II SA/Rz 1398/13

WyrokWSA w Rzeszowie2014-03-05

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Elżbieta Mazur-Selwa, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyczepa zarejestrowana jako pojazd samochodowy, wykorzystywana jako stacjonarny kiosk handlowy, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega przepisom tej ustawy, w tym nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Przyczepa zarejestrowana jako pojazd samochodowy, która została umieszczona na nieruchomości w celu jej stacjonarnego użytkowania jako kiosk handlowy, stanowi obiekt budowlany (budowlę lub tymczasowy obiekt budowlany) w rozumieniu Prawa budowlanego. Jej realizacja wymaga pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia obliguje organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki, zwłaszcza gdy obiekt narusza przepisy dotyczące odległości od granic działki i dróg publicznych.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. kwestionował decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i nakazała rozbiórkę obiektu budowlanego – kiosku handlowego o wymiarach 5,23m x 2,70m, zlokalizowanego na działce nr ewid. 508/9. Obiekt ten, wykonany na podwoziu przyczepy, był użytkowany jako stacjonarny kiosk handlowy. Organy uznały, że obiekt stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego realizacja bez wymaganego pozwolenia na budowę, z naruszeniem przepisów o odległościach od granic i dróg, obliguje do nakazania rozbiórki. Skarżący zarzucał błędną kwalifikację przyczepy jako obiektu budowlanego oraz naruszenie przepisów proceduralnych przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala- II SA/Rz 1398/13 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi S. W. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] października 2013 r. nr: [...]. Powyższym rozstrzygnięciem uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] i orzekając co do istoty sprawy nakazano skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach 5,23m x 2,70m, zlokalizowanego na działce nr ewid. 508/9 położonej u zbiegu ulic P. i G. w R. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013, poz. 267; dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2013, poz. 1409 z późn. zm.; dalej: P.b.). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne; Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 18 stycznia 2013 r. PINB przeprowadził kontrolę w sprawie tymczasowych obiektów budowlanych, zlokalizowanych na działce nr ewid. 508/9 w R. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że na w/w nieruchomości zlokalizowany został m.in. obiekt budowlany – kiosk handlowy, o wymiarach 5,23m x 2,70m. Obiekt konstrukcji stalowej, ze ścianami warstwowymi, ustawiony przy pomocy stojaków stalowych o wysokości 0,6m na terenie utwardzonym kostka brukową. Posiada okna i drzwi usytuowane od strony południowej. Ponadto od strony południowej zostały wykonane metalowe schody. Stwierdzono, że pod obiektem znajduje się podwozie z numerem rejestracyjnym. Obiekt wyposażony został w instalację elektryczną, wykonaną policznikowo z istniejącego budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej. Ustalono, że obiekt od strony zachodniej zlokalizowany jest jednym narożnikiem w granicy działki, a drugim narożnikiem w odległości 4,51m od krawędzi jezdni ul. G. Od strony północnej natomiast zlokalizowany jest w odległości 0,20m od ściany budynku posadowionego w granicy działki sąsiedniej. Organ I instancji uznał, że konstrukcja i sposób użytkowania obiektu wskazują, iż jest to tymczasowy obiekt budowlany, którego realizacja zgodnie z przepisami ustawy P.b. wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazano, że w rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że obiekt ten wymagał dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b., gdyż został zrealizowany na czas przekraczający 120 dni od dnia rozpoczęcia jego budowy. Z uwagi na fakt, że S. W. zrealizował w/w obiekt budowlany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, PINB decyzją z [...] czerwca 2013 r. nakazał inwestorowi jego rozbiórkę. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 P.b. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na definicję tymczasowego obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 5 P.b., z której wynika wprost, że za takie obiekty ustawodawca uważa m.in. kioski uliczne. W obiekcie prowadzona jest działalność usługowo – handlowa i pełni on funkcję użytkową budynku. Z przedstawionych przez inwestora dokumentów wynika, że przyczepa jest przyczepą typu SAM, przeznaczoną konstrukcyjnie i funkcjonalnie do prowadzenia takiej działalności. Jej cechy funkcjonalne oraz wygląd przesądzają, że w istocie jest to kiosk, a fakt iż do jego realizacji wykorzystano podwozie nie wpływa na jego kwalifikację względem przepisów P.b. Kwalifikacji tej nie zmienia również fakt, że przez zamontowanie kół i dyszla z zaczepem holowniczym istnieje możliwość przemieszczenia obiektu poprzez przyłączenie go do pojazdu samochodowego – elementy te nie stanowią jego cech istotnych, gdyż pozostają bez związku z funkcją jaka pełni obiekt. Natomiast fakt rejestracji przyczepy stanowi jedynie jej dodatkową cechę, istniejącą z woli właściciela, która umożliwia legalne poruszanie się po drogach publicznych. Wskazano, że lokalizacja obiektu narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 65, poz. 690 z późn. zm., dalej: r.w.t.) w zakresie niezachowania minimalnych odległości obiektu od granicy z sąsiednią działką budowlaną oraz przepis art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. 2013, poz. 260 z późn. zm., dalej: u.d.p.) w zakresie niezachowania minimalnych odległości obiektu od krawędzi jezdni drogi powiatowej. Organ stwierdził również, że działka nr ewid. 508/9 na której znajduje się omawiany obiekt, z uwagi na swoje wymiary i szerokość około 5m nie spełnia wymogów działki budowlanej, gdyż nie jest możliwe usytuowanie na niej obiektów budowlanych w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Powyższe okoliczności uniemożliwiają wdrożenie procedury naprawczej określonej w art. 48 ust. 2 i 3 P.b.; obligowały natomiast do wydania nakazu rozbiórki obiektu w myśl art. 48 ust. 1 P.b. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. W. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, względnie uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że przyczepa należąca do skarżącego stanowi obiekt budowlany i tym samym podlega regulacjom P.b. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2013 r. WINB uchylił w całości powyższą decyzję PINB i orzekając co do istoty sprawy nakazał skarżącemu rozbiórkę obiektu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że kwalifikacja przyczepy jako obiektu budowlanego, a w konsekwencji wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 P.b. było prawidłowe. Organ I instancji nie naruszył również przepisów proceduralnych związanych z uprawnieniami strony do czynnego uczestnictwa w postępowaniu lub należytym zebraniem materiału dowodowego. Jednakże sentencja zaskarżonej decyzji zawierała dodatkowe informacje i pouczenia związane z koniecznością powiadomienia organu o fakcie dokonania rozbiórki, co nie znajdujące oparcia w przepisach prawa. Ponieważ zawarcie w sentencji takich informacji mogło czynić wydaną decyzję niemożliwą do wyegzekwowania, właściwym było wydanie przez WINB decyzji reformatoryjnej. Organ odwoławczy uznał za słuszne stanowisko i argumenty PINB stwierdzające brak związku pomiędzy faktem wykorzystania do budowy obiektu podwozia przyczepy wraz z kołami a uznaniem, że jest to obiekt budowlany, którego budowa podlega regulacjom P.b. Wskazano, że rozpatrywany obiekt posiada charakter kiosku ulicznego i jest obiektem stacjonarnym, o czym świadczy m.in. jego podparcie na metalowych podporach, wykonanie schodów przy drzwiach wejściowych oraz wyposażenie w policznikową instalację elektryczną. Ponadto za zasadne uznano stanowisko organu I instancji związane z zarejestrowaniem przyczepy jako pojazdu mechanicznego oraz zawarcia związanej z tego tytułu umowy ubezpieczenia OC a uznaniem, że jest to obiekt budowlany. Wywiedziono, że adnotacje uwidocznione w przedstawionym dowodzie rejestracyjnym wskazują, iż przyczepa po jej zakupie przez skarżącego nie była poddawana okresowym badaniom technicznym i nie została dopuszczona do ruchu w latach 2010, 2011, 2012, co świadczy o wykorzystaniu jej w tym okresie w innych celach. Kolejny wpis pochodzi zaś z dnia 8 lutego 2013 r. czyli został dokonany w trakcie prowadzonego postępowania, po dokonaniu czynności kontrolnych. Za słuszne uznano również stwierdzenie naruszenia przepisów r.w.t. oraz u.d.p. związane z niezachowaniem minimalnych odległości od sąsiedniej działki budowlanej oraz drogi powiatowej. Skargę na powyższą decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył S. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB oraz zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 139 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie na niekorzyść strony decyzji reformatoryjnej, która w istocie pogorszyła jego sytuację prawną oraz art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego. Zaskarżonej decyzji zarzucono ponadto naruszenie prawa materialnego, a to art. 48 ust. 1 P.b. poprzez błędne uznanie, iż przyczepa zaparkowana na działce nr ewid. 508/9 w R. stanowi obiekt budowlany, który został wybudowany, a w efekcie błędne nakazanie rozbiórki tejże przyczepy stanowiącej pojazd bez silnika. Nie stanowi ona obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów P.b., a jej zaparkowanie w określonym miejscu nie wymaga pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie zawierała wad o charakterze rażącego naruszenia prawa, ani też nie naruszała rażąco interesu społecznego, a tylko pod takim warunkiem możliwym byłoby zastosowanie przez organ odwoławczy uprawnienia przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy dopuszczając się korekty sentencji decyzji w sposób aby możliwym było ewentualne jej wyegzekwowanie, dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej na niekorzyść strony odwołującej się. Ponadto zdaniem skarżącego WINB kwalifikując przyczepę jako obiekt budowlany nie dokonał należytej i wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej. Przyczepa ta została zarejestrowana, posiada tablicę rejestracyjną, posiada aktualne badania techniczne oraz obowiązkowe ubezpieczenie OC. Skarżący wskazał, że zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez organy nadzoru budowlanego przyczepa ta winna cały czas pozostawać w ruchu, gdyż na każdorazowy jej postój wymagane byłoby uzyskanie stosownych zezwoleń zgodnie z ustawą P.b. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, wskazując na motywy rozstrzygnięcia wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpatrując zaś wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] wstrzymano jej wykonanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie poza sporem pozostają ustalenia dokonane przez organy administracji, związane z charakterystyką techniczną obiektu objętego nakazem rozbiórki (wymiarami oraz technologią konstrukcji), jego lokalizacją oraz sposobem użytkowania. Okoliczności powyższych nie kwestionuje skarżący. Spornym pozostaje natomiast zakwalifikowanie przyczepy przeznaczonej do ruchu drogowego jako obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów ustawy P.b., a co za tym idzie, ocena jego realizacji pod względem legalności i zgodności z przepisami tej ustawy. Zdaniem Sądu, rozpatrujące sprawę organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, iż w ustalonym stanie faktycznym stanowi ona obiekt budowlany i podlega regulacjom w/w ustawy. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 1 P.b. przepisy ustawy mają zastosowanie m.in. do budowy obiektów budowlanych. Pod pojęciem budowy, stosownie do art. 3 pkt 6 P.b. należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Sąd w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 31 sierpnia 2005 r. sygn. OSK 1922/04 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że wykonywanie obiektu w określonym miejscu może polegać również na usytuowaniu w tym miejscu obiektu, którego konstrukcja została wykonana poza miejscem budowy. Określona rzecz może stać się obiektem budowlanym po ustawieniu jej w określonym miejscu z uwagi na jej przeznaczenie i sposób użytkowania. W takim przypadku wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu polega na ustawieniu obiektu w określonym miejscu z zamiarem korzystania z niego. Wyjaśnienia wymaga również zakres pojęciowy "obiektu budowlanego", zdefiniowanego w art. 3 pkt 1 P.b. Zgodnie z w/w przepisem, pod pojęciem tym należy rozumieć: a) budynek, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową, c) obiekt małej architektury. Przepisy P.b. definiują ponadto pojęcie "budynku" (art. 3 pkt 2 i 2a) oraz "obiektu małej architektury" (art. 3 pkt 4). Z kolei przez "budowlę" rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 3). Każdy obiekt budowlany, którego cechy nie wypełniają definicji budynku lub obiektu małej architektury, stanowi budowlę. W przepisie tym ustawodawca zawarł przykładowy katalog budowli, jednakże podkreślić należy, iż nie jest on zamknięty, a o zakwalifikowaniu obiektu do grupy budowli przesądza stwierdzenie, że nie stanowi on "budynku" lub "obiektu małej architektury". Niezależnie od powyższego podziału ustawodawca w art. 3 pkt 5 P.b. określił przymioty "tymczasowego obiektu budowlanego". Zgodnie z w/w regulacją pod pojęciem tym należy rozumieć obiekt budowlany (o którym mowa w art. 3 pkt 1 P.b.) przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. W powyższym przepisie również zawarto przykładowy i otwarty katalog takich obiektów, zgodnie z którym do obiektów tych zalicza się m.in. strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, oraz obiekty kontenerowe. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów na kołach, o uznaniu obiektu za obiekt budowlany decyduje przede wszystkim cel, w jakim obiekt ten został umieszczony na danej nieruchomości oraz okres funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2009 r. II OSK 348/08, wyrok NSA z 29 maja 2012 r. II OSK 423/11 oraz wyrok NSA z 10 maja 2013 r. II OSK 39/12 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także wyrok tut. Sądu z 4 marca 2014 r. sygn. II SA/Rz 4/14). W rozpoznawanej sprawie obiekt jako kiosk uliczny pełni funkcję usługowo-handlową oraz co istotne, funkcję tą pełni od kilku lat w tym samym miejscu. Powyższe przesądza, że należy go traktować jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 P.b., a ponadto poprzez cechy konstrukcyjne oraz brak połączenia z gruntem stanowi tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w w/w ustawie. Wbrew temu co twierdzi skarżący, nie samo przeznaczenie obiektu przesądza o jego zakwalifikowaniu jako obiektu budowlanego, lecz powiązanie powyższego faktu z usytuowaniem obiektu na danej nieruchomości oraz uznaniem, że usytuowanie to miało charakter docelowy. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że zgodnie z tokiem rozumowania przyjętym przez organy administracji każde zaparkowanie takiej przyczepy podlegałoby regulacjom P.b. Nie każdy bowiem postój przyczepy przystosowanej do ruchu drogowego wiązałby się z automatycznym uznaniem, że stanowi ona obiekt budowlany z chwilą jej zaparkowania. Wniosek taki można wywieźć wówczas, gdy przyczepa została ustawiona na nieruchomości w celu jej użytkowania jako obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie skarżący nie użytkował przyczepy jako mobilnego punktu usługowego, lecz właśnie jako stacjonarny kiosk uliczny, którego ustawienie w stwierdzonej przez organy lokalizacji można uznać za docelowe. Innymi słowy prowadzona działalność nie nosiła cech tymczasowości w stosunku do miejsca jej prowadzenia, a właśnie stałości – skarżący nie użytkował przyczepy jako pojazdu, który okresowo zmieniał miejsce "zaparkowania", a zarazem miejsce wykonywania usług. Na wyrażenie takiej oceny nie bez znaczenia pozostaje zamontowanie schodów wejściowych, podpór stalowych oraz doprowadzenie do obiektu instalacji elektrycznej czyli elementów przeczących mobilności przyczepy, a umożliwiających jej użytkowanie jako obiektu budowlanego. Wobec powyższych rozważań prawidłowo przyjęto, że opisana powyżej przyczepa samochodowa stanowi budowlę i podlega regulacjom określonym ustawą P.b., w tym odnoszącym się do legalności jej realizacji. Fakt zakwalifikowania jej jako obiektu budowlanego przesądza również o tym, że musi spełniać wymagania stawiane przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi ustawami odnoszącymi się do obiektów budowlanych. Jak wywiedziono powyżej, ustawienie takiego obiektu na danej nieruchomości mieści się w definicji "budowy" obiektu budowlanego i jego realizacja, w myśl art. 28 w związku z art. 29 – 31 P.b., wymagała uprzedniego uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą wyrażoną art. 28 P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zawarto w art. 29 – 31 P.b., jako zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z określonego powyżej obowiązku. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b., budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, wymaga dokonania stosownego zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Jednakże warunkiem takiego zgłoszenia jest określenie terminu rozbiórki lub przeniesienia takiego obiektu, i w myśl w/w przepisów termin ten wynosi maksymalnie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W przypadku realizacji tymczasowego obiektu budowlanego na czas przekraczający 120 dni, obowiązkiem inwestora jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W rozpoznawanej sprawie inwestor nie uzyskał pozwolenia na realizację tego obiektu, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wdrożenia procedury naprawczej określona w art. 48 P.b. Przepis powyższy ma zastosowanie w przypadku samowolnej budowy obiektu budowlanego, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Co do zasady, obiekt taki podlega rozbiórce (art. 48 ust. 1 P.b.), jednakże w przypadku gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów odrębnych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami, organ nadzoru budowlanego winien umożliwić inwestorowi zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 i 3 P.b.). Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że w stwierdzonym stanie faktycznym nie jest możliwe wdrożenie procedury legalizacji obiektu i tym samym były zobligowane do wydania nakazu jego rozbiórki. Obiekt bowiem narusza przywołane wyżej przepisy r.w.t. oraz u.d.p., co wskazano w uzasadnieniu decyzji I instancji. Zgodnie z § 2 ust. 1 r.w.t. przepisy rozporządzenia mają zastosowanie m.in. przy budowie budowli pełniących funkcje użytkowe budynków. Wobec wcześniejszych rozważań stwierdzić należy, że swoimi regulacjami obejmują rzeczoną przyczepę pełniąca funkcję usługowo-handlową. Poprzez fakt usytuowania obiektu w odległości 0,20 m od granicy działki sąsiedniej naruszono przepisy § 12 r.w.t., określającego minimalne odległości obiektów od granic sąsiednich działek budowlanych. Co do zasady odległość ta w przypadku ściany bez otworów okiennych i drzwiowych winna wynosić 3 m. Ustawodawca dopuszcza usytuowanie obiektu w odległości nie mniejszej niż 1,5 m oraz bezpośrednio przy granicy działki przy zaistnieniu okoliczności szczególnych, wymienionych w w/w przepisie. W żadnym jednak przypadku powyższe unormowanie nie dopuszcza usytuowania takiego obiektu w odległości 0,20 m od granicy nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 43 ust. 1 u.d.p., obiekty budowlane przy drogach winny być usytuowane, w terenie zabudowanym, w odległości co najmniej 8m od krawędzi jedni drogi powiatowej. Mając na uwadze fakt, że ulica G. jest drogą powiatową, a namierzona odległość obiektu od krawędzi jezdni tej drogi wynosi 4,51 m, stwierdzić należy, iż obiekt narusza w/w przepis normujący odległości obiektów budowlanych od dróg publicznych. Wobec tego zarówno PINB, jak i WINB dokonały właściwej wykładni powyższych przepisów oraz prawidłowo zastosowały art. 48 w/w ustawy, nakładając na skarżącego obowiązek dokonania rozbiórki obiektu. Zgodzić się należy z organami nadzoru budowalnego, iż fakt zarejestrowania obiektu jako pojazdu mechanicznego i zawarcia związanej z tym faktem umowy ubezpieczenia OC nie stoi na przeszkodzie uznaniu tego obiektu za obiekt budowlany. Skarżący neguje tak przyjęty tok rozumowania wskazując, że dopuszczenie pojazdu do ruchu drogowego niejako automatycznie wyklucza uznanie go za obiekt budowlany. Stanowisko takie zdaniem Sądu jest błędne, z powodów przedstawionych wyżej, sprowadzających się do wyjaśnienia przesłanek zakwalifikowania obiektu jako obiektu budowlanego. Zarejestrowanie pojazdu mechanicznego i zawarcie umowy OC stanowi dodatkową cechę obiektu, jednakże nie wyklucza ona z urzędu uznania go za obiekt poddany regulacjom ustawy P.b. Kwestia ta została szczegółowo omówiona w judykaturze i niniejszy Sąd w pełni podziela wyrażone poglądy (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 kwietnia 2010 r. sygn. II SA/Wr 574/09, wyrok WSA w Poznaniu z 6 lipca 2011 r. sygn. IV SA/Po 151/11, wyrok NSA z 10 maja 2013 r. sygn. II OSK 39/12). Ustawowa definicja tymczasowego obiektu budowlanego nie wyklucza potraktowania zarejestrowanych przyczep jako kiosków ulicznych, jeżeli zostały one przeznaczone do prowadzenia w nich stałej działalności handlowej w określonym miejscu. Także przepisy dotyczące prowadzenia ruchu drogowego nie zawierają normy zakazującej jednoczesnego traktowania przyczep jako obiektów budowlanych. W realiach niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że potencjalny sposób przemieszczania różni przyczepę od innych kiosków, w których prowadzona jest działalność handlowa, jednakże cecha ta w żaden sposób nie wpływa na realizację podstawowej funkcji, jaką jest działalność handlowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rozbiórką jest nawet przesunięcie obiektu posadowionego na płytach chodnikowych (zob. m.in. wyrok NSA z 8 marca 2012 r. sygn. II OSK 2499/10). Sąd nie dopatrzył się więc także w tym zakresie naruszenia prawa. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia przepisów postępowania związany z wydaniem rozstrzygnięcia w trybie odwoławczym na niekorzyść skarżącego. Do wydania decyzji na niekorzyść strony dochodzi bowiem wówczas, gdy w wyniku porównania decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji zostanie stwierdzone, że w decyzji organu odwoławczego uległ zmniejszeniu zakres praw tej strony lub zakres jej obowiązków uległ powiększeniu (zob. A. Skóra, Reformatio in peius w postępowaniu administracyjnym, Gdańsk 2002). Na kanwie powyższych rozważań stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w istocie zniosła ze skarżącego jeden z obowiązków nałożony decyzją PINB. Zawarcie w decyzji organu I instancji dodatkowych warunków, nie wynikających z treści przepisów prawa materialnego, na podstawie których wydano rozstrzygnięcie, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 156 K.p.a. W takim przypadku obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę w trybie odwoławczym jest przede wszystkim reformacja takiej decyzji w myśl art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., i takiej reformacji słusznie dokonał organ odwoławczy. Skutkiem uchylenia w całości decyzji PINB i rozstrzygnięcia o istocie sprawy, jest w zasadzie wyeliminowanie z zakresu osnowy decyzji niezgodnego z prawem orzeczenia nakładającego na inwestora obowiązek powiadomienia organu w określonym terminie o wykonaniu rozbiórki oraz informacji o tym, że niewykonanie obowiązku spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Słusznie wskazał organ odwoławczy, iż podstawy materialnoprawne decyzji nakazujące rozbiórkę obiektu nie pozwalają nakładać na inwestora takich obowiązków, jakie przewidział organ I instancji. Nie sposób w dokonanej modyfikacji doszukać się pogorszenia sytuacji strony skarżącej, gdyż decyzja organu odwoławczego nie przewiduje bardziej dotkliwych konsekwencji w stosunku do tych, jakie zostały orzeczone przez PINB. Rozstrzygając sprawę nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego lub uchybień w zakresie proceduralnym, wobec czego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o odroczenie rozprawy, ponieważ z treści udzielonego mu pełnomocnictwa nie wynikał zakaz ustanowienia substytuta. Pełnomocnik też nie wspominał we wniosku o braku takiej możliwości. Biorąc zaś pod uwagę kompetencje i obowiązki Sądu I instancji, fakt sporządzenia skargi przez zawodowego pełnomocnika oraz wynikającą z art. 7 P.p.s.a. zasadę szybkości postępowania, a także przepisy art. 107, 108, 109 i 110 P.p.s..a., Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło