II FSK 1366/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-25
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Maciej Jaśniewicz, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu odwoławczego, potwierdzające wydanie decyzji po terminie, może stanowić nowy dowód lub nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli organ pierwszej instancji dysponował już dokumentami wskazującymi na tę samą wadę proceduralną?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2012 r., potwierdzające wydanie decyzji organu odwoławczego po terminie, nie może być uznane za nowy dowód lub nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli organ pierwszej instancji dysponował już dokumentami (decyzjami organu kontroli skarbowej i organu odwoławczego) wskazującymi na tę samą wadę. Okoliczność wydania decyzji po terminie, wynikająca z akt sprawy, była znana organowi pierwszej instancji, nawet jeśli organ tej okoliczności nie dostrzegł i nie wyciągnął z niej wniosków. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej merytorycznej kontroli ostatecznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący J. M. i Z. M. domagali się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 26 sierpnia 2014 r. odmawiające uchylenia postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. w sprawie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych. Podstawą wznowienia postępowania miało być pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2012 r., wskazujące na wydanie decyzji organu odwoławczego po terminie, co mogło uzasadniać przerwę w naliczaniu odsetek. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organ pierwszej instancji dysponował już dokumentami wskazującymi na wadę proceduralną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 26 sierpnia 2014 r., zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz J. M. i Z. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma, Protokolant Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. M. i Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 448/15 w sprawie ze skargi J. M. i Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr [...] 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz J. M. i Z. M. kwotę 720 (słownie: siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1.1. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 448/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. i Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.
1.2. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem organu I instancji z dnia 2 lipca 2012 r., jako podstawę prawną wskazując art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwana dalej: "Ordynacja podatkowa"). Za nowy dowód nieznany organowi I instancji przy wydawaniu postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. uznano pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2012 r. potwierdzające, że decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie dwumiesięcznego terminu przewidzianego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej na rozpatrzenie odwołania, co uprawnia do zastosowania przerw w naliczaniu odsetek na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Następnie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił skarżącym uchylenia postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. z uwagi na niestwierdzenie istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wskazano, że w aktach sprawy dotyczących postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. znajdowała się decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 27 września 2011 r. oraz decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2012 r., z której wynikało, że została wydana po upływie terminu określonego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. W związku z tym organ I instancji uznał, że pismo z dnia 31 lipca 2012 r. jedynie potwierdziło fakt wydania decyzji z dnia 26 kwietnia 2012 r. po upływie terminu określonego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji powodowało, że nie można było uznać go za nowy dowód, nieznany organowi I instancji przy wydawaniu postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r.
1.3. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie po rozpatrzeniu zażalenia skarżących postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 1 sierpnia 2012 r. do Urzędu Skarbowego w O. wpłynęło pismo, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wskazał, że zachodzi przesłanka, określona w art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, do zastosowania przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę nie wskazując jednak konkretnego okresu ich nienaliczania. Stwierdzono, że z akt sprawy nie wynikało, aby organ podatkowy przed wydaniem postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. nie dysponował dokumentami umożliwiającymi ewentualne zastosowanie przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę lub odstąpienia od jej zastosowania na podstawie art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. był w posiadaniu zarówno decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 27 września 2011 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2012 r. Z treści tych decyzji wynikało, że decyzja organu II instancji została ona wydana po upływie terminu określonego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie można było uznać, że w piśmie z dnia 31 lipca 2012 r. została ujawniona nowa okoliczność faktyczna w sprawie, która nie była znana organowi I instancji przed wydaniem postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r.
2.1. W skardze do WSA w Warszawie skarżący zarzucili naruszenie art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zaliczenia wpłaty oraz nieznanych organowi, który wydał to ostateczne postanowienie.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
2.3. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że organy podatkowe zasadnie uznały, że nie zachodzi przesłanka do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej, o której mowa w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż pismo z dnia 1 sierpnia 2012 r. nie wyczerpuje przesłanek o których mowa w tym przepisie. W aktach sprawy, którymi dysponował Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w momencie wydawania ostatecznego postanowienie w przedmiocie zaliczenia wpłaty, znajdowała się m.in. decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 kwietnia 2012 r., z której wynikało, że została ona wydana z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. W ocenie WSA nie można było uznać, że w piśmie z dnia 1 sierpnia 2012 r. została ujawniona nowa okoliczność, która nie była znana organowi I instancji przed wydaniem ostatecznego postanowienia z dnia 2 lipca 2012 r. Sąd wskazał, że okoliczność wydania decyzji organu odwoławczego po upływie ustawowego terminu była znana organowi, który wydał ostateczne postanowienie, gdyż wynikała ona z akt sprawy będących w dyspozycji tego organu. Fakt, że organ okoliczności tej nie dostrzegł i nie wyciągną z niej stosownych wniosków, konsekwencją czego było zaniechanie analizy, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 54 §2 Ordynacji podatkowej nie może zdaniem Sądu uzasadniać wznowienia tego postanowienia. Podkreślono, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania zwykłego i nie może prowadzić do pełnej merytorycznej kontroli postanowienia ostatecznego wydanego w trybie zwykłym.
3.1. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżących wywiódł skargę kasacyjną, w której wniesiono o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "p.p.s.a.") zarzucił wadliwość uzasadnienia polegającą na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji błędnie ustalonego przez organy obu instancji stanu faktycznego w zakresie braku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania ostatecznego postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej i nieznanych organowi, który wydał przedmiotowe postanowienie oraz będące tego następstwem przeoczenie przez Sąd I instancji naruszenia przez organy obu instancji przepisów o wznowieniu postępowania podatkowego zakończonego ostatecznym postanowieniem, tj. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w postaci art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a., a także w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187§ 1, art. 191 oraz art. 219, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej; w sprawie Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji, polegających na przyjęciu, że po wydaniu ostatecznego postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania wspomnianego ostatecznego postanowienia, które nie byłyby uprzednio znane organowi wydającemu to postanowienie; tymczasem prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, że po wydaniu ostatecznego postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania wspomnianego ostatecznego postanowienia, które nie były znane organowi w momencie wydania tego postanowienia; wskutek powyższej błędnej oceny ustaleń faktycznych Sąd I instancji dopuścił się także naruszenia art. 145 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na zaskarżone postanowienie organu odwoławczego o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznego postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, które to zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 121 § 1 , art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz 245 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 219 Ordynacji podatkowej; istotny wpływ naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. na wynik sprawy sądowoadministracyjnej polegał na tym, że w następstwie zaakceptowania błędnie ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji oddalił skargę, zamiast uchylić zaskarżone postanowienie, przez co Sąd nie dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia.
3.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono, a na rozprawia w dniu 25 maja 2018 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie z podniesionych w niej zarzutów uznać należy za uzasadnione.
4.2. Przede wszystkim za bezpodstawne należy uznać zarzuty wskazujące na naruszenie art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (publ. ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39), przyjęto, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z uchwały tej wynika, że kwestionowanie wyroku sądu pierwszej instancji na podstawie powołanego przepisu jest możliwe zasadniczo tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie przedstawia stanu faktycznego przyjętego do wyrokowania przez ten sąd. Sytuacja tego rodzaju w rozpoznanej sprawie nie zachodziła. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazało ustalenia faktyczne, które przyjęto za podstawę orzekania, przedstawiono w nim podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zastrzeżenia skarżących na tle art. 141 § 4 p.p.s.a. w istocie nawiązywały do oceny wyrażonej przez Sąd I instancji, a tego rodzaju argumentacja nie przystaje jednak do treści art. 141 § 4 p.p.s.a., a wręcz wskazuje na brak naruszenia przez Sąd I instancji tej regulacji. Skarżący przywołując w skardze kasacyjnej, przykłady nieodpowiadające dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. potwierdzili w istocie, że Sąd ten odniósł się do zarzutów skargi oraz przedstawił w tym zakresie swoje stanowisko i tego stanu rzeczy nie mogło zmienić samo negowanie trafności wypowiedzi zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W rezultacie należy stwierdzić, że za pomocą art. 141 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie oceny sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2116/15, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwana dalej: "CBOSA"). W tym celu niezbędne jest wskazanie w podstawie skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z odpowiednimi przepisami procedury podatkowej, co zresztą w sprawie uczyniono.
4.3. Za uzasadniony należy uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 oraz art. 219, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W przypadku wszczęcie tego nadzwyczajnego postępowania z urzędu wydawane jest postanowienie, przesłanką podjęcia którego jest przede wszystkim dopuszczalność wznowienia postępowania, co wynika z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli możliwości wystąpienia jednej z przesłanek wyliczonych enumeratywnie w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei zgodnie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przy czym istota sprawy obejmuje w tym przypadku wypowiedź organu co do konkretnych przesłanek wznowienia. Za takie zostały uznane z urzędu przez organ podatkowy, dokonujący zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej, okoliczności związane z okresami przerw w naliczaniu odsetek na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Nastąpiło to zatem już w chwili wszczęcia postępowania wznowieniowego. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ podatkowy przechodzi z fazy wstępnej do drugiego etapu, stanowiącego już zasadnicze postępowanie wznowione, lecz w zakresie zakreślonym wcześniej w postanowieniu wydanym na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej. W przypadku określonym w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej postępowanie to obejmuje na nowo ujawnione dowody lub okoliczności faktyczne. Jeśli organ podatkowy dysponował już w sprawie określonym dowodem, bądź na podstawie tych samych dowodów dokonał już oceny wystąpienia określonej okoliczności faktycznej, to nie może ona zostać uznana za taką, która dopiero wyszła na jaw. Podkreślenia wymaga, że wyrażenie ustawowe "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Tym samym nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Za nowy dowód nie można było uznać w sprawie pisma Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 lipca 2012 r., gdyż zostało ono wytworzone po wydaniu ostatecznego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 2 lipca 2012 r. Istota jednak sporu sprowadza się do tego, czy organ podatkowy I instancji wiedział, czy nie wiedział wydając postanowienie z 2 lipca 2012 r., że zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie przerwy w naliczaniu odsetek. Chodziło więc o ustalenie, czy po wydaniu tego postanowienia wyszły, czy nie wyszły na jaw istotne dla sprawy "nowe okoliczności faktyczne" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej istniejące w dniu wydania ostatecznego postanowienia, które nie były znane organowi. Co do "nowych okoliczności" o jakich stanowi ten przepis, to utrwalił się już pogląd, że jest to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2017 r., o sygn. akt I GSK 1356/16, publ. CBOSA). Nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej to zatem nic innego jak nowe fakty dotyczące stanu faktycznego sprawy podatkowej, który stał się podstawą pierwotnego rozstrzygnięcia i subsumpcji przepisów prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2017 r., o sygn. akt II FSK 1276/15, publ. CBOSA).
4.4. Odnosząc to do realiów rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że ze znajdujących się aktach sprawy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 26 kwietnia 2012 r. oraz Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. nie wynika, kiedy organ odwoławczy otrzymał odwołanie od decyzji organu I instancji. Trudno także jednoznacznie określić na podstawie akt postępowania, którymi dysponował organ podatkowy dokonujący zaliczenia wpłaty, okoliczności faktycznej związanej z datą doręczenia decyzji organu odwoławczego, gdyż w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. Jedynie na ostatniej stronie decyzji z 26 kwietnia 2012 r. zamieszczono nieczytelnie podpisaną adnotacje, o rozmowie telefonicznej (nie wiadomo kogo i z kim), która miała potwierdzać jej doręczenie w dniu 4 maja 2012 r. W aktach sprawy brak jest również decyzji organu I instancji oraz samego odwołania. Poza tym w aktach nie ma również jakichkolwiek informacji, czy ustaleń faktycznych organu I instancji, które odnosiłyby się do okoliczności czy do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub czy opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu, a które to okoliczności o charakterze faktycznym wpływają na możliwość stosowania przerwy w biegu odsetek za zwłokę, co wynika z art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej. Wszystkie te informacje dotyczące okoliczności faktycznych zostały dopiero podane, czyli ujawnione w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 lipca 2012 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. sformułowane w dniu 27 lipca 2012 r. Z podejmowanych działań organu podatkowego wynika zatem, że uznał on, iż elementem stanu faktycznego takiej sprawy jest ustalenie okresu, w takcie którego z uwagi na opieszałość organu podatkowego zawieszeniu uległ okres przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę. W tym kontekście za szczególnie uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż skutkami zaniechania organu podatkowego w pierwotnie prowadzonym postępowaniu co do istotnych okoliczności faktycznych związanych z zaliczeniem wpłaty obarczony zostałby podatnik. Ponadto wymaga podkreślenia, że to z inicjatywny organu podatkowego doszło w ogóle do badania okoliczności związanych z przerwą w naliczaniu odsetek za zwłokę, a następnie do wszczęcia postępowania wznowieniowego także z inicjatywy tego samego organu. Kierując się zasadą zaufania do organów podatkowych z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej skarżący mieli zatem wszelkie podstawy oczekiwać, że również sam organ uznaje okoliczności faktyczne związane z ustaleniem ewentualnej przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę za istotne i jednocześnie stanowiące podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
4.5. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Możliwości naruszenia tych przepisów, przede wszystkim dotyczących procedowania przez organ podatkowy, można byłoby ewentualnie odnosić do pierwotnego postępowania, w którym nie zadbano o zebranie pełnego materiału dowodowego. Jednakże normy te nie zostały naruszone w toku postępowania wznowieniowego.
4.6. Uznanie, że w sprawie zachodzą wskazane powyżej naruszenia prawa dało podstawę do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, gdyż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona (art. 188 p.p.s.a.). Skarga do WSA w Warszawie była zasadna, gdyż organy podatkowe wadliwie w wyniku wznowienia postępowania nie uznały wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
4.7. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 oraz art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 i w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 Nr 31, poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło