I OSK 933/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-13
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Małgorzata Borowiec, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorcy jest wystarczające, jeśli nie wyjaśnia szczegółowo, dlaczego konkretne informacje posiadają wartość gospodarczą i jakie działania podjęto w celu zachowania ich poufności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów administracji. Uzasadnienia decyzji odmawiających udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorcy były wadliwe, ponieważ nie zawierały wystarczających wyjaśnień co do wartości gospodarczej żądanych informacji ani podjętych działań w celu zachowania ich poufności, co uniemożliwiało kontrolę sądową.Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umowy zawartej w wyniku przetargu, w tym dokumentacji związanej z jej wykonaniem. Organ odmówił udostępnienia części informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając ich uzasadnienia za wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Olga Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [..] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/15 w sprawie ze skargi [..] Sp. z o.o. Oddział w P. na decyzję [..] S.A. z siedzibą w W. z dnia [..] czerwca 2015 r. nr [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt: II SA/Wa 1365/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [..] Sp. z o. o. Oddział w Polsce na decyzję [..] S.A. z siedzibą w W. z dnia [..] czerwca 2015 r. nr [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [..] maja 2015 r. nr [..] oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
[..] Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. wnioskiem z dnia 4 września 2014 r. wystąpiła do [..] S.A. z siedzibą w W. o udzielenie informacji publicznej w zakresie: 1) umowy zawartej przez [..] S.A. z [..] Sp. z o.o. w wyniku przetargu nieograniczonego ramach projektu [..], 2) dokumentacji związanej z zawarciem i wykonaniem Umowy obejmującej: a) załączniki do Umowy, b) aneksy do Umowy, c) porozumienia dodatkowe związane z Umową, d) zapytanie ofertowe zamawiającego i ofertę wykonawcy, e) zlecenia dokonania szerszego bądź węższego zakresu prac, f) dokumentację wykonawczą do Umowy, g) harmonogram prac wskazujący zakres prac przewidzianych w Umowie aktualny na dzień udzielania informacji publicznej, h) dokumentację dotyczącą realizacji Umowy, w szczególności protokoły odbioru poszczególnych etapów prac sporządzone do dnia udzielenia informacji publicznej, i) korespondencję towarzyszącą lub związaną z wykonaniem Umowy prowadzoną pomiędzy zamawiającym a wykonawcą.
[..] S.A. z siedzibą w W. decyzją z dnia [..] maja 2015 r. [..] odmówiły udzielenia informacji publicznej w zakresie wymienionym w punktach 2c) – i).
W uzasadnieniu [..] S.A. podały, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2015 r., II SAB/Wa 965/14 zobowiązał Spółkę do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Sąd uznał żądane informacje za informację publiczną. [..] S.A. wskazały także, że pismem z dnia 18 września 2014 r. wnioskodawcy udostępniono treść umowy, w tym załączników i aneksów do niej (pkt 1 oraz 2 lit. a i b wniosku).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 2 zdanie 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zakres pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, wywodzi się z pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, zdefiniowanej w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie [..] żądane przez wnioskodawcę informacje takie jak harmonogram wykonanych prac, dokumentacja wykonawcza do umowy, zlecenia wykonania szerszego zakresu prac, dotyczące ściśle sposobu wykonania zamówienia stanowią element materialny tajemnicy przedsiębiorcy.
Gdy chodzi o element formalny wskazano na okoliczności dotyczące Spółki [..] Sp. z o.o. oraz [..] S.A. podnosząc, że analiza charakteru żądanych informacji przemawia za uznaniem, że dokumenty zawierające te informacje stanowią również tajemnicę przedsiębiorcy [..] S.A., a Spółka dokonała również niezbędnych działań, mających na celu zachowanie poufności tych informacji.
Zdaniem [..] S.A. żądane dane stanową tajemnicę przedsiębiorcy [..] S.A. zgodnie z Załącznikiem nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w [..] S.A." do pozycji [..] pt.: "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w [..] S.A.", jako know-how i inne informacje organizacyjne posiadające wartość gospodarczą dla Spółki. Wskazano, że sporządzając wspomniany wykaz Spółka wypełniła dyspozycję ww. przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zakresie podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji mających wartość gospodarczą dla [..] S.A. podejmując działania niezbędne w celu zachowania ich w poufności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [..] Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej w sytuacji, gdy ograniczenia określone w art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze cytowanej ustawy nie występują w sprawie; 2) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego nieprawidłową wykładnię skutkującą przyjęciem, że termin "tajemnica przedsiębiorcy" oznacza każdą informację oznaczoną przez podmiot, którego ona dotyczy jako tajemnica, oraz że podmiot, na którym ciąży obowiązek udzielenia informacji publicznej jest zwolniony z obowiązku badania merytorycznej zasadności zastrzeżenia określonych informacji jako tajemnicy przedsiębiorcy.
[..] S.A. z siedzibą w W. decyzją z dnia [..] czerwca 2015 r. [..] utrzymały w mocy własną decyzję z dnia [..] maja 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji [..] S.A. wskazały że podtrzymują w całości swoje dotychczasowe stanowisko. W szczególności potwierdzają wszystkie wskazane w decyzji wyjaśnienia w przedmiocie przyjętego przez Spółkę rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, a także elementów materialnego i formalnego składających się na tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka stanęła na stanowisku, że żądane przez wnioskodawcę dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy Spółki. Ponadto brak zgody na udostępnienie tych informacji ze strony [..] Sp. z o.o. uzasadnia dodatkowo wnioskowanie, że informacje te stanowić mogą również tajemnicę przedsiębiorcy spółki [..] Sp. z o.o.
Zdaniem [..] S.A. żądane informacje są informacjami posiadającymi szeroko pojętą wartość gospodarczą dla Spółki, a Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W ocenie [..] S.A. nie jest zasadne twierdzenie, że dokumenty związane z postępowaniem przetargowym i dotyczące realizacji zamówienia są bezwzględnie jawne i podlegają udostępnieniu na takich samych zasadach, jak umowy w sprawie zamówień publicznych. Ponadto, odmowa udostępnienia przez Spółkę wnioskowanych informacji nie jest oparta wyłącznie o brak zgody [..] Sp. z o.o. (omyłkowo wskazano K.) na ich udostępnienie. Podkreślono, że przed wydaniem decyzji, [..] S.A. dokonały konfrontacji żądanych informacji z Załącznikiem nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w [..] S.A." do pozycji [..] pt.: "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w [..] S.A.", jako know-how i inne informacje organizacyjne posiadające wartość gospodarczą dla Spółki, pod kątem stanowienia przez nie tajemnicy przedsiębiorcy w [..] S.A. Podano, że wnioskowane informacje mieszczą się w zakresie rodzajów informacji, które co do zasady stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w [..] S.A. w szczególności zaś zaliczyć je należy do szeroko pojętego know-how Spółki, tj. m.in. wiedzy technicznej i pozatechnicznej związanej z kolejnictwem.
Z kolei fakt sporządzenia przez Spółkę dokumentu, jakim jest wspomniana "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w [..] S.A.", oraz objęcie nim pracowników Spółki, wskazuje na podjęcie przez Spółkę działań, mających na celu zachowanie w poufności informacji, których rodzaje zostały w tym dokumencie wymienione, stosownie do treści zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Podkreślono też, że dokument ten, stanowiący element wewnętrznej procedury Spółki w zakresie obrotu informacjami, sporządzony został przez Spółkę w roku 2007, tj. jeszcze na długo przed zawarciem Umowy, z którą związane są inne wnioskowane informacje. Oznacza to, że Spółka przejawia wolę zachowania takich informacji jako niepoznawalnych dla osób trzecich.
Decyzja [..] SA z dnia [..] czerwca 2015 r. [..] stała się przedmiotem skargi [..] Sp. z o.o. Oddział w Polsce do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego i niewystarczającego uzasadnienia skarżonej decyzji, tj. bez podania oraz szczegółowego wyjaśnienia w odniesieniu do poszczególnych rodzajów żądanych dokumentów przyczyn, które przemawiały zdaniem [..] S.A. za uznaniem, że informacje w nich zawarte stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i skutkowały odmową udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2) art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ograniczenie prawa skarżącego do dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i odmowę udzielenia informacji publicznej w sytuacji, w której podstawy ograniczenia prawa dostępu do informacji określone w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy nie znajdowały zastosowania; 3) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, iż pojęcie "tajemnica przedsiębiorcy" oznacza każdą informację publiczną oznaczoną przez podmiot, którego ona dotyczy jako tajemnicę oraz, iż podmiot, na którym ciąży obowiązek udzielenia informacji publicznej jest zwolniony z obowiązku badania merytorycznej zasadności zastrzeżenia określonych informacji jako tajemnicy przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę [..] S.A. wniosły o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja [..] S.A. wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, tj. przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu powodującym, że decyzje te nie poddają się kontroli sądu administracyjnego w zakresie oceny, czy prawidłowe było przyjęcie przez [..] SA, że żądane informacje publiczne stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Uzasadnienia obu decyzji nie odpowiadają wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który ustanawia ograniczenie dostępu do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy i nie pozwalają stwierdzić, jakie fakty przemawiały w ocenie organu za zakwalifikowaniem żądanych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy.
Sąd I instancji wskazał, że ciężar wykazania przesłanek obligujących podmiot zobowiązany na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do wydania decyzji odmownej spoczywa właśnie na tym podmiocie, a wykazanie zaistnienia przesłanki ograniczającej dostęp do informacji publicznej nie może być jednak rozumiane jako ogólne wskazanie przez organ, że dana informacja stanowi właśnie np. tajemnicę przedsiębiorcy, albowiem podmiot ten przejawił wolę objęcia jej ochroną. Nie jest wystarczające powołanie w uzasadnieniu decyzji lakonicznych zwrotów, czy stwierdzeń, jak miało to miejsce w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach, iż dana informacja "stanowi tajemnicę przedsiębiorcy Spółki", "oczywiste jest, że żądane informacje są informacjami posiadającymi szeroko pojętą wartość gospodarczą dla Spółki". Sąd podkreślił, że w uzasadnieniach decyzji brak jest wyjaśnienia dlaczego żądane informacje (i czy każda z nich, i czy w pełnym zakresie) posiadają dla [..] S.A. bądź spółki [..] Sp. z o.o. wartość gospodarczą. Spółka [..] z o.o. nie twierdziła nadto w niniejszej sprawie, że te informacje mają dla niej wartość gospodarczą. Wskazano, że [..] S.A. w decyzji ogólnie stwierdziła, że żądane dokumenty należy zaliczyć do szeroko pojętego know-how Spółki, tj. m.in. wiedzy technicznej i pozatechnicznej związanej z kolejnictwem, nie poczyniono jednakże żadnych wskazań i wyjaśnień w tym zakresie w odniesieniu do którejkolwiek z żądanych informacji z punktu 2 lit. c-i wniosku. Adresat wniosku nie stwierdził nawet, że ujawnienie którejkolwiek z żądanych informacji mogłoby wywołać szkodę w działalności Spółki, bądź w działalności [..] Sp. z o.o. i nie wykazał na czym ta ewentualna szkoda miałaby polegać. W ocenie Sądu z zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w żaden sposób nie wynika, co w istocie przemawiało za uznaniem informacji żądanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku [..] Sp. z o.o. Oddział w Polsce za tajemnicę przedsiębiorcy.
Sąd I instancji zwrócił ponadto uwagę, że zarówno na podstawie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji nie da się – wbrew jednoznacznym twierdzeniom [..] S.A. zawartym w tym zakresie w decyzjach – stwierdzić, że organ istotnie podjął działania niezbędne w celu zachowania wszystkich informacji żądanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku w poufności. Nie przesądza o tym samo twierdzenie podmiotu zobowiązanego, iż dokonał konfrontacji żądanych informacji z Załącznikiem nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w [..] S.A." do pozycji [..] pt.: "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w [..] S.A." i na tej podstawie wywiódł, że żądane informacje mieszczą się w zakresie rodzajów informacji, które "co do zasady stanowią tajemnicę przedsiębiorcy [..] S.A.", a powołanym dokumentem objął pracowników Spółki. Powyższe nie oznacza bowiem, że istotnie w odniesieniu do każdej z żądanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku informacji podjęte zostały działania mające na celu zachowanie ich poufności, tym bardziej, że dokument, o którym mowa, jak sam podmiot zobowiązany wskazał, sporządzony został przez Spółkę w 2007 r., tj. jeszcze na długo przed zawarciem Umowy, z którą związane są wnioskowane w niniejszej sprawie informacje publiczne. Nie jest zatem – wbrew twierdzeniu Spółki – oczywiste, że podjęła ona działania zmierzające do zachowania informacji wnioskowanych w punkcie 2 lit. c-i wniosku w poufności. [..] S.A. nie wskazała nadto w decyzji, aby w jakimkolwiek dokumencie zawierającym żądane informacje zawarła zastrzeżenie, że informacje te winny być zachowane przez strony postępowania przetargowego w poufności. Istnienie Załącznika nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w [..] S.A." nie oznacza, że Spółka nie ma obowiązku każdoczesnego, szczegółowego badania, dlaczego daną informację publiczną uznaje za tajemnicę przedsiębiorcy. Samo wskazanie, bez pełnego odniesienia się do istoty żądanej informacji publicznej, że stanowi ona tajemnicę, bo mieści się w zakresie informacji wskazanych w Załączniku nr 1, nie może być uznane za należyte wykazanie, iż przesłanka ograniczająca dostęp do żądanych informacji publicznych została spełniona.
Sąd I instancji wskazał także, że wobec uchylenia obu decyzji z uwagi na naruszenie przepisu prawa procesowego, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie dokonywał oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodły [..] S.A. z siedzibą w W. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej polegające na błędnym przyjęciu, że uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć nie odpowiadają wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji, gdy Spółka właściwie wyjaśniła okoliczności, które legły u podstawy odmowy udostępnienia żądanych informacji (z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji oraz przytoczeniem przepisów prawa), w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, pomimo że jako nieuzasadniona winna zostać oddalona;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niewykazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na czym polegał istotny wpływ naruszonych przepisów na wynik sprawy, co uniemożliwia podjęcie polemiki z wyrokiem.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Spółka wskazała w uzasadnieniach obydwu decyzji na okoliczności, które sprawiają, że wnioskowane informacje zostały objęte ochroną przed ujawnieniem, tj. na techniczny i technologiczny charakter informacji, know-how, wartość gospodarczą, wyłączenie jawności na etapie postępowania przetargowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Specyfika niniejszej sprawy, w której strona skarżąca kwestionuje prawidłowość uzasadnienia zaskarżonego wyroku, którym zakwestionowano prawidłowość uzasadnienia decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji uzasadnia odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., czego strona skarżąca kasacyjnie upatruje w niewykazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na czym polegał istotny wpływ naruszonych przepisów na wynik sprawy, co uniemożliwia podjęcie polemiki z wyrokiem.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Podnieść też trzeba, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie, Sąd wskazał w czym upatruje naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że ogólnikowość stwierdzeń użytych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powoduje, że zarówno ona, jak i decyzja ją poprzedzająca nie poddają się kontroli sądu administracyjnego. Sąd wskazał, że w uzasadnieniach decyzji brak jest wyjaśnienia dlaczego żądane informacje (i czy każda z nich, i czy w pełnym zakresie) posiadają dla [..] S.A. bądź spółki [..] Polska Sp. z o.o. wartość gospodarczą. Ponadto twierdzeń organu o charakterze informacji nie odniesiono do poszczególnych elementów wniosku. W ocenie Sądu również sama deklaracja o dokonaniu konfrontacji żądanych informacji z Załącznikiem nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w [..] S.A." do pozycji [..] pt.: "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w [..] S.A." nie uzasadnia stanowiska, że żądane informacje mieszczą się w zakresie rodzajów informacji, które "co do zasady stanowią tajemnicę przedsiębiorcy [..] S.A.", przy czym istnienie Załącznika nr 1 "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w [..] S.A." z 2007 r. nie oznacza, że Spółka zwolniona jest z obowiązku każdoczesnego, szczegółowego badania w realiach konkretnej sprawy, dlaczego daną informację publiczną uznaje za tajemnicę przedsiębiorcy. Nie mógł zatem osiągnąć skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., za pomocą którego – co trzeba raz jeszcze podkreślić – nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, oceny tego stanu, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Należy podkreślić, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie, skoro z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, jakie motywy legły u podstaw zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Kwestia czy motywy te były trafną konsekwencją oceny stanu faktycznego sprawy i prawidłowej wykładni przepisów prawa zastosowanych w sprawie, nie podlega ocenie w ramach analizy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również – jak to miało miejsce w przypadku rozpatrywanej skargi kasacyjnej – w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. konieczne jest powiązanie go z zarzutem naruszenia konkretnie wskazanych przepisów postępowania sądowego lub administracyjnego, a zatem w przypadku, gdy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powiązano z zarzutem naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., który to zarzut okazał się nieuzasadniony, skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku ze względu na podniesiony w niej drugi zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Z analogicznych powodów nie mógł osiągnąć skutku pierwszy zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 782) – dalej u.d.i.p. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. ma podobny "techniczny" charakter jak przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., z tym że odnosi się do organu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Sąd I instancji naruszyłby powyższy przepis oddalając skargę w sytuacji, gdyby uzasadnienie decyzji nie zawierało elementów wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a., a uchybienie to czyniąc decyzję niekontrolowalną mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bądź uchylając decyzję mimo że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. umożliwiając skontrolowanie decyzji. W sytuacji, gdy w ocenie Sądu I instancji decyzja nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej jej uchylenie stanowiło prawidłowe zrealizowanie kompetencji Sądu określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z treści podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jak i z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w istocie strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji dokonanie niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że Spółka niewłaściwie wyjaśniła okoliczności, które legły u podstawy odmowy udostępnienia żądanych informacji. Idzie zatem nie tyle o elementy składowe uzasadniania decyzji, co o zawarte w niej merytoryczne stanowisko z punktu widzenia poddawania się przez nią kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd I instancji wskazał, że decyzja nie poddaje się kontroli w zakresie oceny, czy prawidłowe było przyjęcie przez [..] S.A., że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Chcąc zwalczać to stanowisko Sądu konieczne było zakwestionowanie poprawności dokonanej przez Sąd wykładni zwrotu "wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa" użytego w art. 107 § 3 k.p.a. w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 11 k.p.a. w stanie faktycznym niniejszej sprawy, czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.ps.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie mógł odnieść skutku.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, oddalił tę skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zwrot kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło