II SA/Po 118/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-11-13

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne, nawet jeśli opóźnienie w rozpoczęciu budowy wynikało z przyczyn niezależnych od strony, takich jak długotrwała procedura uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Pozwolenie wodnoprawne wygasa z mocy prawa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne, zgodnie z art. 135 pkt 3 Prawa wodnego. Termin ten ma charakter materialnoprawny i jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa podmiotowego. Okoliczności niezależne od strony, takie jak opóźnienia w uzyskaniu pozwolenia na budowę, nie mają wpływu na bieg tego terminu ani na skutek wygaśnięcia pozwolenia. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny.
Stan faktyczny
Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych, które stało się ostateczne w dniu [...].04.2009 r. Spółka nie rozpoczęła wykonywania tych urządzeń w terminie 3 lat od tej daty, głównie z powodu opóźnień w uzyskaniu pozwolenia na budowę, które stało się ostateczne dopiero w marcu 2013 r. Starosta stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, a Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że opóźnienie było spowodowane przyczynami od niej niezależnymi i że wystąpienie o pozwolenie na budowę powinno być traktowane jako rozpoczęcie wykonywania urządzeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: Ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o.z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Decyzją z dnia [...].07.2014R., znak: [...] Starosta [...] na podstawie art. 135 pkt 3, art. 138 ust.1, art. 140 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012r., poz. 145 ze zm.) oraz art. 104, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) z urzędu stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na rzecz [...] sp. z o.o.(dalej powoływana jako: Skarżący, spółka) przez Starostę [...] w dniu [...] kwietnia 2009r. znak: [...] na I. odprowadzenie ścieków deszczowych z terenu zakładu położonego na działkach [...] do rowu melioracji wodnej szczegółowej [...], II. wykonanie urządzeń wodnych – wylotu kanalizacji deszczowej do rowu melioracji wodnej szczegółowej [...]– działka o nr ewid [...], oraz wylotu kanalizacji deszczowej do rowu melioracji wodnej szczegółowej [...] działka o nr ewid [...], III. przebudowę urządzenia wodnego – rowu melioracji wodnej szczegółowej [...] położonego na działkach inwestora poprzez dostosowanie go do obiektów kubaturowych, polegających na likwidacji skanalizowanego rowu melioracji wodnej szczegółowej o średnicy 800 mm, położonego na działkach o nr ewid [...] oraz wykonaniu nowego odcinka rowu o średnicy 800 mm w charakterze by – pasu na działce o nr ewid [...] W uzasadnieniu podał, że po przeprowadzeniu przeglądu ustaleń pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do ziemi w oparciu o art. 136 ust. 1 ustawy Prawo wodne oraz postępowania wyjaśniającego decyzją [...] Starosta [...] stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na rzecz [...] sp. z o.o w dniu [...].04.2009r. z uwagi na fakt, że zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia w którym w/w pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne. Organ odwoławczy na sutek wniesionego przez spółkę odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał Staroście [...] sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na brak ustalenia daty, w którym pozwolenie stało się ostateczne i nieprawidłowe doręczenie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta dokonał prawidłowych doręczeń. Strona nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W ocenie Starosty zakład nie rozpoczął korzystania z uprawnień wynikających z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego z powodów określonych w art. 135 pkt 3 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne wygasa jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnoprawnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Przed nowelizacją ustawy Prawo wodne na dzień wydania przedmiotowego pozwolenia , art. 135 ust. 3 ustawy Prawo wodne wskazywał, że pozwolenie wodnoprawne wygasło, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne, przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń. Na podstawie art. 140 ust. 3 i art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne, stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji, wydanej przez organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Dlatego też organem właściwym do wydania niniejszej decyzji jest Starosta [...]. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne w dniu [...].04.2009r., co potwierdza adnotacja o dacie, w której decyzja stała się ostateczna. Jak podała spółka, zakład nie przystąpił do fizycznej realizacji urządzeń wodnych, o których mowa w przedmiotowym pozwoleniu, stanowiących element inwestycji planowanej do realizacji w oparciu o decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę spółce na rozbudowę [...] na terenie położonym przy ul. [...]. W ocenie organu urządzenia wodne są także obiektami budowlanymi, które podlegają przepisom ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 41 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy, a o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budowę, Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem, co najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem. Urzędowym dokumentem przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót jest wydawany odpłatnie przez właściwy organ dziennik budowy, zgodnie z art. 45 ust. 1 Prawo budowlane. Organ podał, że [...] sp. z o.o. nie przedstawiła dokumentów potwierdzających fakt rozpoczęcia wykonywania i przebudowy urządzeń wodnych, tj. dziennika budowy, nie poinformowała także właściwego organu o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych planowanych do realizacji w oparciu o decyzję [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę z dnia [...], jak również nie zarejestrowano dziennika budowy przedmiotowej inwestycji polegającej na rozbudowie [...] (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], oraz pismo Dyrektora Wydziału [...], w aktach sprawy). Tym samym nie rozpoczęto wykonywania i przebudowy urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne z [...] na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne, tj. od dnia [...].04.2009r. Zdaniem organu brak rozpoczęcia wykonywania urządzenia wodnego w określonym w art. 135 pkt 3 ustawy Prawo wodne terminie, powoduje z mocy prawa skutek materialnoprawny polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjno – prawnego uprawniającego podmiot do zgodnego z prawem wykonania urządzenia. W sytuacji nie wykonania w w/w terminie urządzenia wodnego wygasa także pozwolenie wodnoprawne związane z tymi urządzeniami, a więc również pozwolenia wodnoprawne na korzystanie z wody przy pomocy tego urządzenia. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 135 ustawy Prawo wodne, w tym przypadku nie rozpoczęcia wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne, ma obowiązek stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Powyższe nie zależy od woli organu, ponieważ decyzja wydana w tym trybie jest jedynie decyzją deklaratoryjną tzn potwierdzającą jedynie istnienie lub nie istnienie pewnych praw lub obowiązków. Dnia [...] sierpnia 2014r. – w terminie, odwołanie od w/w decyzji wniósł [...] reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W odwołaniu podał, że brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia. Nie miał bowiem racji organ utożsamiając pojęcie "rozpoczęcia wykonywania urządzeń wodnych" z "rozpoczęciem budowy" W ocenie spółki wystąpienie z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na budowę należy rozmieć jako rozpoczęcie wykonywania urządzeń wodnych w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, bowiem bez tego pozwolenia nie mogła nastąpić sama budowa (art. 28 prawa budowlanego). Nie ma więc podstaw do uznania, że spełniona została przesłanka z art. 135 pkt 3 Prawa wodnego. Skarżący podał, że decyzja pozwolenia na budowę w wyniku przedłużającej się procedury administracyjnej stała się prawomocna w marcu 2013r. , a 3 lata od wydania pozwolenia wodnoprawnego upłynęło w kwietniu 2012r.. A zatem przyjmując interpretację organu w momencie uzyskania pozwolenia na budowę urządzeń wodnych spółka nie mogła ich realizować, gdyż pozwolenie wodnoprawne wygasło. Spółka podniosła, że trzyletni termin wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest terminem opartym na założeniu, że nierozpoczęcie prac w tym czasie od uzyskania pozwolenia wskazuje obiektywnie na brak zainteresowania rozpoczęciem budowy urządzeń. A spółka nie porzuciła zamiaru realizacji urządzeń wodnych, o czym świadczy podnoszony fakt wystąpienia o uzyskanie pozwolenia na budowę. Z przyczyn niezależnych od spółki procedura uzyskania pozwolenia na budowę trwała tak długo, spółka cały czas w niej aktywnie uczestniczyła dając dowód swego zainteresowania realizacją inwestycji. Spółka podkreśliła, że uzyskane pozwolenie na budowę upoważnia ją do rozpoczęcia budowy w terminie 3 lat od jego uzyskania, czyli do marca 2016r. W przypadku stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego podmiot posiadałby ważne, uprawniające go do realizacji inwestycji pozwolenia na budowę, a nie posiadałby ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Nie mógłby w praktyce rozpocząć budowy i musiałby rozpoczynać cały proces od początku, co mogłoby zakończyć się analogiczną sytuacją. W ocenie spółki nie jest dopuszczalne stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w przypadku, gdy bezskuteczny upływ 3 – letniego terminu na rozpoczęcie budowy urządzeń nie jest związany z utratą zainteresowania strony realizacją przedsięwzięcia. Zdaniem spółki decyzja stwierdzające wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego nie ma charakteru deklaratoryjnego, tylko konstytutywny. Powołała się na stanowisko wyrażone w tym zakresie przez WSA w Łodzi w wyroku z dnia 3.06.2011r. II SA/Łd 422/11), zgodnie z którym do czasu aż taka decyzja potwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia nie zostanie wydana, nie można skutecznie powoływać się na to, że uprawnienie wynikające z pozwolenia wodnoprawnego wygasło, dopiero więc ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia powoduje de facto wyeliminowanie tego pozwolenia z obrotu. Spółka podała również, że przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do organów administracji publicznej wyrażona w art. 8 kpa. Starosta [...], który wydał spółce pozwolenie wodnoprawne i pozwolenie na budowę miał świadomość toczącego się postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i w jego trakcie nie podnosił kwestii ważności pozwolenia wodnoprawnego. Procedurę zmierzającą do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego wszczął dopiero 5 lat po jego wydaniu i 2 lata po upływie terminu wskazanego w ustawie Prawo wodne. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].12.2014r. znak: [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014r. stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na rzecz [...] sp. z o.o. przez Starostę [...]. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania i podał, że niesporne było, że planowana inwestycja nie została zrealizowana a Starosta stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 135 pkt 3 ustawy prawo wodne. Dyrektor podkreślił, że Starosta w pouczeniu decyzji z [...].04.2009r. wskazał, że pozwolenie wodnoprawne wygasa m,in. gdy zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne (po nowelizacji Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wygasa po upływie 3 lat). Brak rozpoczęcia wykonywania urządzenia wodnego w określonym terminie powoduje z mocy prawa, wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjno – prawnego uprawniający podmiot do zgodnego z prawem wykonania urządzenia. Samo wystąpienie skutku materialnoprawnego nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym. Dopiero w drodze decyzji wydanej na podstawie przepisów o postępowaniu (art. 138 ustawy Prawo wodne) następuje potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 135 oraz art. 138 Prawa wodnego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ma obowiązek stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 135 Prawa wodnego. Powyższe nie zależy od woli organu, ponieważ decyzja wydana w tym trybie jest jedynie decyzją deklaratoryjną, tzn. potwierdzającą jedynie istnienie lub nieistnienie pewnych praw lub obowiązków. Organ podał, że przepisy prawa wodnego nie naruszają przepisów prawa budowlanego i na odwrót. Wzajemne relacje między tymi ustawami wskazują, że w stosunku do urządzeń wodnych, zdefiniowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 prawa wodnego, stosuje się łącznie przepisy obu wskazanych ustaw. Oznacza to, że przy braku szczególnych zwolnień, wykonanie urządzenia wodnego będzie wymagało zarówno pozwolenia na budowę (albo zgłoszenia), jak i pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu, przepisy art. 62 prawa wodnego są przepisami informacyjnymi i porządkowymi. Stwierdzają one, że urządzenia wodne są obiektami budowlanymi, których realizacja i funkcjonowanie z uwagi na ich znaczenie dla potrzeb kształtowania zasobów wodnych oraz korzystania z tych zasobów jest regulowana obok przepisów prawa wodnego również przepisami prawa budowlanego. Oznacza to, że choć przy wykonywaniu i utrzymywaniu urządzeń wodnych muszą być przestrzegane przepisy obu tych ustaw, które wzajemnie się uzupełniają, to wobec brzmienia art. 135 pkt 3 Prawa wodnego, niezależnie od tego czy wykonanie urządzenia wodnego wymaga pozwolenia na budowę czy nie – pozwolenie wodnoprawne wygasa jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonywanie tych urządzeń stało się ostateczne. W przedmiotowej sprawie pozwolenie stało się ostateczne 29.04.2009r. Organ wskazał, że skutek wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 135 prawa wodnego następuje z mocy prawa, decyzja w tym trybie wydana ma charakter deklaratywny – jedynie stwierdza stan prawny, który zaistniał na skutek pewnego zdarzenia, jakim był bezskuteczny upływ czasu przeznaczonego na rozpoczęcie wykonywania urządzenia wodnego. Jakkolwiek udzielone pozwolenie wodnoprawne dotyczyło zarówno wykonania urządzenia wodnego jak i szczególnego korzystania z wód, należy przyjąć, że skutek wygaśnięcia dotyczy całości udzielonego pozwolenia. Zdaniem organu paradoksalna byłaby sytuacja, w której w mocy pozostałoby pozwolenie na szczególne korzystanie z wód obejmujące odprowadzenie ścieków deszczowych z terenu zakładu do rowu melioracji szczegółowej, natomiast wygaśnięciu ulegałaby część pozwolenia, przewidująca wykonanie urządzenia wodnego umożliwiającego szczególne korzystanie z wód. We wniesionej skardze – w terminie i formie prawem przewidzianej [...] sp. z o.o. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Spółka zarzucała: 1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 135 pkt 3 ustawy prawo wodne poprzez: a/ jego błędną wykładnię i uznanie, że niewykonanie urządzeń wodnych w terminie 3 lat spowodowane nieuzyskaniem w tym terminie ostatecznego pozwolenia na budowę tych urządzeń z przyczyn od strony niezależnych skutkuje wygaśnięciem pozwolenia wodnoprawnego, b/ jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż na podstawie tego przepisu pozwolenie wodnoprawne wygasa również w części nie obejmującej wykonania urządzeń wodnych. 2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 78 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej o udzielenie pozwolenia na budowę, prowadzonej przez Starostę [...] W uzasadnieniu spółka podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu i podała, że wygaśnięcie decyzji pozwolenia wodnoprawnego służy z jednej strony wyeliminowaniu z obrotu prawnego uprawnienia, które jest zbędne, gdyż uprawniony podmiot nie zamierza go realizować, z drugiej strony – jest rodzajem swoistej kary nakładanej na stronę za jej bierność. Dokonując wykładni art. 135 pkt 3 prawa wodnego należy przede wszystkim mieć na uwadze wspomniany wyżej cel tego przepisu. Zdaniem spółki nie są objęte zakresem zastosowania art. 135 pkt 3 prawa wodnego te przypadki, w których przed upływem 3 – letniego terminu określonego w tym przepisie zainteresowany wystąpił o uzyskanie pozwolenia na budowę koniecznego do wykonania urządzeń wodnych, a faktyczne niezrealizowanie inwestycji w 3 – letnim terminie spowodowane jest przyczynami od strony niezależnymi i nie wskazującymi na porzucenie zamiaru korzystania z pozwolenia wodnoprawnego. W tego rodzaju sprawach należy uznać, że wystąpienie o udzielenie stosownych pozwoleń władz budowlanych stanowi rozpoczęcie wykonywania pozwolenia wodnoprawnego i przerywa bieg terminu określonego przepisem art. 135 pkt 3 prawa wodnego. Odmienna wykładnia, zdaniem spółki, ma charakter mechaniczny, razi nadmiernym formalizmem i nie realizuje żadnego interesu zasługującego na ochronę. W przedmiotowej sprawie nie rozpoczęcie prac obejmujących m.in. realizację urządzeń wodnych objętych pozwoleniem spowodowane jest przeciąganiem się postępowania o wydanie pozwolenia na budowę tych urządzeń z przyczyn od skarżącego niezależnych. Wykonanie tych urządzeń wymagało pozwolenia na budowę. O takie pozwolenie Skarżący wystąpił ale wskutek zaskarżenia decyzji postępowanie trwało niemal 3 lata, w wyniku czego pozwolenie na budowę stało się ostateczne już po upływie terminu przewidzianego w art. 135 pkt 3 prawa wodnego. Celem udowodnienia tych okoliczności spółka wnosiła o przeprowadzenia dowodu z akt postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Wniosku tego organ nie uwzględnił. Nieprzeprowadzenie dowodu z tych akt należy uznać za naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 78 § 1 kpa, gdyż okoliczności, które spowodowały niewykonanie urządzeń wodnych w 3 – letnim terminie mają istotne znaczenie dla ustalenia czy było to wynikiem braku zainteresowania strony realizacją urządzeń bądź jej opieszałości w podjęciu stosownych prac. Ustalenie to ma z kolei zasadnicze znaczenie na gruncie cytowanego wcześniej art. 135 pkt 3 prawa wodnego, albowiem właściwym celem tego przepisu jest wygaszenie uprawnienia, które stało się zbędne, a nie uprawnienia, którego realizacja tylko się opóźniła z powodów od strony niezależnych. Przyjmując, że przepis ten ma charakter sanacyjny, zastosowanie go w przedmiotowej sprawie dotyczyć będzie inwestora, któremu nie można zarzucić ani porzucenia zamiaru wykonania urządzeń, ani braku staranności w realizacji procesu inwestycyjnego. Skarżący wskazał również na skutki interpretacji organów dla strony, która wnosząc o pozwolenie na budowę musi przedstawić pozwolenie wodnoprawne, które wygasa z uwagi na niezależny od inwestora przedłużające się postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i cały proces uzyskania wymaganych pozwoleń trzeba powtórzyć od początku, co jest nie do zaakceptowania. Spółka podała również, ze nie jest dopuszczalna rozszerzająca interpretacja art. 135 pkt 3 prawa wodnego i wygaszanie pozwolenia nie tylko w zakresie urządzeń wodnych ale również w części dotyczącej odprowadzenia ścieków deszczowych z terenu zakładu do rowu melioracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadto podał, że wbrew twierdzeniem spółki, zdaniem organu, biorąc pod uwagę brzmienie art. 135 oraz art. 138 prawa wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ma obowiązek stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 135 prawa wodnego. Powyższe nie zależy od woli organu, ponieważ decyzja wydana w tym trybie jest jedynie decyzją deklaratoryjną, tzn. potwierdzającą jedynie istnienie lub nieistnienie pewnych praw lub obowiązków. Nadto organ podtrzymał swoje stanowisko, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego dotyczy całości tzn. korzystania w wód i urządzeń wodnych umożliwiających szczególne korzystanie z wód. Z tych względów organ nie bada ani przyczyn niezrealizowania urządzeń wodnych, ani woli skarżącej do zrealizowania urządzeń w przyszłości. Bezzasadny był więc zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez nie przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wobec przyjęcia przez organ za prawdziwe twierdzeń spółki, że wystąpiła o pozwolenie na budowę, przeprowadzenie wnioskowanego dowodu potwierdziłby jedynie podnoszony przez skarżącą spółkę ( a przyjęty przez organ) wynik procesu dowodzenia. Na rozprawie dnia 21 maja 2015r. pełnomocnik Skarżącej spółki wyjaśnił, że pozwolenie na budowę dotyczyło całego obiektu [...] a nie samych urządzeń, dla których udzielono pozwolenia wodnoprawnego. Po ustatecznieniu się decyzji pozwolenie na budowę spółka nie przystąpiła do prac związanych z budową terminalu, obawiała się, że lada dzień wydana zostanie decyzja dotycząca stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego albowiem uostatecznienie się decyzji pozwolenie na budowę nastąpiło po upływie 3 lat od uzyskania ostatecznej decyzji pozwolenia wodnoprawnego. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z wnioskowanych przez Skarżącą spółkę akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowo administracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 135 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne ( Dz.U. z 2012r., poz. 145 ze zm., zwanej dalej p.w.). Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne wygasa jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Termin został od 18 marca 2011r. wydłużony z 2 do 3 lat na mocy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o zmianie ustawy prawo wodne oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. 2011.32.159) i zgodnie z art. 20 tej ustawy zmieniającej jedynie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Sprawa o wygaśniecie pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie została wszczęta po tej dacie, zastosowanie znajdzie więc przepis wskazujący trzyletni termin. Bez wątpienia termin ten ma charakter terminu prawa materialnego nie ulega więc przedłużeniu. W judykaturze sądów oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że o charakterze terminu nie decyduje to, w jakim akcie prawnym został umiejscowiony. Nie ma znaczenia, czy jest to akt prawny obejmujący prawo procesowe czy materialne. Nie decyduje o tym także długość terminu. Decydujący jest rodzaj uprawnienia, realizowanego w terminie wskazanym przez ustawodawcę. Dla dochodzenia uprawnień składających się na określone prawo podmiotowe przewiduje się terminy materialnoprawne, natomiast dla dochodzenia uprawnień procesowych – terminy procesowe. (zob. wyrok NSA z 17 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1735/04, LEX nr 165775 oraz wyrok NSA z 15 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1446/09, cbois.nsa.gov.pl W nauce prawa przyjmuje się także, że termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną formę realizacji praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ prowadzi do wygaśnięcia określonego prawa podmiotowego lub uniemożliwia korzystanie z niego. Taki charakter ma 3 letni termin z art. 135 pkt 3 prawa wodnego. Upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 138 ust. 1 i 140 ust. 3 p.w. stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzedu lub na wniosek strony w drodze decyzji, wydawanej przez organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, czyli przez Starostę [...] w niniejszej sprawie. Należy podzielić pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013r. sygn. akt II OSK 2421/11 i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2015-06-11, II OSK 2689/13 , zgodnie z którym stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, dokonane, na podstawie art. 135 pkt 3 ustawy Prawo wodne, ma charakter deklaratoryjny i wywiera skutek ex tunc, co oznacza, że przedmiotowy akt nie wywołał skutków prawnych od dnia jego wydania. Datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest data, od której przestaje ono obowiązywać. Decyzja taka wyłącznie przypieczętowuje wygaśnięcie pozwolenia, potwierdza istniejący stan prawny. Decyzja o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutki ex tunc. W przedmiotowej sprawie decyzja w sprawie pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna [...].04.2009r., trzy lata upłynęły [...] kwietnia 2012r. i w tym terminie ale i nadal zakład nie rozpoczął wykonywania wskazanych w pozwoleniu urządzeń wodnoprawnych. Okoliczności związane z brakiem winy w uzyskaniu w tym terminie pozwolenia na budowę, które umożliwiałoby rozpoczęcie wykonania tych urządzeń postaje w świetle wymienionych przepisów, jak słusznie uznał organ bez znaczenia. Tym samym bezzasadne były argumenty zawarte w skardze dotyczące obowiązku uwzględniania okoliczności związanych z tym czy Skarżący był zainteresowany rozpoczęciem budowy urządzeń a jedynie z przyczyn od siebie niezależnych nie doszło do ich budowy. Kwestią wymagająca ustalenia było określenie co należy rozumieć przez użyte w art. 135 pkt 3 p.w pojęcie "nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych". Zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 19 p.w. ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: a) budowle: piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy, b) zbiorniki, obiekty zbiorników i stopni wodnych, c) stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów, d) obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych, e) obiekty energetyki wodnej, f) wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub urządzeń wodnych, g) stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych, h) mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska, i) stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych. Zgodnie z ust. 2 art. 9 p.w. przepisy ustawy dotyczące: 1) urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do: a) urządzeń melioracji wodnych niezaliczonych do urządzeń wodnych, b) prowadzonych przez wody powierzchniowe oraz wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych oraz innych urządzeń, c) obiektów budowlanych oraz robót wykonywanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, d) robót w wodach oraz innych robót, które mogą być przyczyną zmiany naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i wód podziemnych; Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 p.w. . przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Zgodnie z art. 62 p.w. budownictwo wodne polega na wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych. Jak zasadnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 października 2010r. (II OSK 1654/09) Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z 2001 r. – Prawo wodne, w odniesieniu do urządzeń wodnych. Z kolei w myśl art. 62 ust. 2 p.w. przepisy art. 63-66 tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z 1994 r. – Prawo budowlane. Wzajemne relacje między tymi ustawami wskazują, że w stosunku do urządzeń wodnych, zdefiniowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 p.w. stosuje się łącznie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw. Oznacza to, że przy braku szczególnych zwolnień, wykonanie urządzenia wodnego będzie wymagało zarówno pozwolenia na budowę (albo zgłoszenia), jak i pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczności te, tj. ustalenie czy w danym wypadku wykonanie urządzenia wodnego wymagało będzie pozwolenia na budowę czy zgłoszenia jest wymagane w celu ustalenia czy doszło do zgodnego z prawem rozpoczęcia wykonywania urządzeń wodnych dla potrzeb art. 135 ust. 3 p.w. W sytuacji, gdy budowa danego urządzenia wodnego wymagała będzie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze treść art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (t.j.Dz.U. 2013.1409, powoływanej jako p.b.), zgodnie z którym (w brzmieniu sprzed 28 czerwca 2015r.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwolenie na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Zgodnie z art. 33 ust. 1 p.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. W przypadku inwestycji obejmującej jeden obiekt zasada ta oznacza, że inwestor nie może dzielić zamierzania na części i np. w stosunku do jednej z wyodrębnionych przez siebie części wnioskować o pozwolenia na budowę a w stosunku do innych dokonywać zgłoszenia. Rozdzielenie poszczególnych etapów procesu budowlanego i eliminowanie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poszczególnych jego części prowadzi bowiem do obejścia prawa. W przypadku wniosku obejmującego jeden obiekt pozwolenie musi obejmować całość zamierzenia budowlanego, w tym jego części składowe, i to w takiej postaci, by mógł być on użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem (por. wyrok WSA w Krakowie z 23 listopada 2010r., II SA/Kr 895/10. wyrok WSA w Warszawie z 6.03.2008r., VII Sa/Wa 2121/07). Zgodnie z art. 41 ust 1 i 2 p.b. rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. Pracami przygotowawczymi są: 1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie; 2) wykonanie niwelacji terenu; 3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów; 4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Jeżeli pozwolenie na budowę zostało wydane dla zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt budowlany, to rozpoczęcie budowy jednego z obiektów powoduje, że trzyletni termin nie zaczyna biec w stosunku do pozostałych obiektów objętych pozwoleniem i nie wygasło ono, nawet jeżeli budowa tych obiektów rozpocznie się przed upływem trzyletniego terminu określonego w art. 37 ust. 1 (por. wyrok NSA z 11 czerwca 1987r., IV SA 693/86, ONSA 1987, Nr 1, poza. 37). Dla uznania więc, że budowa została rozpoczęta nie wystarczy dopełnienie przez inwestora czynności formalnych ale podjęcie czynności faktycznych. To samo tyczy się urządzeń wodnych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Przekładając to na stan faktyczny w niniejszej sprawie wskazać należy, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielono Skarżącemu zezwolenia na wykonanie urządzeń wodnych – [...]. Wykonanie tych urządzeń nie było osobną inwestycją. Było elementem inwestycji – [...]. Tym samym zgodnie z w/w przepisami Skarżący nie mógł wystąpić o pozwolenie na budowę jedynie tych urządzeń, ani też rozpocząć ich wykonywania bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący wystąpił w dniu [...] czerwca 2010r. do Starostwa [...] o pozwolenie na budowę – rozbudowę [...]. Z postanowienia Starosty [...] z [...].09.2009r. uzgadniającego warunki realizacji inwestycji polegającej na budowie hali z częścią biurowo – socjalną, rozbudowie istniejącej hali i istniejącego budynku technicznego, budowie portierni, wartowni, zbiornika retencyjnego, wiaty na odpady, drogi oraz budynku biurowego wynika, że pouczono, iż inwestor przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę winien uzyskać pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia kanalizacyjnego i na odprowadzenie wód opadowych. Z uzasadnienia wynika, że ścieki deszczowe będą odprowadzane systemem kanalizacji deszczowej przez osadniki i separatory koalescencyjne do pobliskiego rowu melioracyjnego> projektowane tereny utwardzone i powierzchnie dachów nowych budynków odwadniane będą nowoprojektowaną instalacją kanalizacji deszczowej. Wody opadowe i roztopowe oczyszczane będą w osadniku oraz separatorze ropopochodnych i odprowadzane do zbiornika retencyjnego a ich nadmiar do rowu melioracyjnego. Bezspornie ustalono, że Skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne w dniu [...].04.2009r, które stało się ostateczne w dniu [...].04.2009r. Decyzja pozwolenie na budowę została wydana w dniu [...] września 2010r.,( decyzja Starosty [...]) a stała się ostateczna w wyniku decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 5 marca 2013r. utrzymującej w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę. Nastąpiło to więc po upływie 3 lat od uostatecznienia się decyzji dot. pozwolenia wodnoprawnego, a przed wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczności te, z których wynika, że Skarżący nie mógł przystąpić do wykonania urządzeń wodnoprawnych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę a w terminie 3 lat od uostatecznienia się pozwolenia wodnoprawnego nie uzyskał ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę nie umożliwiają w świetle przepisów p.w. uznania, że dopuszczalne jest rozszerzenia pojęcia "rozpoczęcia wykonywania urządzeń wodnych" na podjęcie działań formalnych, tj. wystąpienie z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Nie zezwalają na to omówione wyżej przepisy wskazujące, że rozpoczęcie wykonywania urządzeń wodnych, takich jak w niniejszej sprawie jest czynnościami faktycznymi w rozumieniu art. 41 ust. 2 p.b. a nie formalnymi, tj wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na budowę. W takiej jak niniejsza sytuacji Sąd rozważał, czy istnieje możliwość nieuwzględnienia skutków upływu terminu prawa materialnego z art. 135 ust. 3 p.w. W doktrynie dopuszcza się bowiem możliwość nieuwzględnienia upływu terminów prawa materialnego ze względu na szczególne okoliczności lub dobro podlegające ochronie (por. M. P. Gapski, Nieuwzględnienie upływu terminu materialnego w prawie administracyjnym, Dobra chronione w prawie administracyjnym pod red. Zofii Łuniewskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2014 ). W jednym z orzeczeń sądu administracyjnego (wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2011r., III SA/Lu 435/10) sąd opierając się na poglądach wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie prawa cywilnego uznał, że możliwe jest nieuwzględnienie skutków upływu terminu w sytuacji, gdy opóźnienie było niewielkie i usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami. Teza ta uzasadniona została koniecznością równego traktowania podmiotów wywodzących swe uprawnienia z materialnych norm prawa administracyjnego oraz podmiotów wywodzących te uprawnienia z norm prawa cywilnego. Pogląd ten nie został przyjęty w szerokim orzecznictwie sądów administracyjnych. Jego uzasadnienie zostało także zakwestionowane w doktrynie. Argumentem był fakt, że w prawie administracyjnym nie została wykształcona część ogólna, a całokształtu jego norm nie przenika klauzula generalna zawarta w art. 5 kc. Tym samym nie jest zasadne, ani możliwe odwołanie się w ramach stosunków administracyjnoprawnych do koncepcji wypracowanych w tym zakresie przez prawo cywilne. Nadto zasada praworządności wyrażona w art. 6 kpa wyklucza stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym, a na ich podstawie nie jest także możliwe modyfikowanie materialnych przepisów prawa administracyjnego . Niedopuszczalne jest uznanie, w świetle prawidłowo rozumianej zasady praworządności, że organy administracji publicznej są kompetentne do działania na zasadzie uznania administracyjnego przy ocenie kwestii upływu terminu, która jest okolicznością obiektywną i bezsporną (wyrok WSA w Gliwicach z 13 maja 2008r., IV SA/GL 1087/07). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska, że organy administracji publicznej działającej zgodnie z zasadą legalności nie są uprawnione do korekty lub nieuwzględnienia upływu terminu prawa materialnego. Podstawą tego typu działań mogą być wyłącznie przepisy szczególne. (tak M. P. Gapski, Nieuwzględnienie upływu terminu materialnego w prawie administracyjnym). Jedyna możliwość nieuwzględnienia upływu terminu materialnego w prawie administracyjnym związana jest z instytucją nadużycia prawa przez organ administracji publicznej lub inny podmiot dysponujący władztwem. Jeżeli zatem organ rozpatrując sprawę nadużył przysługujących mu w danym stosunku prawnym kompetencji, w wyniku czego uczestniczący w sprawie podmiot administrowany dopuścił się naruszenia terminu materialnego, wówczas dopuszczalne wydaje się nieuwzględnienie upływu terminu. Weryfikacja działania organu nadużywającego kompetencji możliwa jest przede wszystkim w ramach postępowania sądowoadministracyjnego Podstawa prawną owej weryfikacji może być w szczególności art. 7 kpa wraz z normą określającą dany termin materialny. Wzgląd na interes społeczny oraz indywidualny w ramach materialnych i procesowych stosunków administracyjnych oraz wymogi demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji nakazują ochronę obywateli przed działaniem organów publicznych podejmowanych z nadużyciem przysługujących kompetencji.(ibidem). W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazujące na nadużycie prawa przez organy. Długi okres oczekiwania na uostatecznienie się decyzji był wynikiem zaskarżania decyzji przez podmioty uprawnione. W toku postępowania Skarżący nie występował o stwierdzenie bezczynności organów, nie wykorzystał wszystkich środków w celu przyspieszenia zakończenia sprawy. Nie rozpoczął inwestycji po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę a przed wydaniem decyzji o wyjaśnieniu pozwolenia wodnoprawnego. Nie było więc podstaw do zastosowanie wyżej omówionej, kontrowersyjnej w orzecznictwie konstrukcji nieuwzględnienia upływu terminu materialnego w prawie administracyjnym. Sumując nie było podstaw do uznania w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie zaszły przesłanki z art. 135 pkt 3 p.w. powodujące wygaśniecie pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczność, że Skarżący nie porzucił zamiaru wykonania prac nie powoduje przedłużenia terminu prawa materialnego. Zarzut stwierdzenia wygaśnięcia w całości pozwolenia wodnoprawnego był również bezzasadny. Zgodnie z art. 127 ust. 1 p.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się, w drodze decyzji, na czas określony. Zgodnie z art. 127 ust. 2 p.w. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat. Zgodnie z art. 37 p.w. szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności: 1) pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych; 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 3) przerzuty wody oraz sztuczne zasilanie wód podziemnych; 4) piętrzenie oraz retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych; 5) korzystanie z wód do celów energetycznych; 6) korzystanie z wód do celów żeglugi oraz spławu; 7) wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu; 8) rybackie korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych. Możliwe jest wydanie pozwolenia jedynie na szczególne korzystanie z wód, bądź w połączeniu z pozwoleniem na wykonanie (budowę, rozbudowę, odbudowę, rozbiórkę, likwidację) urządzeń wodnych. W takiej sytuacji, która również miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdy szczególne korzystanie z wód wymaga wykonania urządzeń wodnych i pozwolenie obejmuje zarówno szczególne korzystanie z wód jak i urządzenia wodne, wygaśnięcie decyzji z uwagi na nie rozpoczęcie wykonania urządzeń wodnych obejmuje całe pozwolenie. Słusznie wskazały organy, że paradoksalna byłaby sytuacja, w której w mocy pozostawałoby pozwolenia na szczególne korzystanie z wód obejmujące odprowadzenie ścieków deszczowych z terenu zakładu do rowu melioracji szczegółowej, natomiast wygaśnięciu uległaby część pozwolenia, przewidująca wykonanie urządzenia wodnego umożliwiającego to konkretne szczególne korzystanie z wód. Okoliczność, że w pozwoleniu wodnoprawnym z [...] kwietnia 2009r. określono termin obowiązywania pozwolenia na szczególne korzystanie z wód do dnia [...].04.2019r. (art. 127 ust. 3 p.w.), a termin obowiązywania pozwolenia na wykonanie i przebudowę urządzeń wodnych – bezterminowo (art. 127 ust. 5 p.w.) również pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji z [...].07.2014r. W pouczeniu do decyzji z [...] kwietnia 2009r organ podał, że pozwolenie wodnoprawne wygasa po upływie okresu na który było wydane lub zakład zrzekł się uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu, lub nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne (art. 135 pkt 1,2,3 p.w. w brzmieniu na dzień wydania decyzji). Z uwagi na fakt, że skarga okazała się bezzasadna a decyzje odpowiadają prawu Sąd skargę oddalił na podstawie w/w przepisów i art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło