IV SA/Po 554/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-12-10
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia od strony drogi wewnętrznej, która nie jest drogą publiczną, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a jeśli tak, to czy naruszenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzasadnia zastosowanie trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa ogrodzenia od strony drogi wewnętrznej, która nie jest drogą publiczną, ale jest ogólnie dostępna i ujęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Nieskuteczne zgłoszenie oraz naruszenie przepisów planu miejscowego uzasadnia zastosowanie trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego, polegającego na nakazaniu wykonania robót w celu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). PINB nakazał inwestorowi wykonanie robót budowlanych przy ogrodzeniu działki, które zostało wybudowane od strony dróg wewnętrznych (ul. I. i K.) i naruszało zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące wysokości i sposobu wykonania ogrodzenia. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, kwestionując m.in. konieczność zgłoszenia budowy ogrodzenia oraz zastosowanie trybu naprawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Donata Starosta /spr./ WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B.P., J.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej jako "WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 zwanej dalej jako "K.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej jako "PINB") z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
PINB w dniu [...] listopada 2014 r. przeprowadził kontrolę nieruchomości położonej w L. przy ul. I. dz. nr ewid. [...]. W trakcie kontroli PINB ustalił, że na ww. działce trwa budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wraz z budową domu inwestor realizuje ogrodzenie od strony ul. I. i K.. Ogrodzenie to jest murowane o wys. od strony ulic ok. 1,70-1,80 m. PINB ustalił też że ul. I. i K. są drogami gruntowymi, nieustabilizowanymi o nieokreślonej rzędnej. PINB ustalił również, że Inwestor – B.P. dokonał do Starostwa Powiatowego zgłoszenia zamiaru wykonywania powyższych robót w dniu [...] października 2014 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Starostwo Powiatowe w P. poinformowało PINB, że w dniu [...] października 2015 r. do organu wpłynęło zgłoszenie budowy ogrodzenia od strony drogi ul. I. / ul. K., zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], a autorem wniosku był B.P.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Urząd Gminy T. poinformował PINB, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w L. dz. o nr ewid. gruntów: [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod drogę wewnętrzną - symbol [...], [...] i [...], działka nr [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod drogę wewnętrzną - symbol [...], a działka nr [...] położona w L. znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - symbol [...].
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] PINB nakazał Inwestorowi wstrzymać roboty budowlane wykonywane przy budowie ogrodzenia terenu działki nr ewid. [...] od strony ul. I. i ul. K..
Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409) nakazał inwestorowi wykonać przy ogrodzeniu terenu działki nr ewid. [...] od strony ulic: I. i K., roboty budowlane polegające na zmniejszeniu części murowanej ww. do wys. 0,40 , a następnie wykonanie ogrodzenia ażurowego, tak aby całość ogrodzenia z podmurówką nie przekraczała wysokości większej niż 1,50m - zgodnie z zapisem § 8 ust. 1 pkt 14 Rozdziału I uchwały Rady Gminy T. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. t.j. obowiązującego dla powyższego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli B.P. oraz J.P. (zwani dalej również jako "Skarżący") zarzucając decyzji PINB naruszenie:
- art. 11 i art. 107 K.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji
- art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegającego na uznaniu, że działki dojazdowe stanowią inne miejsce publiczne
- art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie
- art. 51 Prawa budowlanego poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych prac.
Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji PINB i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Po rozpoznaniu odwołania WINB zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] maja 2015r. utrzymał w mocy wskazaną powyżej decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2015r.
W uzasadnieniu decyzji WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga "budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m (...)", co oznacza, że obowiązkowi zgłoszenia podlega budowa: 1) ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m oraz 2) ogrodzenia od strony miejsc publicznych oraz dróg, niezależnie od jego wysokości.
Zdaniem WINB przedmiotowe ogrodzenie od strony drogi (drogi wewnętrznej) tj. ul. K. oraz ul. I., usytuowane na działce nr [...] , położonej w L. zostało wykonane samowolnie bez skutecznie wniesionego zgłoszenia zamiaru jego wykonania do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, a także niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. WINB wyjaśnił, że wprawdzie Inwestor w dniu [...] października 2014 r. zgłosił zamiar realizacji ogrodzenia od strony drogi jednak Starosta postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] zobowiązał Inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości tj. zaprojektowania ogrodzenia zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego WINB uznał, iż powyższe zgłoszenie zostało wniesione nieskutecznie.
WINB powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że ogrodzenia w zależności od stanu zastanego na działce uznaje się za urządzenia budowlane (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane), lub za budowle (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącym już na działce zabudowaniami. Realizacja ogrodzenia działki zabudowanej nie jest tożsama z wykonaniem ogrodzenia na działce niezabudowanej, w tej ostatniej sytuacji powstaje bowiem obiekt, o jakim mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zrealizowany mur, będący ogrodzeniem, wzniesiony na działce już zabudowanej ma charakter urządzenia technicznego, co pozwala na zastosowanie w sprawie trybu postępowania przewidzianego w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.
W ocenie WINB w niniejszej sprawie istniejące ogrodzenie bez wątpienia znajduje się na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym, zatem jest urządzeniem budowlanym. Wobec tego postępowanie prowadzić należało na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, bowiem dotyczy ono robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę (art. 48 ustawy Prawo budowlane) oraz innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b ustawy Prawo budowlane). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z budową urządzenia budowlanego, zgodnie bowiem z przepisem art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlanego urządzenia budowlane to "urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki".
WINB wskazał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę nr [...] umożliwia się realizację ogrodzeń jednakże wysokość ogrodzeń działek od strony dróg winna wynosić nie więcej niż 1,50 m, w tym w części powyżej wysokości 0,40 m wyłącznie dopuszcza się sytuowanie ogrodzeń ażurowych (§ 8 pkt 14 miejscowego planu), zaś ogrodzenia działek nie wymienionych w § 8 pkt 14 a dopuszcza się sytuowanie ogrodzeń nie wyższych niż 2m (§ 8 pkt 14 b planu miejscowego). Ul. K. i ul. I., mimo iż nie są drogami publicznymi są drogami wewnętrznymi (dz. nr [...] i dz. nr [...]), które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określone są jako teren [...] oraz [...] pod drogę wewnętrzną. § 8 pkt 14 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie rozróżnia dróg na drogi publiczne, czy też drogi wewnętrzne, zatem odnosi się od do wszystkich dróg.
W ocenie WINB skoro przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane bez wymaganego prawem zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a także narusza zapisy planu należało orzec o doprowadzeniu go do stanu zgodnego z prawem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na wskazaną powyżej decyzję WINB złożyli B.P. oraz J.P. zarzucając jej naruszenie:
- art. 8, art. 9 i art. 15 K.p.a. poprzez ograniczenie się przez WINB do wydania decyzji bez rozpoznania sprawy merytorycznie tj. bez poczynienia własnych ustaleń.
- art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu faktów, które stanowiły podstawę wydania zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, w szczególności:
a) bez wskazania czy w przedmiotowej sprawie wykonane prace wymagały dokonania zgłoszenia czy też uzyskania pozwolenia na budowę,
b) ograniczenia się do wskazania, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane od stroni drogi,
- art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie odniesienie się przez WINB do konkretnych i mających istotne znaczenia w sprawie zarzutów odwołania.
- art. 51 Prawa budowlanego poprzez nałożenia obowiązku wykonania określonych prac, podczas gdy budowa przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co oznacza, że powyższy przepis nie znajdował zastosowania w sprawie.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, a także o zasądzenie kosztów postepowania.
W ocenie Skarżących WINB w uzasadnieniu decyzji, podobnie jak uczynił to uprzednio PINB, poza przytoczeniem przepisów prawa oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdził jedynie, iż przedmiotowe ogrodzenie wykonano od strony drogi. Sam fakt wykonania ogrodzenia od drogi nie oznacza jednak, że mamy do czynienia z pracami podlegającymi reglamentacji prawa budowlanego. Natomiast w uzasadnieniu organ nie przesądził czy wykonane ogrodzenie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, zgłoszenia czy też nie podlegało w ogóle reglamentacji prawa budowlanego. Ponadto organ w uzasadnieniu nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż przedmiotowe ogrodzenie nie odpowiada postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Skarżących art. 31 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie jedynie do dróg publicznych, natomiast ul. I. i ul. K. nie są drogami publicznymi. W ocenie Skarżących samo uznanie, że przedmiotowe drogi stanowią drogi wewnętrzne nie upoważniał organu do uznania, że w przedmiotowej sprawie wymagane było zgłoszenie. Nawet gdyby uznać, iż droga wewnętrzna może stanowić "inne miejsce publiczne", to w przedmiotowej sprawie zarówno WINB jak i PINB nie uzasadniły dlaczego na gruncie niniejszej sprawy niniejsza droga wewnętrzna jest ogólnie dostępna. Aby działkę pełniąca funkcję drogi lecz nie będącą drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, zaliczyć do innych miejsc publicznych w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, działka ta powinna posiadać cechę miejsca ogólnodostępnego.
Powołując się na uchwałę NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OPS 2/05, Skarżący podnieśli, że za ulicę, w rozumieniu ustawy o drogach publicznych można uznać tylko taką drogę wewnętrzną, która ma cechę ogólnej dostępności. W przedmiotowej sprawie przedmiotowa działka służy jako dojazd do określonych domów i z tego względu nie można mówić że została spełniona przesłanka ogółnodostępności.
Skarżący zaznaczyli, że na mocy nowelizacji Prawa budowlanego w stanie prawnym no 28 czerwca 2015 r. zgłoszeniu będą podlegały wyłącznie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20.
Odnosząc się do kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Skarżący stwierdzili, że przywołany przez WINB przepis stanowi o ogrodzeniach od strony dróg. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ustawy o drogach publicznych -drogą lub pasem drogowym jest wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Dla zakwalifikowania przedmiotowego "szlaku komunikacyjnego" do kategorii droga w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego niezbędne było ustalenie czy prócz wskazanych robót ziemnych były wykonywane jakieś prace, w wyniku, których wyposażono ów szlak w urządzenia techniczne.
W przedmiotowej sprawie na działkach stanowiących dojazd do działki Skarżących nie przeprowadzono żadnych prac, a z samego faktu przeznaczenia tych działek pod drogi wewnętrzne nie może automatycznie prowadzić do uznania, iż działki te stanowią drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zatem w ocenie Skarżących nie można uznać, iż ogrodzenie wybudowane od strony działki nr [...] oraz [...] musi odpowiadać warunkom określonym § 8 ust. 1 pkt 14 a uchwały.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja WINB z dnia [...] maja 2015r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] nakazująca wykonanie przy ogrodzeniu terenu działki nr ewid. [...] od strony ulic: I. i ul. K., roboty budowlane polegające na zmniejszeniu części murowanej ogrodzenia do wys. 0,40 , a następnie wykonanie ogrodzenia ażurowego, tak aby całość ogrodzenia z podmurówką nie przekraczała wysokości większej niż 1,50m.
Decyzje te zapadły w toku postępowania prowadzonego w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego. Organy prowadzące niniejsze postępowanie ustaliły, że ogrodzenie od strony drogi - ul. K. oraz ul. I., usytuowane na działce nr [...], położonej w L. zostało wykonane samowolnie bez skutecznie wniesionego zgłoszenia zamiaru jego wykonania do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, a także niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W pierwszej kolejności rozważenia wymagało, czy prace wykonane przez Skarżących mogły zostać uznane za roboty budowlane w myśl art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, a następnie czy ewentualne roboty budowlane mogły zostać uznane za budowę obiektu budowlanego czy też budowę urządzenia budowlanego. Okoliczność ta ma istotne ze względu na relację zachodząca treścią przepisu art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego, a art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.
W myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z legalną definicją pojęcia robót budowlanych zawarta w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, przez takie rozumieć należy budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Co do zasady, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Zaznaczyć należy, że ustawodawca nie ograniczył obowiązku zgłoszenia robót budowlanych odpowiedniemu organowi tylko do kategorii dróg publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżności w zakresie interpretacji przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jednak dominującym jest pogląd, że przepis ten dotyczy drogi w rozumieniu miejsca publicznego , a nie wyłącznie drogi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Droga niezaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych może stanowić "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust.1 pkt 3 prawa budowlanego. Jeżeli bowiem do istniejącej drogi, w tym drogi wewnętrznej, która nie jest drogą publiczną, ma dostęp nieograniczona ilość osób korzystających z tej drogi, to nie sposób przyjąć, że droga ta nie stanowi miejsca publicznego (wyroki NSA z dnia 2 lipca 2004r., sygn. akt II OSK 454/04, z dnia 23 sierpnia 2006r. sygn. akt II OSK 1002/05, z dnia 29 listopada 2007r. sygn. akt II OSK 939/05, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 lipca 2013r. sygn. akt II SA/Bk 340/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). Tym samym wymienione w art. 31 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego "drogi, ulice, place" muszą spełniać kryterium "miejsca publicznego" czyli być ogólnie dostępne, bez względu na to, czy są drogami publicznymi i ulicami w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.
Ul. K. oraz ul. I. od strony których zrealizowane zostało sporne ogrodzenie zostały oznaczone zostały w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...] i [...]. Ujęcie ul. K. oraz ul. I. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bez względu na to, iż nadano jej w tym planie status drogi wewnętrznej, potwierdza wolę organu gminy traktowania danej drogi jako miejsca publicznego (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2006r. II OSK 938/05 CBOSA). Tym samym prawidłowo organy nadzoru budowlanego uznały, że przed przystąpieniem do wykonywania robot budowlanych polegających na budowie przedmiotowego ogrodzenia niezbędne było uprzednie zgłoszenie zamiaru wykonywania robót budowlanych. Z takiego obowiązku zdawał sobie sprawę Inwestor, który w dniu [...] października 2014r. złożył w Starostwie Powiatowym w P. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia. Zgłoszenie to jednak było nieskuteczne w związku z wniesionym przez Starostę P. sprzeciwem (decyzja z dnia [...] listopada 2014r. nr [...]).
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że przedmiotowe ogrodzenie jest urządzeniem budowalnym (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego) związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Wzniesione ogrodzenie znajduje się na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Stosownie do art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż stosownie do definicji zawartej w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami. Natomiast realizacja ogrodzenia działki zabudowanej nie jest tożsama z wykonaniem ogrodzenia na działce niezabudowanej, w tej ostatniej sytuacji powstaje bowiem obiekt, o jakim mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (zob. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2011r. sygn. akt II OSK 1792/10, z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1709/08 oraz z dnia 13 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1781/07, CBOSA). Kwalifikacja ogrodzenia jako urządzenia budowlanego jest dopuszczalna tylko w sytuacji, gdy ogrodzenie jest związane z obiektem budowlanym i jednocześnie zapewnia możliwość korzystania z niego. Ustawa traktuje zatem ogrodzenie jako urządzenie budowlane pod warunkiem istnienia związku o charakterze funkcjonalnym pomiędzy istniejącym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego) a powiązanym z nim ogrodzeniem, pełniącym w stosunku do niego rolę służebną (wyrok NSA z dnia 6 października 2015r. sygn. akt II OSK 231/14, CBOSA).
Z powyżej wskazanych powodów w rozpoznawanej sprawie znajdował zastosowanie tryb naprawczy o którym stanowią przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 (budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę) lub w art. 49b ust. 1 (budowa obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Postępowanie takie kończy wydana na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego decyzja o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Jak już wykazano powyżej przedmiotowe roboty budowlane polegające na budowie ogrodzenia wykonane zostały bez skutecznego zgłoszenia właściwemu organowi. Działka na której realizowane było sporne ogrodzenie objęta została ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – teren oznaczony symbolem [...], dla którego w § 8 ust. 1 pkt 14 określono wysokość ogrodzenia od strony dróg jako "nie więcej niż 1,50m", w tym w części powyżej wysokości 0,40 m wyłącznie ogrodzenie ażurowe". Z tego też powodu celem doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem niezbędnym było wydanie decyzji o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniom Skarżących WINB wyjaśnił, że przedmiotowe roboty budowlane wymagały zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz wskazał w jaki sposób naruszają one postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie jest zasadny również zarzuty dotyczące naruszenia przez WINB przepisów wskazanych w skardze. W ocenie Sądu WINB w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, jak również prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego, czemu dał wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji.
Bez znaczenia pozostaje również podniesiona przez Skarżących okoliczność zmiany stanu prawnego, bowiem Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania. Zgodnie z art.6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku (DZ.U. z dnia 27 marca 2015 roku poz.443) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji PINB nie wykazała, aby decyzje te naruszały przepisy w sposób wskazany w art. 145 § 1 P.p.s.a. Z tego też powodu Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło