II OSK 1389/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-12

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Paweł Miładowski, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, składającej się z masztów i anten, stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czy też może być wykonana w trybie zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmująca budowę masztów i montaż anten, wykracza poza pojęcie instalacji urządzeń, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stacja bazowa nie jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, lecz stanowi odrębny obiekt budowlany.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku wielorodzinnego. Prezydent Miasta R. wniósł sprzeciw, uznając, że wymagane jest pozwolenie na budowę. Wojewoda Śląski utrzymał decyzję w mocy, wskazując na naruszenie ustaleń planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy i WSA, a także błędną kwalifikację prawną zgłoszenia robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego i zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 kwietnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] spółka z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1055/15 w sprawie ze skargi [...]spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz [...]spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę złotych 1487 (jeden tysiąc czterysta osiemdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 1055/15, oddalił skargę "[...]sp.z o.o." w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych. Wyrok wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 27 kwietnia 2015 r. Spółka z o.o. [...], zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych, polegających na instalacji urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej – infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu, składającej się z 3 masztów o wysokości 4,95 m wraz z antenami sektorowymi, antenami radioliniowymi i urządzeniami RRU, ustawionych na powierzchni dachu oraz urządzeń sterujących zainstalowanych na dachu na konstrukcjach wsporczych, na działce nr [...] w R. przy ul. [...]. Do zgłoszenia dołączono dokumentację techniczno-formalną oraz kwalifikację przedsięwzięcia, a także oświadczenie o dysponowaniu przedmiotową działką na cele budowlane. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Prezydent Miasta R. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej Prawo budowlane) wniósł sprzeciw do zgłoszenia. Organ pierwszej instancji uznał, że skoro zgłoszenie obejmuje m.in. montaż konstrukcji wsporczej (trzy maszty o wysokości 4,95 m) na istniejącym dachu budynku wielorodzinnego, zatem na wykonanie robót wymagane jest pozwolenie na budowę. Od decyzji powyższej odwołała się [...]Spółka z o.o. podnosząc szereg zarzutów, w tym między innymi zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie tego przepisu i błędne przyjęcie, że instalowanie urządzeń w tym antenowej konstrukcji wsporczej i instalacji radiokomunikacyjnej na istniejącym obiekcie budowlanym nie zostało objęte wyjątkiem przewidzianym w tych przepisach i co za tym idzie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] – po rozpoznaniu odwołania inwestora - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości. Organ odwoławczy stwierdził, że aczkolwiek zaskarżona decyzja obarczona jest wadami w postaci braku uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, to jednak w sprawie zachodziły przesłanki ustawowe do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż projektowana stacja bazowa narusza ustalenia planu miejscowego. Organ odwoławczy wskazał, że na terenie objętym inwestycją, obowiązuje plan miejscowy (uchwała Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] września 2009 r., Dz. Urz. Woj. Śl. Nr 208, poz. 3889). Inwestycja zlokalizowana jest na terenie o symbolu [...] – tereny zabudowy wielorodzinnej oraz usług, na którym dopuszczono realizację stacji bazowych na istniejących obiektach, zgodnie z § 7 pkt 11 planu, jednak § 6 ust. 6 uchwały stanowi, że na całym obszarze planu uciążliwość prowadzonych działalności nie może wykraczać poza granice własności, na której jest prowadzona. Z kolei zgodnie z § 5 pkt 9 uchwały, przez uciążliwe oddziaływanie należy rozumieć m.in. szkodliwe promieniowanie. Stąd też organ odwoławczy uznał, że z uwagi na zapis § 6 ust. 6 i § 5 pkt 9 planu nie jest możliwa realizacja przedmiotowej inwestycji, albowiem w świetle dołączonej do zgłoszenia kwalifikacji przedsięwzięcia, ponadnormatywne oddziaływanie szkodliwego promieniowania tej stacji – anten, wykracza poza granice działki inwestora. Organ drugiej instancji uznał, że sam fakt występowania promieniowania w przestrzeni niedostępnej dla ludzi ma co prawda znaczenie dla obowiązku przeprowadzenia postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, lecz nie ma znaczenia dla oceny zgodności z planem. W skardze do sądu administracyjnego [...] Spółka z o.o., domagała się uchylenia decyzji obydwu instancji, wskazując, że błędnie organ odwoławczy uznał, iż sam fakt ponadnormatywnego oddziaływania pola elektromagnetycznego jest równoznaczny z zaistnieniem uciążliwości dla terenów sąsiednich, bez szczegółowej łącznej analizy parametrów tego oddziaływania, występowania miejsc dostępnych dla ludności oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. WSA w Gliwicach orzekając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych, na co trafnie wskazał organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, aczkolwiek obarczonej wadami, zostało też należycie uzasadnione i nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania. Zaskarżona decyzja dotyczy tożsamej sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Korekta materialnoprawnej podstawy wniesienia sprzeciwu jest zatem dopuszczalna i w pełni uzasadniona. Wniesienie sprzeciwu nastąpiło na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd nie podzielił też zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 6, 7, 77 i 80 K.p.a. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie obejmował wyłącznie dokumentację przedłożoną przez skarżącą spółkę jako inwestora stacji bazowej telefonii komórkowej w R. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie zbędna była szczegółowa (łączna) analiza parametrów oddziaływania ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego, występowania miejsc dostępnych dla ludności oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, bowiem kwestie te nie mają znaczenia dla wyniku sprawy w świetle zapisów planu miejscowego, przywołanego przez organ odwoławczy. WSA w Gliwicach wskazał, że istota sprawy sprowadza się do analizy całości zapisów planu miejscowego i stwierdzenia, czy zakaz uciążliwego oddziaływania obejmuje także miejsca niedostępne dla ludzi. Prawidłowo uznał organ odwoławczy, że sama kwestia występowania promieniowania w przestrzeni niedostępnej dla ludzi, miałaby znaczenie jedynie dla kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem wymogów obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej. Jednak plan miejscowy zawiera własną definicję pojęcia "uciążliwość prowadzonej działalności", która nie nawiązuje do pojęcia miejsc dostępnych dla ludzi. Zatem bez znaczenia jest akcentowana przez skarżącą Spółkę okoliczność, że emitowane przez anteny stacji bazowej pola elektromagnetyczne będą przekraczać dopuszczalne parametry gęstości na wysokościach, które są niedostępne dla ludzi bez użycia specjalistycznego sprzętu. Funkcjonowanie stacji bazowych nie ma żadnego związku z medycznym wykorzystywaniem promieniowania. Występowanie różnych norm dopuszczalnych gęstości mocy pól elektromagnetycznych w różnych krajach nie ma znaczenia dla wykładni prawa miejscowego. Według Sądu pierwszej instancji, wbrew zarzutom skargi, wykładni planu miejscowego nie podważa też przepis art. 143 Kodeksu cywilnego. Własność rozciąga się także w przestrzeni nad gruntem, a w niniejszym postępowaniu nie chodzi o znaczne wysokości. WSA w Gliwicach stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Istota problemu sprowadza się do stwierdzenia, że plan miejscowy wprost dopuszcza lokalizację stacji bazowych na dachach budynków, lecz pod warunkiem, określonym w § 6 ust. 6 uchwały. Uchwała w przedmiocie planu miejscowego została też podjęta przed wejściem w życie ustawy z 2010 r. Stąd też skarżąca spółka może domagać się ochrony prawnej jedynie w odrębnym postępowaniu sądowym w drodze skargi na akt planu miejscowego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepis § 7 pkt 11 uchwały wprowadza warunek uzyskania pozytywnej opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w R. w zakresie lokalizacji stacji bazowych na istniejących obiektach budowlanych. Tymczasem do zgłoszenia robót budowlanych wymagana opinia nie została dołączona i na tym etapie postępowania brak jest już możliwości wyegzekwowania takiego dokumentu od inwestora. Brak pozytywnej opinii konserwatora zabytków oznacza zaś oczywistą sprzeczność planowanej inwestycji z planem miejscowym. Spółka z o.o. [...] wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Gliwicach. Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 151 P.p.s.a. poprzez zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2015 i. wnoszącą sprzeciw i nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla zrealizowania robót budowlanych, których skarga dotyczyła, naruszały normy art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, albowiem w sprawie nie wystąpiły przesłanki wniesienia sprzeciwu na tej podstawie prawnej, 2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym, którego dotyczyła kontrola Sądu I instancji wystąpiło szereg naruszeń przepisów postępowania m.in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., a także z uwagi na orzekanie przez organy obydwu instancji na odmiennych podstawach prawnych w zakresie sprzeciwu do zgłoszonych robót budowlanych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie, dlaczego zdaniem Sądu I instancji planowana przez Spółkę inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem, w tym niewyjaśnienie, dlaczego tenże Sąd zaliczył promieniowanie pola elektromagnetycznego, które będzie emitowane przez urządzenia telekomunikacyjne Spółki do kategorii "szkodliwego", 4. normy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie to jest nie nieprawidłowe spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organy administracji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę złożoną przez [...]; II. naruszenie przepisów prawa materialnego: 5. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do niewłaściwego zastosowanie norm § 5 ust pkt 9, § 6 ust. 6 oraz § 7 pkt 11 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R.zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. (w skrócie: "m.p.z.p.") w zw. z tabelą numer 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 roku nr. 192 poz. 1883 ze zm.) polegające na uznaniu, iż sam fakt potencjalnego występowania pól elektromagnetycznych o wartości gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m2 poza granicami działki nr [...] bez odniesienia się do kwestii czy te pola wystąpią w miejscach dostępnych dla ludności wystarczy do uznania niezgodności planowanej inwestycji z ww. zapisami planu miejscowego; 6. art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 106, poz. 675 ze zm., zwanej dalej "u.w.r.u.s.t.") poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji nie zastosowanie go jako reguły interpretacyjnej przy ustalaniu znaczenia m.p.z.p. w odniesieniu do inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej zamierzonej przez Spółkę. Wskazując na powyższe zarzuty [...] Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej podkreślono, że Prezydent Miasta R. jako podstawę prawną sprzeciwu wskazał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, bez wyjaśnienia dlaczego na zakres zgłoszonych robót winno uzyskać się pozwolenie na budowę. Organ drugiej instancji utrzymał mocy wniesiony sprzeciw, natomiast z uzasadnienia jego decyzji wynika, iż dokonał tego na innej podstawie prawnej, a mianowicie w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, przy czym w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów odwołania dotyczących wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżąca kasacyjnie wskazała, że Wojewoda Śląski dokonał błędnej wykładni zapisów planu miejscowego, przyjmując, że § 5 ust. pkt 9, § 6 ust. 6 oraz § 7 pkt 11 m.p.z.p. należy rozumieć w ten sposób, iż sam fakt potencjalnego występowania pól elektromagnetycznych o wartości gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m2 poza terenem działki, na której ma być zrealizowana inwestycja spółki, bez odniesienia się do kwestii, czy te pola wystąpią w miejscach dostępnych dla ludności, wystarczy do uznania niezgodności planowanej inwestycji z zapisami planu miejscowego. Zdaniem spółki, przepisy § 6 ust. 6 w zw. z § 5 pkt 19 planu miejscowego należy interpretować w ten sposób, iż do uznania niezgodności planowanej inwestycji z ww. zapisami planu miejscowego konieczny jest fakt potencjalnego występowania pól elektromagnetycznych o wartości gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m2 poza terenem działki inwestycyjnej, o ile te pola wystąpią w miejscach dostępnych dla ludności, gdyż tylko dla takich miejsc ustalono wyżej wspomnianą normę gęstości mocy pola elektromagnetycznego o wielkości 0,1 W/m2. W ocenie skarżącej kasacyjnie WSA w Gliwicach, w ślad z organem drugiej instancji, naruszył normę art. 46 ust. 1 u.w.r.u.s.t poprzez niekierowanie się nią jako obowiązującą regułą interpretacyjną przy ocenie zgodności inwestycji spółki z zapisami planu miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu sąd bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych przez stronę skarżącą kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że złożona skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem trafny okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania oznaczony w skardze kasacyjnej jako I.2. Zauważyć bowiem należy, iż organ odwoławczy – co przeoczył orzekający w sprawie Sąd I instancji – w ogóle nie odniósł się do stanowiska wyrażonego w sprzeciwie Prezydent Miasta R. jakoby realizacja wskazanej w zgłoszeniu inwestycji wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wyjaśnienie tej okoliczności mogło zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w sytuacji, gdy inwestor zgłasza organowi w trybie art. 30 Prawa budowlanego zamierzenie wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, to organ winien niewątpliwie wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, co pociągnie za sobą konieczność wystąpienia przez inwestora, który podtrzyma zamiar zrealizowania określonej inwestycji z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę, w którym to postępowaniu będą badane między innymi zagadnienia związane ze zgodnością projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podstawy prawnej orzeczenia organu I instancji, wprost zaskarżonej zarzutami odwołania, stanowił przy tym niewątpliwie naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), a także naruszał art. 107 § 3 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem organ II instancji pomimo utrzymania w mocy w całości – a więc także odnośnie wskazanej w niej podstawy prawnej rozstrzygnięcia – decyzji organu I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tejże podstawy prawnej, co do której nie wiadomo czy ją domyślnie zaaprobował, czy też zmienił. Powyższego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie zauważył także WSA w Gliwicach, przez co dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z wskazanymi wyżej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wpływ powyższego naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania na wynik sprawy musi być uznany za niewątpliwy i istotny. Zasadniczą kwestią występującą w sprawie jest bowiem właśnie pominięta w rozważaniach tak organu odwoławczego, jak i Sądu I instancji kwalifikacja przedmiotowego zamierzenia budowlanego z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego i związana z tą kwalifikacją kwestia wymogów prawnych co do realizacji tej inwestycji. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przedmiotem zgłoszenia było wykonanie inwestycji składającej się z 3 masztów o wysokości 4,95 m wraz z antenami sektorowymi, antenami radioliniowymi i urządzeniami RRU oraz urządzeń sterujących, ustawionych na konstrukcjach wsporczych na powierzchni dachu istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a więc zrealizowanie od podstaw i w całości nowej stacji bazowej telefonii komórkowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest zaś – podzielany także przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie – utrwalony pogląd, iż do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie może znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b tej samej ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2400/11; z dnia 26 listopada 2013r. sygn. akt II OSK 1480/12; z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt II OSK 956/13; z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt II OSK 790/13, z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1148/15, z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 613/17, z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. II OSK 527/17 – publikowane w zbiorze orzeczenia.nsa.gov.pl.) Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, natomiast zgodne z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 cyt. ustawy budowa (...) i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Jakkolwiek pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7) to ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 cyt. ustawy). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Zgłoszona przez [...] Sp. z o.o. przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie może być jednak uznana za urządzenie zainstalowane na budynku. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzenie budowlane to urządzenie łącznie posiadające następujące cechy: a) jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym; b) urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia warunku opisanego wyżej pod literą b) - celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może bowiem funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji. Co za tym idzie przedmiotowa stacja bazowa nie jest elementem wyposażenia budynku mieszkalnego, ani też nie jest urządzeniem związanym funkcjonalnie z takim budynkiem. Stanowi ona natomiast całkowicie odrębny od budynku obiekt budowlany składający się z urządzeń sterujących, antenowych konstrukcji wsporczych i samych anten. Tworzy więc w stosunku do budynku na którym ma być posadowiona samodzielną i odrębną całość techniczno-użytkową. Całość ta składa się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku. Oznacza to, że realizacja przedmiotowej stacji bazowej, która obejmuje budowę masztów i montaż na nich anten sektorowych oraz montaż urządzeń sterujących, zdecydowanie wykracza poza pojęcie instalacji o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego i co za tym idzie wraz odpowiednim okablowaniem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Przypomnieć bowiem należy, iż w obowiązującym Prawie budowlanym zasadą jest, że rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych może nastąpić po uprzednim uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, z czego wynika, iż wszelkie wyjątki od tej zasady nie mogą być wykładane rozszerzająco. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania samodzielnie uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem istota sprawy była dostatecznie wyjaśniona. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą Wojewody Śląskiego będzie rozpoznanie odwołania [...] Sp. z o.o. z uwzględnieniem poglądów prawnych wyrażonych w niniejszym orzeczeniu. Wobec treści rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego za przedwczesne uznać należy rozpatrywanie pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, albowiem wszystkie one sprowadzają się do zakwestionowania dokonanej przez Wojewodę Śląskiego i zaaprobowanej przez Sąd I instancji wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. i zbadania zgodności z tym planem planowanej inwestycji, która to okoliczność, wobec ustalenia, że objęte przedmiotowym zgłoszeniem zamierzenie inwestycyjne wymaga uzyskania pozwolenia na budowę będzie przedmiotem weryfikacji w postępowaniu w przedmiocie udzielania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego o ile odpowiedni wniosek zostanie przez skarżącą kasacyjnie Spółkę złożony. Orzeczenie o kosztach obejmujących postępowanie przed Sądem pierwszej instancji i Naczelnym Sądem Administracyjnym oparto na przepisie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., art. 205 § 2 i art. 200 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się opłata za czynności radcy, który sporządził skargę oraz skargę kasacyjną i występował przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 620 zł oraz zwrot kosztów z tytułu uiszczonych przez skarżącą wpisów od skargi kasacyjnej (250 zł) oraz od skargi (500 zł), a także zwrot kosztów opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku Sądu I instancji z uzasadnieniem (100 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło