, nie nastręcza wątpliwości co do jej treści i zakresu podmiotowego oraz przedmiotowego. Odniesienie się przez prawodawcę do materii prowadzenia omawianego postępowania na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego albo tytułu profesora może być skutecznie odczytywane tylko w ten sposób, że zainicjowanie całego postępowania następuje poprzez złożenie stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną. W ocenie Sądu, wykładnia ww. przepisu nie budzi wątpliwości, że po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 października 2011 r., na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia profesora mogą być prowadzone postępowania o nadanie profesora, na podstawie przepisów dotychczasowych. Treść tego przepisu jest jednoznaczna i wskazuje wprost, iż wnioski złożone w terminie dwóch lat, licząc od dnia 1 października 2011 r., tj. do dnia 30 września 2013 r., rozpoznane będą pod rządami przepisów dotychczasowych. Ponieważ skarżący swój wniosek złożył w dniu 26 września 2013 r. (bezsporne), nie może budzić wątpliwości, że zastosowanie w jego sprawie znajdują przepisy dotychczasowe, czyli obowiązujące do dnia 30 września 2011 r. A zatem w odniesieniu do skarżącego zastosowanie mają przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym w brzmieniu sprzed nowelizacji, a za datę wszczęcia postępowania w materii nadania tytułu profesora należy uznać dzień skutecznego złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną. Na marginesie dodać nadto można, iż powyższa wykładnia omawianego przepisu pozostaje w zgodzie z regulacjami procedury administracyjnej, której przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu. Przepis art. 61 § 1 K.p.a. wprost stanowi, iż postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji więc, gdy niespornym jest, że postępowanie w zakresie nadania skarżącemu tytułu naukowego profesora nie zostało wszczęte z urzędu, a zainicjował je wniosek strony, to tym samym za moment wszczęcia powyższego postępowania nie sposób uznać dnia podjęcia czynności przez organ (czynności sprowokowanych wnioskiem zainteresowanego). W myśl przepisu art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia upoważnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Zagadnienie rozumienia zwrotu "stosuje się odpowiednio" na tle powyższego przepisu, było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1078/11 stwierdził, że: "ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 K.p.a., nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego". Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, wskazując, że: "postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym (...)". Wreszcie warto przytoczyć tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące postępowania odwoławczego, zawarte w wyrokach z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06 oraz z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 145/07. Sformułowanie "odpowiednio" rozumieć należy w ten sposób, iż przepisy K.p.a. znajdują zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2723/13). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż skoro przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym nie zawierają regulacji szczególnych dotyczących stron, doręczeń, to przyjąć należy, że przepis art. 28 K.p.a. ma w tym zakresie odpowiednie zastosowanie. Tym samym uznać trzeba, że wnioskodawca posiadał legitymację do wniesienia skargi. Podkreślić należy, iż w stosunku do skargi W.B. Centralna Komisja nie wniosła o jej odrzucenie. Domagała się odrzucenia skargi wniesionej przez Rektora [...], wskazując art. 27 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja oraz poprzedzające ją postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 zaś o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobligowany do starannego jej zbadania i uwzględnienia uwag poczynionych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. Odnosząc się do skargi Rektora [...] Sąd stwierdził, że w myśl Statutu [...] - § 29 ust. 1 - Rektor jest najważniejszym jednoosobowym organem Uczelni. Zgodnie zaś z § 29 ust. 2 Statutu, Rektor kieruje działalnością Uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz. Powyższe nie oznacza jednak, iż Rektorowi przysługiwało prawo wniesienia skargi. Stroną uprawnioną do jej wniesienia był dziekan reprezentujący Radę Wydziału [...], jako jednostka prowadząca postępowanie o nadanie tytułu profesora. Z powyższych względów skargę Rektora należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.