I SA/Gl 920/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-01-20

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparte na wadliwym doręczeniu postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, czy też powinny być rozpatrzone w trybie zażalenia na to postanowienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania wymagalności obowiązku ani prawidłowości doręczenia postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Kwestie te powinny być rozpatrywane w trybie zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru, a nie w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, wynikające z błędnego określenia wymagalności lub wysokości odsetek, są bezzasadne, jeśli organ egzekucyjny nie ma kompetencji do ich badania.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 r. Zarzuty dotyczyły m.in. braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego, argumentując wadliwym doręczeniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K., które uznało zarzuty za bezzasadne. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 17, 18, art. 23 § 4, 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej także: u.p.e.a.) i art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) oraz § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...], którym uznano za bezzasadne zarzuty A S.A. (dalej: Spółka) zgłoszone w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6 i pkt 10 u.p.e.a. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie opisano dotychczasowy przebieg postępowania. W tym zakresie wskazano, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r. Została ona doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] r., który złożył od niej odwołanie. Następnie, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. był krótszy niż 3 miesiące. W dniu 8 stycznia 2015 r. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie, wnioskując o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. Spółka wniosła zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia [...] r. wystawionych przez Prezydenta Miasta K. , obejmujących zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wierzyciel uznał za bezzasadne zarzuty Spółki zgłoszone w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6 i pkt 10 u.p.e.a. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik strony podniósł, że zarzuty braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, skoro postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności niestatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., nie zostało doręczone. Wskazał, że z tytułu wykonawczego nie wynika, aby uwzględniono okresy nienaliczania odsetek, zatem zasadny jest także zarzut nieistnienia dochodzonego obowiązku. Nadto - wbrew stanowisku wierzyciela - tytuł wykonawczy nie spełnia określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymogu wskazania "treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenia jej wysokości, terminu od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek", gdyż błędnie określono, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny, a także wadliwie określono wysokość odsetek za zwłokę. W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia zacytowano art. 33 § 1 u.p.e.a., w kontekście którego organ nadzoru stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia kontrolowanego rozstrzygnięcia. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Kolegium zauważyło, że postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. nr [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania Spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r. zostało doręczone pełnomocnikowi strony - doradcy podatkowemu A. L. w dniu [...] r. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik Spółki nie zakwestionował sposobu i formy doręczenia tego rozstrzygnięcia adresatowi. W ocenie Kolegium postanowienie z dnia [...] r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej zostało doręczone w sposób prawidłowy pełnomocnikowi ustanowionemu przez Spółkę w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. Jak bowiem słusznie zauważył organ I instancji, postępowanie, którego przedmiotem jest nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest postępowaniem odrębnym, a tylko wyodrębnionym w ramach postępowania wymiarowego. Postępowanie w sprawie nadania rygoru toczy się w ramach postępowania podatkowego (wymiarowego), co oznacza, że jeśli strona złożyła w nim pełnomocnictwo, to postanowienie należało doręczyć pełnomocnikowi strony. Okoliczność, że pełnomocnictwo do reprezentowania w postępowaniu podatkowym rozciąga się na postępowanie w sprawie nadania rygoru nie budzi również sporów w orzecznictwie (por. wyroki NSA z: 29 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1562/12 i z 29 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1562/12 oraz wyrok WSA w Kielcach z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 180/13). Dodatkowo za faktem, iż postanowienie o nadaniu rygoru dotarło do podatnika przemawia fakt terminowego złożenia zażalenia na to postanowienie. Odnosząc się do drugiego zarzutu Kolegium wskazało, że wystawiając tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] wierzyciel uwzględnił przerwę w naliczaniu odsetek za zwłokę, o której mowa w art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie postępowanie podatkowe zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] r., natomiast decyzja określająca wysokość zobowiązania doręczona została w dniu [...] r. W związku z tym w wystawionych w dniu [...] r. tytułach wykonawczych o nr od [...] do [...] wierzyciel uwzględnił ten okres przerwy w naliczaniu odsetek, naliczając je wyłącznie do dnia 12 sierpnia 2014 r., a nie naliczając ich za okres od [...] r. do [...] r. (szczegółowe wyliczenie odsetek w poszczególnych tytułach zostało opisane na stronach 6-14 postanowienia wierzyciela z dnia [...] r.). Natomiast w pozostałych tytułach wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 r. o nr od [...] do [...] nie naliczono odsetek za zwłokę zgodnie z art. 75 § 5 Ordynacji podatkowej. Ustosunkowując się do trzeciego zarzutu pełnomocnika strony organ nadzoru podkreślił, że wystawione w dniu [...] r. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] zostały sporządzone w sposób prawidłowy tj. zawierały wymagalne kwoty zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 r. wynikające z decyzji podatkowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności wraz z właściwie wskazanymi odsetkami za zwłokę, jak również inne wszystkie elementy określone wymogami art. 27 § 1 u.p.e.a., przy uwzględnieniu aktualnych wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 650). W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut naruszenia: - art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a. poprzez uznanie, że "niezasadny jest zarzut braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji w sytuacji, w której nieostatecznej decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności". - art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez "egzekwowanie nieistniejących odsetek za zwłokę", - art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez uznanie, że "bezzasadny jest zarzut nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego w sytuacji, w której błędnie określono w nim wielkość odsetek za zwłokę, a także błędnie określono w nim, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny". Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że - wbrew stanowisku Kolegium - zarzuty wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, skoro do dnia podjęcia egzekucji postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało doręczone bezpośrednio Spółce, a tylko ona może być adresatem, któremu doręcza się takie rozstrzygnięcie. Na poparcie tego twierdzenia przywołano wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 614/11, w którym wskazano, że "postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego". Oznacza to, że - jak wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 262/12 - dla swej skuteczności w postępowaniu w sprawie nadania rygoru pełnomocnictwo powinno zostać załączone przez pełnomocnika do akt postępowania w sprawie nadania rygoru. Tymczasem w przedmiotowej sprawie żadne pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt postępowania w sprawie nadania rygoru, co oznacza, że skuteczne doręczenie mogło nastąpić wyłącznie na adres Spółki, a zatem nie można przyjąć, aby postanowienie to zostało doręczone. Autor skargi podniósł także, iż z tytułu wykonawczego nie wynika, aby uwzględniono okresy nienaliczania odsetek, a zatem zasadny jest również zarzut nieistnienia obowiązku, którego nie uwzględniono z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W kontekście powyższego, cytując art. 33 pkt 10 u.p.e.a., wskazał, że błędne oznaczenie terminów naliczania odsetek za zwłokę, a więc nieprawidłowe określenie ich wysokości wraz z wadliwym oznaczeniem, że obowiązek jest wymagalny oznacza, że nie spełniono wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż postanowienie to nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Podanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela - Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., którym uznano za bezzasadne zarzuty skarżącej zgłoszone w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6 i pkt 10 u.p.e.a. Rozpatrywane zarzuty dotyczą postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej w oparciu o wystawione przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] r. tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], obejmujące zaległości Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. wystawione na podstawie nieostatecznej decyzji z dnia [...] r. Bezsporne jest, że - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru – wspomnianą decyzję z dnia [...] r. wraz z postanowieniem z dnia [...] r. o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności doręczono pełnomocnikowi Spółki A. L. w dniu [...] r. Spór koncentruje się natomiast wokół tego, czy opisany tryb doręczenia postanowienia zawierającego rygor natychmiastowej wykonalności skierowanego na adres pełnomocnika strony ustanowionego przez nią w postępowaniu wymiarowym może stanowić podstawę uzasadnionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne sformułowanych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a., a więc dotyczących braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji. Na marginesie wyjaśnić trzeba, że podniesionego w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r. zarzutu wcześniejszego wykonania całości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. strona po otrzymaniu postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów nie podtrzymała, ograniczając zarzut nieistnienia obowiązku do pominięcia okresów nienaliczania odsetek. Wspomniany art. 33 § 1 w pkt 1-10 u.p.e.a. określa zamknięty katalog przesłanek, które mogą stanowić podstawę zarzutów, wymieniając wśród nich m.in. - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1), - odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2) - niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6) oraz - niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy (pkt 10). Brak wymagalności obowiązku (pkt 2), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (pkt 6) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (pkt 10) zdaniem strony skarżącej wynika w niniejszej sprawie z wadliwego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, które zostało odebrane przez pełnomocnika Spółki ustanowionego w podatkowym postępowaniu wymiarowym, a nie w postępowaniu wpadkowym dotyczącym nadania wspomnianego rygoru. Słusznie wskazał organ nadzoru, że obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest postępowaniem incydentalnym, podporządkowanym przedmiotowemu celowi załatwienia sprawy podatkowej. Związek postępowania podatkowego i postępowania w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i wynikający z niego służebny cel uzasadniają twierdzenie, że w sytuacji, gdy pełnomocnik postępowania podatkowego złoży pełnomocnictwo ogólne, z którego nie wynikają jakiekolwiek ograniczenia, to należy uznać, że jest on pełnomocnikiem zarówno w postępowaniu wymiarowym, jak też w postępowaniu o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności (por. m.in. wyroki NSA: z 12 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 1281/13, LEX nr 1441260, z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 825/12, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne także na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z cytowanego unormowania wynika, że – jak wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1273, LEX nr 1405972,, którego słuszną argumentacją Sąd posłuży się w poniższych rozważaniach - organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności ("zasadności") decyzji wymiarowej, ani też "wymagalności" zobowiązania podatkowego w niej określonego. Przez "wymagalność" decyzji rozumieć należy możliwość jej wykonania, tj. egzekwowania. Ta ostatnia przesłanka wiąże się natomiast m.in. zarówno z kwestią prawidłowego doręczenia decyzji wymiarowej, jak i postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej (wyjątek od zasady) uzależnione zostało od wydania na podstawie art. 239b Ordynacji podatkowej postanowienia o nadaniu takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym stanie rzeczy analizowanie prawidłowości doręczenia postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, co z kolei stanowi podstawę tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie czy zobowiązanie w kwocie określonej taką decyzją stało się wymagalne. Tego zaś zabrania przywołany wyżej art. 29 § 1 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1378/08). Z kolei nałożony na organ egzekucyjny w art. 29 § 1 u.p.e.a. obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy w sprawie zaistniała okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych (podmiotowych i przedmiotowych), w tym czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (wyrok NSA z 20 lipca 2012 r. sygn. akt: II FSK 2643/10, wyrok NSA z 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt: II FSK 1690/11). W piśmiennictwie przyjmuje się, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny (W. Piątek, a. Skoczylas (w:) R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 177). Kwestia prawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, niezależnie od tego czy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym czy też nie. Przyjęcie takiego poglądu byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania orzeczeń poza trybami dla tego celu przewidzianymi w dziale IV Ordynacji podatkowej. Temu zaś sprzeciwia się art. 239b § 4 O.p., zgodnie z którym na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przysługuje zażalenie. Twierdzenie o nieprawidłowym doręczeniu postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności może być zatem weryfikowane przez właściwy organ podatkowy w ramach postępowania zainicjowanego zażaleniem na postanowienie wydane w trybie art. 239b O.p. (co zresztą miało miejsce w niniejszej sprawie), a nie w postępowaniu egzekucyjnym. Z punktu widzenia wymagalności obowiązku czy też dopuszczalności egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny winien zatem dysponować wiedzą odnośnie tego czy wydana została nieostateczna decyzja wymiarowa oraz postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania kwestii czy postanowienie takie winno zostać doręczone bezpośrednio stronie czy też jej pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu podatkowym. Podkreślając raz jeszcze, że "zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy ów brak wymagalności obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tego tytułu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 280/13, LEX nr 1591858), należy wskazać (przywołując ten sam wyrok NSA), że "niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty". W cytowanym wyroku NSA stwierdził także, iż "z uwagi na fakt, iż doręczenie postanowień o nadaniu decyzjom wymiarowym rygoru natychmiastowej wykonalności decyduje o wymagalności obowiązku wynikającego z decyzji (art. 239a o.p.), organ egzekucyjny nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości doręczenia postanowień". Jednocześnie wyraził pogląd, że "badanie przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji administracyjnej nie obejmuje zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. zdanie drugie badania wymagalności obowiązku wynikającego z decyzji wymiarowej". Skoro zatem organ egzekucyjny nie ma kompetencji do badania wymagalności dochodzonego obowiązku, to niezasadny jest także zarzut dotyczący wadliwości tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10) wynikający – jak to określono w zarzutach – z "błędnego zaznaczenia, że egzekwowana należność jest wymagalna". Słusznie również wskazał organ nadzoru, że tytuły wykonawcze zawierają wszystkie elementy określone wymogami art. 27 § 1 u.p.e.a. przy uwzględnieniu aktualnych wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 650). Odnosząc się do kwestii, że – jak to sformułowano w zarzutach – w zakresie odsetek egzekucja dotyczy obowiązku nieistniejącego – wskazać należy, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte wobec skarżącej z urzędu w dniu [...] r., natomiast decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, której dotyczy przedmiotowe postępowanie egzekucyjne doręczona została w dniu [...] r. Zaistniała zatem przesłanka zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Regulację tę - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - respektowano w niniejszej sprawie, gdyż w tytułach wykonawczych o nr od [...] do [..] odsetki naliczono wyłącznie do dnia 12 sierpnia 2014 r. W tytułach tych wskazano kwotę należności głównej (pozycja 1 E 1), datę, od której nalicza się odsetki (pozycja 2 E 1) oraz kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego (pozycja 3 E 1). Zastosowane w niniejszej sprawie wzory tytułów wykonawczych określone zostały w obowiązującym od dnia 21 maja 2014 r. rozporządzeniu Ministra Finansów w dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r., poz. 650), w którym wskazano, że "poz. 3 E1 wypełnia się w szczególności, gdy przed wystawieniem tytułu wykonawczego wystąpiły przerwy w naliczaniu odsetek. Dalsze odsetki pobierane będą zgodnie ze wskazaniem wynikającym z zakreślenia kwadratu w poz. 6 części E od dnia następnego po dniu wystawienia tytułu wykonawczego". Poprzednio stosowane wzory, określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) zawierały pozycje B 39 – 41 przeznaczoną na wpisanie okresów, za które nie nalicza się odsetek, a więc być może dlatego analizowany – bezpodstawny jak wykazano powyżej – zarzut dotyczy tego, że, jak to ujęto w zażaleniu, "z tytułu wykonawczego nie wynika, że uwzględniono okresy nienaliczania odsetek". Zaakcentowania wymaga, że w postanowieniu zawierającym stanowisko wierzyciela na str. 6-14 zawarto szczegółowe wyliczenia wskazujące wysokość odsetek za poszczególne okresy, ich wartość oraz sumę stanowiącą kwotę wpisaną w pozycji 3 E 1 tytułów wykonawczych. Podkreślić należy, że w pozostałych tytułach wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 r. o nr od [..] do [..] nie naliczono odsetek za zwłokę (w poz. 6 części E zakreślono kwadrat "nie pobiera się odsetek"). Zastosowano więc zasadę określoną w art. 75 § 5 Ordynacji podatkowej, że jeżeli zwrotu nadpłaty w trybie, o którym mowa w § 4, dokonano nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, od kwoty nadpłaty podlegającej zwrotowi nie nalicza się odsetek za zwłokę. Niesłusznie zatem strona skarżąca wskazywała na dochodzenie nieistniejącego obowiązku w zakresie odsetek, a także na związaną z tym wadliwość wypełnienia tytułu wykonawczego. Jak więc wykazano powyżej zarzuty skarżącej na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne okazały się bezzasadne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło