II SA/Bk 758/15

WyrokWSA w Białymstoku2016-02-25

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana warunków umowy o pracę, skutkująca obniżeniem wynagrodzenia, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która powinna być uwzględniona przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana warunków umowy o pracę, skutkująca obniżeniem wynagrodzenia, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu art. 2 pkt 17 lit. c) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W związku z tym organy powinny uwzględnić tę okoliczność przy ustalaniu dochodu rodziny i ponownym rozpatrzeniu wniosku o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Błędna wykładnia pojęcia "utraty dochodu" przez organy obu instancji stanowiła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. P. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zmiana warunków umowy o pracę nie stanowi utraty dochodu, a dochód rodziny skarżącej przekracza dopuszczalny próg. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację pojęcia "utraty dochodu".
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z [...].09.2015 r. nr [...]. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. A. P. - dalej powoływana jako: "skarżąca", wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki – L. P. Organ I instancji, decyzją z dnia [...] września 2015r. nr [...], odmówił ww. przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Od decyzji tej odwołała się A. P., wnosząc o jej zmianę i przyznanie wnioskowanego świadczenia od dnia 1 października 2015 r. Powyższe uzasadniła tym, że do dochodu nie powinny być wliczane alimenty na córkę w kwocie 500 zł miesięcznie, których nie otrzymała od dłużnika alimentacyjnego. Ponadto jej dochód powinien być potraktowany jako dochód utracony, ponieważ z dniem 1 czerwca 2015 r. zmieniły się warunki umowy, zatrudnienia i wynagrodzenia. Do odwołania skarżąca dołączyła "Zmianę warunków umowy" i zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia za VI-VIII 2015 r. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. Kolegium wyjaśniło, że jedną z przesłanek, wymaganych przy przyznaniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest spełnienie warunku dochodowego. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 859 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą", świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Na potrzeby przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dochodem jest dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) i dochód członka rodziny - także w rozumieniu ww. ustawy, gdyż tak stanowią przepisy art. 2 pkt 4 i pkt 5 ustawy. Z kolei pkt 5a stanowi, że za dochód członka rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3 - 4a, tj. nieuwzględniania dochodu utraconego, a w przypadku uzyskania dochodu, powiększania dochodu członka rodziny o uzyskany dochód. W okresie świadczeniowym od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2016 r. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na podstawie dochodu rodziny z 2014 r. Z zaświadczenia organu skarbowego wynika, że wnioskodawczyni w 2014 r. osiągnęła dochód w wysokości 18.239,76 zł (dochód 24.018,76 zł - należny podatek 334.00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne 3.476,01 zł i składki na ubezpieczenie zdrowotne 1.968.99 zł), co daje przeciętny miesięczny dochód w wysokości 1.519,98 zł. Kolegium, oceniając załączone do odwołania dowody dotyczące zmiany warunków zatrudnienia, stwierdziło, że okoliczność ta nie spowodowała utraty dochodu o jakiej mowa w art. 2 pkt 17 lit. c) ustawy. Stosownie do tego przepisu utratą dochodu jest utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Odwołująca jest zatrudniona w Stowarzyszeniu T. od dnia [...] lipca 2001 r., a jedynie zostały wprowadzone od dnia 1 czerwca 2015 r. nowe warunki zatrudnienia. Z tą okolicznością nie wiąże się więc utrata dochodu. Przeliczając miesięczny dochód w powyższej kwocie na członków dwuosobowej rodziny, dochód wyniósł 759,99 zł i tym samym przekracza kwotę (725,00 zł) uprawniającą do uzyskania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Przy ustaleniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie uwzględniono natomiast kwoty 6.000 zł alimentów "wg wyroku", zgłoszonych przez wnioskodawczynię w oświadczeniu z dnia [...] września 2015 r. Wskazana bowiem w odwołaniu okoliczność, że w 2014 r. skarżąca nie otrzymała alimentów od dłużnika alimentów powoduje zdaniem Kolegium, że uległa zmianie wysokość dochodu z 1.009,99 zł do 759,99 zł. Jednak pomimo tego faktu, dochód w wysokości wyliczonej przez Kolegium nie uprawnia do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Nie godząc się z powyższym stanowiskiem, A. P. wywiodła skargą na decyzję Kolegium do tutejszego Sądu, której zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. : art. 7 w zw. z art. 77 i art. 136 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego, art. 8 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i art. 138 §t 1 i 2 i § 2 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji mimo istnienia przesłanek do jej uchylenia i ewentualnie do zmiany, i orzeczenia przez Kolegium co do istoty sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżąca podniosła, że Kolegium w postępowaniu odwoławczym utrzymując w mocy decyzję organu I instancji uwzględniło jedynie fakt bezskuteczności egzekucji i nie wliczyło do dochodów alimentów zasądzonych wyrokiem. Natomiast nie uwzględniło zmiany warunków umowy o pracę, w szczególności zmiany wynagrodzenia i nie odniosło się do utraty dochodu związanego z tą okolicznością. Zdaniem skarżącej zaistniała utrata dochodu z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Nigdzie w przepisach nie ma ustawowej definicji "utraty dochodu" i nie rozumie dlaczego organy obu instancji nie uwzględniły zmiany warunków umowy o pracę jako utraty dochodu, w sytuacji gdy zmieniło się jej stanowisko pracy i w związku z tym wynagrodzenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ zauważył, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało oparte na przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U z 2015 r., poz. 859 ze zm.), a nie na przepisach ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 pkt 4 i pkt 5 ustawy za dochód i dochód rodziny uważa się dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Z kolei punkt 5a ww. artykułu stanowi, że za dochód członka rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust 3 - 4a, tj. nieuwzględniana dochodu utraconego, a w przypadku uzyskania dochodu, powiększania dochodu członka rodziny o uzyskany dochód. Kolegium, do ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia, przyjęło dochód z 2014 r., ponieważ nie doszło do utraty dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 17 lit. a), b), c), d), e), f) ustawy. W przepisie tym ustawodawca określił zdarzenia, powodujące utratę dochodu. Do żadnego z tych zdarzeń nie kwalifikuje się wskazana przez skarżącą okoliczność zmiany warunków zatrudnienia, powodująca zmniejszenie wynagrodzenia. Skarżąca od 2001 r. jest zatrudniona u tego samego pracodawcy, który od 1 czerwca 2015 r. wprowadził nowe warunki zatrudnienia, co pokazuje zaświadczenie pracodawcy z dnia 9 września 2015 r. Pracodawca zmienił warunki umowy o pracę zawartej 30 czerwca 2003 r. (zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2015 r.). Nowe warunki zatrudnienia nie są tożsame z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 17 lit. c ustawy), więc prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego należało ustalić na podstawie dochodu osiągniętego w 2014 r. Skarżąca ma nawiązany stosunek prawny w formie umowy o pracę, który istnieje nieprzerwanie. To oznacza, że nie utraciła zatrudnienia. Zmiana warunków umowy o pracę potwierdza ciągłość nawiązanego stosunku prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w B. z dnia [...] października 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na wstępie wyjaśnić należy, ze warunki nabywania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz.859 ze zm., dalej powoływana jako: "ustawa"). Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W związku z tym, że spór w sprawie niniejszej dotyczył prawidłowości ustalenia dochodu rodziny skarżącej, dla legalności zaskarżonej decyzji podstawowe znaczenie ma rozumienie pojęcia "dochód" "dochód rodziny" oraz "dochód członka rodziny", a także pojęć "utraty dochodu" i "uzyskania dochodu". W zakresie znaczenia "dochodu" i "dochodu rodziny" przedmiotowa ustawa w art. 2 pkt 4 i 5 odwołuje się do ich znaczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). "Dochodem" jest więc po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych). W myśl zaś art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochód rodziny" oznacza sumę dochód członków rodziny. W sposób samodzielny, aczkolwiek analogiczny do ustawy o świadczeniach rodzinnych, przedmiotowa ustawa definiuje dochód członka rodziny oraz określa sposób ustalania tego dochodu. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5a ustawy (analogicznie art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych) "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a ustawy. Stosownie zaś do art. 9 ust. 3 – 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 3); w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4); w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4a). Analiza powyżej przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że ustalając wysokość dochodu rodziny dla oceny przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustawodawca przewidział określone zmiany w sytuacji dochodowej wnioskodawców, polegające na aktualnym zwiększeniu lub zmniejszeniu tego dochodu w porównaniu z dochodem stanowiącym podstawę do obliczeń. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że w konkretnym przypadku w zasadzie ustalenia faktyczne dotyczące źródeł i wysokości dochodu skarżącej z 2014 r. są bezsporne. Strona skarżąca zakwestionowała jednak stanowisko organów co do wypełnienia przesłanki "utraty dochodu", a w konsekwencji ustalenia dochodu 2-osobowej rodziny skarżącej. Utrata dochodu w jej ocenie związana jest bowiem z tym, że od dnia 1 czerwca 2015 r. zmieniono jej warunki umowy zatrudnienia, a w szczególności wynagrodzenia. Począwszy od dnia 1 czerwca 2015 r. skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w niższej wysokości. Pojęcie "utraty dochodu" zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 2 pkt 17 ustawy. W przepisie tym ustawodawca w sposób enumeratywny (wyłączny) wskazał przypadki, które w świetle ustawy stanowią utratę dochodu, co w konsekwencji daje podstawę do pomniejszenia o tę kwotę dochodu branego pod uwagę przy ocenie prawa do świadczenia. Jednym z wymienionych w art. 2 pkt 17 ustawy przypadków jest utrata dochodu spowodowana "utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (lit. c). W ocenie Sądu z wykładni przywołanego przepisu nie można jednakże wywieść, jak chcą tego organu obu instancji, że utrata dochodu ma się odnosić wyłącznie do przypadków całkowitej utraty dochodów pochodzących ze stosunków pracy lub innej pracy zarobkowej a przeciwnie należy wypowiedzieć się za szerokim rozumieniem pojęcia utraty dochodu. Wobec tego za utratę dochodu trzeba uznać również utratę dochodu w jego dotychczasowej wysokości, spowodowanej chociażby – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - zmianą warunków pracy. Podobnie w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 175/13, Sąd ten stwierdził, że skoro ustawodawca w art. 2 pkt 17 ww. ustawy definiuje, że pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to to ostatnie pojęcie obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeżeli do tego doszło w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Również za takim rozumieniem omawianych pojęć opowiedział się WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 19/15, wskazując, że "definicje "utraty dochodu" i "uzyskania dochodu", zawarte w art. 2 pkt 17 i 18 ustawy należy interpretować przez pryzmat przysporzenia czy też jego braku. "Uzyskanie dochodu" w myśl art. 2 pkt 18 ustawy to uzyskanie dochodu spowodowane m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - co oznacza, że "uzyskanie dochodu" wiąże się nie tylko z pozostawaniem w zatrudnieniu, ale też i z otrzymywaniem wynagrodzenia." Taki zabieg interpretacyjny jest niewątpliwie zgodny z prokonstytucyjnym kierunkiem wykładni omawianego przepisu, bowiem Konstytucja RP w art. 71 ust. 1 stanowi, że Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Warto wskazać na to, że w odniesieniu do zmiany wynagrodzenia na niższe tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 759/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 194/13, a orzeczenia te dotyczyły analogicznie brzmiącego przepisu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - orzeczenia dostępne jw.). Jednocześnie Sąd w składzie obecnym zauważa, że nie podziela tego kierunku wykładni, prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym podkreśla się, że z utratą dochodu spotykamy się jedynie wówczas, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku prawnego, na podstawie którego dany dochód osobie czy rodzinie przysługiwał (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1047/11, Lex nr 1069572 i wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 17/11, Lex nr 784502 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 85/09, LEX nr 580312). W opinii Sądu w przypadku skarżącej nastąpiła utrata dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 17 lit. c) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. O ile zatem miała miejsce w tym wypadku kontynuacja zatrudnienia, to jednak na skutek zmiany warunków umowy zatrudnienia i wynagrodzenia dokonanej przez pracodawcę w dniu 1 czerwca 2015 r., po tej dacie skarżąca uzyskiwała już niższe wynagrodzenie, w konsekwencji czego nastąpiła utrata dochodu. W tym miejscu przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1324/07 (Lex nr 413609), gdzie Sąd wypowiadając się w identycznej kwestii, jednakże na tle przepisów o świadczeniach rodzinnych przyjął, że celem ustawy o świadczeniach rodzinnych jest finansowe wsparcie rodzin uzyskujących dochody w określonej wysokości, a nie wyłącznie osób, które nie uzyskują żadnych dochodów. Wobec tego brak jest podstaw, aby utratę zatrudnienia utożsamiać z całkowitą utratą dochodów. Osoba, która utraciła jedno ze źródeł dochodu wskutek rozwiązania umowy o pracę i nadal wykonuje pracę dotychczas równolegle świadczoną w ramach jednego ze stosunków prawnych, określonych w pkt 22 art. 3 ustawy, jest osobą, która utraciła zatrudnienie. Wymaganie całkowitej utraty dochodów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prowadziłoby do sytuacji, że art. 5 ust. 4 ustawy miałby zastosowanie wyłącznie do osób, które stały się bezrobotne. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko to znajduje w pełni zastosowanie do sytuacji skarżącej, która utracił dochód na skutek wypowiedzenia zmieniającego. Nieuwzględnienie przez organy przedstawionych okoliczności jako "utraty dochodu" i zaniechanie dokonania w związku z tym korekty dochodu rodziny skarżącej za 2014 r., stanowi naruszenie art. 2 pkt 17 lit. c) w zw. z art. 9 ust. 3 ustawy. Organy w kontrolowanej sprawie dokonały wadliwej wykładni pojęcia utrata dochodu, jak również nie rozważyły sytuacji pod kątem uzyskania przez skarżącą dochodu od 1 czerwca 2015 r. w niższej wysokości (pod kątem przesłanki z art. 9 ust. 3 ustawy). W konsekwencji organy stwierdziły przekroczenie kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie i odmówiły przyznania świadczeń rodzinnych wskazanych we wniosku skarżącego. Z uwagi na już wcześniej objaśnione naruszenie przepisów prawa materialnego, które niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania (rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej), uznać należało za celowe uchylenie decyzji organów obu instancji. Błędna interpretacja prawa materialnego, związana z niezastosowaniem instytucji utraty dochodu, znalazła zaś swoje odzwierciedlenie w wadliwym ustaleniu stanu faktycznego w tym wycinku, który dotyczy ustalenia faktycznego dochodu na osobę w rodzinie, co stanowi również naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., które nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, przy tym w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Podzielić natomiast należy stanowisko Kolegium, że przy ustaleniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie należało uwzględniać kwoty alimentów "wg wyroku", zgłoszonych przez wnioskodawczynię w oświadczeniu z dnia [...] września 2015 r. Powyższy pogląd nie budzi wątpliwości i jest zgodny z ugruntowana już linią orzeczniczą, wedle której "to wysokość otrzymanych faktycznie alimentów winna zostać uwzględniona przez organy przy wyliczaniu wysokości dochodów rodziny za dany rok, a nie kwota alimentów wynikająca z wyroku ustalającego ich wysokość" – wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt IV Sa/Po 914/13. Ponownie prowadząc postępowanie, organ uwzględni, stosownie do wymogów art. 153 p.p.s.a. poglądy prawne i wskazania przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ ustali wysokość dochodu w rodzinie przy uwzględnieniu instytucji utraty i uzyskania dochodu, a następnie rozstrzygnie co do spełnienia przesłanek do przyznania świadczeń objętych wnioskiem skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło