II OSK 1759/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-19

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Teresa Kobylecka, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, która nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale znajduje się po przeciwnej stronie drogi publicznej, posiadają interes prawny w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, uzasadniający ich status strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele nieruchomości położonej po przeciwnej stronie drogi publicznej, w stosunku do terenu planowanej inwestycji, nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Argumenty dotyczące zwiększonego ruchu, hałasu czy problemów z parkowaniem stanowią jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który wymaga powiązania z konkretną normą prawa materialnego. Ochrona prawna przed immisjami na podstawie art. 144 k.c. dotyczy zjawisk już występujących i wymagających obiektywnej oceny "przeciętnej miary".
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości S. i W. C. wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta N. S. o warunkach zabudowy dla wielorodzinnego budynku mieszkalnego, twierdząc, że inwestycja wpłynie na ich nieruchomość położoną po przeciwnej stronie ulicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący posiadają jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez S. i W. C.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) sędzia del. WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. C. i S. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 16/16 w sprawie ze skargi W. C. i S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 8 września 2015 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 16/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. C. i S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. z dnia 8 września 2015 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 22 maja 2014 r. M. L. i M. Z. zwrócili się do Prezydenta Miasta N. S. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy działek nr ..., ..., ... i ... w obr. ... m. N. S. (rejon ul. N. i C.), na cele realizacji wielorodzinnego budynku mieszkalnego, z garażem podziemnym i towarzyszącą infrastrukturą techniczną, z wjazdem od ul. N. i z usytuowaniem w granicy z dz. nr ... W dniu 12 czerwca 2014 r. przeciwko planowanej lokalizacji protest wnieśli S. i W. C., właściciele działki nr ... w obr. ... Wymieniona działka położona jest po przeciwnej stronie ul. C. w stosunku do terenu planowanej inwestycji. Prezydent Miasta N. S. decyzją z dnia 29 maja 2015 r. nr ... - ustalił warunki zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Od decyzji tej W. i S. C. wnieśli odwołanie. W piśmie z dnia 27 lipca 2015 r. M. L. podał, że S. i W. C. nie posiadają w przedmiotowej sprawie żadnego interesu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. decyzją z dnia 8 września 2015 r., nr ... umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem S. i W. C. Jako podstawę prawną wskazało art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 28 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że S. C. i W. C. są właścicielami nieruchomości położonej w N. S. przy skrzyżowaniu ulic N. i C., a nieruchomość ta składa się z działki ewidencyjnej nr ... w obr. ... nie sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, lecz znajduje się po przeciwnej stronie drogi publicznej, stanowiącej ulicę C. Wg SKO w N. S., w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych krąg stron winien być ograniczony wyłącznie do właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, natomiast S. C. i W. C. nie wskazali jakichkolwiek okoliczności, mogących świadczyć o tym, iż należąca do nich nieruchomość znajdować się będzie w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, a tym samym, że wydana w sprawie decyzja będzie miała wpływ także na wykonywanie przez nich prawa własności. W ocenie Kolegium, okolicznością tego rodzaju nie jest twierdzenie iż "budowa następnego bloku przy ulicy C. zwiększy w znacznym stopniu ruch samochodowy, a tym samym nastąpi wzrost hałasu i emisji zanieczyszczeń komunikacyjnych (...)" oraz że "istnieje coraz większy problem z parkowaniem samochodów (...)". Wskazane przez odwołujących się okoliczności świadczą bowiem wyłącznie o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu prawnego w sprawie. Konkludując organ odwoławczy podzielił stanowisko inwestora i uznał, że S. C. i W. C. nie wykazali swego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, a więc nie byli uprawnieni do wniesienia prawnie skutecznego środka odwoławczego od decyzji Nr ... Prezydenta Miasta N. S.. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skargi W. C. i S. C. z dnia 14 października 2015 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. z dnia 8 września 2015 r. znak: ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Skarżący zaskarżyli wskazaną wyżej decyzję w całości i zarzucili jej naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że jako właściciele działki nr ... w obr. ... N. S. mieli jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy i w związku z tym nie posiadali interesu prawnego w niniejszym postępowaniu pomimo, że z akt sprawy wynikało, że zakres oddziaływania przedmiotowej inwestycji na dz. nr ... obr. ... N. S. stał się przedmiotem sporu i z tej okoliczności wynika, że skarżący, jako właściciele tej nieruchomości posiadają interes prawny. Zarzucili naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199) poprzez brak zapewnienia osobom trzecim ochrony interesów prawnych i faktycznych już na etapie planowania inwestycji, jak również błędne przyjęcie, że skarżący posiadali jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu tej sprawy, nie poparty jednak przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zdaniem skarżących ich interes wynikał z przepisów prawa rzeczowego, tj. art. 140 k.c. i art. 144 k.c. Przepisy te określają ograniczenia właściciela nieruchomości w korzystaniu ze swej własności. W tym konkretnym przypadku ograniczenia szkodliwych immisji z działek inwestorów na nieruchomości sąsiednie należące do skarżących, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego zainicjowanego przez skarżących bez uprzedniego wyjaśnienia całego stanu faktycznego sprawy. Podnieśli także zarzut nieważności postępowania odwoławczego wobec wydania decyzji przez organ podlegający wyłączeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że nie znajduje uzasadnienia podniesiony w skardze zarzut nieważności postępowania z uwagi na wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). W zakresie dotyczącym wyłączenia danej osoby lub organu o zrealizowaniu wskazanej powyżej przesłanki stwierdzenia nieważności, pomijając uregulowania szczególne, można mówić w sytuacji naruszenia przepisów art. 24 § 1, 25 § 1 i 27 § 1 i 1a k.p.a. Wskazane przepisy przewidują bowiem podstawy wyłączenia z mocy prawa pracownika organu administracji publicznej, całego organu czy też członka organu kolegialnego. Podczas rozprawy przed sądem pełnomocnik inwestora przyznał, iż rzeczywiście był członkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. i zaznaczył, że funkcji tej nie pełni już od około 2 lata. Analizując zaistniałą sytuację Sąd wskazał, iż żaden ze wskazanych przepisów nie daje podstaw do wyłączenia z mocy prawa członka organu kolegialnego, czy też samego organu kolegialnego z uwagi na fakt, że pełnomocnik strony jest byłym członkiem organu. Artykuł 24 § 3 k.p.a. przewiduje jednak możliwość wyłączenia pracownika czy też członka organu kolegialnego (art. 27 § 1 k.p.a.) od udziału w postępowaniu na żądanie strony jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1 art. 24 k.p.a., tj. takich, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Wskazany powyżej tryb jest fakultatywny – jego zastosowanie zależy od woli strony. Jeżeli zatem strona powzięła wątpliwość co do bezstronności organu to winna złożyć wniosek z żądaniem wyłączenia w toku postępowania. Strona jednakże w rozpatrywanym przypadku nie skorzystała z takiej możliwości. Stąd też, w ocenie Sądu, zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony. Przechodząc do dalszej oceny zasadności skargi Sąd wskazał, iż kluczowym zagadnieniem niniejszej sprawy jest kwestia posiadania przez skarżących interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Stwierdzenie, iż W. C. i S. C. nie posiadają interesu prawnego stanowiło bowiem podstawę decyzji organu II instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego. W tym zakresie Sąd uznał, że sam fakt dopuszczenia przez organ administracji danego podmiotu do udziału w postępowaniu nie czyni z niego automatycznie strony postępowania. O tym decyduje bowiem posiadanie przez podmiot interesu prawnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 549/11). Sąd wskazał, że skarżący są właścicielami nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, położonej po przeciwległej stronie drogi (ul. C.) w stosunku do nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu warunków zabudowy na cele wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Sąd podzielił poglądy wyrażane dotychczas w judykaturze, które wskazują, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich względem inwestycji, przy czym sąsiedztwo to nie musi być bezpośrednie (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r.; sygn. akt II OSK 1016/06). W ocenie Sądu, decydujące są tu okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem, stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania planowanej inwestycji na otoczenie. W zależności od rodzaju inwestycji ocenie podlega, czy wykonywana tam działalność będzie mogła powodować oddziaływanie nie tylko na nieruchomości sąsiednie, lecz również na nieruchomości położone dalej, niegraniczące z terenem inwestycji. Skarżący w tej sprawie, wykazując własny interes prawny wskazali, że planowana inwestycja będzie mieć wpływ na wykonywanie przez nich prawa własności, gdyż budowa następnego bloku przy ulicy C. zwiększy w znacznym stopniu ruch samochodowy, a tym samym nastąpi wzrost hałasu i emisji zanieczyszczeń komunikacyjnych. Skarżący powoływali się również na zwiększenie problemu z parkowaniem samochodów. W związku z powyższym Sąd zauważył, iż trafne były oceny Kolegium Odwoławczego, które akcentowały okoliczność, iż argumenty S. i W. C. świadczą jedynie o ich faktycznym interesie, nie zaś interesie prawnym. Odnośnie zwiększenia hałasu Sąd I instancji argumentował, że przy ulicy C. jak również w bezpośrednim sąsiedztwie tej ulicy, znajduje się już zabudowa wielorodzinna. W ocenie Sądu, trudno uznać, iż tego typu zabudowa - generuje szczególny hałas. Nie wykonuje się tam bowiem, z założenia, żadnej działalności gospodarczej, która w sposób istotny wpływałaby akustycznie na otoczenie. Podkreślił, iż nie sposób apriorycznie stwierdzić, że budynek wielorodzinny, sam w sobie, będzie źródłem hałasu, który zakłócałby ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją. W ocenie Sądu, stwierdzenie to jest tym bardziej zasadne w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się po przeciwnej (drugiej) stronie ulicy względem inwestycji. Z taką z kolei sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Jednocześnie Sąd wskazał, że zwalczanie ewentualnych immisji akustycznych, odbywać się może w postępowaniu cywilnym. Zajmując stanowisko odnośnie zarzutu, iż w związku z planowaną inwestycją zwiększeniu ulegnie ruch samochodowy i liczba pojazdów parkujących przy ulicy przy której położona jest nieruchomość skarżących Sąd wskazał, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Akcentuje on bowiem jedynie potencjalne zagrożenie interesu skarżących, podczas gdy jedyną z cech interesu prawnego jest jego "realność". Nadto, zarzut ten nie wskazuje w ogóle na zakłócenie korzystania z nieruchomości skarżących. Potencjalne (hipotetyczne) bowiem zwiększenie ruchu samochodowego, czy też kwestia parkowania na poboczach nie ma bowiem żadnego wpływu na działkę skarżących nr ... obr. ... w N. S., gdyż problem ten dotyczyć może drogi i ewentualnie pobocza. Ten zaś teren stanowi własność innych osób. W zakresie zarzutu dotyczącego zwiększenia zanieczyszczeń komunikacyjnych, Sąd zauważył, że nieruchomość stanowiąca własność skarżących położona jest w centrum miasta. Bezsporne jest, iż w okolicy znajdują się już inne obiekty o funkcji zbliżonej do obiektu objętego decyzją organu I instancji. Sam fakt akcentowania przez skarżących chęci zachowania "dotychczasowego poziomu zanieczyszczeń komunikacyjnych" oddziałujących na ich nieruchomość, świadczy w ocenie sądu - jedynie o interesie faktycznym. Potencjalne zwiększenie tych oddziaływań nie świadczy bowiem o interesie prawnym Włodzimierza i S. C. w tej sprawie. Reasumując Sąd I instancji wskazał, że oczywistym jest, iż budowa budynku wielorodzinnego będzie mieć wpływ na sąsiednie nieruchomości, chociażby przez zwiększenie ruchu pojazdów. Jednakże nie jest oczywiste, że taka sytuacja jest objęta zakresem art. 144 k.c. Konieczne byłoby bowiem wykazanie, iż oddziaływanie to będzie realne i będzie cechować się taką intensywnością, że można będzie określić je mianem zakłócenia "ponad przeciętną miarę". W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawili żadnej argumentacji, jak powiązać w kontekście art. 144 k.c. ruch pojazdów i powiązane z nim zwiększenie hałasu oraz zanieczyszczeń z naruszeniem ich interesu prawnego. Budynek wielorodzinny nie należy do obiektów o szczególnej uciążliwości, ani też do obiektów, które wpływają na uciążliwości w środowisku naturalnym. Jeżeli powstanie będzie on kontynuacją istniejącej w sąsiedztwie funkcji. Powyższe, zdaniem Sądu wskazuje, iż skarżący posiadają jedynie interes faktyczny, nie prawny. Nadto decyzja ustalająca warunki zabudowy nie przesądza o powstaniu ani o ostatecznym kształcie wnioskowanego obiektu na nieruchomości. Inwestor musi bowiem uzyskać odrębną decyzję o pozwoleniu na budowę. W tej decyzji rozstrzygane są zagadnienia szczegółowe, dotyczące także ochrony interesów osób trzecich. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Nie został bowiem naruszony art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., jak również 138 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a w zw. z art. 7 k.p.a., a także art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Uzasadnienie decyzji organu II instancji wskazuje, iż organ ten dokonał prawidłowej wykładni pojęcia interesu prawnego oraz trafnie uznał, jego brak po stronie odwołujących się. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W skardze kasacyjnej W. C. i S. C. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: - przepisów art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 2015 r., poz. 199, ze zm), poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w udziale w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji złamanie ustawowej zasady zapewnienia osobom trzecim ochrony interesów prawnych i faktycznych już na etapie planowania inwestycji, - naruszenie przepisu art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm), poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, że S. i W. C. posiadali jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu tej sprawy, podczas gdy ochronę prawną gwarantowały im przepisy prawa sąsiedzkiego, tj. art. 140 k.c. i 144 k.c. określające ograniczenia właściciela nieruchomości w korzystaniu ze swej własności, a w konsekwencji poprzez umorzenie postępowania odwoławczego zainicjowanego przez skarżących bez uprzedniego wyjaśnienia całego stanu faktycznego sprawy pozbawieni oni zostali bezpowrotnie ochrony prawnej już na etapie planowania inwestycji, - naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wbrew jego treści i z naruszeniem zasad logicznego rozumowania oraz zasad doświadczenia życiowego, które skutkowało pominięciem stwierdzenia naruszeń prawa skarżących do udziału w postępowaniu administracyjnym, które to zaniechanie miało wpływ na wynik sprawy w przedmiocie odmowy uznania za stronę i umorzenia postępowania odwoławczego, jak i samo wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywiedli, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma okoliczność uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt. II SA/Kr 17/16 decyzji z dnia 8 września 2015 r., znak: ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W ocenie skarżących, stwierdzone tam naruszenia wymogów formalnych decyzji o warunkach zabudowy stanowi słuszny zarzut wobec całości przeprowadzonego postępowania, w którym bezzasadnie przyjęto brak interesu prawnego S. i W. C. Argumentowali, że z uwagi na brzmienie art. 28 k.p.a skarżącym przysługuje przymiot strony postępowania, gdyż negatywne oddziaływanie inwestycji niewątpliwie będzie dotyczyć także terenów zlokalizowanych poza terenem oddziaływania inwestycji. Będzie to związane chociażby ze zwiększonym hałasem i zanieczyszczeniami - tym bardziej, iż tego rodzaju negatywne oddziaływania będą posiadały charakter skumulowany. W ocenienie skarżących należy uznać, że jakiekolwiek immisje na nieruchomość skarżących determinują ich udział w postępowaniu o warunki zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. Kontrola dotyczy zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, że Sąd I instancji w ślad za organem uznał, że W. C. i S. C., jako właściciele działki nr ... w obr. ... położonej po przeciwnej stronie ul. C., w stosunku do planowanej przez M. L. i M. Z. inwestycji polegającej na zabudowie działek nr ..., ..., ... i ... w obr. .... w N. S. (rejon ul. ul. N. i C.) wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym, z garażem podziemnym i towarzyszącą infrastrukturą techniczną i z usytuowaniem w granicy z dz. nr ...., nie posiadają statusu strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują szczególnych zasad ustalania kręgu stron na gruncie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W konsekwencji, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, zastosowanie znajduje zasada ogólna wyrażona w art. 28 k.p.a., zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Słusznie Sąd I instancji wskazał również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. Cechami tak rozumianego interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1899/09; z dnia 10 sierpnia 2011 r.; sygn. akt II OSK 7...1, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1791/10 i z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w sprawie zagospodarowania przestrzennego prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni bezpośredni i rzeczywisty interes, a który zostaje naruszony postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Zasada ta wynika bezpośrednio z treści art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. W sprawach warunków zabudowy o interesie prawnym osób ubiegających się o przystąpienie do postępowania decyduje zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., II OSK 135/11, z dnia 24 stycznia 2012 r., II OSK 2105/10). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji zasadnie przyjął, że obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje działki skarżących. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej okoliczność uchylenia samej decyzji o warunkach zabudowy w przedmiotowej sprawie nie może być brana pod uwagę. Zarzuty merytorycznie dotyczące decyzji o warunkach zabudowy nie są przedmiotem badania w niniejszej sprawie, która dotyczy kwestii posiadania przymiotu strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Wskazać nadto należy, że po pierwsze wyrok o sygn. akt II SA/Kr 17/16 jest nieprawomocny, po drugie decyzja o warunkach zabudowy została uchylona ze względu na jej niekompletność, gdyż nie zawierała wszystkich części składowych, tj. prawidłowego załącznika graficznego do decyzji w postaci mapy w odpowiedniej skali z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Zatem wbrew twierdzeniom skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiedział się co do prawidłowości ustalenia obszaru analizowanego. Nadto, nie można zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w skardze kasacyjnej, że wyznaczenie obszaru analizowanego na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U.Nr 164, poz. 1588) jeż tożsame z ustaleniem obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. Obszar analizowany wyznaczany jest wyłącznie w celu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy, w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy w stosunku do istniejącej w sąsiedztwie. Odnosząc się do wskazywanego przez skarżących naruszenia art. 140 k.c., skarżący nie wykazali, że planowana inwestycja ograniczy sposób korzystania z działki nr ... w obr. ... Nadto, przepisy prawa nie uprawniają sąsiadów do domagania się, by sposób zagospodarowania nieruchomości położonych w sąsiedztwie był dostosowany do ich wizji urbanistycznej miasta. Skarżący nie mogą również wywodzić interesu prawnego z własnych bliżej nie określonych przewidywań co do natężenia ruchu, hałasu i utrudnień w parkowaniu, gdyż po pierwsze zarzuty te są czysto hipotetyczne, po drugie dotyczą interesu faktycznego, a nie prawnego. Nie może być również skuteczny zarzut oparty na naruszeniu art. 144 k.c., gdyż ochrona przewidziana w tym przepisie dotyczy wyłącznie zjawisk już występujących. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 1985 r. sygn. II CR 149/85 (OSNC 1986/10/162) orzekł, że ocena "przeciętnej miary", o której mowa w art. 144 k.c. może być dokonana tylko na podstawie obiektywnych warunków występujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, iż ich przestrzeń w razie realizacji inwestycji może zostać ograniczona. Równocześnie za nieusprawiedliwione uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wbrew jego treści i z naruszeniem zasad logicznego rozumowania oraz zasad doświadczenia życiowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone właściwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, a jego ocena nie nosi znamion dowolności. Co za tym idzie, w okolicznościach przedmiotowej sprawy przeprowadzono prawidłowe postępowanie administracyjne zgodnie z regułami k.p.a., zaś wskazane wyżej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały miejsca. Niezależnie od powyższej oceny przypomnieć należy, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej stawiającego zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jest wykazanie, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, inaczej mówiąc, wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny. Autor skargi kasacyjnej winien zatem przeprowadzić argumentację w kierunku wykazania wpływu naruszenia na treść orzeczenia oraz wykazania, poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że wpływ ten mógł być istotny dla treści tego rozstrzygnięcia. Wniesiona do Sądu skarga kasacyjna takiej argumentacji nie zawiera, zatem i z tego powodu nie można uznać, że w niniejszej sprawie naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podsumowując uznać należy, że nie były zasadne zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. i 144 k.c., jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarżący nie mają interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. ----------------------- 8

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło