II GSK 715/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-14
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Andrzej Skoczylas, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbiorniki radiofoniczne stanowiące wyposażenie pojazdów zastępczych, przeznaczonych do wynajmu, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłat abonamentowych, czy też korzystają z wyłączenia przewidzianego w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych?Ratio decidendi
Odbiorniki radiofoniczne stanowiące wyposażenie pojazdów zastępczych, przeznaczonych do wynajmu, nie korzystają z wyłączenia od obowiązku rejestracji i opłat abonamentowych przewidzianego w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Wyłączenie to ma zastosowanie tylko wtedy, gdy odbiorniki są przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, a czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Wynajem samochodów nie jest tożsamy z wynajmem radioodbiorników, a fakt, że odbiornik jest wyposażeniem pojazdu, nie zwalnia z obowiązku rejestracji, jeśli nie jest przedmiotem odrębnej umowy.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. zwróciła się o interpretację przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, pytając, czy odbiorniki radiofoniczne będące wyposażeniem wynajmowanych pojazdów zastępczych podlegają rejestracji. Spółka twierdziła, że nie, ponieważ są one przeznaczone do przekazania osobom trzecim na podstawie umów najmu, a wynajem pojazdów jest przedmiotem jej działalności. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji uznała stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że wynajem pojazdów nie jest tożsamy z wynajmem radioodbiorników, a odbiorniki te nie są przedmiotem odrębnych umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną i zasądza od B. Sp. z o.o. na rzecz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1294/15 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. Sp. z o.o. w P. na rzecz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1294/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił w całości skargę B. Sp. z o.o. w P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. B. Sp. z o.o. w P. zwróciła się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), w szczególności art. 5 ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Spółka zaznaczyła, że jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, której przedmiotem pozostają m.in. wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek (wg PKD 77.11.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (wg PKD 77.12.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, niesklasyfikowanych (wg PKD 77.39.Z). Podklasa ta obejmuje wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego. Zdaniem spółki, na tej podstawie można stwierdzić, że prowadzi ona działalność gospodarczą zarówno w zakresie wynajmu pojazdów samochodowych, jak i wynajmu odbiorników radiofonicznych, ponieważ pojazdy zastępcze, przeznaczone do wynajmu, są wyposażone w odbiorniki radiofoniczne. Spółka zawiera z klientami umowy najmu pojazdów, jednak zawierane umowy nie wskazują bezpośrednio, że pojazd jest wynajmowany razem z odbiornikiem radiofonicznym. Jedynie protokół przekazania pojazdu najemcy wskazuje, że częścią wyposażenia pojazdu pozostaje m.in. odbiornik radiofoniczny. Spółka, udostępniając najemcom pojazdy zastępcze, przekazuje im zatem również m.in. radioodbiorniki, jako że są one integralnie połączone z pojazdem. W okresie, w którym pojazd zastępczy nie jest objęty najmem, pozostaje na parkingu, a odbiornik radiofoniczny znajdujący się w nim nie jest wówczas używany przez spółkę. Wobec tego - w jej ocenie - zasadnym jest pytanie, czy w świetle art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, w opisanym zdarzeniu przyszłym obowiązkowi rejestracji nie będą podlegały odbiorniki radiofoniczne będące wyposażeniem pojazdów zastępczych? Zdaniem spółki, odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą w takiej sytuacji podlegały rejestracji na podstawie powyższego przepisu, ponieważ przeznaczone one będą (wraz z pojazdami zastępczymi) wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, które z kolei należą do przedmiotu działalności spółki.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, stosując art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.s.d.g.), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; powoływanej dalej jako: k.p.a.), uznała za nieprawidłowe stanowisko spółki, zgodnie z którym odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą podlegały rejestracji na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie ze wskazanym przepisem, obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Zdaniem organu, wyłączenie to w opisie zdarzenia przyszłego przedstawionego przez spółkę nie występuje, gdyż sprzedaż lub przekazanie odbiorników na podstawie umów nie należy do przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Ponadto odbiorniki, ze względu na integralność połączenia z pojazdem, nie spełniają przesłanki z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji utrzymała w mocy decyzję pierwszoinstnacyjną. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zaskarżona decyzja, mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu. Skoro przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych wyraźnie wskazuje, że elementem konstruującym odstępstwo od zasady rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych jest to, że są one przeznaczone do oddania do używania na podstawie umów osobom trzecim, to jedynie istnienie umowy, na podstawie której wynajmujący oddaje do używania odbiornik radiowy, jest warunkiem koniecznym niepodlegania obowiązkowi rejestracji, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy. Ze złożonego w sprawie wniosku o interpretację indywidualną wynika natomiast jednoznacznie, że spółka nie zawiera z najemcami pojazdów umów w zakresie używania odbiorników radiofonicznych w autach, a także, że umowy na najem pojazdu nie wskazują, że wynajem obejmuje również zamontowany w pojeździe radioodbiornik. Wobec tego art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych nie znajduje zastosowania, a spółka zobowiązana jest do rejestracji odbiorników radiofonicznych znajdujących się w autach, przeznaczonych do przekazania osobom trzecim.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. Sp. z o.o.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Sąd I instancji stwierdził, że istota sprawy dotyczy interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych i sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy odbiorniki radiofoniczne, stanowiące wyposażenie pojazdów zastępczych, przeznaczonych wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, objęte są obowiązkiem rejestracji czy też korzystają z wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych?
Sąd nie podzielił poglądu skarżącej o braku obowiązku rejestracji odbiorników zainstalowanych w wynajmowanych pojazdach i wskazał na powszechność obowiązku rejestracji odbiorników RTV oraz wnoszenia opłat za ich używanie, wynikającego z ustawy. WSA przytoczył treść art. 2 ust. 3 i art. 5 ust. 2 pkt 3 wskazanej ustawy i stwierdził, że przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 wyłącza obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych tylko wtedy, gdy są one przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, pod warunkiem jednak, że czynności te należą do przedmiotu działalności tego przedsiębiorcy. Zatem wyłącznie zamierzona działalność gospodarcza - wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego - mieści się w zakresie powołanego przepisu. jednakże wynajem/dzierżawa pojazdów z radiodbiornikami już tego warunku nie spełnia. Protokół przekazania pojazdu, podając, że częścią wyposażenia pojazdu jest radio, nie zmienia faktu, iż radio nie jest przedmiotem oddzielnej umowy. Zdaniem WSA, przedmiotem umów najmu/dzierżawy pojazdów nie jest sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników radiofonicznych, lecz są nim wyłącznie pojazdy. Przy ich wynajęciu/dzierżawie nie dolicza się bowiem dodatkowej opłaty za odbiorniki w nich zainstalowane.
W ocenie Sądu I instancji, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, na tle zaprezentowanego przez skarżącą stanu faktycznego, dokonała prawidłowej interpretacji przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, ponieważ fakt wynajmu auta wyposażonego w odbiornik radiofoniczny nie zwalnia spółki z obowiązku rejestracji radioodbiornika w nim zainstalowanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. Sp. z o.o. w P. zaskarżając to orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzuciła:
I. naruszenie przepisów procedury, tj. naruszenie:
1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) przez wybiórcze odniesienie się przez WSA do zarzutów wskazujących na niewłaściwe zastosowanie przepisów wskazanych w skardze do WSA, a mianowicie pominięcie rozważań w zakresie braku posiadania oraz używania przez skarżącą odbiorników radiofonicznych, ponieważ te będą znajdowały się w pojazdach zastępczych przekazanych najemcom oraz przez całkowite pominięcie przez WSA okoliczności, że protokół wydania pojazdu zawiera postanowienie potwierdzające fakt wydania odbiornika klientowi, a także poprzez skonstruowanie uzasadnienia opierającego się jedynie na ogólnikach, uniemożliwiających prześledzenie toku rozumowania WSA,
2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1-3, 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.; dalej: u.s.d.g.) poprzez oddalenie skargi z uwagi na błędną ocenę co do treści zdarzenia przyszłego, polegającego na przyjęciu przez WSA, że odpłatne przekazanie osobom trzecim do używania radioodbiorników nie jest przedmiotem umowy najmu, podczas gdy z treści zdarzenia przyszłego wynika, że odbiorniki samochodowe będące częścią składową pojazdów zastępczych będą przekazywane do używania najemcom oraz poprzez wybiórcze odniesienie się przez WSA do elementu zdarzenia przyszłego polegającego na podpisywaniu przez strony protokołu wydania pojazdu, który wprost wskazuje, że przekazywany klientowi jest również odbiornik radiofoniczny, a także poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że przedmiotem najmu pojazdu nie będą zainstalowane w pojazdach radioodbiorniki, WSA zaakceptował dokonaną przez organ wykładnię przepisów z pominięciem opisu zdarzenia przyszłego; oddalenie skargi nastąpiło w sposób wyłączający możliwość przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku,
3. art. 7 Konstytucji RP polegające na naruszeniu obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa,
- które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie zobowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, tj. że przedmiotowe odbiorniki radiofoniczne nie są objęte wyłączeniem wskazanym w tym przepisie, a w konsekwencji jego niezasadne niezastosowanie,
2. art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie zobowiązana do rejestracji w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, a w konsekwencji niezasadne zastosowanie,
3. art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie posiadała odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, tj. że będzie ich używała, podczas gdy radioodbiorniki te nie będą znajdowały się w posiadaniu skarżącej, tj. tym bardziej skarżąca nie będzie ich używała, a w konsekwencji jego błędne zastosowanie,
- które to naruszenia miały wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Wskazując na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie, jeżeli NSA uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, tj. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] października 2014 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2016 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) i nie dostrzegając branych pod uwagę z urzędu przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 1-6 powołanej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlegała oddaleniu.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. WSA w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko organu, że na tle stanu faktycznego zaprezentowanego przez spółkę we wniosku o wydanie przedmiotowej interpretacji, odbiorniki radiofoniczne stanowiące wyposażenie pojazdów zastępczych przeznaczonych wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów objęte są obowiązkiem rejestracji i nie korzystają z wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawy - na których wniesiony środek zaskarżenia oparto - nie podważają stanowiska Sądu I instancji.
Przede wszystkim za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że z powyższego przepisu, określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że motywy powinny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Ponadto o skuteczności zarzutów opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wskazane wyżej wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. i - wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie - poddaje się kontroli instancyjnej. Wbrew również poglądowi skarżącej, Sąd I instancji nie pominął kwestii protokołu przekazania pojazdu wskazywanego we wniosku o interpretację. Lektura zaskarżonego wyroku pozwala na stwierdzenie, że Sąd I instancji dostatecznie jasno i wyraźnie wskazał, że odbiornik musi być przedmiotem odrębnej umowy. Tym samym, zamieszczenie informacji w protokole przekazania wynajmowanego auta, że wyposażony on jest w zamontowany radioodbiornik, nie podważa powyższej prawidłowej konstatacji Sądu, a w efekcie prawidłowości zaskarżonego wyroku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty wskazane w pkt II 1, 3 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 2 ust. 1 i 2 tejże ustawy poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji niezasadne zastosowanie oraz ściśle z nimi związany zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej).
Ocena zasadności tak postawionych zarzutów wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Według ust. 2, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Art. 5 ust. 1 stanowi zaś, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
Z treści przytoczonych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że ustawa o opłatach abonamentowych wprowadza obowiązek rejestracji a w konsekwencji powszechny obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za - oparte na domniemaniu prawnym - używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Art. 5 ust. 2 ustawy abonamentowej przewiduje wprawdzie wyjątki od tej zasady, stanowiąc m.in. w pkt 3, że obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.
Podkreślenia wymaga jednak, że wyjątki od zasad nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Wobec powyższego, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skoro w świetle przedstawionego w sprawie stanu faktycznego spółka - zgodnie z przedmiotem swojej działalności gospodarczej - wynajmuje samochody nie zaś radioodbiorniki i nie zawiera wymaganych prawem umów przekazania osobom trzecim do używania odbiorników radiowych, to - mimo że odbiorniki te są wyposażeniem samochodów - nie jest spełniona przesłanka z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy abonamentowej.
Należy mieć na uwadze, że wyposażenie samochodów może wpływać na ich atrakcyjność i wartość, a w konsekwencji na wysokość uzyskiwanych przez przedsiębiorcę wynagrodzeń za przekazywanie - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - samochodów osobom trzecim do używania na podstawie stosownych umów.
W tym stanie rzeczy nie można zatem przyjąć, że przedsiębiorca przeznacza - w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy - radioodbiorniki będące wyposażeniem samochodów wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego zaaprobowanie stanowiska prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie spółkę skutkowałoby tym, że w każdej sytuacji, gdy odbiorniki radiofoniczne czy telewizyjne stanowią element wyposażenia brak byłoby podstaw do przyjęcia obowiązku ich rejestracji i uiszczania opłat abonamentowych – mimo braku umów, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy. Wskazania w tym miejscu wymaga tymczasem jednolitość orzecznictwa co do obowiązku rejestracji i zasadności pobierania opłat np. w hotelach za odbiorniki stanowiące wyposażenie wynajmowanych pokoi (por. np. wyroki NSA z dnia 20 maja 2014 r., II GSK 627/13, z dnia 21 kwietnia 2015 r., II GSK 455/14, z dnia 20 grudnia 2016 r., II GSK 933/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r., II GSK 3045/15).
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa pewną rozbieżność, jaka zaistniała w orzecznictwie tego Sądu odnośnie do kwestii wykładni art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, gdy chodzi radioodbiorniki zamontowane w samochodach zastępczych (przy czym te wyroki nie dotyczyły wniosków o interpretację, ale nakazu rejestracji używanych odbiorników i ustalenia opłaty).
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie obecnym, nie podziela jednak poglądu - wyrażonego w wyroku z 11 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GSK 3166/15 - że przeznaczenie do oddania do używania osobom trzecim na podstawie umów samochodów zastępczych z zamontowanymi odbiornikami radiowymi oznacza zarazem takie samo przeznaczenie tych odbiorników radiowych, stąd dopiero wykazanie, że przedsiębiorca używa samochodów wyposażonych w odbiorniki radiowe dla własnych potrzeb niezwiązanych ze sprzedażą lub oddawaniem do używania osobom trzecim na podstawie umów pozwalałoby na przyjęcie, że jest zobowiązany do ich rejestrowania i opłacania od nich opłat abonamentowych.
Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej obecnie sprawie sam fakt, że odbiornik radiofoniczny stanowi element wyposażenia samochodu zastępczego (przeznaczonego do wynajmu) nie podważa wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy abonamentowej domniemania, że przedsiębiorca używa posiadany przez siebie odbiornik, jeśli odbiornik ten jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Skład orzekający aprobuje kierunek rozstrzygnięcia przyjęty wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1944/15. Skoro bowiem odbiorniki radiofoniczne w samochodach - będąc elementem wyposażenia - nie stanowią samoistnego przedmiotu umów przewidzianych art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy abonamentowej, to znaczy, że odbiorniki te nie podlegają wyłączeniu z obowiązku ich rejestracji na mocy powołanego przepisu. Należy też mieć na uwadze, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie nakazują rejestracji odbiornika radiofonicznego osobie biorącej do czasowego używania np. pojazd zastępczy. Wykładnia art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy abonamentowej, zgodnie z którą - wbrew brzmieniu przepisu - odbiorniki stanowiące wyposażenie samochodów zastępczych pozostawałyby poza obowiązkiem rejestracji i obowiązkiem opłat przez którąkolwiek ze stron umowy przekazania samochodu - byłaby wykładnią rozszerzającą i sprzeczną z zasadą powszechności abonamentu na zasadach określonych w ustawie.
Z tych względów zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - wskazanych pkt II petitum skargi kasacyjnej - nie jest trafny.
Wniosku o uchylenia zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1-3, 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Art. 10 w ust. 1,3 i 5 u.s.d.g. stanowi o możliwości wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji w drodze decyzji. Naruszenie tych regulacji nie mogło zatem polegać na - jak wskazano w skardze kasacyjnej - błędnej ocenie co do treści zdarzenia przyszłego.
W świetle dotychczasowych rozważań - skoro zarzuty naruszenia zastosowanych w sprawie przepisów prawa okazały się chybione - za nietrafny uznać należało też zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa.
Wobec powyższego skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - nie mogła zostać uwzględniona.
Mając to wszystko na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w zw. z ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490). W rozpoznawanej sprawie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu należny jest z tytułu udziału radcy prawnego reprezentującego Krajową Radę Radiofonii i Telewizji w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Organowi za udział w rozprawie pełnomocnika profesjonalnego, działającego z substytucji pełnomocnika ustanowionego już w postępowaniu przed Sądem I instancji, zasądzono koszty w wysokości 50 % stawki minimalnej - 240 zł, co dało kwotę 120 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło