II SA/Ol 1269/15
WyrokWSA w Olsztynie2016-01-12
Skład orzekający: Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w Pasłęku, uchwalając regulamin korzystania z Parku Rekreacyjno-Edukacyjnego, mogła ustalić odpowiedzialność cywilną rodziców za szkody wyrządzone przez dzieci, wprowadzić zakaz wprowadzania zwierząt oraz zakaz spożywania napojów alkoholowych i palenia tytoniu, przekraczając tym samym zakres upoważnień ustawowych?Ratio decidendi
Rada Miejska w Pasłęku przekroczyła zakres upoważnień ustawowych, uchwalając § 3 pkt 2 Regulaminu, który ustalał odpowiedzialność cywilną rodziców lub opiekunów prawnych za szkody wyrządzone przez dzieci, co jest materią uregulowaną w Kodeksie cywilnym. Ponadto, Rada nie była upoważniona do wprowadzenia całkowitego zakazu wprowadzania zwierząt (§ 5 pkt 2), a jedynie do ustalenia zasad postępowania ze zwierzętami zapobiegających uciążliwościom i zagrożeniom. Zakaz spożywania napojów alkoholowych i palenia tytoniu (§ 5 pkt 4) również naruszał delegacje ustawowe, powtarzając lub modyfikując przepisy zawarte w ustawach szczególnych.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Elblągu zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Pasłęku dotyczącą zasad i trybu korzystania z Parku Rekreacyjno-Edukacyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie ustawy o samorządzie gminnym poprzez uchwalenie przepisów § 3 pkt 2 (odpowiedzialność rodziców za szkody dzieci), § 5 pkt 2 (zakaz wprowadzania zwierząt) oraz § 5 pkt 4 (zakaz spożywania alkoholu i palenia tytoniu) Regulaminu, które zdaniem Prokuratora przekraczały upoważnienia ustawowe. Organ bronił uchwały, twierdząc, że przepisy te są zgodne z prawem i służą zapewnieniu bezpieczeństwa oraz porządku.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 3 pkt 2 oraz § 5 pkt 2 i pkt 4 Regulaminu Parku Rekreacyjno-Edukacyjnego na Placu Tysiąclecia w Pasłęku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Elblągu na uchwałę Rady Miejskiej w Pasłęku z dnia 25 kwietnia 2014r., nr III/34/2014 w przedmiocie zasad i trybu korzystania z obiektu użyteczności publicznej pn. Park Rekreacyjno-Edukacyjny w Pasłęku stanowiącego własność Miasta i Gminy Pasłęk stwierdza nieważność: - § 3 pkt 2 Regulaminu Parku Rekreacyjno-Edukacyjnego na Placu Tysiąclecia w Pasłęku w zakresie "za co odpowiedzialność ponoszą rodzice lub opiekunowie prawni" - § 5 pkt 2 i pkt 4 w/w Regulaminu
Pismem z dnia 8 października 2015 r. Prokurator Rejonowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w "[...]" Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie zasad i trybu korzystania z obiektu użyteczności publicznej pn. Park Rekreacyjno – Edukacyjny stanowiącego własność Miasta i Gminy "[...]" w części dotyczącej § 3 pkt 2 oraz § 5 pkt 2 i 4 Regulaminu stanowiącego załącznik do wymienionej uchwały. Uchwale tej zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez uchwalenie § 3 pkt 2 i § 5 pkt 2 i 4 Regulaminu stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, z których wynikają odpowiednio odpowiedzialność rodziców lub opiekunów prawnych dzieci za szkody wynikające z korzystania z urządzeń parku, zakaz wprowadzania zwierząt oraz zakaz
spożywania napojów alkoholowych i palenia tytoniu, które to przepisy przekraczają przez organ upoważnienia ustawowe, których zakres określa w/w przepis ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Rada Miejska w "[...]" nie była upoważniona do wprowadzenia w Regulaminie stanowiącym załączniku do zaskarżonej uchwały, w § 3 pkt 2 przepisu ustalającego odpowiedzialność cywilną
rodziców, czy opiekunów za szkody wyrządzone przez dzieci. Odpowiedzialność deliktowa rodziców lub opiekunów prawnych dzieci została uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Również uchwalenie zakazu wprowadzania zwierząt na teren Parku Rekreacyjno – Edukacyjnego w § 5 pkt 2 przedmiotowego Regulaminu stanowi przekroczenie delegacji ustawowej. Podniósł, że w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o czystości i porządku w gminach ustawodawca nie upoważnił Rady Gminy do wprowadzania zakazu wprowadzania psów na określone tereny, ale do ustalenia takiego sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi, by ich pobyt na określonym terenie, przeznaczonym do korzystania wspólnego nie był uciążliwy ani też nie zagrażał osobom tam przebywającym Ustanowienie zakazu wstępu ze zwierzętami domowymi nie stanowi właściwego środka ochrony przed
stwarzanymi przez te zwierzęta zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Podniósł również, że ustanawiając w § 5 pkt 4 Regulaminu zakaz spożywania napojów alkoholowych i tytoniowych przekroczono upoważnienie ustawowe. W art. 14 ust. 2a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ustawodawca zabrania spożywania napojów alkoholowych na ulicach, parkach
i placach za wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów. Z kolei w art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych zabroniono palenia tytoniu w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dla dzieci. Takim miejscem jest niewątpliwie Park Rekreacyjno – Edukacyjny.
Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 pkt 2 i § 5 pkt 2 i 4 Regulaminu stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz "[...]" wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że zapis § 3 pkt 2 uchwały został błędnie zinterpretowany przez skarżącego
bowiem przepis ten nie rozstrzyga o odpowiedzialności cywilnej jako odpowiedzialności
deliktowej rodziców lub opiekunów prawnych za szkody wyrządzone przez dzieci. Przepis ten stawia po stronie rodziców lub opiekunów dzieci obowiązek dopełnienia staranności w zakresie dopuszczenia do korzystania przez dzieci z urządzeń Parku, stanowiąc rozwinięcie poprzedzających go przepisów uchwały, tj. § 3 pkt 1 oraz § 2 pkt 3. W żadnym wypadku nie przesądza o odpowiedzialności rodziców lub opiekunów wobec osób trzecich. Stwierdził, że ustanowienie w przedmiotowej uchwale zakazu wprowadzania zwierząt domowych, zmierzało do zapewnienia ochrony przed potencjalnym zagrożeniem, uciążliwością dla osób korzystających z obiektu oraz chroniło jednocześnie nieruchomość – objętą uchwałą - przed zanieczyszczeniem, wobec czego zasadnym było zawarcie ograniczeń w zakresie wprowadzania zwierząt, w oparciu o wyżej wskazane unormowanie wynikające z ustawy o samorządzie gminnym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 5 pkt 4 wskazał, że z uwagi na potrzebę zapoznania każdego użytkownika na miejscu obiektu poprzez wskazanie, iż zakazy te wynikają z innych przepisów nie ma przeszkód aby ze
względów prewencyjnych i celowościowych przytoczyć inne obowiązujące przepisy, dzięki czemu każdy potencjalny adresat uchwały uzyska kompleksową wiedzę o swoich
obowiązkach związanych z korzystaniem z gminnego obiektu użyteczności publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1647), sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego.
Na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515, dalej jako: u.s.g.), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś [w:] T.Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 675).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała nie została objęta w wymaganym terminie rozstrzygnięciem nadzorczym. Skarga została natomiast wniesiona do Sądu przez Prokuratora Rejonowego w oparciu o art. 53 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą normą Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Rozważania w zakresie dokonanej przez Sąd kontroli legalności zaskarżonego aktu rozpocząć należy od wskazania, że zaskarżona uchwała należy bezspornie do aktów prawa miejscowego, które Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 87 ust. 2, zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Przytoczony przepis jednoznacznie stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły, są akty prawa miejscowego. Takie zaliczenie pociąga za sobą konsekwencje w postaci konieczności odnoszenia do nich (i spełniania przez nie) wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim zaś zasady prymatu ustawy w hierarchii aktów prawnych, i zasady, że wszelkie inne akty prawotwórcze mogą być stanowione wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie (por. D. Dąbek: "Prawo miejscowe samorządu terytorialnego", Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz - Kraków 2003, s. 58). Z treścią tego konstytucyjnego przepisu koresponduje regulacja art. 40 ust. 1 u.s.g., w myśl której radzie gminy przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Stosownie do art. 40 ust. 2 ww. ustawy, akty te stanowione są w szczególności w sprawach dotyczących:
1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych;
2) organizacji urzędów i instytucji gminnych;
3) zasad zarządu mieniem gminy;
4) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
Podkreślić przy tym należy, iż samorząd gminy nie ma prawa do samoistnego, czyli nieposiadającego umocowania w normie ustawowej, ukształtowania podstaw prawnych własnego działania. Materialnoprawna podstawa do działania rady gminy w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego musi bowiem wynikać wprost z zapisów ustawy (delegacji ustawowej) i nie może być oparta na ogólnych przepisach zawartych w ustawach. Zgodnie z zasadą legalności (art. 7 Konstytucji RP), organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Rada gminy obowiązana jest, zatem przestrzegać zakresu upoważniania ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wykraczać w materię uregulowaną ustawą. W stosunku do aktów prawa miejscowego zasady te wyraża art. 94 Konstytucji RP, który stanowi, że organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, przy czym ustawa określa zasady i tryb ich wydawania.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną, gdyż są uwarunkowane normami zawartymi w aktach prawnych wyższego rzędu i z tego względu nie mogą regulować materii objętej regulacjami tego aktu, jak również zawierać zapisów pozostających z nimi w sprzeczności. Regulacje w nim zawarte mają bowiem na celu jedynie uzupełnienie ustawowych przepisów powszechnie obowiązujących. Każdorazowo w akcie rangi ustawowej zawarta być musi tzw. delegacja, czyli upoważnienie dla aktu prawa miejscowego. Upoważnienie to musi być przy tym wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych, nie jest bowiem dopuszczalne domniemywanie kompetencji prawodawczych (por. D. Dąbek, op. cit., s. 135), i wskazywać winno organ administracji publicznej właściwy do wydania danego aktu normatywnego. Zasada ta znajduje potwierdzenie w przepisie art. 40 ust. 1 u.s.g. Upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego może przybrać postać delegacji szczególnej albo generalnej. Na podstawie delegacji szczególnej stanowione są akty prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, na podstawie zaś delegacji ogólnej - akty porządkowe i ustrojowo-organizacyjne. Najczęściej upoważnienie szczegółowe dotyczy materii, która jest ogólnie uregulowana w ustawie, a organom terenowym pozostawione zostaje uregulowanie kwestii szczegółowych. Akt prawa miejscowego ma w tym przypadku charakter dopełniający do regulacji ustawowej. Upoważnienie szczegółowe może także polegać na ustawowym uregulowaniu szczególnego reżimu prawnego i pozostawieniu ocenie organów samorządu terytorialnego konieczności wprowadzenia lub zniesienia tego reżimu na danym terytorium.
Wskazać również należy, że przepisy aktów prawa miejscowego winny być uchwalone zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908), zwanego dalej rozporządzeniem. W § 136 tego rozporządzenia ustanowiono wyraźny zakaz zamieszczania w uchwale i zarządzeniu przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami, zaś § 137 zawiera czytelnie sformułowany zapis, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Na mocy § 143 rozporządzenia wskazane zasady znajdują zastosowanie również przy stanowieniu aktów prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest słuszne stanowisko, iż powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja oraz uzupełnienie przez przepisy stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi wykroczenie poza zakres ustawowego upoważnienia. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Jest też dezinformujące, bowiem trzeba liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą (por. wyroki NSA: z 1 października 2008 r., II OSK 955/08; z 30 września 2009 r., II OSK 1077/09; z 10 listopada 2009 r., II OSK 1256/09; z 7 kwietnia 2010 r., II OSK 170/10 - dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy - stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego akty prawa miejscowego winny regulować kwestie wynikające z delegacji ustawowej w taki sposób, by przyjęte w oparciu o nią normy uzupełniały przepisy powszechnie obowiązujące. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym, w celu ukształtowania stanu prawnego. Z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopuszczalność takiego działania organu realizującego delegację ustawową, które polega na powtarzaniu bądź modyfikacji wiążących go norm o charakterze powszechnie obowiązującym.
Zdaniem Sądu, powyższe nie oznacza, że zawsze i każde powtórzenie przepisów ustawowych w akcie prawa miejscowego będzie automatycznie uznane za istotne naruszenie prawa. Jednak powtarzanie przepisów ustawowych, co do zasady narusza prawo. Nie bez znaczenia przy tym pozostaje liczba tych powtórzeń, a zwłaszcza charakter powtórzonych przepisów prawa oraz ich istota. W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowany został pogląd o możliwości powtórzenia in extenso zapisów ustawowych w akcie prawa miejscowego, jednak zastrzeżeniem, że powtórzenie to nastąpiłoby z jednoczesnym powołaniem się na konkretny, powtarzany przepis ustawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 listopada 2006 r., II SA/Wr 745/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmując nawet wyjątkową dopuszczalność powtórzeń na wskazanych powyżej warunkach, zważyć trzeba, że kontrolowana uchwała w zapisach zawartych w Regulaminie stanowiącym załącznik do tej uchwały, wymogów tych nie spełnia.
W świetle poczynionych uwag, jako zasadne należało uznać zarzuty dotyczące istotnego naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę, na skutek zamieszczenia w niej zapisów stanowiących modyfikację, powtórzenia regulacji ustawowych oraz naruszające delegację ustawową. W związku z tym Sąd stwierdził, że podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Miejska przekroczyła określone normami ustawowymi granice przyznanego jej władztwa w zakresie stanowienia regulaminu korzystania z obiektów użyteczności publicznej, do których należy Park Rekreacyjno – Edukacyjny.
W ocenie Sądu, podzielić trzeba argumentację strony skarżącej dotyczącą istotnego naruszenia postanowień § 3 pkt 2 oraz § 5 pkt 2 i 4 Regulaminu stanowiącego załącznik do przedmiotowej uchwały, gdyż przepisy te wykraczają poza zakres delegacji ustawowej bądź powtarzają lub modyfikują normy ustawowe.
Dokonując oceny poszczególnych naruszeń prawa w zapisach uchwały za naruszające delegację zawartą w art. 40 u.s.g. należało uznać zapisy zawarte w § 3 pkt 2. Umieszczenie w treści zaskarżonej uchwały regulacji dotyczącej odpowiedzialności cywilnej osób korzystających z urządzeń parku, czy też rodziców i opiekunów prawnych dzieci za wyrządzone szkody, w sytuacji gdy odpowiedzialność deliktowa została już uregulowana w art. 415 oraz art. 427, 428 i 430 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93, z późn. zm.), a okoliczności wyłączające tę odpowiedzialność - w art. 424 k.c., stanowi niedopuszczalne powtarzanie w akcie prawa miejscowego postanowień ustaw i ich modyfikację (wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., II OSK 370/07, LEX nr 446997). Zauważyć trzeba, że stanowiąc przepis prawa miejscowego Rada Miejska nie przytoczyła in extenso unormowań aktu prawnego wyższego rzędu, tj. ustawy Kodeks cywilny, a uchwalając analizowany zapis § 3 pkt 2 Regulaminu wkroczyła w materię uregulowaną tą ustawą, co jest działaniem niedopuszczalnym i musi skutkować stwierdzeniem nieważności powyższego zapisu, jako wydanego z istotnym naruszeniem prawa. Przypomnieć należy, iż upoważnienie zawarte w powołanym wyżej art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. przyznaje organowi stanowiącemu gminy kompetencję do formułowania w stosunku do terenów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się przez przebywających na korzystających z takich terenów i urządzeń. Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, rada gminy nie jest na tej podstawie uprawniona do wprowadzenia w akcie prawa miejscowego jakichkolwiek przepisów ustalających lub modyfikujących odpowiedzialność cywilnoprawną, karną lub administracyjną (por. wyrok WSA w Poznaniu z 16 listopada 2011 r., IV SA/Po 672/11 i wyroku WSA w Krakowie z 13 marca 2013 r., III SA/Kr 1476/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podobny zarzut należy postawić zapisom zawartym w § 5 pkt 2 załącznika do uchwały, w którym uregulowano kwestie zakazu wprowadzania zwierząt na teren parku, co jest sprzeczne z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391, z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy "Rada gminy, po zasięgnięciu opinii powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany "regulaminem", będący aktem prawa miejscowego. Regulamin ten określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące między innymi: obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku". Rację ma skarżący, że wprowadzenie powyższego zakazu - jako jednego z obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mającego na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów jednoznacznie określonych przez ustawodawcę, tj. przeznaczonych do wspólnego użytku, a do takich terenów bezsprzecznie należy teren parku - znajduje uzasadnienie w przepisie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W ocenie sądu przyjęcie całkowitego zakazu wprowadzania zwierząt do obiektu użyteczności publicznej, jakim jest Park Rekreacyjno-Edukacyjny, objęte zakazem na podstawie odrębnej uchwały Rady Miejskiej stanowi naruszenie kompetencji przyznanej w powołanym przepisie ustawy. Rozumienie zacytowanego przepisu ustawowego powinno być bowiem takie, że na jego podstawie rada może nakładać konkretne obowiązki (nakazy/zakazy) na właścicieli zwierząt, jednak obowiązki te muszą zmierzać do zapewniania ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. W ocenie sądu rozpoznającego skargę, wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy zakazu wprowadzania zwierząt na dany teren jest środkiem nadmiernie ograniczającym swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu, która przysługuje wszystkim obywatelom, w tym właścicielom zwierząt. Cel ustawy, a pośrednio również regulaminu, jakim jest dążenie do utrzymania czystości i porządku w gminie - zdaniem sądu - nie pozwala na wprowadzenie tak daleko idącego zakazu, jak przyjęty przez Radę Miejską. Dodać można, że ustawodawca nie upoważnił rady do sformułowania zakazu wprowadzania zwierząt na określony teren, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 792/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu należało stwierdzić nieważność § 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały.
Przekroczenie normy kompetencyjnej nastąpiło również w § 5 pkt 4 Regulaminu, w którym zamieszczono zakaz spożywania napojów alkoholowych, co narusza art. 14 ust. 2a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356, z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2a powyżej ustawy zabrania się spożywania napojów alkoholowych na ulicach, placach i w parkach, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów. Możliwe zatem jest wyznaczenie punktów sprzedaży i podawania alkoholu np. w parkach, na rynku miejskim itd., ale w uchwała powinna wyraźnie zaznaczać, że chodzi o miejsca przeznaczone do ich spożycia na miejscu, bez możliwości sprzedaży do spożycia poza miejscem zakupu (por. wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 733/11, Lex nr 1154897). Dostrzec w tym miejscu przyjdzie, że sam zakaz spożywania alkoholu, ustanowiony w § 5 pkt 2 Regulaminu, bez jednoczesnego wprowadzenia zakazu sprzedaży alkoholu i jego wnoszenia na teren parku, jest nieracjonalny, bowiem w istocie oznacza, że posiadanie i sprzedaż alkoholu na tym terenie jest dozwolone, natomiast zabronione jest wyłącznie jego spożywanie. Przekroczenie normy kompetencyjnej odnosi się również do ustanowionego przez Radę zakazu palenia tytoniu na terenie parku. Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 9 listopada 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996r., nr 10, poz. 55 ze zm.) zabrania palenia wyrobów tytoniowych w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci. Park bezspornie jest takim miejscem, a więc postanowienia punktu w § 5 pkt 4 Regulaminu w tym zakresie również naruszają zasady techniki prawodawczej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło