II SA/Lu 161/15

WyrokWSA w Lublinie2015-12-10

Skład orzekający: Witold Falczyński, Jacek Czaja, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i odmawiając nałożenia obowiązku doprowadzenia linii elektroenergetycznej do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania, w tym zasadę związania organu orzeczeniami sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza przepisów prawa materialnego ani postępowania. Organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, uwzględniając wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych, które przesądziły o braku samowoli budowlanej i legalności budowy linii energetycznej, nawet jeśli pierwotne pozwolenie mogło przewidywać inną formę (linię kablową). Ponadto, sąd wskazał, że postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest niedopuszczalne wobec obiektów, które uzyskały pozwolenie na użytkowanie i nie zostało ono wyeliminowane z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący E. Ł. i M. Ł. domagali się nakazania wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia linii energetycznej SN 15 kV do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, odmówił nałożenia takiego obowiązku, uznając, że linia nie została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od pozwolenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym zasady związania organu orzeczeniami sądów. Sprawa dotyczyła linii energetycznej wybudowanej w latach 60. XX wieku, która była przedmiotem wielokrotnych postępowań administracyjnych i sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi E. Ł. i M. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] S.A. w L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] nakładającej na [...] S.A. Oddział W. – Rejon Energetyczny S. obowiązek wykonania w terminie do [...] grudnia 2014r. przebudowy napowietrznej linii energetycznej SN 15 kV zlokalizowanej na działkach o nr ewid.[...] i [...] (poprzednie nr ewid.[...] i [...] stanowiących własność E. i M. Ł. oraz na działkach nr [...] i [...] wchodzących w skład pasa drogowego drogi powiatowej [...], położonych w Ł. przy ul. [...] na linię kablową zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami w tego rodzaju inwestycjach – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy z dnia [...] lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) odmówił nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w L. obowiązku doprowadzenia linii elektroenergetycznej SN 15 kV zlokalizowanej na działkach o nr ewid.[...] i [...] (poprzednie nr ewid.[...] i [...] stanowiących własność E. Ł. i M. Ł. oraz na działkach nr [...] i [...] wchodzących w skład pasa drogowego drogi powiatowej 1202L położonych w Ł. przy ul. [...] do stanu zgodnego z warunkami wydanego pozwolenia na budowę tej linii. W motywach powyższego rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył następujące ustalenia i wnioski: W dniu [...] grudnia 2010r. M. Ł. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji nakładającej obowiązek doprowadzenia linii energetycznej 15 kV zlokalizowanej na jego działkach nr [...] przy ul. [...] w Ł. do stanu zgodnego z warunkami wydanego pozwolenia na budowę tej linii. Poprzednie postępowanie zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r. i Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008r. oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2009r. sygn. akt II SA/Lu 850/08 i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2010r., sygn. akt II OSK 944/09, dotyczyło żądania rozbiórki tej linii. Niezadowolony z podejmowanych w tej sprawie działań przez PINB w Ł. , M. Ł. w dniu [...] lutego 2011r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...] maja 2011r. sygn. akt II SAB/Lu 9/11 (prawomocnym od dnia [...] lipca 2011r.) zobowiązał PINB w Ł. do rozpatrzenia wniosku M. Ł. z dnia [...] grudnia 2010r. w przedmiocie doprowadzenia linii elektroenergetycznej 15 kV do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę. W wyniku przeprowadzonego postępowania PINB W Ł. decyzją z dnia [...] września 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nałożył na [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w L. obowiązek wykonania w terminie do [...] grudnia 2013r. przebudowy napowietrznej linii energetycznej SN 15 KV zlokalizowanej na działkach o nr ewid.[...] i [...] (poprzednie nr [...], [...] położonych w Ł. przy ul. [...], należących do E. i M. Ł., od strony granicy działek nr ewid.[...] i 7964 należących do K. M. – na linię kablową zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w L. organ odwoławczy decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji zgromadził dokumentację dot. działek, przez które przebiega trasa przedmiotowej linii elektroenergetycznej i decyzją z dnia [...] lipca 2013r. [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył ponownie na [...] S.A. Oddział W. Rejon Energetyczny S. obowiązek wykonania w terminie do [...] grudnia 2014r. przebudowy przedmiotowej napowietrznej linii energetycznej SN 15 kV na linię kablową zgodnie z obowiązującymi przepisami w tego rodzaju inwestycjach. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez [...] S.A. w L. od powyższej decyzji PINB, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2013r. nr [...] uchylił w/w decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone w trybie przepisów art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W wyniku rozpatrzenia skargi E. Ł. oraz M. Ł. na w/w decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 września 2014r. sygn. akt II SA/Lu 1064/13, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2014r., sygn. akt II SA/Lu 1064/13 Sąd stwierdził, że postępowanie toczy się na wniosek z dnia [...] grudnia 2010r., do którego rozpoznania organ został zobowiązany wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2011r. II SAB/Lu 9/11, a oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku zarówno obecnie Sąd, jak i organy nadzoru budowlanego obu instancji są związane na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że żądanie skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2010r. dot. doprowadzenia linii elektroenergetycznej SN 15 kV do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę nie jest tożsame z wcześniejszym jego żądaniem rozbiórki tej linii, którego dotyczyły decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji (z dnia [...] lipca 2008r. i z dnia [...] października 2008r.) oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 marca 2009r. sygn. II SA/Lu 859/08 i wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2010r. sygn. OSK 944/09. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 maja 2011r., sygn. II SAB/Lu 9/11 WSA w L., odnosząc się do zarzutu M. Ł., stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, WSA w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2009r. II SA/Lu 850/08 wskazał, iż "z zachowanych dokumentów, dotyczących budowy linii wynika, że zamiana linii kablowej na napowietrzną o długości ok 700 m była przedmiotem uzgodnień w 1962r., a więc na etapie projektowania i budowy linii". Wyrok ten jest prawomocny i wiąże nie tylko strony postępowania w tej sprawie i tutejszy Sąd, ale także – jak wynika z art. 170 p.p.s.a. – inne sądy i inne organy państwowe. W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2009r., sygn. akt II SA/Lu 850/08 WSA w Lublinie opierając się na dokumentach zebranych w sprawie, z ich wyszczególnieniem wskazał, iż obrazują one różne etapy projektowania, budowy i modernizacji linii. Nie są one wprawdzie kompletne, jednak przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. – Prawo budowlane obowiązującej zarówno w dacie budowy linii, jak i w czasie jej remontów oraz modernizacji dokonywanych w 1969r. i 1974r. nie nakładały na inwestora obowiązku ich przechowywania przez okres istnienia obiektu. Sąd podniósł, że trudno wymagać od inwestora, by przechowywał wszystkie dokumenty dotyczące budowy linii w latach sześćdziesiątych, skoro linia została bezpośrednio po wybudowaniu oddana do użytku, a jej budowa nie została zakwestionowana ani na etapie budowy i rozpoczęcia użytkowania, ani później, gdy linia była przebudowywana. Skarżący na rozprawie w dniu 17 litego 2009r. przyznał, że w 1974r. zmieniono zarówno przebieg linii w obrębie jego działki, jak i wymieniono słupy podtrzymujące linię. Sąd wskazał, iż zarzut skarżącego, że o samowoli budowlanej świadczy fakt, że linia na terenie jego nieruchomości jest linią napowietrzną, jest nieuzasadniony. W wyroku z dnia 11 września 2014r., sygn. akt II SA/Lu 1064/13 uchylającym decyzję [...]WINB w L. z dnia [...] października 2013r. nr [...], Sąd wskazał, że badając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania oraz wytyczne WSA w Lublinie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt II SAB/Lu 9/11, w szczególności organ uwzględni, że "z zachowanych dokumentów, dotyczących budowy linii wynika, że zmiana linii kablowej na napowietrzną o długości ok. 700 m była przedmiotem uzgodnień w 1962r., a więc na etapie projektowania i budowy linii", na co wskazywał WSA w Lublinie w wyroku z dnia 3 marca 2009r. sygn. akt II SA/Lu 850/08, którym obecnie zarówno inne sądy i jak i inne organy państwowe są związane. Okoliczność ta może bowiem wskazywać, że pozwolenie na budowę przewidywało linię napowietrzną, a nie podziemną. Przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002rr. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W świetle w/w orzeczeń Sądu oraz zgromadzonego materiału dowodowego – w ocenie organu odwoławczego – brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowa linia została zrealizowana z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę. Brak jest więc podstaw do zastosowania dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej linii elektroenergetycznej 15 kV zlokalizowanej na działkach nr [...] przy ul. [...] w Ł. do stanu zgodnego z warunkami wydanego pozwolenia na jej budowę. Wobec powyższego organ odwoławczy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją ponownie uchylił decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] lipca 2013r. i wydał opisaną wyżej decyzją odmowną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wnieśli E. Ł. i M. Ł., zarzucając jej istotne naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postepowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 8 k.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji organu I instancji i odmowę nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w L. obowiązku doprowadzenia linii elektroenergetycznej SN 15 kV do stanu zgodnego z warunkami wydanego pozwolenia na budowę tej linii, a poprzez to spowodowanie utraty zaufania stron postępowania do organów państwowych; - art. 84 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego oraz z art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji nakładającej na gestora sieci obowiązek usunięcia stanu niezgodnego z przepisami Prawa budowlanego; - art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości zajętej pod linię elektroenergetyczną SN oraz bezpodstawne przyjęcie, stanowiące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, że w.w. linia zrealizowana została zgodnie z prawem; - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie o związaniu organu wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, podczas gdy ww. wyroki zapadły w całkowicie odrębnym postępowaniu dotyczącym innej sprawy, a mianowicie w postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i pkt c p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nadto, na podstawie art. 200 p.p.s.a. domagali się zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu skargi jej autorzy podnieśli, że przedmiotowa linia energetyczna została wybudowana w 1962r. na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].09.1962r. wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady N. w Ł. , a w 1974r., na podstawie decyzji z dnia [...].05.1973r. została ona poddana remontowi i zmodernizowana, by umożliwić zasilanie Zakładów Obuwia w Ł. , przyjmując nazwę "[...]". Z dokumentów, jakie zachowały się w sprawie, w tym m.in. z potwierdzonej za zgodność kserokopii odpisu decyzji z dnia [...].09.1962r. o lokalizacji szczegółowej inwestycji oraz z kserokopii opinii technicznej projektu techniczno-roboczego linii wysokiego napięcia 15 kV z września 1962r. wynika wprost, że na działkach nr [...] linia energetyczna zaprojektowana została jako kabel. Drugim istotnym dowodem w sprawie jest kopia odpisu pisma z dnia [...].10.1962r. Zakładów Energetycznych Przedsiębiorstwo Państwowe – Zakład Energetyczny L. skierowanego do Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Ł. , w którym Zakład Energetyczny wyraził zgodę na zamianę linii kablowej na linię napowietrzną z jednoczesnym wskazaniem, że "na powyższe należy przedłożyć w ZE L. dokumentację techniczną celem uzgodnienia". Powyższe okoliczności stanowią – zdaniem skarżących – istotny dowód na to, iż pozwolenie na realizację linii energetycznej wydane zostało na wykonanie linii jako kablowej, a nie napowietrznej. Ponadto linia elektroenergetyczna przebiega w zupełnie innym miejscu niż szczegółowo i jednoznacznie wskazane w decyzji lokalizacyjnej. Skarżący podkreślili, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadna inna decyzja o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji lub decyzja o zmianie dotychczasowego pozwolenia sankcjonująca istnienie linii energetycznej, jako napowietrznej i poprowadzonej środkiem nieruchomości gruntowej skarżących. Ich zdaniem niezasadna jest argumentacja organu II instancji, że zamiana linii kablowej na napowietrzną była przedmiotem uzgodnień w 1962r., a więc na etapie projektowania i budowy linii. Tym samym niezasadne i pozbawione podstaw prawnych jest stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., że brak jest podstaw do nałożenia obowiązku doprowadzenia przedmiotowej linii do stanu zgodnego z prawem. Organ ten naruszył przez to dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia. Skarżący wskazali, że modernizacja linii i jej przebudowa nie może sanować istotnego odstępstwa od warunków decyzji lokalizacyjnej, która bezwzględnie stanowi o przebiegu kabla podziemnego wzdłuż granicy nieruchomości. W ten sposób został jedynie utrwalony stan niezgodny z prawem. Remont i modernizacja nie są bowiem tożsamymi pojęciami z budową nowego obiektu. W związku z powyższym skarżący podtrzymali swoje żądanie doprowadzenia istniejącej na ich nieruchomości linii elektroenergetycznej SN do stanu zgodnego z prawem, tj. warunkami pozwolenia na budowę, ponieważ istniejąca linia na ich nieruchomości narusza w sposób nadmierny prawo oraz ich uzasadniony, indywidualny interes. W ocenie E. i M. Ł. uprawnione jest stanowisko w sprawie zajęte przez organ I instancji. Ich zdaniem organ odwoławczy wadliwie powołuje się na związanie organów stanowiskiem zawartym w orzeczeniach sądowych, jakie zapadły w przedmiocie odmowy nakazu rozbiórki linii elektroenergetycznej, a zatem w odrębnej sprawie i w innych okolicznościach sprawy. Te orzeczenia – według skarżących – nie wiązały organów. Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.09.2014r. Sygn. akt I SA/Lu 1064/13 WSA w Lublinie stwierdził jednoznacznie, że organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do rozpoznania wniosku M. Ł. z dnia [...].12.2010r. zgodnie z dyspozycjami zawartymi w wyroku WSA w Lublinie z dnia 19.05.2011r. II SAB/Lu 9/11, a oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku, organy obu instancji są związane na podstawie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem organ nadzoru budowlanego II instancji, będąc związany wyrokiem z dnia 11.09.2014r. nie zbadał i dokonał żadnej analizy materiału dowodowego sprawy i nie dokonał należytej jego oceny w aspekcie stwierdzenia istotnych odstępstw od decyzji lokalizacyjnej. W aktach sprawy znajduje się zaś wystarczająca dokumentacja postępowania realizacyjnego pozwalająca na dokonanie przez ten organ oceny zgodności przedmiotowej linii z dokumentacją budowlaną, na podstawie której została wykonana. Powyższe stanowisko organu odwoławczego wpływa – według skarżących – na utratę zaufania obywateli do organów administracji publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. i narusza zasadę prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Sprawa legalności budowy linii energetycznej SN 15 kV zlokalizowanej m.in. na działkach o nr ewid.[...] i [...] (poprzednie nr ewid.[...] i [...], stanowiących własność skarżących, położonych w Ł. przy ul. [...] była kilkakrotnie przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Jak już wyżej wskazano, wyrokiem z dnia 3 marca 2009r. sygn. akt II SA/Lu 850/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki powyższej linii energetycznej. Skargę kasacyjną wniesioną przez M. Ł. od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010r. Sygn. akt II OSK 944/09. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 maja 2011r. Sygn. akt II SAB/Lu 9/11 uwzględnił skargę M. Ł. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie doprowadzenia linii elektroenergetycznej do stanu zgodnego z warunkami wydanego pozwolenia na budowę. W kolejnej sprawie WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 11 września 2014r. Sygn. akt II SA/Lu 1064/13 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2013r. Nr [...] umarzającą postępowanie pierwszej instancji prowadzone w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu ostatniego z wymienionych wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że poprzednio prowadzone postępowanie, w którym zapadły decyzje z dnia [...] lipca 2008r. i z dnia [...] października 2008r. dotyczyło żądania wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej linii elektroenergetycznej, natomiast późniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem M. Ł. z dnia [...] grudnia 2010r. o wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie linii elektroenergetycznej do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę. Przedmiotem tego żądania jest więc ustalenie, czy linia ta została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, bez istotnych odstępstw. Organ miał zatem obowiązek prowadzić postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, bowiem okoliczność, że – jak organ ustalił – inwestycja nie została zrealizowana samowolnie, nie wykluczała, że realizacja nastąpiła z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę. W tej sytuacji Sąd uznał, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy było nieuzasadnione, bowiem organ ten nie rozpoznał żądania skarżącego z dnia 1 grudnia 2010r., a zatem nie wykonał wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2011r. Sygn. akt II SAB/Lu 9/11. Jednocześnie wskazano na konieczność uwzględnienia wytycznych WSA w Lublinie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 maja 2011r., w szczególności stwierdzenia, że "z zachowanych dokumentów dotyczących budowy linii wynika, że zmiana linii kablowej na napowietrzną o długości ok. 700 m była przedmiotem uzgodnień w 1962r., a więc na etapie projektowania i budowy linii", na co wskazał WSA w Lublinie w wyroku z dnia 3 marca 2009r. II SA/Lu 850/08, którym obecnie zarówno inne sądy jak i inne organy państwowe są związane. Okoliczność ta może bowiem wskazywać, że pozwolenie na budowę przewidywało linie napowietrzną, a nie podziemną. Oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Lublinie z dnia 11 września 2014r. Sygn. akt II SA/L 1064/13 organy rozpatrujące niniejszą sprawę, a także Sąd są związane z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), gdyż został on wydany w tej właśnie sprawie (po uchyleniu tym wyrokiem poprzedniej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2013r. umarzającej postępowanie, organ ten wydał decyzję merytoryczną z dnia [...] stycznia 2015r. zaskarżoną w niniejszej sprawie). W tymże wyroku, co raz jeszcze należy podkreślić, Sąd nakazał organowi administracji wzięcie pod uwagę także wytycznych zawartych we wcześniejszych wyrokach dotyczących przedmiotowej linii elektroenergetycznej, tj. wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2011r. Sygn. akt II SAB/Lu 9/11 i w wyroku WSA w Lublinie z dnia 3 marca 2009r. Sygn. akt II SA/Lu 850/08. Ten ostatni wyrok był wprawdzie wydany w innej sprawie, mającej za przedmiot żądanie rozbiórki linii elektroenergetycznej, jednakże chodziło w nim o ten sam obiekt budowlany, zaś Sąd wypowiedział się w uzasadnieniu tego wyroku w kwestii legalności budowy. Przesądził przy tym, że obiekt nie jest efektem samowoli budowlanej. Związanie organów administracji i sądów tym wyrokiem, który był zresztą przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego niezależnie od tego, że wskazał na to WSA w Lublinie w wyroku z 11 września 2014r., wynika dodatkowo z unormowania art. 170 p.p.s.a. Przepis ten stanowi o tzw. prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych. W odniesieniu do sądów moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. II, Wolters Kluwer Polska 2006, s. 365-366 i orzecznictwo tam powołane). Z powyższych względów nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. oparty na argumentacji, iż wyroki WSA w Lublinie, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadły w odrębnym postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki sieci. Chybione są nadto pozostałe zarzuty skargi, kwestionujące prawidłowość ustaleń faktycznych, w szczególności przez przyjęcie, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna została zrealizowana zgodnie z prawem. Zdaniem Sądu w sprawie został zebrany wystarczający (obecnie dostępny) materiał dowodowy zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1 k.p.a., który w zaskarżonej decyzji został poddany prawidłowej ocenie na podstawie art. 80 k.p.a.. Ocena ta nie nosi znamion dowolności, a uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji odpowiada zaś warunkom określonym w art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. Organ zastosował się nadto do wiążących go wytycznych zawartych we wskazanych wyżej wyrokach. Należy w tym miejscu przytoczyć stanowisko WSA w Lublinie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2009r. Sygn. akt II SA/Lu 850/08, stwierdzające, że wprawdzie dokumenty związane z budową spornej linii elektroenergetycznej nie są kompletne, jednak obowiązujące w czasie budowy przepisy nie wymagały od inwestora przechowywania dokumentacji przez określony czas po zakończeniu budowy, w szczególności przez okres istnienia obiektu, jak stanowi przepis art. 63 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1409, dalej Pr. bud.). Z zachowanych dokumentów wynika wszakże, że zmiana linii kablowej na napowietrzną o długości ok. 700 m. była przedmiotem uzgodnień w 1962r., a więc na etapie projektowania i budowy linii. Sąd podkreślił także, że bezpośrednio po wybudowaniu w latach sześćdziesiątych ub. wieku linia została oddana do użytku, a jej budowa nie została zakwestionowana ani na etapie budowy i rozpoczęcia użytkowania, ani później, gdy linia była przebudowywana. Skarżący przyznał bowiem, że 1974r. zmieniono zarówno przebieg linii w obrębie jego działki oraz wymieniono słupy podtrzymujące linię. Zebrane w sprawie i dostępne obecnie materiały nie pozwalały zatem organom administracji na przyjęcie, że inwestor dopuścił się nie tylko samowoli budowlanej, ale także odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. Bezsporne jest nadto, że przedmiotowa linia w 1974r. była poddana remontowi i modernizacji, przy czym z samego uzasadnienia skargi wynika, że była w tym przedmiocie wydana decyzja Prezydium Powiatowej Rady N. w Ł. z dnia [...] maja 1973r. (powołuje się na nią także uchylona decyzja organu I instancji z [...] lipca 2013r.), a więc także ten remont i modernizacja odbywały się legalnie. Gdyby więc nawet założyć, że pierwotnie linia ta miała być linią podziemną, kablową, (choć brak jest na to wystarczających dowodów), to niewątpliwie w trakcie modernizacji okoliczność, iż w rzeczywistości jest to linia napowietrzna musiała być znana i zaakceptowania przez właściwy organ. Ubocznie wypada wskazać, że wydana w ramach postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3. Pr. bud. decyzja nakazująca w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (organy obu instancji wadliwie powołały pkt 2 cyt. przepisu – które to uchybienie nie ma wszakże znaczenia dla prawidłowości samego rozstrzygnięcia) nie musi prowadzić do doprowadzenia do zgodności z warunkami pozwolenia na budowę. W okolicznościach niniejszej sprawy mogłoby to oznaczać właśnie zalegalizowanie linii napowietrznej, jeśli takie rozwiązanie na danym terenie dopuszczają przepisy prawa. Należy wreszcie podkreślić, że prowadzenie postępowania naprawczego z art. 50 i 51 Pr. bud. jest niedopuszczalne w stosunku do obiektów, co do których wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego (zob. wyroki NSA: z dnia 20 maja 2011r. Sygn. akt II OSK 887/10, z dnia 27 września 2012r. Sygn. akt 1009/11 i z dnia 1 sierpnia 2012r. Sygn. akt II OSK 2012/11). Skoro zatem bezspornie przedmiotowa linia elektroenergetyczna została przed ponad 50 laty oddana do użytku, to trudne do zaakceptowania, także w aspekcie zasady legalizmu i pewności obrotu prawnego byłoby uznanie za możliwe prowadzenie obecnie postępowania naprawczego i nakładanie obowiązków na inwestora zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem bez wcześniejszego wzruszenia ostatecznego pozwolenia na użytkowanie. Z przytoczonych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga na nią, jako pobawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło