II OZ 743/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 156/16 odrzucające skargi H. C. i W. C. w sprawie ze skarg H. C., W. C., Skarbu Państwa – Starosty O. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargi H. C. i W. C. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu 8 marca 2016 r., zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 15 marca 2016 r., a wpis został uiszczony przez H. C. w dniu 16 marca 2016 r. Tak więc z uwagi na uiszczenie wpisu od skargi po upływie zakreślonego terminu Sąd odrzucił skargi H. C. i W. C. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła H. C., domagając się jego uchylenia w całości. Zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 220 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że wpis został uiszczony w dniu 16 marca 2016 r., podczas gdy skarżąca uiściła wpis na rachunek bankowy Sądu pierwszej instancji w dniu 15 marca 2016 r. w punkcie kasowym [...]. Na dowód tego dołączyła kserokopię potwierdzenia wpłaty z datą "15. 03. 2016" (k. 95). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W świetle art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi (art. 230 § 2 P.p.s.a.) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. podlega odrzuceniu. Bezsporną kwestią w niniejszej sprawie jest to, że H. C. i W. C. wezwano do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł, a wezwania doręczono w dniu 8 marca 2016 r., zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 15 marca 2016 r. Zgodnie z art. 219 § 2 P.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy tego sądu. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, że wpłacenie przekazem pieniężnym opłaty sądowej w urzędzie pocztowym lub w banku na konto właściwego sądu jest równoznaczne pod względem czasowym z bezpośrednią wpłatą gotówkową do kasy tego sądu lub do banku prowadzącego rachunek bankowy sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 566/08). W orzecznictwie zarysowała się rozbieżność stanowisk w kwestii tego, czy termin do wniesienia opłaty jest zachowany również wówczas, gdy strona zleciła przelew instytucji niebędącej bankiem lub operatorem pocztowym. W części orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza taką możliwość, uznając, że datą uiszczenia wpisu będzie jak w przypadku przelewów realizowanych przez banki dzień złożenia przez stronę zlecenia mającego pokrycie finansowe, chociażby sam przelew na rachunek sądu administracyjnego nastąpił już po upływie terminu do uiszczenia opłaty sądowej (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1790/07, postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 237/13). Według odmiennego poglądu, posłużenie się pośrednikiem (np. agencją finansową) następuje na ryzyko i odpowiedzialność strony zobowiązanej do dokonania wpłaty na rachunek sądu i to stronę obciążają ewentualne uchybienia pośrednika w bezzwłocznym przekazaniu powierzonych mu środków finansowych. Dniem uiszczenia wpisu wnoszonego za pośrednictwem podmiotu niebędącego bankiem (pocztą) nie jest więc dzień powierzenia temu podmiotowi funduszy niezbędnych do uiszczenia wpisu. W takiej sytuacji decydujące znaczenie ma data uznania rachunku bankowego prowadzonego przez bank dla właściwego sądu (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 438/08, postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 792/12). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela pierwszy z przedstawionych poglądów i stoi przy tym na stanowisku, że ustawa nie wymaga, aby uiszczenie opłaty na rachunek bankowy właściwego sądu nastąpiło za pośrednictwem banku lub polskiej placówki pocztowej. Nie można od strony wymagać spełnienia obowiązku, który nie ma oparcia w przepisie powszechnie obowiązującym. W szczególności, nie można postawić stronie zarzutu niedbalstwa, jeżeli wypełniła ciążącą na niej powinność za pośrednictwem instytucji dopuszczonej przez państwo do obrotu pieniędzmi, w tym do dokonywania przelewów w imieniu i na rzecz zleceniodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 537-538). Podkreślić przy tym należy, że zarówno przepisy P.p.s.a., jak i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych w sposób, który nakazywałby dokonanie przelewu za pośrednictwem banku. Jak wynika z zażalenia i dołączonego do niego dowodu wpłaty (k. 95), H. C. w dniu 15 marca 2016 r. wpłaciła wpis w kwocie 500 zł w punkcie kasowym [...], zatem za pośrednictwem innej placówki niż bank i operator pocztowy. Przelew tej kwoty przez pośrednika został dokonany na rachunek Sądu dopiero w dniu 16 marca 2016 r., jednak okoliczność ta nie może niekorzystnie wpływać na sytuację obywatela, który dokonał wpłaty za pośrednictwem instytucji dopuszczonej stosownymi przepisami do dokonywania transakcji finansowych. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.