IV SA/Po 542/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-11-26
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, mimo potencjalnych naruszeń przepisów dotyczących planowania przestrzennego, zmiany przeznaczenia gruntów rolnych oraz wymogów formalnych dotyczących sporządzenia projektu decyzji i analizy urbanistycznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję SKO, uznając, że organ nieprawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Wskazano na potencjalne naruszenia przepisów dotyczących braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymogów związanych ze zmianą przeznaczenia gruntów rolnych, a także brak dowodów na spełnienie wymogów formalnych dotyczących sporządzenia projektu decyzji i analizy urbanistycznej, co mogło stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy W. z 2008 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie garażu na budynek produkcyjny w branży drzewnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, co zostało utrzymane w mocy decyzją z czerwca 2015 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2015 r.; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącej E. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącej E. S. kwotę 200 złotych (dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]czerwca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu wniosku E. S., o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2008 r. Wójt Gminy W. wydał decyzję nr [...], w której ustalił na rzecz Z. i J. F. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie z przebudową budynku garażowego (w trakcie realizacji) na budynek produkcyjny w branży drzewnej na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie geod. W.. W decyzji ustalono również, że ścieki socjalno-bytowe odprowadzane będą do zbiornika bezodpływowego. Za strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzja uznani zostali tylko inwestorzy.
Dalej organ wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2015 r. do Kolegium wpłynęło pismo E. S., w którym strona zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zarzucając jej naruszenie:
- art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
- § 1, 3, 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W toku postępowania do Kolegium wpłynęło pismo Z. i J. F., którzy wskazali, że E.S. kupując działkę w ich sąsiedztwie wiedziała o celu jej przeznaczenia. Wskazano, że na ul. O. zlokalizowane są gospodarstwa rolne, ogrodnicze i przemysłowe przekraczające gabarytowo ich działalność. Ponadto, podkreślili, że we W. w branży drzewnej istniały i istnieją do dziś [...], a w promieniu kilku kilometrów w B. G[...] T.S., w G. T. R., a S. P.P. Przydrożny. Ponadto we W. istnieje jeszcze wiele innych firm przemysłowych.
Organ wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2015 r. Kolegium wydało decyzję nr [...], w której odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie z przebudową budynku garażowego (w trakcie realizacji) na budynek produkcyjny w branży drzewnej na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie geod. W..
Organ wyjaśnił, iż w ustawowym terminie do Kolegium wpłynął wniosek E. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła, iż:
- już w dniu [...]kwietnia 2014 r. ustalono, że decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa,
- decyzja nr [...] rażąco narusza art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
- przy drodze publicznej, przy której wybudowano budynek objęty decyzją nr [...], nigdy nie funkcjonował zakład z branży drzewnej.
W dalszej części uzasadnienia organ po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, że wprawdzie przeprowadzona przez organ pierwszej instancji przed wydaniem kwestionowanej decyzji analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu jest niekompletna, jednakże w ocenie Kolegium, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z tych względów.
W ocenie organów w dniu wydawania decyzji o warunkach zabudowy spełniona była przesłanka dobrego sąsiedztwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Warunek kontynuacji funkcji jest spełniony, w sytuacji gdy sposób zagospodarowania terenu da się pogodzić z którąś z istniejących w obszarze analizowanym funkcją i z nią nie koliduje. Tymczasem na terenie analizowanym w momencie wydawania kwestionowanej decyzji znajdowała się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny gruntów rolnych o niskiej klasie bonitacyjnej. Kolegium ustaliło również (z części graficznej analizy urbanistycznej), że na działkach nr ewid. [...] i [...] oraz [...] znajduje się budynek mieszkalny i znaczne pod względem gabarytów zabudowania gospodarcze. W ewidencji gruntów działki te sklasyfikowane były jako [...]. Wprowadzenie na terenie objętym wnioskiem funkcji produkcyjnej w branży drzewnej (produkcja palet) było możliwe do pogodzenia z istniejącą w obszarze analizowanym funkcją.
Zdaniem organu w decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] właściwie określono również poszczególne parametry zabudowy, zgodnie z istniejącą w obszarze analizowanym zabudową.
W świetle powyższych rozważań, Kolegium uznało, że decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2008 r. nie jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej – "Kpa").
Na marginesie Kolegium zaznaczyło, że ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2014 r., w której to stwierdzono, że decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Kolegium podniosło, iż zbadało kontrolowane rozstrzygnięcie również pod kątem pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa i nie dopatrzyło się także w tym zakresie istnienia podstaw do stwierdzenia jego nieważności.
Dodać również trzeba, że Samorządowe Kolegium uznało, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od podmiotu posiadającego legitymację do jego złożenia. Nieruchomość E.S. znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej ww. decyzją. Także w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym kwestionowanej decyzji uznano, że E. S. winna być uznana za stronę postępowania zakończonego wydaniem przez Wójta Gminy W. decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. E. S. posiada zatem interes prawny uzasadniający uznanie jej za stronę niniejszego postępowania.
Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła E. S. zarzucając zaskarżonej decyzji:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 107 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;
b) art. 6 Kpa - poprzez naruszenie zasady legalności działania;
c) art. 7 Kpa - poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej;
d) art. 8 Kpa - poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
h) art. 77 § 1 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego w postępowaniu;
II. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt. 1) Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 ze zm., w związku z § 1, 3, 4, 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
b) rażące naruszenie art. 4 ust. 1 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r., poprzez jego nie zastosowanie.
Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]kwietnia 2015 r. Ponadto strona wniosła o stwierdzenie nieważności w całości wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2008, nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla działki ewidencyjnej [...], położonej w obrębie geodezyjnym W., gmina W., powiat l., województwo w..
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że decyzja o warunkach zabudowy w sposób zdecydowany zmieniła w szczególności funkcję całego obszaru znajdującego się przy drodze publicznej ul. O., przy której znajduje się działka będąca przedmiotem wniosku uczestników.
W ocenie skarżącej organ dopuścił się tym samym rażącego naruszenia prawa de facto bez wprowadzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonał faktycznej "zmiany przeznaczenia" badanego terenu, co jest niedopuszczalne w treści powołanego przepisu art. art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżąca podniosła, iż wskazana decyzja Wójta Gminy W. rażąco naruszyła również art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 ze zm., w związku z § 1, 3, 4, 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy - obiektem całkowicie niezgodnym z dotychczasową funkcją badanego obszaru - jako terenów rolniczych z dominującą zabudową mieszkaniową i gospodarską, znajdującą się w obrębie oddziaływania Programu Natura 2000, stanowi rażące naruszenie powołanych regulacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Z ostrożności skarżąca podkreśla, iż nieprawdziwe są twierdzenia jakoby przy ulicy O. przy której zrealizowano inwestycje uczestników istniały uprzednio jakiekolwiek obiekty, które ze względu na swoją funkcję czy parametry zabudowy uzasadniałyby wydanie spornej decyzji o warunkach zabudowy. Przytaczane zakłady produkcyjne być może znajdują się w miejscowości W. ale na pewno nie na spornym terenie, a tym bardziej nie są one usytuowane przy ul. O. (jako drodze publicznej w rozumieniu art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Tym samym nie ma żadnych podstaw do stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO jakoby zachowana została tzw. "zasada dobrego sąsiedztwa". Uzasadnianiem takim nie są również twierdzenia o rzekomych zabudowaniach gospodarczych, które miałyby być pod względem gabarytów podobnie do budynków produkcyjnych uczestników. Zabudowania takie nie istnieją, a z materiału sprawy (w tym z map) nie wynika w żadnej mierze by chociażby w najbliższej okolicy ulicy O. można było takie obiekty zlokalizować.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. uczestnik postępowania J. F. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma uczestnik wskazał m.in., że przy wydaniu skarżonej decyzji nie doszło do naruszenia wskazanych przez strone skarżącą przepisów.. Decyzja bowiem zawiera prawidłowe uzasadnienie, zarówno w części faktycznej i prawnej.
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. skarżąca w dalszym ciągu podkreśliła, że na ul. O. poza hodowlą pieczarek i produkcją ziemi kwiatowej, która jest do pogodzenia z przeznaczeniem rolnym, nie jest prowadzona inna działalność gospodarcza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie należy mieć na uwadze, że postępowanie w niej zainicjowane zostało wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, a zatem sprawa rozpoznawana była w trybie nadzwyczajnym, odrębnym od zwykłego postępowania administracyjnego. Tego rodzaju postępowanie jest postępowaniem samodzielnym, podlegającym takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, jednakże odmienność stanowi przedmiot obu postępowań. Omawiany tryb nadzwyczajny stwarza bowiem prawną możliwość weryfikacji oraz eliminacji z porządku prawnego decyzji ostatecznych dotkniętych wadami wyliczonymi enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa.
Zaznaczyć przyjdzie, że postępowanie to, z uwagi na nadzwyczajny charakter, może obejmować tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest, czy też nie, wadami wskazanymi w art. 156 § 1 Kpa, powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Taki zakres omawianego postępowania ma niewątpliwie związek z art. 16 Kpa, wyrażającym ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z tego też względu w doktrynie podkreśla się, że przesłanki wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1 Kpa nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco, natomiast ustalenie, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności, musi być bezsporne. Wady decyzji muszą tkwić w samej decyzji i godzić w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Ich źródłem może być nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego, lecz również naruszenie szczególnie istotnych przepisów procesowych, w tym i dotyczących toku instancji, pierwszeństwa weryfikacji decyzji w trybie zwykłym przed trybem nadzwyczajnym czy też dopuszczalności dysponowania postępowaniem i prawami przez strony postępowania (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 713 i 722).
W niniejszej sprawie organ, wobec zarzutów strony, skoncentrował się na przesłance wynikającej z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, wskazując przy tym, że po dokonaniu kontroli z punktu widzenia pozostałych przesłanek nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności.
Odnoszą się do przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazać należy, iż przesłanka ta nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. W orzecznictwie i piśmiennictwie kształtuje ostatnio się jednolite stanowisko, które skład orzekający w pełni podziela, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 Kpa (por. W. Chróścielewski [w:] W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, s. 193, A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, tom II, Warszawa 2007, s. 325 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 996/10, opubl. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, Lex nr 672887; z dnia 8 września 2008 r., sygn. akt II GSK 1061/08, Lex nr 596660 oraz z dnia 9 lutego 2005r., OSK 1134/04, Lex nr 165717). Na gruncie powyższego, nie budzi zatem wątpliwości, iż przy rażącym naruszeniu prawa nie chodzi o każde wadliwie zastosowanie prawa, ale o jego naruszenie w stopniu najwyższym z możliwych, którego ciężar gatunkowy jest tak szczególnie duży, że wyklucza możliwość dalszego funkcjonowania decyzji w porządku prawnym. Bezspornym jest też, że prowadząc postępowanie w trybie określonym w art. 156 § 1 Kpa, organ ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, opierając się na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję postępowaniu administracyjnym, a przy orzekaniu uwzględnia stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Jak słusznie wywiedziono w orzecznictwie, w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej organ ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ustalenie, czy stan faktyczny przyjęty przy wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania "nieważnościowego" odpowiada prawdzie w świetle istniejącego w sprawie materiału dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 845/06, opubl. Lex nr 344539). Nadto, obowiązkiem organu, wynikającym z art. 107 § 3 Kpa jest wykazanie w sposób należyty, iż ewentualne wady decyzji mieszczą się w katalogu określonym w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. W szczególności, w odniesieniu do naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, należyta uwaga powinna być poświęcona kwestii rozróżnienia pomiędzy naruszeniem prawa i rażącym naruszeniem prawa.
W świetle przedstawionych dotychczas rozważań dotyczących problematyki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, należy dojść do wniosku, że wydając w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, organ nie sprostał powyższym wymogom.
Oceniając wydaną w niniejszej sprawie decyzję wskazać należy, iż zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Doprecyzowanie powyższej normy stanowi art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Z powyższego jednoznacznie, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy dopuszczalne jest wyłącznie w sytuacji gdy dla terenu objętego wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie nie ma pewności czy dla działki dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy, w dniu jej wydawania nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe nie wynika ani z decyzji z dnia [...] lutego 2008 r., gdzie odstąpiono od sporządzenia uzasadnienia, jak również z decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżąca do akt załączyła pismo Starosty L. z 2010 r., z którego wynika, iż jej działka [...] granicząca bezpośrednio z terenem inwestycji objęta jest postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zatem rolą organu rozpoznającego niniejszą sprawę przed wydaniem decyzji było ustalenie czy w dniu wydawania decyzji o warunkach zabudowy nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto zauważyć należy, na co wskazał również organ odwoławczy, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, przy czym – w myśl art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, ze zm.);
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów w dniu wydawania decyzji o warunkach zabudowy działka [...] stanowiła użytek rolny IVa (archiwum jednostki rejestrowej).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w myśl pkt. 3 ust. 2 art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas IV, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha, wymaga uzyskania zgody marszałka województwa, wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej.
W tym miejscy przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy wymaga łącznego spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie obejmującym również warunek, aby teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Powyższa regulacja przedłużyła ważność starych zgód na odrolnienie. Artykuł 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza przepis szczególny, a więc w swoim zakresie wyłączający regułę zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na inne cele, wyłącznie w planie miejscowym (dotyczy to oczywiście tych gruntów, które wymagają zgody na zmianę przeznaczenia). Możliwe jest wydanie decyzji pozytywnej o warunkach zabudowy dla obszaru wymagającego zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych, jeżeli jest on objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu planów miejscowych obowiązujących przed 1 stycznia 1995 r. Nie ma tu znaczenia, czy będzie to plan, który utracił moc z początkiem, czy z końcem 2003 r. Wystarczy, że dany teren objęty tym planem uzyskał przeznaczenie na inne cele niż rolne czy leśne.
Zatem w niniejszej sprawie obowiązkiem, z uwagi na charakter rolny przedmiotowego gruntu, należało ustalenia czy działka ta wymagała odrolnienia, a jeżeli tak to czy zgoda ta została wyrażona.
Ponadto organ nie dokonał szczegółowej analizy kontynuacji funkcji. Jak słusznie wskazał organ analiza urbanistyczna sporządzona w niniejszej sprawie jest nieprawidłowa. Organ rozpoznając niniejszą sprawę pomimo stwierdzenia wadliwości analizy urbanistycznej uznał, że wprowadzenie na terenie objętym wnioskiem funkcji produkcyjnej w branży drzewnej było do pogodzenia z istniejącą na terenie analizowanym funkcją mieszkaniową jednorodzinną i rolną.
W ocenie składu orzekającego organ w tym zakresie nie wyjaśnił w stopniu wystarczającym powyższej okoliczności, w szczególności w świetle sprzecznych twierdzeń stron co do występowania w obszarze analizowanym działalności produkcyjnej i jej wielkości.
Ponadto w niniejszej sprawie organ nie rozważył naruszenia w toku postępowania w sprawie o warunki zabudowy art. 60 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z powyższym przepisem sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że projekt decyzji o warunkach zabudowy sporządza osoba profesjonalnie przygotowana do prac projektowych i planistycznych związanych z gospodarką przestrzenną. Cytowany wyżej przepis ustanawia obowiązek przynależności autora projektu decyzji do samorządu zawodowego architektów bądź urbanistów. Rozstrzygającą przesłanką jest wpis takiej osoby na listę izby odpowiedniego samorządu zawodowego. Niezachowanie tego obowiązku będzie zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa i może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (red. Z. Niewiadomski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 387-388. Zob. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2011r., sygn. akt IV SA/Po 876/10, lex nr 995432).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż z akt nadesłanych przez organ w żadnym stopniu nie wynika aby powyższy obowiązek został spełniony. Przede wszystkim brak jest w aktach projektu decyzji z dnia [...]utego 2008 r. Członkowstwo osoby, która sporządziła projekt kontrolowanej decyzji nie zostało również udokumentowane w aktach sprawy w formie zaświadczenia o kwalifikacjach zawodowych podpisanego pod projektem decyzji architekta. Na decyzji znajduje się jedynie adnotacja, iż decyzje sporządził inspektor K. P. na podstawie projektu decyzji.
Ponadto zwrócić należy uwagę, iż załączona do akt administracyjnych analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest opatrzona żadnym podpisem. Organ prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zdaje się nie dostrzegł powyższego, ponieważ w uzasadnieniu decyzji brak jest jakiejkolwiek wzmianki na temat skutków braku podpisu pod analizą funkcji oraz cech zabudowy. Przy czym organ winien pamiętać, iż stosownie do § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1588) wyniki analizy zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, z uwzględnieniem wysokości uiszczonego wpisu, orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa.
Rozpoznając ponownie sprawę organ obowiązany będzie do pozyskania całości akt związanych z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, a następnie dokonanie szczegółowej analizy okoliczności wskazanych w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło