I SA/Kr 1423/15

WyrokWSA w Krakowie2015-12-11

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Grażyna Firek, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, albo że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że zaistniały wszystkie pozytywne przesłanki odpowiedzialności, a członek zarządu nie wykazał zaistnienia przesłanek negatywnych, które wyłączałyby jego odpowiedzialność, w szczególności nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, ani że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności M.K. za zaległości podatkowe spółki "S" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności M.K. jako członka zarządu spółki z uwagi na bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy w części dotyczącej zaległości podatkowych, uchylając ją jedynie w zakresie odsetek i kosztów postępowania egzekucyjnego. M.K. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zgłoszenia wniosku o upadłość i błędną wykładnię pojęcia "właściwy czas".
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1423/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r., sprawy ze skargi M.K. przy uczestnictwie Ł. L. i SB na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2008 r. do czerwca 2009 r. - skargę oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 29 grudnia 2014r. nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej solidarnie M.K. z "S" Sp. z o.o. NIP:[...] z siedzibą w K. oraz członkami zarządu S.B. i Ł. L. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2008r. do czerwca 2009r. wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1 941 712,30 zł. w podstawie prawnej wskazano art. 207, art. 210, art. 108 w zw. z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4 oraz art. 116 § 1 i § 2, art. 109 i art. 55, art. 53 § 1-4, art. 51, art. 47 § 1 o.p. W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 22 marca 2013r. nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego spólki S. m.in za okres od grudnia 2008r. do czerwca 2009r. Po rozpatrzeniu odwołania spółki, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 14 marca 2014r., sygn. [...] , doręczoną w dniu 01.04.2014r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Różnica pomiędzy wpłatami dokonanymi na podstawie złożonych uprzednio deklaracji a kwotami wynikającymi z ww. decyzji do zapłaty za poszczególne miesiące 2008r. i 2009r. nie została przez spółkę uiszczona, zatem zgodnie z art. 51 § 1 o.p. stanowi zaległość podatkową. Na przedmiotowe zaległości wystawiono tytuły, które zostały doręczone spółce w dniu 3 grudnia 2013r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało umorzone postanowieniem z dnia 22 września 2014r. nr [...] w związku z tym, że środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji okazały się bezskuteczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego wobec posiadania informacji o zaległościach w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2008r. do czerwca 2009r. oraz bezskuteczności prowadzonej egzekucji wobec spółki, postanowieniem z dnia 28 października 2014r. nr [...] wszczął w stosunku do M.K. postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnie z S. Sp. z o.o., wraz z pozostałymi członkami zarządu w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2008r. do czerwca 2009r. wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Organ odrębnymi postanowieniami wszczął postępowania o orzeczeniu odpowiedzialności S. B. i Ł.L. za zaległości w tych samych okresach. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego omówił przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. oraz wskazał, że w niniejszej sprawie zostały zrealizowane pozytywne przesłanki takiej odpowiedzialności, a jednocześnie brak jest przesłanek negatywnych. M.K. wniósł w terminie odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 108 § 3 ustawy o.p. poprzez błędne uznanie, iż członkowie zarządu nie wykazali, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości oraz art. 299 § 2 k.s.h.- przez błędną wykładnię pojęcia "właściwy czas". Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia w tym zakresie postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 30 czerwca 2015r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a o.p. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części, dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za odsetki za zwłokę w kwocie 73.113 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 2 607,50 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił zasady odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, w tym uregulowanej w art. 116 § 1 o.p. odpowiedzialności członków zarządu za zaległości spółki kapitałowej. Opisał też uregulowania, dotyczące odsetek za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał następnie, że spółka S. nie uregulowała zobowiązania, wynikającego z decyzji organu podatkowego, wobec czego powstała zaległość podatkowa. Akta sprawy potwierdzają, że w odniesieniu do skarżącego zaistniały wszystkie pozytywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności, tzn. powstała zaległość podatkowa, jej egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, natomiast M.K. w terminach płatności sprawował funkcję prezesa zarządu. Bezskuteczność egzekucji potwierdza fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu odwoławczego nie zostały też wykazane przesłanki negatywne odpowiedzialności za zaległości. Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części. Nie wykazał też, aby we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości, względnie wszczęte zostało postępowanie, zapobiegające jej ogłoszeniu. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że wskazany w odwołaniu art. 299 k.s.h. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bo o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe orzekają na podstawie przepisów o.p. upadłości Organ odwoławczy szeroko omówi sytuację finansową spółki i wskazał, że w czasie sprawowania przez M.K. funkcji prezesa zarządu wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, względnie wszczęcie postępowania układowego, gdy tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie składał takiego wniosku. M.K. nie wykazał też, aby niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy. W ostatniej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, jakie przerwy w naliczaniu odsetek uzasadniały częściowe uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Przysługująca przerwa w naliczaniu odsetek uzasadniała również zmniejszenie przeniesionych na skarżącego kosztów postępowania egzekucyjnego. M.K. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Powtórzył w niej zarzuty, podniesione uprzednio w odwołaniu, nie wskazując jakiego sposobu zakończenia postępowania oczekuje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 107 § 1 o.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. § 2. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i koszty postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 o.p.). W myśl art. 108 § 1 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Jak stanowi art. 116 § 1 o.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Możliwość orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej jest uwarunkowana wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika, a prowadzenie wobec niej egzekucji jest dopuszczalne jedynie, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości bezskuteczna (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2635/10, Lex Omega nr 995084). Do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez członka zarządu tej funkcji, ale i rozważenia wymaga, czy nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Wskazaną w art. 116 § 1 o.p. okoliczność egzoneracyjną, t.j., że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nie nastąpiło z winy członka zarządu, należy rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku, gdy miał on wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego), a nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. Wobec tego członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności, na które nie miał jakiegokolwiek wpływu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I GSK 694/11, Lex Omega nr 1397121). Z kolei określenie "właściwego terminu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości następuje na podstawie kryteriów obiektywnych, z których wynika fakt niewypłacalności dłużnika. Dwutygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości liczy się bowiem od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny. Dniem tym jest dzień, w którym nastąpiło zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1490/10, Lex Omega nr 1068182). Przy ustalaniu właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość w rozumieniu tego przepisu nie należy mechanicznie przenosić terminu wskazanego w Prawie upadłościowym i naprawczym, ale w warunkach konkretnej sprawy oceniać samo zaistnienie przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość, jak i to, że z punktu widzenia realizacji celu postępowania upadłościowego i art. 116 o.p. wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociażby częściowego, zaspokojenia z majątku spółki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015r., sygn. akt II FSK 1383/13, Lex Omega nr 1783549). Należy również pamiętać, że ciężar dowodu w zakresie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność z art. 116 o.p. spoczywa na podmiocie potencjalnie odpowiedzialnym jako osoba trzecia. Organ podatkowy ma jedynie obowiązek umożliwienia stronie wykazania zaistnienia jednej z negatywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 642/08, Lex Omega nr 564540). Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2015r., sygn. akt II FSK 249/13, Lex Omega nr 1666147). W wydanych w sprawie decyzjach przeanalizowano, czy zaistniały przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego – tzn. czy istniała zaległość podatkowa, czy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna oraz czy skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu w terminach płatności zobowiązań. Organy podatkowe ustaliły, że spółka S. nie uregulowała zobowiązania wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 22 marca 2013r. nr [...] między innymi za miesiące od grudnia 2008r. do czerwca 2009r., wobec czego powstała zaległość podatkowa w rozumieniu art. 51 § 1 o.p. Dalej organy zbadały, czy egzekucja okazała się bezskuteczna. Wskazały na fakt prowadzenia postępowań egzekucyjnych, w trakcie których dokonano m. in. zajęcia ruchomości (wyposażenia biurowego spółki), były one jednak pozbawione rynkowej wartości. Podobnie zajęcie rachunków bankowych pozwoliło jedynie na zaspokojenie niewielkiej części należności za koszty egzekucyjne. Innego majątku, z którego można byłoby prowadzić egzekucję nie ujawniono, wobec czego postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. W ocenie Sądu organy poczyniły zatem ustalenia wystarczające dla stwierdzenia, że egzekucja okazała się bezskuteczna. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., jest wystarczającym potwierdzeniem bezskuteczności egzekucji, której wymaga art. 116 § 1 o.p. (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20 lipca 2010r., sygn. akt I SA/Łd 388/10, Lex Omega nr 673763), niemniej jednak stwierdzenie bezskuteczności egzekucji następuje na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. O bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 o.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, formalnego postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2014r., sygn. akt I GSK 1024/12, Lex Omega nr 1487684). Organy podatkowe zbadały te okoliczności wszechstronnie, nie ograniczając się do ustaleń, że postępowania egzekucyjne zostały umorzone, ale również analizując przyczyny umorzenia. Z materiałów, zebranych w sprawie wynika bezspornie, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki (art. 116 § 2 o.p.).Ustalenia poczyniono na podstawie danych z Krajowego Rejestru Sądowego oraz informacji sądu rejestrowego. Organy podatkowe oceniły również, czy zachodzą negatywne przesłanki, które wyłączałyby możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki. Ustalono, że M.K. nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części ani też nie podnosił w tym zakresie zarzutów. Organy podatkowe szeroko omówiły kwestię wykazania, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości oraz dokonały wykładni pojęcia "właściwy czas", z uwzględnieniem przepisu oraz art. 299 § 2 k.s.h., na który powoływał się M. K. w odwołaniu i skardze. Natomiast zagadnienie właściwego czasu dotyczącego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zostało uregulowane w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. Sąd podziela stanowisko organów, zgodnie z którym art. 299 § 2 k.s.h. nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ odnosi się on do odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., a nie odpowiedzialności za zaległości podatkowe, uregulowanej przepisami o.p. W sprawie ustalono – m.in. na podstawie informacji właściwego sądu gospodarczego, że M. K. nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Zaakceptować należy stanowisko, że w takim wypadku brak jest możliwości uwolnienia się członka zarządu na podstawie cytowanego wyżej art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p., albowiem ta przesłanka uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności mogłaby być brana pod uwagę jedynie w sytuacji złożenia wniosku - a nie jak w niniejszej sprawie, gdy wniosek w ogóle nie został złożony. Jednak niezależnie od tego organy podatkowe przeanalizowały sytuację finansową spółki w okresie, kiedy skarżący był prezesem jej zarządu. Ustaliły, że sytuacja spółki uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Odwołano się przy tym do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015r., poz. 233 ze zm.), która to regulacja uzasadniona jest konsekwencjami prawnymi ogłoszenia upadłości oraz przeprowadzenia postępowania upadłościowego wobec osób prawnych, ponieważ po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego ich likwidację osoby prawne kończą swój byt, dlatego też dla ochrony praw wierzycieli osób prawnych niezbędne jest, by zadłużenie tych podmiotów nie przekraczało wartości ich majątku. W przeciwnym wypadku wierzyciele nie mogliby zostać zaspokojeni z ich majątku w postępowaniu upadłościowym. Skarżący jako prezes zarządu przy dołożeniu należytej staranności winien znać sytuację majątkową spółki w okresie sprawowania swojej funkcji i należycie ją oceniać, w tym też pod kątem ewentualnej ochrony wierzycieli w przypadku możliwości zaistnienia niewypłacalności Spółki. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zaległość podatkowa spółki (w wysokości 104.101,00 zł plus odsetki za zwłokę od tej zaległości) powstała już za styczeń 2008r., a jej termin płatności przypadał na dzień 25 lutego 2008r. Słusznie zauważają organy podatkowe, że bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że był to sam początek funkcjonowania spółki, która zresztą przez cały czas swego istnienia generowała długi. Co prawda, w świetle orzecznictwa uznać trzeba, że przy ustalaniu właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość w rozumieniu tego przepisu nie należy mechanicznie przenosić terminu wskazanego w Prawie upadłościowym i naprawczym, ale w warunkach konkretnej sprawy oceniać samo zaistnienie przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość, jak i to, że z punktu widzenia realizacji celu postępowania upadłościowego i art. 116 o.p. wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociażby częściowego, zaspokojenia z majątku spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015r., sygn. akt II FSK 1383/13, Lex Omega nr 1783549). Niemniej w niniejszej sprawie ustalono, że stan spółki uzasadniał zgłoszenie takiego wniosku, natomiast skarżący takiego wniosku nie składał w ogóle. Sformułowanie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. prowadzi do wniosku, że w zamiarze ustawodawcy od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki uwalnia członka zarządu obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie, a nie świadome ich niepodjęcie, nawet jeśli w ocenie danego członka zarządu były racjonalne przyczyny takiej decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1251/10, Lex Omega nr 1095749). Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy, nie wskazał na żadną przeszkodę, obiektywnie mu uniemożliwiającą złożenie takiego wniosku. Stan finansów spółki, który był mu znany albo przynajmniej powinien być mu znany, nie usprawiedliwiał braku wniosku o upadłość. Słusznie zatem organy podatkowe przyjęły, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki, uwalniające skarżącego jako członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki. Skoro jednocześnie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne do przeniesienia odpowiedzialności podatkowej, organy miały obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 116 o.p. Zaskarżone orzeczenie odpowiada zatem prawu, wobec czego Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło