I SA/Gd 3/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-02-24

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód z odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej, płatny w ratach, powstaje w momencie zawarcia umowy sprzedaży, czy też w momencie wymagalności poszczególnych rat?
Ratio decidendi
Przychód należny z odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej, płatny w ratach, powstaje w momencie wymagalności poszczególnych rat, a nie w momencie zawarcia umowy sprzedaży. "Przychód należny" oznacza przychód, którego wierzyciel może się domagać od dłużnika, co wiąże się z wymagalnością roszczenia zgodnie z prawem cywilnym.
Stan faktyczny
Skarżąca zbyła udziały w spółce z o.o. za kwotę 420.000,00 zł, płatną w ratach do 2016 roku. W zeznaniu podatkowym za 2013 rok wykazała cały przychód z tej transakcji. Następnie złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że przychód powinien być rozpoznany proporcjonalnie do wymagalności poszczególnych rat. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że przychód powstał w całości w momencie zbycia udziałów. Skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 19 listopada 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia 25 sierpnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz skarżącej kwotę 1.196 (jeden tysiąc sto dziewięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 19 listopada 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie przepisów art. 1, art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a), art. 19, art. 30b ust. 1 i ust. 6, art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.f.") oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania H. L. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia udziałów, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny: Pani H. L. na podstawie umowy z dnia 11 lipca 2013 roku zawartej ze Spółką z o.o. "A" - reprezentowaną przez Pana J. I. i Panią K. J. - zbyła posiadane dwa udziały w Sp. z o.o. "A" w celu ich umorzenia za wynagrodzeniem w kwocie 420.000,00 zł. Dnia 24 kwietnia 2014 r. Pani H. L. złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 (PIT-38), w którym wykazała dochód w kwocie 419.057,73 zł, w tym dochód z odpłatnego zbycia udziałów w Spółce w wysokości 419.000,00 zł stanowiący różnicę pomiędzy wykazanym w części F informacji PIT-8c - przychodem w kwocie 420.000,00 zł a kosztami uzyskania tego przychodu w wysokości 1.000,00 zł odpowiadającej nominalnej wartości zbytych udziałów. Dnia 13 kwietnia 2015 roku podatniczka złożyła korektę zeznania (PIT-38), w której wykazała dochód w kwocie 209.869,42 zł. Z wyjaśnień dołączonych do korekty wynika, że była skutkiem zmiany kwoty przychodów i kosztów z tytułu zbycia udziałów na podstawie wyroku WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 1429/14 z dnia 11 lutego 2015 roku uchylający interpretację indywidualną. Następnie dnia 25 czerwca 2015 roku strona złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia udziałów w spółce z o.o. "A" w kwocie 39.864,00 zł. Do wniosku podatniczka dołączyła korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 (PIT-38), w której wykazała dochód w kwocie 209.811,69 zł w tym jako przyczynę korekty podatniczka wskazała "błędnie wykazanie przychodu z tytułu odsetek dot. 2013 roku". Decyzją z dnia 25 sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "A" za rok 2013 w kwocie 39.864,00 zł. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik US stwierdził, że nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Podatniczka w złożonym dnia 24 kwietnia 2014 r. zeznaniu podatkowym (PIT-38) prawidłowo wykazała przychód z kapitałów pieniężnych w kwocie 420.000,00 zł, który powstał w dniu 11 lipca 2013 r., tj. w dniu przeniesienia prawa własności udziałów na nabywcę. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 19 listopada 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności przywołał przepisy art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. i wskazał, że na podstawie umowy z dnia 11 lipca 2013 r. zawartej ze Spółką z o. o. "A" skarżąca zbyła tej Spółce w trybie art. 199 k.s.h., celem umorzenia, dwa posiadane w Spółce udziały, a nabywca oświadczył, że udziały te we wskazanym celu nabywa (§ 4 pkt 1 umowy). Wynagrodzenie przysługujące posiadaczowi udziałów umorzonych, strony ustaliły na łączną kwotę 420.000,00 zł, która miała być wypłacona zbywcy z kwoty, która zgodnie z przepisami prawa może być przeznaczona do podziału między wspólników (§ 4 pkt 2 umowy). Według zapisów umowy zawartych w § 5 pkt 1 wynagrodzenie zostanie przez nabywcę wypłacone zbywcy w następujący sposób: a) kwota 210.000,00 zł w terminie do 15 lipca 2013 roku, b) kwota 105.000,00 zł w terminie do 15 lipca 2015 roku, c) kwota 105.000,00 zł w terminie do 15 lipca 2016 roku. Nabywca zobowiązał się, wraz z każdą częścią wynagrodzenia wskazaną w ust. 1 pkt b i c, wypłacić zbywcy odsetki w wysokości 7% w skali roku, liczone za okres od dnia zawarcia umowy do dnia zapłaty wskazanej wyżej części ceny. Zgodnie z umową nabywca jest uprawniony do wcześniejszej, jednorazowej spłaty części wynagrodzenia wskazanego w ust. 1 pkt b i c wraz z odsetkami, o których mowa powyżej do dnia wypłaty, i jak oświadczył zamierza to uczynić do dnia 31 grudnia 2013 r. Dyrektor wobec powyższego stwierdził, że przedmiotowa sprzedaż przez stronę udziałów w celu ich umorzenia podlega zakwalifikowaniu do źródła przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. i stanowi przychód z kapitałów pieniężnych. Kolejno organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) i art. 19 u.p.d.o.f. Organ wskazał, że z treści przepisu art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. wynika, że przychodem z odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej jest przychód należnych choćby nie został faktycznie otrzymany. Realizując zatem założenia wykładni prawa nakazującej poszukiwanie znaczenia interpretowanego terminu w powszechnym języku polskim, Dyrektor wskazał na rozumienie pojęcia "należny" według Słownika języka polskiego, który wskazuje znaczenie wyrazu "należny" - jako "przysługujący, należący się komuś lub czemuś". Tak więc "przychód należny" oznacza przychód przysługujący, który się należy i bez znaczenia pozostaje fakt, że nie został on realnie otrzymany. Przepis ten stwierdzając, że "za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach(...)" wyraźnie wskazuje, że chodzi o przychody przysługujące, należące się komuś, stanowiące wierzytelność, bez względu na to czy zostały one otrzymane czy też będą dopiero - w wyniku zawartych postanowień umowy - otrzymane w przyszłości. Dla momentu ustalenia przychodu bez znaczenia jest bowiem fakt - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - że cena zbycia ma zostać zapłacona w ratach, albowiem sposób zapłaty ceny może być dowolnie kształtowany przez strony umowy sprzedaży i nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego. Ten bowiem wypływa z dokonania przez podatnika zbycia akcji w określonej dacie za określoną cenę, zbyciem jest zaś data zawarcia umowy sprzedaży. W sytuacji kiedy umowa sprzedaży akcji jest zawarta pod warunkiem zawieszającym, ww. obowiązek powstaje w dacie spełnienia się tegoż warunku. Datą, w której powstaje przychód po stronie zbywcy akcji jest dzień, w którym nastąpiło przeniesienie prawa własności akcji na ich nabywcę, bez względu na to kiedy następuje płatność z powyższego tytułu. Organ odwoławczy stwierdził, że zapisy zawarte w umowie dotyczące terminów płatności nie mają wpływu na moment powstania przychodu z kapitałów pieniężnych. Sposób zapłaty ceny może być bowiem dowolnie kształtowany przez strony umowy sprzedaży i nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego. Ten wypływa z dokonania przez podatnika zbycia akcji i powstaje w dacie zawarcia umowy sprzedaży tj. - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - z dniem 11 lipca 2013 r., czyli w momencie przeniesienia własności przedmiotowych udziałów na nabywcę. Zatem przychód w kwocie 420.000,00 zł powstał po stronie sprzedającej w 2013 r. Reasumując Dyrektor uznał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji zasadnie odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia udziałów. W skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.of. oraz art. 120 i art. 121 O.p. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w całości podtrzymuje tezy podnoszone we wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz w odwołaniu. Zgodnie z treścią zawartej w dniu 11 lipca 2013 r. umowy ze spółką z o.o. "A" skarżąca uzyskała w 2013 r. przychód jedynie w wysokości 210.000,00 zł — tj. w kwocie należnej w tym roku. Z kolei wykazanie jako przychód pozostałych rat płatności miało charakter "przedwczesnego" rozpoznania przychodu. Według skarżącej warunkiem opodatkowania przychodu jest jego "należny" charakter. Element "należności" oznacza, że świadczenia nie podlegające spełnieniu w danym roku podatkowym nie stanowią przychodu. "Należny" charakter przychodu oznacza, że jeżeli dłużnik pozostaje w zwłoce w spełnieniu świadczenia - w istocie wierzyciel (podatnik) obowiązany jest już rozpoznać przychód. W przypadku jednak, gdy świadczenie ze swojej istoty nie podlega spełnieniu - nie powstaje przychód należny z tytułu zbycia udziałów. Celem art. 17 ust. 1 pkt. 6 u.p.d.o.f. jest zdjęcie z wierzyciela podatkowego ryzyka niewypłacalności dłużnika (nabywcy). Ryzyko to ponosi podatnik. Nie jest jednak rolą przepisu opodatkowanie nierzeczywistego dochodu, do którego (w wymiarze majątkowym) podatnik (sprzedawca) nie ma żadnych praw. Skarżąca wskazała, że w uprzednio sporządzanych pismach procesowych wielokrotnie powoływała się na linię orzecznictwa wskazującą, że z uzyskaniem przychodu należnego z tytułu zbycia udziałów (akcji) mamy do czynienia w roku wymagalności ceny sprzedaży (a nie w roku zbycia walorów kapitałowych). Tak orzekł m.in. NSA w wyroku z dnia 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2402/11. Powołała ponadto treść interpretacji podatkowej z dnia 9 kwietnia 2015 r. Skarżąca odniosła się do zacytowanego w skarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 200 7r. (SK 39/06), wskazując, że orzeczenie to dotyczy art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który to ustanawia szczególną zasadę ustalania podstawy opodatkowania i momentu uzyskania przychodu. Jest nią wartość wyrażona w umowie. Samo określenie w umowie zbycia nieruchomości jej wartości tworzy przychód podatkowy. Według skarżącej "odpowiednie" stosowanie art. 19 ustawy dla potrzeb stosowania art. 17 dotyczy jedynie możliwości szacowania przychodu. Moment uzyskania przychodu określa jednak wyłącznie art. 17 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy. Następnie skarżąca wskazała, że Dyrektor Izby Skarbowej w skarżonej decyzji powołał się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2008 r. (I SA/Bk 570/07), który dotyczy dochodów z działalności gospodarczej podatnika będącego osobą prawną. W ocenie skarżącej świadczy to o tym, że w orzecznictwie nadal zachowana jest jednolita linia interpretacyjna zgodna z jej poglądem. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca przywołała treść wyroku WSA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 512/15 oraz wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 3092/12. Końcowo skarżąca wniosła o zastosowanie się przez organy podatkowe do wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1429/14, który zapadł w sprawie skarżącej. Według niej wyrok ten pomimo zaskarżenia jest występującym w obrocie prawnym orzeczeniem Sądu, które nie powinno być pominięte przez organy podatkowe. Z kolei w zakresie powołanego przez organ odwoławczy wyroku NSA z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1550/12 skarżąca wskazała, że orzeczenie to dotyczy innej kwestii - stosowania zasady braku orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 ustawy p.p.s.a.) odnośnie skarg dotyczących interpretacji. Skarżąca zgadza się, że przepisy Ordynacji podatkowej nadają interpretacjom przede wszystkim walor ochrony podatnika, a nie instrukcji dla organu. Jednak zgodnie z konstytucyjną zasadą Państwa Prawa organ podatkowy obowiązany jest uwzględniać nadrzędny charakter orzeczeń sądowych. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie WSA w Gdańsku z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1429/14 wywołuje kluczowy skutek dla decyzji, której dotyczy niniejsza skarga. W konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny ze wskazanym wyrokiem WSA w Gdańsku narusza art. 120 i art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), a także art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wobec powyższego, kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przy tym przez granice danej sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów trafnie organ podatkowy zakwalifikował do źródła określonego w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Co do tej kwestii nie ma sporu między stronami. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast ustalenie momentu uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się za należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia m.in. udziałów w spółkach mających osobowość prawną. Rozbieżność stanowisk stron sprowadza się do rozumienia pojęcia "przychody należne", jakim posłużył się ustawodawca w cytowanym przepisie. Skarżąca twierdzi, że przychody należne, to inaczej przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego. Zdaniem organów podatkowych natomiast, przychody należne to przychody przysługujące podatnikowi, bez względu na datę ich wymagalności, a zatem również bez względu na określone przez strony umowy, terminy płatności należności. Sporne pojęcie ma istotne znaczenie dla określenia momentu powstania przychodu z tytułu zbycia udziałów, a w rezultacie wpływa także na moment powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym. Z uwagi na fakt, że na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brak definicji legalnej przychodu należnego, przyjęty w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że dla prawidłowej wykładni tego pojęcia należy odwołać się do innych gałęzi prawa, w tym przypadku prawa cywilnego, podziela również Sąd rozpoznający niniejszą skargę. W sytuacji, gdy mamy do czynienia ze świadczeniem wynikającym z umowy cywilnoprawnej, możliwość domagania się spełnienia świadczenia wiąże się z jego wymagalnością. W ujęciu cywilistycznym roszczenie wymagalne to takie, którego spełnienia przez dłużnika wierzyciel może się domagać. Roszczenie staje się wymagalne z chwilą nadejścia terminu, w jakim świadczenie ma być spełnione (art. 455 k.c.). "Przychód należny" powstaje zatem w dacie, kiedy określona kwota przysługującego podatnikowi świadczenia pieniężnego staje się wymagalna i może on domagać się jej zapłaty. Podatnik dokonując planowanego zbycia udziałów w okolicznościach takich, jak w niniejszej sprawie, uzyska przychód z tego tytułu odpowiednio w datach wymagalności (z upływem terminu płatności) poszczególnych części przysługującej mu ceny. Wtedy też powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazać należy, że strony umów cywilnoprawnych co do zasady mogą swobodnie ustalać terminy spełnienia świadczeń. Nie oznacza to bynajmniej niedopuszczalnej ingerencji w powstanie obowiązku podatkowego. Stanowisko, że kwoty należne należy utożsamiać z wymagalnymi świadczeniami potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II FSK 549/08 wyrażając pogląd: "do przychodów z kapitałów pieniężnych zalicza się tylko takie wierzytelności, które w danym momencie podatnikowi należą się, czyli są wymagalne, przy czym nie ma znaczenia, czy podatnik już faktycznie uzyskał świadczenie wynikające z takiej wierzytelności, czy też jeszcze nie". Istotnym warunkiem dla zaliczenia takiego przychodu do przychodów należnych jest zatem powstanie po stronie wierzyciela prawnej możliwości żądania spełnienia świadczenia przez kontrahenta, co znajduje wyraz w obowiązku świadczenia przez kontrahenta. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt II FSK 1028/06, z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1375/05 oraz w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 671/07, WSA w Warszawie z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 962/08 oraz WSA w Kielcach z dnia 11 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 131/10. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, uznać należało, że "przychodem należnym", o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest wymagalna kwota należności przysługująca podatnikowi z tytułu zbycia akcji, przy czym - co wynika wprost z treści tego przepisu - bez znaczenia jest okoliczność, czy podatnik przychód ten faktycznie otrzymał. Innymi słowy przychód powstaje, kiedy podatnik może się domagać, aby stanowiąca go kwota została mu wypłacona. W celu ustalenia, kiedy podatnik uzyskał przychód istotna jest więc data, w której wynikający z umowy obowiązek spełnienia świadczenia (dokonania zapłaty) powinien nastąpić. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dostarcza podstaw, aby za moment powstania przychodu należnego uznać, jak to uczyniły organy podatkowe, dzień w którym nastąpi przeniesienie prawa własności udziałów, w niniejszej sprawie miałby to być dzień zawarcia umowy. Uzyskanie przychodu przez skarżącą bezpośrednio łączyć bowiem należy ze świadczeniem nabywcy, a nie jej własnym (przeniesienie własności udziałów). Skarżąca zawierając umowę miała prawo oczekiwać, że druga strona spełni swoje świadczenie w umówionych terminach, ale domagać się tego skutecznie mogłaby dopiero po ich bezskutecznym upływie. Oznacza to, że skarżąca dokonując zbycia udziałów w okolicznościach rozpatrywanej sprawy uzyska przychód z tego tytułu odpowiednio w datach wymagalności (z upływem terminów płatności) poszczególnych części przysługującej jej ceny lub w datach wcześniejszych jeżeli zapłata nastąpi przed ich upływem. Wtedy też powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Reasumując stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko skarżącej przedstawione w skardze, wiążące "przychód należny" w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z wymagalnością wierzytelności, z której to przychód ten wynika. W związku z powyższym organy podatkowe obu instancji rozpoznając sprawę, dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 1 plkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., a w konsekwencji błędnie ustaliły moment powstania przychodu w odniesieniu do tych części wynagrodzenia za sprzedane udziały w Spółce z o.o. "A", które zgodnie z umową zawartą w dniu 11 lipca 2013 r. miały być wypłacone w terminie do 15 lipca 2015 i do 15 lipca 2016 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy podatkowe uwzględnią stanowisko Sądu i przyjmą, że przychód należny z tytułu sprzedaży udziałów w części, w której roszczenie o zapłatę stanie się wymagalne w 2015 i 2016 roku, nie powstał w roku 2013 r. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 zasądzając na rzecz skarżącej równowartość uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło