IV SA/Wa 1881/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-29

Skład orzekający: Kaja Angerman, Magdalena Durzyńska, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, uchylając w części decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy, a w innej części uchylając decyzję i umarzając postępowanie, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., stosując alternatywę rozłączną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest bezzasadny. Stwierdził, że spójnik 'albo' nie zawsze oznacza alternatywę rozłączną, a możliwość zastosowania obu przepisów w jednej decyzji jest zdeterminowana okolicznościami sprawy, zwłaszcza skomplikowaną strukturą decyzji środowiskowych. Organ II instancji miał prawo uchylić w części decyzję organu I instancji i orzec co do istoty, a w innej części uchylić decyzję i umorzyć postępowanie, jeśli wynikało to z konieczności wykonania wytycznych sądu lub bezprzedmiotowości dalszego orzekania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która częściowo uchyliła decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej. Stowarzyszenie zarzucało m.in. naruszenie przepisów dotyczących raportu o oddziaływaniu na środowisko, niewłaściwy wybór wariantu inwestycji oraz naruszenie art. 138 k.p.a. przez zastosowanie przez organ II instancji alternatywy rozłącznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej określanego również jako: "Generalny Dyrektor" lub "organ II instancji") z [...] stycznia 2015 r., nr [...] (dalej powoływana również jako "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Generalny Dyrektor, działając na podstawie art. 138 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008, nr 25, poz150 z późn. zm., dalej zwanej "p.o.ś."), w związku z art. 153 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U z 2013, poz. 1235 z późn. zm., dalej zwanej "o.o.ś.")., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (zwanego dalej również "skarżącym") oraz Stowarzyszenia Ekologicznego [...] od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (zwanego także "organem I instancji" lub "Regionalnym Dyrektorem") znak [...] z [...] kwietnia 2011 r. określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie południowego wylotu z [...] drogi ekspresowej [...] w kierunku [...] według wariantu II, przebiegiem trasy w pobliżu miejscowości A. według podwariantu C: - uchylił w części decyzję organu I instancji (co do punktów 2.2., 3.5., 3.7. oraz w tej części orzekł co do istoty sprawy; - uchylił w części decyzję organu I instancji (co do punktów 3.8. i 3.9) i w tej części umorzy postępowanie pierwszoinstancyjne; - w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], działając na podstawie wniosku z [...] maja 2008 r. złożonego przez pełnomocnika Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w dniu [...] marca 2009 r. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia (znak: [...]). Odwołanie od tej decyzji wnieśli m. in. skarżący oraz Stowarzyszenie Ekologiczne [...]. Generalny Dyrektor decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...], uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora z [...] marca 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Regionalny Dyrektor wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] (dalej określaną również jako "decyzja środowiskowa"), określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie południowego wylotu z [...] drogi ekspresowej [...] w kierunku G. według wariantu II, z przebiegiem trasy w pobliżu miejscowości A. według podwariantu C. II.2. Od decyzji Regionalnego Dyrektora z [...] kwietnia 2011 r. odwołania złożyli: Stowarzyszenie Ekologiczne [...] oraz Stowarzyszenie [...] W odwołaniu Stowarzyszenia [...] zarzucono decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] m. in. naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 p.o.ś. Zarzuty stowarzyszenia dotyczyły raportu o oddziaływaniu na środowisko, m.in. opisu analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru (art. 52 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy) oraz uzasadnienia wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko (art. 52 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy). Zdaniem skarżącego, wyboru wariantu II dokonano w sposób dowolny, tj. bez wykazania, że jest on najkorzystniejszy dla środowiska. Zdaniem skarżącego, przedstawione przez organ pierwszej instancji uzasadnienie wyboru wariantu II nie łączy się z aspektem środowiskowym. Strona skarżąca wskazała, że wariant I zdobył największą ilość punktów, jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska, a o zasadności wyboru wariantu II przemawia jedynie okoliczność, że przy jego realizacji trzeba wyburzyć mniejszą liczbę budynków. Wskazano również na konieczność dokonania analizy wariantów IV i IVa. Z kolei w odwołaniu Stowarzyszenia Ekologicznego [...] zarzucono m.in. naruszenie art. 52 p.o.ś. poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o niewłaściwie sporządzony raport o oddziaływaniu na środowisko. II.3. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] grudnia 2011 r., znak: [...], uchylił w części decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2011 r. i w tym zakresie orzekł co do istoty, a w pozostałej części utrzymał ww. decyzję w mocy. II.4. Skargę na decyzję Generalnego Dyrektora z dnia z [...] grudnia 2011 r. wniosło Stowarzyszenia [...]. II.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2795/12, uchylił w całości decyzję Generalnego Dyrektora z [...] grudnia 2011 r. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano w szczególności na uchybienia związane ze zbyt ogólnym ujęciem niektórych rozstrzygnięć, naruszeniem przepisów dotyczących analizy porealizacyjnej oraz koniecznością bardziej precyzyjnego określenia przedmiotowego przedsięwzięcia w sentencji decyzji. Jeżeli chodzi o skargę Stowarzyszenia [...], to WSA w Warszawie wskazał na konieczność odniesienia się przez organ do zarzutów związanych z wariantami IV i IVa. Natomiast w wyroku z 8 stycznia 2013 r. uznano za bezzasadne pozostałe zarzuty sformułowane przez skarżącego. II.6.1. Następnie, Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska, po ponownym rozpatrzeniu odwołania oraz uzupełnieniu materiału dowodowego, wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się wyłącznie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, lecz do całościowej analizy akt sprawy oraz kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dlatego organ odwoławczy rozstrzygający w drugiej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2011 r., winna zostać uchylona w: pkt 2.2. dotyczącym lokalizacji zapleczy budowy, baz materiałowych oraz parkingów maszyn i sprzętu, w pkt 3.5. dotyczącym obowiązku uzupełnienia strat w zieleni, w pkt 3.7. dotyczącym ponownego przeanalizowania sposobu odwodnienia pasa drogowego (punktowi temu nadano nową treść związaną z bardziej precyzyjnym oznaczaniem przedsięwzięcia), w pkt 3.8. dotyczącym ponownego przeanalizowania stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego dwutlenkiem azotu w perspektywie czasowej dla roku [...] oraz pkt 3.9. dotyczącym ponownego przeanalizowania emisji hałasu w środowisku dla horyzontu czasowego [...] r., a w pozostałej części decyzja środowiskowa została utrzymana w mocy. II.6.2. Odnosząc się do punktów 3.8. i 3.9. decyzji środowiskowej, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził konieczność ich uchylenia i umorzenia postępowania w tym zakresie z uwagi na bezprzedmiotowość orzekania (zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 8 stycznia 2013 r., IV SA/Wa 2795/12). Z kolei przyczyną uchylenia punktów 2.2. oraz 3.5. była konieczność przeprowadzenia przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uszczegółowienie lokalizacji terenów wyłączonych z możliwości umiejscowienia zapleczy budowy, parkingów i baz materiałowych na potrzeby realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia oraz terenów, na których przeprowadzone zostaną dodatkowe nasadzenia drzew i krzewów, mające na celu uzupełnienie powstałych w zieleni strat. Odnosząc się do punku 2.2. organ wskazał, iż obszary wrażliwe na zmiany stosunków wodnych, na których nie powinny być lokalizowane elementy placu budowy, stanowią bezpośrednie sąsiedztwa rzek, głównie w formie dolin przy ciekach powierzchniowych, takich jak: [...]. Wobec powyższego, w rozstrzygnięciu organu drugiej instancji nałożono na inwestora uszczegółowiony o kilometraż obowiązek, na podstawie którego ograniczono możliwość lokalizowania zapleczy budowy, parkingów i baz materiałowych, na terenach charakteryzujących się istotnymi walorami przyrodniczymi (obszary leśne), terenach wrażliwych na zmiany stosunków wodnych (obszary dorzeczy) oraz wysokim stopniem wrażliwości na zmiany antropogeniczne (obszary zabudowy mieszkaniowej). Organ wskazał, że okoliczność zlokalizowania wszystkich analizowanych wariantów przedmiotowego przedsięwzięcia w granicach Głównego Zbiornika Wód Podziemnych — GZWP 215A, nie wpłynie negatywnie na wody podziemne. Jak wynika z raportu o oddziaływaniu na środowisko, w rejonie inwestycji nie występują ujęcia wód powierzchniowych, jak również nie są wyznaczone granice stref ochronnych dla tych wód. Z kolei w kontekście punktu 2.17 organ odwoławczy wskazał, że obowiązek dotyczący lokalizacji środków minimalizujących w formie nasadzeń dogęszczających został sformułowany w punkcie 3.5. zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dlatego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odstąpił od uchylenia wskazywanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie punktu 2.17. ww. rozstrzygnięcia, który odnosi się wyłącznie do sposobu prowadzenia prac związanych z nowymi nasadzeniami. Wobec powyższego Generalny Dyrektor uchylił punkt 3.5. zaskarżonej decyzji i nadał nowe brzmienie obowiązku, w którym uszczegółowił lokalizacje odcinków przy planowanej drodze krajowej nr [...], na których umiejscowiona zostanie zieleń dogęszczająca. Generalny Dyrektor wskazał także, że szacunkowe dane związane z wycinką zalesienia w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia zostały opisane na stronie 72 w rozdziale VII raportu o oddziaływaniu na środowisko. Na podstawie dodatkowych informacji uzyskanych od inwestora w ramach postępowania wyjaśniającego, organ określił odcinki trasy, w sąsiedztwie której wykonane zostaną dodatkowe nasadzenia zieleni, mające na celu rekompensatę koniecznych wylesień. Na wskazanych w decyzji odcinkach przebiegających przez lub w bliskiej odległości obszarów leśnych zostaną wykonane nasadzenia z gatunków rodzimych, tożsamych do tych, które występują w lasach, tj. zgodnych z tzw. siedliskowymi typami lasów. Na pozostałych odcinkach zostaną wykonane nasadzenia rzędowe zieleni wysokiej i krzewów, które docelowo wytworzą "zieloną ścianę". Ilość rzędów zależna będzie od rezerwy terenu jaka zostanie określona na etapie projektu budowlanego. Do nasadzeń zostaną użyte wyłącznie gatunki rodzimego pochodzenia, nie dopuszcza się tym samym użycia gatunków owocodajnych, jak na przykład głóg lub jarzębina, przywabiających ptaki w sąsiedztwo pasa drogowego, oraz gatunków obcych i inwazyjnych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym (Dz.U. nr 210, poz.1260). Planowane nasadzenia zieleni będą pełniły funkcję rekompensacyjną w stosunku do strat zieleni powstałych w związku z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia, a ponadto ich charakter będzie ściśle dostosowany do specyfiki obszaru, w którym zostaną wykonane. Z przedstawionych powyżej względów, należy wskazać na zieleń o funkcji izolacyjnej, szczególnie w terenach zabudowy mieszkaniowej, która będzie stanowiła ochronę przed rozprzestrzenianiem się zanieczyszczeń powietrza oraz hałasu. Ten typ zieleni zostanie zaprojektowany w postaci zwartych pasów nasadzeń, ukształtowanych piętrowo (zieleń niska, średnia i wysoka). Na terenach niezurbanizowanych stosowane będą wyłącznie gatunki rodzime, tj. występujące naturalnie na danym terenie, natomiast na terenach zurbanizowanych przy projektowaniu istnieje możliwość uwzględnienia również gatunków obcych. Minimalna szerokość pasów izolacyjnych powinna wynosić minimum 5,0 m. Dla zieleni izolacyjnej oddzielającej ruch pieszy i rowerowy od jezdni minimalna szerokość pasa wyniesie 1,5 m. Zaleca się przy tym dobór różnych gatunków krzewów niskich i średnich projektowanych piętrowo, lecz z zachowaniem wymogów dotyczących widoczności i bezpieczeństwa ruchu, szczególnie w rejonie skrzyżowań, przejść dla pieszych, ścieżek rowerowych, przystanków komunikacji zbiorowej i miejsc zmian przebiegu ciągów pieszo-rowerowych. Z kolei zieleń o funkcji osłonowej będzie elementem wkomponowania drogi w otaczający krajobraz. Zieleń osłonowa zostanie również zaprojektowana przy zbiornikach filtracyjnych i retencyjno - odparowujących, jako element kształtowania krajobrazu, jak również jako element wspomagający pracę zbiorników. Odnosząc się szczegółowo do pkt 3.7. decyzji organ II instancji wskazał, że nie był on kompatybilny z innymi obowiązkami zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie odwadniania pasa drogowego. Generalny Dyrektor wskazał, że Regionalny Dyrektor szczegółowo określił w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko działania konieczne do podjęcia przy odprowadzaniu wód opadowych z planowanego przedsięwzięcia, co nie koresponduje z treścią warunku 3.7. decyzji organu pierwszej instancji. Dyrektor podkreślił, że z przedstawionych przez inwestora dodatkowo informacji, wynika, że wody opadowe w korpusów projektowanych dróg, na odcinkach gdzie spływ wody odbywać się będzie na zewnątrz jezdni, odprowadzane będą do zewnętrznego naturalnego odbiornika wody. Ponadto, odwodnienie powierzchniowe dróg, które nie zostały wyposażone w rowy, zaprojektowano w taki sposób, aby nie doprowadzić do zalewania działek przyległych. Na odcinkach drogi, gdzie z uwagi na wysokie skarpy, woda mogłaby rozmywać pobocza, zaprojektowane zostały koryta ściekowe, z których woda przez wpusty i przykanaliki odprowadzana będzie do rowów lub kanalizacji, a następnie do odbiornika. Analogiczne przesłanki zdeterminowały również konieczność uchylenia punktów 3.8. i 3.9. decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, które dotyczyły przeprowadzenia ponownej analizy stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego dwutlenkiem azotu oraz propagacji hałasu w środowisku. W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, podobnie jak w przypadku opisywanego wcześniej pkt 3.7. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, również w tym przypadku brak było uzasadnionych przesłanek do sporządzania wyżej wspomnianych analiz na etapie sporządzania projektu budowlanego, tj. po zakończeniu właściwej oceny oddziaływania na środowisko. Organ wskazał, że przyjęte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, stanowiącym załącznik do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, horyzonty czasowe dla wyliczeń przekroczeń stężeń zanieczyszczeń atmosferycznych oraz dopuszczalnych poziomów hałasu, wynikały z przyjętego wówczas harmonogramu realizacji projektu i odnosiły się do daty złożenia wniosku i zakładanego terminu uzyskania ww. rozstrzygnięcia. II.6.3. Odnosząc się do zarzutów Stowarzyszenia [...] kwestionujących przez stronę wyników analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym organ II instancji wskazał, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest to, czy analizowany odcinek drogi krajowej [...] oraz wskazywana przez stowarzyszenie [...], są ciągami komunikacyjnymi "o podobnych gabarytach technicznych oraz o podobnym natężeniu ruchu". Cechą determinującą różnice pomiędzy wskazanymi powyżej ciągami komunikacyjnymi, jest ich lokalizacja oraz system kierowania ruchem pojazdów. Generalny Dyrektor podkreślił, że punktem wyjścia do przeprowadzenia analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym wskutek realizacji przedmiotowej inwestycji była analiza i prognoza ruchu pojazdów samochodowych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku kompleksowego rozpatrzenia sprawy przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i nieuwzględnienia słusznych interesów skarżących, organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji odniósł się do złożonych przez strony w ramach udziału społeczeństwa uwag w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślił ponadto, że planowana inwestycja, poza krótkim odcinkiem północnym zlokalizowanym na skraju granicy miasta, położona jest poza obrębem aglomeracji [...], stąd też nie istniała konieczność konfrontowania stanu powietrza atmosferycznego w całym mieście z planowaną budową południowego wylotu drogi krajowej nr [...] w kierunku [...]. Odnosząc się do zarzutów zanieczyszczenia powietrza Generalny Dyrektor wskazał, że z zawartych w przedmiotowej dokumentacji obliczeń rocznych stężeń zanieczyszczeń wynika, że wzdłuż planowanej drogi nr [...] we wszystkich rozpatrywanych wariantach nie będą występować przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń pyłu PM10, jak również nie będą miały miejsca przekroczenia dopuszczalnych stężeń innych substancji. Substancją, względem której w ramach przeprowadzonej prognozy dla roku [...] stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń, jest dwutlenek azotu. Organ wskazał, że rozładowanie natężenia ruchu pojazdów pomiędzy dwa ciągi komunikacyjne spowoduje zmniejszenie ogólnej ilości emitowanych zanieczyszczeń atmosferycznych. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że wybór lokalizacji przedsięwzięcia został dokonany na podstawie analizy wielokryterialnej rozpatrywanych wariantów przedsięwzięcia, której sposób sporządzenia polegał na porównaniu stopnia wpływu danego wariantu na poszczególne komponenty środowiska, w tym na: powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, wody powierzchniowe i podziemne, środowisko gruntowo - wodne, powierzchnię ziemi i glebę, zasoby flory i fauny. Każdy z wariantów alternatywnych planowanego przedsięwzięcia musiał się wiązać z ustaleniem trasy według nowego przebiegu. Warianty te były projektowane w oparciu o sugestie i uwagi lokalnych społeczności, a także w sposób zapewniający najmniejszy wpływ na środowisko. II.6.4. Jeżeli chodzi o odwołanie Stowarzyszenia [...], Generalny Dyrektor wyjaśnił, że stawiany zarzut naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 p.o.ś., mógłby zostać uwzględniony tylko wówczas, gdyby decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia została wydana o niekompletny materiał dowodowy. Organ wskazał, iż raportu o oddziaływaniu na środowisko spełnia wymagania określone w ww. przepisie. Dalej, w kwestii wyboru wariantu II organ odwoławczy wskazał, że ze względu na funkcje, jakie ma pełnić droga ekspresowa oraz brak w otoczeniu obszarów Natura 2000, jako główne kryterium przyjęto oddziaływanie na ludzi. W ocenie Generalnego Dyrektora nie ulega wątpliwości, iż budowa dróg krajowych i autostrad generuje najsilniejsze oddziaływania na ludzi. W dalszej kolejności uporządkowano wpływ na komponenty przyrody ożywionej, takiej jak: zwierzęta, rośliny i gleby. Następnie wzięto pod uwagę wody powierzchniowe i podziemne, obszary chronione i cenne przyrodniczo Najmniejszy stopień oddziaływania będzie w stosunku do krajobrazu. Wariant II uzyskał największą liczbę punktów mając na uwadze ww. gradację, z kolei postulowany przez skarżące stowarzyszenie wariant I zdobył najmniejszą liczbę punktów spośród wszystkich rozważanych wariantów. Dyrektor podkreślił, iż dominującym kryterium wyboru wariantu dla realizacji inwestycji był stopień oddziaływania na ludzi oraz elementy przyrody ożywionej, a nie jak wskazuje skarżące stowarzyszenie, liczba wyburzeń. W kwestii zarzutu nieudowodnienia braku możliwości realizacji wariantów IV i IVa przedmiotowego przedsięwzięcia przez naturalne źródła wody w miejscowości [...] w sposób niepowodujący negatywnego oddziaływania na środowisko, organ odwoławczy wyjaśnił zaś, że wszystkie warianty projektowanej drogi kolidują z rzekami [...] oraz ich dopływami, jak również licznymi ciekami bez nazwy, rowami odwadniającymi użytki rolne oraz strumieniami. Autorzy raportu o oddziaływaniu na środowisko wskazali, iż lokalizacja wariantów IV i IVa w miejscowości [...] koliduje ze zbiornikami wodnymi oraz naturalnymi źródłami wody, zaopatrującymi lokalne zbiorniki i oczka wodne, znajdującymi się w części obszaru chronionego gminy [...]. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że przebiegi analizowanych wariantów zostały wytrasowane w sposób możliwie najbardziej optymalny, tj. uwzględniający lokalne aspekty środowiskowe, ale również spełniający wymagania normatywne zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. nr 43, poz. 430 ze zm.). Dodatkowo istotnym aspektem w ww. procesie było uzyskanie pozytywnej oceny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Realizacja wariantów IV i IVa zmienionych poprzez odsunięcie od zbiorników wodnych, spowodowałaby konieczność dodatkowych licznych wyburzeń zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej. Reasumując Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wskazał, że uwzględnienie żądań Stowarzyszeń nie jest możliwe z tej racji, iż nie przemawiają za tym względy celowości (tj. korzyści dla środowiska) oraz racjonalności (tj. technicznych i ekonomicznych aspektów realizacji przedsięwzięcia). III.1. W skardze złożonej na ww. decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (skierowanej wobec całej decyzji) Stowarzyszenia [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej, względnie uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 52 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 p.o.ś. 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7 k;p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., 3) naruszenie prawa procesowego, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W uzasadnieniu wskazało, że w świetle orzecznictwa sądowego, pominięcie aspektu środowiskowego poprzez brak rozważenia realizacji innych wariantów ze wskazaniem wpływu na środowisko, a także brak dostatecznego odniesienia się do kwestii oddziaływań skumulowanych oznacza, iż raport w tym zakresie nie może zostać uznany za spełniający wymogi ustawy Prawo ochrony środowiska. W konsekwencji raport taki nie może stanowić podstawy do wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarżące stowarzyszenie, podobnie jak w odwołaniu, podkreśliło, że fakt, iż wariant II łączy się z wyburzeniem mniejszej ilości budynków nie świadczy, iż w stopniu najmniejszym negatywnie oddziaływać będzie na środowisko. Organ I instancji nie posługuje się w swoich rozważaniach argumentami z zakresu oddziaływania na środowisko tylko używa wybiórczego argumentu, że w wariancie II wyburzonych będzie najmniej budynków. Wariant I zdobył największą ilość punktów, jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Podobnie, oceniając wariant IV i IVa wskazano, iż warianty te w najmniejszym stopniu kolidują z istniejącą zabudową, jednak wchodzą w naturalne źródła wody w miejscowości [...] zaopatrujące kompleks cennych stawów rybnych, obsadzonych dodatkowo 200-letnim starodrzewem jesiona. Nie wykazano jednak, iż przeprowadzenie tych wariantów przez naturalne źródła wody w miejscowości [...] jest możliwe w sposób jak najmniej kolidujący ze środowiskiem. A zatem, wyboru wariantu II dokonano w sposób dowolny. Ponadto skarżący podniósł, że organ lI instancji zastosował jednocześnie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Sytuacja taka jest zaś niedopuszczalna, bowiem organ II instancji może albo zastosować art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. albo zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Mamy tutaj bowiem do czynienia z alternatywą rozłączną. Okoliczność ta nie została zaś w ogóle wzięta pod uwagę przez organ li instancji. Zdanie skarżącego nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie odnoszącym się do uchylonych punktów 3.8. i 3.9. III.2. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. III.3. Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. członkowie Stowarzyszenia [...]z siedzibą w [...] wnieśli o odroczenie rozprawy z uwagi na nieobecność ustanowionego pełnomocnika r.pr. M. B. Pełnomocnik organu pozostawił wniosek do uznania Sądu. Pełnomocnik uczestnika postępowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie wniosku. Sąd ww. wniosek oddalił, albowiem zawodowy pełnomocnik udając się na urlop winien zadbać o ustanowienie substytuta. Dodać warto, że pełnomocnik został telefonicznie poinformowany w dniu [...] stycznia 2016 r., że termin rozprawy nie zostanie zmieniony. Ponadto, zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone radcy prawnemu w dniu [...] stycznia 2016 r., a zatem obiektywnie możliwe było ustanowienie substytuta. Na rozprawie stawiła się również K. K. - pełnomocnik Stowarzyszenia Ekologicznego [...] (pełnomocnictwo wraz z potwierdzeniem czynności k. [...]). Zauważyć należy, że skarga tego stowarzyszenia została prawomocnie odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z 12 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1882/15 z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Stowarzyszenie Ekologiczne [...] przyłączyło się do skargi Stowarzyszenia [...], a nadto zakwestionowało ustalenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Pełnomocnik organu i Pełnomocnik Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wnieśli o oddalenie skargi. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddalaniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2. Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § "p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tj. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. np. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 17). Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). IV.3.1. Przechodząc do oceny zarzutów skargi wniesionej przez Stowarzyszanie [...] należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że Sąd orzekając w niniejszej sprawie związany jest ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powoływanym już wyroku WSA w Warszawie z 8 stycznia 2013 r., IV SA/Wa 2795/12. Godzi się podkreślić, że wyrok ten został wydany na skutek skargi wniesionej właśnie przez skarżące stowarzyszenie. Zarówno lektura uzasadnienia nadmienionego wyroku, jaki i skargi z [...] lipca 2012 r. Stowarzyszania [...] (znajdującej się w aktach administracyjnych – segregator nr [...]), pozwala stwierdzić zasadniczą zbieżność zarzutów skargi formułowanych w sprawie IV SA/Wa 2795/12 z zarzutami stawianymi w niniejszej sprawie (poza kwestią zarzutu naruszenia art. 138 k.p.a., który nie był podnoszony w sprawie IV SA/Wa 2795/12). IV.3.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z 8 stycznia 2013 r. (IV SA/Wa 2795/12; dalej również: "wyrok z 8 stycznia 2013 r.") stwierdził na wstępie, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn podniesionych w niej expressis verbis (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dalej Sąd wskazał, że uchybieniem przepisom postępowania było nieodniesienie się do jednego z zarzutów odwołania wniesionego przez skarżące stowarzyszenie, a powtórzonego w skardze, mianowicie dotyczącego odrzucenia przebiegu inwestycji wedle wariantów IV i IVa (s. 9 uzasadnienia wedle numeracji przyjętej w wersji do wydruku z bazy CBOiS). Sąd równocześnie uznał w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r., niezasadne są zarzuty skargi z następujących przyczyn (s. 10 -11 uzasadnienia wedle numeracji przyjętej w wersji do wydruku z bazy CBOiS): "- uwagi, co do braku właściwego wyboru wariantów (w kontekście naruszania art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy - Prawo ochrony środowiska), w oparciu o przyjęte kryterium wyburzeń jest niezasadny; do kwestii tej odniósł się organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i powtarzanie przytoczonej wcześniej argumentacji byłoby zbędne (kwestia oceny w tabelach z przyjętym kryterium wartościowania oraz bez niego); Strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu nie odnosząc się w ogóle do stanowiska prezentowanego przez organ II instancji, - domniemane różnice pomiędzy częścią opisową dokumentacji a graficzną, co do ilości obiektów koniecznych do wyburzenia (zarzut naruszania, art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a.) są nieznaczne, tzn. bezsprzecznie realizacja wariantu I wymagałaby znacznie większej liczby wyburzeń niż wariantu przyjętego; jednocześnie należy wskazać, za organem, że w świetle dokumentacji sprawy kwestia wyburzeń stanowiła tylko jeden z elementów przy ocenie wariantów w ramach wartości przyznanej oddziaływaniu na życie ludzi - mógł mieć pewien wpływ tylko na czynnik stanowiący o 25% oceny obok wskazywanej w uzasadnieniu kwestii populacji, narażonej na uciążliwości w wyniku realizacji trasy; choć w pełni uzasadniony jest postulat, aby - zgodnie z zasadą dobrej administracji (art. 8 K.p.a.) - dokumentacja, która stanowi podstawę orzekania nie zawierała żadnych niedokładności; w tym świetle pewne nieścisłości nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, rozumiany, jako końcowa konkluzja z oceny oddziaływania na środowisko, - zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie został w ogóle uzasadniony, Sąd nie dopatrzył się natomiast przesłanek nieważności zaskarżonego aktu z urzędu". Reasumując ten fragment uzasadnienia, kluczowa z punktu widzenia skargi kwestia wyboru między wariantem I i II została w istocie przesądzona na niekorzyść skarżącego w wyroku z 8 stycznia 2013 r. Sąd w niniejszej sprawie nie może tej oceny prawnej podważać (art. 153 p.p.s.a.), skarżący nie skorzystał zaś z prawa wywiedzenia skargi kasacyjnej od wyroku z 8 stycznia 2013 r. (godzi się zauważyć, że uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji nie pozbawia strony prawa do wywiedzenia skargi kasacyjnej w sytuacji sformułowania niekorzystnej dla skarżącego oceny prawnej w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji – zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2010 r., I FSK 1716/08, CBOiS). Pozostając w zgodzie z tą oceną prawną sformułowaną w wyroku z 8 stycznia 2013 r. warto dodać, że organ – zdaniem Sądu – w sposób wnikliwy, rzeczowy i przekonujący uzasadnił wybór wariantu II. W szczególności na s. [...] uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano, że dominującym kryterium wyboru wariantu dla realizacji inwestycji był stopień oddziaływania na ludzi oraz elementy przyrody ożywionej, a nie jak wskazuje skarżący, liczba wyburzeń. Liczba wyburzeń, o której wielokrotnie była mowa w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w rozpatrywanej sprawie została odniesiona wyłącznie do analizy i oceny wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi. Dodatkowego wskazania wymaga, iż ekonomiczne kwestie realizacji przedsięwzięcia mogą stanowić jedno z kryteriów wyboru danego rozwiązania inwestycyjnego w ramach postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (taką oceną sfomułował również Sąd w wyroku z 8 stycznia 2013 r. – s. [...] uzasadnienia wedle numeracji przyjętej w wersji do wydruku z bazy CBOiS). Sąd stwierdza również, że szczegółowe odniesienia organu do raportu odziaływania na środowisko wskazane w powołanym fragmencie uzasadnienie zaskarżonej decyzji są rzetelne i znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych. IV.3.3. Generalny Dyrektor wykonał również zalecenia Sądu w zakresie odniesienia się do kwestii niewybrania wariantu IV i IVa (zob. s. 23-25 zaskarżonej decyzji). Organ - w ocenie Sądu rzetelnie i wnikliwie - wyjaśnił, że wszystkie warianty projektowanej drogi kolidują z rzekami [...] oraz ich dopływami, jak również licznymi ciekami bez nazwy, rowami odwadniającymi użytki rolne oraz strumieniami. Poszczególne rzeki oraz ich dopływy prowadzą wody klasy IV lub V, tj. niezadowalającej lub złej jakości. Wszystkie warianty przebiegają w pobliżu stawów zlokalizowanych na terenie gmin [...] oraz lokalnych oczek wodnych. W rejonie zweryfikowanych zbiorników wodnych została przeprowadzona wielokryterialna analiza czterech wariantów przebiegu przedsięwzięcia, której wyniki zostały zawarte w rozdziale 9 raportu o oddziaływaniu na środowisko. W ramach ww. analizy, jedno z kryteriów oceny wariantów stanowiły badania wpływu przedmiotowej inwestycji zarówno na wody powierzchniowe, jak i podziemne. Autorzy raportu o oddziaływaniu na środowisko wskazali, iż lokalizacja wariantów IV i IVa w miejscowości [...] koliduje ze zbiornikami wodnymi oraz naturalnymi źródłami wody, zaopatrującymi lokalne zbiorniki i oczka wodne, znajdującymi się w części obszaru chronionego gminy [...]. Przedstawione powyżej względy wpłynęły na negatywną ocenę wariantów IV i IVa w zakresie wpływu na wody powierzchniowe i podziemne. Jak wskazali autorzy opracowania, analiza dotycząca oddziaływania na warunki hydrologiczne została przeprowadzona dla całego przebiegu każdego z analizowanych wariantów, wobec czego negatywna ocena lokalizacji inwestycji w okolicach rzeki Jeziorki nie wynikała z fragmentarycznych badań w tym obszarze. Organ podał również, że z uwagi na możliwości techniczne nie jest możliwe dowolne wyznaczenie przebiegu poszczególnych wariantów. W przedmiotowej sprawie usytuowanie alternatywnych przebiegów drogi krajowej nr [...] było ściśle uzależnione od końcowego odcinka istniejącego przedsięwzięcia, który jest wspólny dla wszystkich analizowanych wariantów. W przypadku omawianych w niniejszej części decyzji wariantów IV i IVa, zmiana ich usytuowania polegająca na odsunięciu od ww. zbiorników wodnych w miejscowości [...], spowodowałaby konieczność dodatkowych licznych wyburzeń zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej. IV.3.4. Reasumując ten fragment uzasadnienia, zarzuty dotyczące naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 p.o.ś., podobnie jak związane z tymi zarzutami podstawy skargi dotyczące naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 oraz 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie są zasadne. Stosownie do tych przepisów (znajdujących w sprawie zastosowanie w świetle art. 153 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz.U. z 2013, poz. 1235 ze zm.), raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać między innymi: pkt 3) opis analizowanych wariantów, w tym wariantu: a) polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, b) najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru; pkt 5) uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na: a) ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d; Sąd stwierdza, że sporządzony w niniejszej sprawie raport zawiera wskazane wyżej wymogi, jest kompletny oraz w sposób rzetelny analizuje wskazane wyżej kwestie. W szczególności opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (tzw. wariant O w raporcie) oraz wariantów inwestycyjnych (tzw. wariant I, II, III, IV i IVa w raporcie) został szczegółowo przedstawiony w rozdziale 6 raportu oraz na załącznikach graficznych w postaci ortofotomap. Z kolei uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu zostało przedstawione w rozdziale 9 raportu. IV.3.5. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 138 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Organ był tutaj związany oceną prawną zawartą w wyroku z 8 stycznia 2013 r., w którym zwrócono uwagę na brak podstaw do nakładania obowiązków wskazanych w punktach 3.8 i 3.9 (dotyczących przeprowadzenia ponownej analizy stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego dwutlenkiem azotu oraz propagacji hałasu w środowisku). Trafnie organ przyjął, że w takim przypadku zachodziły podstawy do uchylenia w części decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania administracyjnego w tej części. Zdaniem Sądu sam fakt użycia spójnika "albo" nie przesądza o niemożliwości zawarcia w jednej decyzji rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Możliwość zastosowania takiego rozstrzygnięcia zdeterminowana jest okolicznościami danej sprawy, w tym przede wszystkim treścią kontrolowanej decyzji. W przypadku decyzji o skomplikowanej, wielopunktowej strukturze (a tak jest z reguły w przypadku pozytywnych decyzji środowiskowych), zachodzi niekiedy wręcz konieczność wydania odmiennych rozstrzygnięć co do poszczególnych punktów decyzji (por. np. wyrok NSA z 27 kwietnia 2006 r., I OSK 1317/05, CBOiS; wyrok NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OSK 827/14, CBOiS; J. Borkowski, [w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, wyd. 14, Legalis, teza 9 do art. 138). Uchodzi również uwadze skarżącego, że w teorii prawa wskazuje się trafnie, iż spójnik "albo" nie zawsze musi oznaczać alternatywę rozłączną (por. np. A.Tałasiewicz, M.Tałasiewicz, M. Potyrała, Klątwa koniunkcji, Państwo i Prawo 2014, z. 4, s. 55). W każdym razie odwołanie się do jednego ze sposobów rozumienia danego spójnika w logice formalnej nie zwalania od przeprowadzenia wnikliwej wykładni danej normy prawnej, w tym z zastosowaniem argumentów natury systemowej, celowościowej i funkcjonalnej. W przypadku art. 138 k.p.a. istotnym jest w szczególności, aby decyzja organu II instancji była jednoznaczna i nie rodziła wątpliwości, że sprawa administracyjna pozostaje niezałatwiona w jakimkolwiek fragmencie. Powoływane wyżej orzeczenia NSA oraz wypowiedź komentatora korespondują w pełni z tym postulatem, mającym zdaniem Sądu silne oparcie m. in. w zasadzie legalizmu (art. 6 k.p.a.) oraz zasadzie zaufania (art. 8 k.p.a.). IV.4. Wyżej wspominano, że skarga Stowarzyszenia Ekologicznego :[...]" została prawomocnie odrzucona. Ogólne zarzuty zaprezentowane podczas rozprawy przez pełnomocnika tego stowarzyszenia (uczestnika w niniejszym postępowaniu) nie podważają w jakikolwiek stopniu czy zakresie legalności zaskarżonej decyzji. W szczególności tego typu ogólnikowe zarzuty nie mogą podważyć oparcia się przez organ na danym raporcie odziaływania na środowisko. Sąd w całości podziela argumentację Generalnego Dyrektora dotyczącą bezzasadności odwołania Stowarzyszenia Ekologicznego [...] wywiedzionego od decyzji organu I instancji, a zawartą m. in. na s. [...] uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ w szczególności wskazał, że zarzuty dotyczące raportu są ogólne, a nadto bez znaczenia dla sprawy jest raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony dla innego przedsięwzięcia drogowego, tj. dla modernizacji i rozbudowy Trasy [...] w [...], w którym przedstawiono znacznie wyższe emisje zanieczyszczeń do powietrza i zasięgi ponadnormatywnego rozprzestrzeniania się tych zanieczyszczeń. Cechą determinującą różnice pomiędzy wskazanymi powyżej ciągami komunikacyjnymi, jest ich lokalizacja oraz system kierowania ruchem pojazdów. Usytuowanie drogi w obrębie aglomeracji miejskiej, obejmującej swym zasięgiem zarówno źródła punktowe, liniowe, jak i powierzchniowe emisji zanieczyszczeń atmosferycznych, ma istotne przełożenie na sposób oddziaływania tych inwestycji na stan powietrza atmosferycznego. Ponadto, w rozdziale 12 raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia szeroko odniesiono się do użytych metod prognozowania, sposobu wykorzystania danych oraz zastosowanych w obliczeniach założeń i rozwiązań. Punktem wyjścia do przeprowadzenia analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym wskutek realizacji przedmiotowej inwestycji była analiza i prognoza ruchu pojazdów samochodowych (rozdział 12.1. raportu). Na tej podstawie autorzy raportu przystąpili do przeprowadzenia obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, jak również do obliczeń związanych z emisją hałasu. Metodyka obliczeń została dokładnie przedstawiona w rozdziale 12.2.6 raportu, a otrzymane wyniki zostały zgromadzone w Załączniku nr 2 do raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zdaniem Sądu, treść decyzji organu I instancji potwierdza również, że Regionalny Dyrektor odniósł się w tej decyzji do złożonych przez strony w ramach udziału społeczeństwa uwag, bowiem rozpatrzył wówczas wnikliwie ich treść, jednak nie uznał argumentów w nich zawartych. Sąd podziela również argumentację organu, że planowana inwestycja, poza krótkim odcinkiem północnym zlokalizowanym na skraju granicy miasta, położona jest poza obrębem aglomeracji [...], stąd też nie istniała konieczność konfrontowania stanu powietrza atmosferycznego w całym mieście z planowaną budową południowego wylotu drogi krajowej nr [...] w kierunku [...]. Warto również odwołać się do trafnych ustaleń organu, że w decyzji środowiskowej wskazano na konieczność zastosowania środków minimalizujących w postaci ekranów akustycznych (pkt. 3.1. decyzji) oraz zieleni izolacyjnej, skutecznie ograniczających propagację zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego (pkt 2.26. decyzji). Podzielić należy ocenę organu, że realizacja planowanej inwestycji, poprzez przejęcie znacznej części obecnego ruchu, przede wszystkim z istniejącej drogi krajowej nr [...], będzie miała korzystny wpływ, zarówno na tereny przyległe do nowej inwestycji, tj. według wariantu określonego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również na tereny sąsiadujące z aktualnie obsługiwanym odcinkiem przedsięwzięcia. Rozładowanie natężenia ruchu pojazdów pomiędzy dwa ciągi komunikacyjne spowoduje zmniejszenie ogólnej ilości emitowanych zanieczyszczeń atmosferycznych. Odstąpienie od realizacji inwestycji będzie się wiązało ze wzrostem ruchu samochodowego, ostatecznie do granic możliwości przepustowych istniejącego układu drogowego, powodując w końcu jego paraliż. Dlatego też konieczne jest realizowanie nowych inwestycji drogowych, umożliwiających odciążenie istniejących dróg, a szczególnie takich, które już w chwili obecnej są przeciążone. Takim rozwiązaniem jest budowa południowego wylotu z [...] drogi krajowej nr [...] według nowego przebiegu, której podstawowym celem jest odciążenie istniejącego układu drogowego, obsługującego znaczną część potoku pojazdów z aglomeracji miejskiej. IV.5. Sąd nie stwierdził z urzędu innych wad zaskarżonej decyzji, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. W szczególności, w ocenie Sądu Generalny Dyrektor wykonał w sposób należyty wytyczne zawarte w wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r., czego wyrazem było m. in. uchylenie w części decyzji organu I instancji (co do punktów 2.2., 3.5., 3.7.) oraz w tej części orzeczenie co do istoty sprawy, a także uchylenie w części decyzji organu I instancji (co do punktów 3.8. i 3.9) i w tej części umorzenie postępowanie administracyjnego (z uwagi na niedopuszczalność nakładania obowiązków wskazanych w tych punktach decyzji). W zaskarżonej decyzji wyliniowano zatem uchybienie polegające na zbyt ogólnikowym określeniu inwestycji, albowiem w nowym punkcie 3.7. odwołano się do mapy i załączników graficznych. Ponadto, istotnie uszczegółowiono wymagania dotyczące koniecznych nasadzeń (nowy punkt 3.5). Następnie, w nowym punkcie 2.2. precyzyjnie pokreślono wymagania lokalizacyjne co do zaplecza budowy, bazy materiałowej oraz parkingu sprzętu i maszyn. Reasumując, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami wskazanymi w art. 145 p.p.s.a. IV.6. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło