II SA/Gl 951/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. Starosta [...] powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Odrębnymi decyzjami z dnia [...] r. organ I instancji skierował skarżącego na egzamin kontrolny, sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kat. B prawa jazdy oraz badania psychologiczne. Decyzje te po rozpatrzeniu odwołania skarżącego zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na podstawie decyzji z dnia [...] r., zaś skargi na decyzje ostateczne oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawomocnymi wyrokami z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 913/15 i II SA/Gl 914/15. Z kolei decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541), orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że w dniu [...] r. Komenda Powiatowa Policji w Z. przekazała zatrzymane prawo jazdy, co obligowało do wydania decyzji na podstawie powołanej wyżej regulacji. W odwołaniu skarżący domagał się uchylenia decyzji z powodu nieuwzględnienia przez organ I instancji faktu odbycia w dniu [...] r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co spowodowało zmniejszenie liczby punktów karnych. Skarżący podał, że na dowód odbycia szkolenia przedłożył zaświadczenie WORD w S., zaś wówczas nie funkcjonowała jeszcze w obrocie prawnym decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem skarżącego, przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poza wyjątkiem dotyczącym kierowcy o stażu krótszym niż jeden rok, nie przewidują innych ograniczeń w zakresie uprawnienia kierowcy do zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co potwierdza przywołane przez niego orzecznictwo sądowoadministracyjne. Jednakże zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania nie uwzględniło, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania stwierdziło bowiem, że organy administracji nie są właściwe do weryfikacji danych, przedstawionych przez organy Policji jako powołane do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisujące odpowiednią liczbę punktów. Po uzyskaniu informacji Policji o przekroczeniu liczby 24 punktów, organ administracji zobligowany jest jedynie do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Jako dominujący w orzecznictwie Kolegium uznało też pogląd, wykluczający możliwość zmniejszenia liczby punktów karnych w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, a to z uwagi na cel takiego szkolenia. W skardze na decyzję ostateczną skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przez organy administracji art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozp. MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, a także art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, powołanej przez organy. Zdaniem skarżącego, błędnie Kolegium uznało, że nie może oceniać zgodności z prawem stanowiska kwestionującego możliwość odliczenia punktów w wyniku odbycia szkolenia, zaś delegacja z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, upoważnia właściwego ministra jedynie do określenia liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie kręgu osób, których odjęcie tej liczby nie dotyczy. Zatem rozp. wykonawcze zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej i reguluje materię, zastrzeżoną dla ustawy, na co wskazano w przywołanych w skardze wyrokach sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Z mocy art. 7 ust. 1 pkt 5 powołanej wyżej ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny..., Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Z kolei art. 130 ust. 1 - Prawa o ruchu drogowym, jednoznacznie wskazuje, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów i wpisuje do tej ewidencji. Wydane na podstawie delegacji z art. 130 ust. 4 rozp. MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), jednoznacznie przewiduje, że zarówno przypisywanie, jak i usuwanie oraz zmniejszanie liczby punktów w ewidencji należy do Komendanta Wojewódzkiego Policji jako organu prowadzącego ewidencję. Do tego organu przysyłane jest bowiem zaświadczenie o odbyciu szkolenia z art. 130 ust. 3 ustawy i ten organ Policji dokonuje zmniejszenia liczby punktów karnych (§ 8 ust. 2 i 4 rozp.). Jak już wyjaśnił tut. Sąd w wyrokach w sprawach II SA/Gl 913/15 i II SA/Gl 914/15, stosownie do § 8 ust. 6 tego rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Z dobrodziejstwa przewidzianego w cytowanym przepisie rozporządzenia mogą korzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia opisanego w art. 130 ust. 3 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która nie rodzi po ich stronie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (mniej niż 24). Jeżeli bowiem dopuszczalny limit punktów zostaje przekroczony, wówczas odbycie szkolenia uprawniającego do zmniejszenia liczby punktów po zajściu tego zdarzenia pozostaje bez wpływu na uzyskane punkty, co oznacza, że zaliczenie takiego szkolenia nie zwalnia z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Pogląd taki, który Sąd przy rozpoznaniu niniejszej sprawy w pełni aprobuje został wyrażony w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyrokach: z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1550/12, opubl. LEX nr 1333091; z 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 225/12 opubl. LEX nr 1164087; z 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 419/11, opubl. LEX 1136703; z 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 723/10, opubl. LEX nr 990279; z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10, opubl. LEX nr 745196 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż prawidłowo SKO przyjęło, że odbycie przez wnoszącego skargę szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym już po uzyskaniu przez niego 24 punktów jest nieskuteczne i nie powoduje zmniejszenia liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tym samym zarzut naruszenia art. 130 ust. 3 tej ustawy oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami nie zasługiwał na uwzględnienie. Na uwzględnienie nie zasługiwał także wynikający ze skargi zarzut naruszenia przepisu art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 130 ust. 4 - Prawa o ruchu drogowym i z § 8 ust. 6 rozporządzenia. W tej materii wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując, że ww. przepis rozporządzenia w rozważanym zakresie nie wykracza poza ramy delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Jakkolwiek bowiem przepis ten ingeruje w sferę praw i wolności jednostki, to ingerencja ta dokonana została już na gruncie ustawy. Chociaż zgodnie z jej art. 130 ust. 3 zd. pierwsze - Prawa o ruchu drogowym, obniżenie posiadanych punktów z tytułu naruszenia przepisów drogowych po odbyciu reedukacyjnego szkolenia jest prawem przysługującym kierowcy, to jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest od tego, czy suma punktów uzyskanych przed odbyciem szkolenia nie przekroczy 24. Ustawa nie przewiduje bowiem sytuacji, w której bez względu na ilość posiadanych przez kierowcę punktów można punkty te zredukować. Nie można zatem uznać, by przedmiotowy przepis rozporządzenia wykraczał poza delegację ustawową. Nie wprowadza on także żadnych odstępstw od zasad przewidzianych w ustawie. Kwestionowane w skardze unormowanie stanowi jedynie doprecyzowanie postanowień wynikających wprost z samej ustawy. Taki zabieg redakcyjny nie może przesądzać o niezgodności aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania (por. pogląd prezentowany w wyroku TK z 5 stycznia 1998 r., sygn. akt P 2/97, opubl. OTK 1998/1/1). Takie stanowisko co do zgodności kwestionowanego przepisu aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania, zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w orzeczeniach: z 23 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1504/13; z 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10; z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 oraz z 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje powyższe stanowisko. Dodatkowo dla poparcia poglądu przywołać należy wyrok NSA z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1808/13, LEX nr 1665690. Co więcej, istota sprawy sprowadza się do tezy, że Starosta, ani Kolegium jako organy właściwe do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w powołanym wyżej trybie, są związane danymi, wynikającymi z ewidencji kierowców, prowadzonej przez organ Policji. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 893/13, LEX nr 1355886; z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2697/12, LEX nr 1478762 i z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 134/13, LEX nr 1549649, kwestionowanie wpisów do ewidencji jako czynności materialnotechnicznej możliwe jest wyłącznie w odrębnym postępowaniu, którego stroną jest Komendant Wojewódzki Policji jako organ prowadzący ewidencję. Stąd też w ramach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, w której przedmiotem kontroli nie są działania organu policji, nie mogły odnieść skutku prawnego zarzuty naruszenia art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozp. Bez znaczenia jest tez zarzut przekroczenia delegacji z art. 130 ust. 4 pkt 4 - Prawa o ruchu drogowym, bowiem prawidłowo Kolegium uznało, że nie jest władne do kwestionowania zapisów w ewidencji kierowców i zmniejszenia liczby punktów karnych. Właściwość organu Policji do prowadzenia ewidencji kierowców wynika zaś jednoznacznie z art. 130 ust. 1 - Prawa o ruchu drogowym, zaś przepisem rangi ustawowej związane są organy administracji jak i sąd administracyjny (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Stąd też przywołane w skardze orzecznictwo nie mogło mieć znaczenia dla wyniku sprawy. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). ec