II SA/Op 585/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia odrzucić skargę. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez T. R. od decyzji, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, Kierownika Działu Świadczeń Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 4 maja 2015 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego została doręczona T. R. w dniu 29 października 2015 r. do rąk upoważnionego pracownika Kancelarii Syndyka M. J., pana H. J., za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzenia odbioru przesyłki (patrz pismo Poczty Polskiej z dnia 11 stycznia 2016 r. – k. 44 akt sąd. oraz kopia zwrotnego pocztowe potwierdzenia odbioru decyzji znajdująca się w aktach sądowych o sygn. II SA/Op 586/15 na k. 44 tych akt). W piśmie z dnia 9 listopada 2015 r. T. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy przez ustanowienie m.in. adwokata bądź radcy prawnego, celem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...]. We wniosku skarżący podał, że decyzję otrzymał w dniu 5 listopada 2015 r. Wniosek ten został zarejestrowany w repertorium sądowym pod sygnaturą II SO/Op 48/15. Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Op 48/15, ustanowiono dla T. R. adwokata, którym przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu został wyznaczony adwokat P. L., o czym organ samorządu adwokackiego poinformował tut. Sąd pismem z dnia 24 listopada 2015 r. W dniu 4 grudnia 2015 r. adwokat P. L., działając w imieniu T. R., wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, skargę na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2015 r. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Op 585/15 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Wraz ze skargą pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu i brak jednoczesnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie w razie ustalenia, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu ustawowego, o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ustanowiony w przywołanym przepisie termin jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Oznacza to, że niedopuszczalne jest jego skracanie lub przedłużanie. Stosownie do treści art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że przepis art. 53 § 1 P.p.s.a. jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości odnośnie momentu początkowego biegu trzydziestodniowego terminu, ani co do możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie fachowego pełnomocnika. W szczególności, wykładnia komentowanego przepisu nie uprawnia do stwierdzenia, że termin do wniesienia skargi rozpoczyna ponownie bieg w momencie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, gdyż przeczyłoby to precyzyjnemu zapisowi zawartemu w art. 53 § 1 P.p.s.a., nakazującemu liczenie terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia. Potwierdza to aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym jednolicie przyjmuje się, że wniosek o przyznanie prawa pomocy i ewentualne wyznaczenie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z 18 lutego 2015 r., I OSK 321/15 i powołane tam orzecznictwo, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jeżeli zatem stronie została doręczona decyzja, bądź inne rozstrzygnięcie, to zgodnie z treścią komentowanego przepisu, od tego momentu należy liczyć bieg terminu do złożenia skargi, bez względu na to, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W razie uchybienia terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony, co wynika z treści art. 86 § 1 P.p.s.a., wedle którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek ten jednakże powinien zostać wniesiony zachowaniem wymogów określonych w art. 87 P.p.s.a., stosownie do którego pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W świetle powyższego, w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a., powinien on złożyć wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, zwłaszcza jeśli samo ustanowienie pełnomocnika z urzędu nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi. Natomiast dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu dla dokonania tej czynności jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż do trzydzieści dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem strony. Stanowisko w tym zakresie jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA z 26 października 2009 r., I OZ 996/09; z 17 lipca 2008 r., II OZ 763/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skuteczne wniesienie skargi i nadanie sprawie dalszego biegu możliwe jest w przypadku uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2015 r. została doręczona syndykowi masy upadłości skarżącego - w dniu 29 października 2015 r., co wynika z pisma Poczty Polskiej z dnia 11 stycznia 2016 r. Zgodnie z art. 176 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, z późn. zm.) Syndyk zawiadamia placówki pocztowe w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r., Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) o ogłoszeniu upadłości. Placówki te doręczają syndykowi adresowane do upadłego przesyłki pocztowe. Syndyk wydaje upadłemu przesyłki pocztowe, które nie dotyczą majątku masy upadłości lub których zatrzymanie nie jest potrzebne ze względu na zawarte w nich wiadomości. Według poglądu wyrażonego w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt V KZ 15/09, Lex nr 491232, Syndyka traktować należy jako "domownika", o którym mowa w art. 132 § 2 K.p.k. (orzeczenie wydane było w sprawie karnej), z wszystkimi tego konsekwencjami. Wskazano, że oznacza to, iż datą doręczenia pisma adresatowi jest dzień oddania go syndykowi. Domniemanie to - co oczywiste - może zostać obalone w toku postępowania, gdy adresat wykaże, pomimo prawnie skutecznego doręczenia, iż pismo nie zostało mu oddane w ogóle lub otrzymał je z opóźnieniem. Biorąc pod uwagę powołany przepis regulujący skuteczność doręczeń dla upadłego oraz powołane orzeczenie Sądu Najwyższego, stwierdzić przychodzi, że skuteczne doręczenie T. R., zaskarżonej decyzji z dnia 31 sierpnia 2015 r., nastąpiło w dniu doręczenia jej syndykowi, tj. w dniu 29 października 2015 r., a więc w dniu oznaczonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji skierowanej bezpośrednio na adres kancelarii syndyka. W tym dniu decyzja weszła więc od obrotu prawnego i otworzył się termin do wniesienia od niej skargi. Późniejsze przekazanie korespondencji upadłemu, nie mogło wywołać takiego skutku, gdyż przepisy K.p.a. nie znają instytucji podwójnego doręczenia (patrz. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1322/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalony w art. 53 § 1 P.p.s.a. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął zatem bieg w dniu 30 października 2015 r. i upłynął z dniem 30 listopada 2015 r. Kalendarzowo liczony ostatni dzień 30 dniowego terminu wypadał na sobotę 28 listopada 2015 r. i wobec tego na mocy art. 83 § 2 P.p.s.a., w takiej sytuacji za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym lub dniach wolnych od pracy, to jest poniedziałek 30 listopada 2015 r. Natomiast skarga została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego do organu osobiście w dniu 4 grudnia 2015 r., czyli po upływie terminu warunkującego skuteczne wniesienie skargi. Jak wskazano już wyżej, niemożność dochowania przez adwokata ustanowionego z urzędu trzydziestodniowego terminu mogłaby być rozważana w niniejszej sprawie na tle konkretnych jej okoliczności w sytuacji rozpoznawania ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożonego jednocześnie ze skargą. W niniejszej sprawie nie zachowano wymogów formalnych określonych w art. 87 P.p.s.a., gdyż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został złożony, natomiast Sąd w tym zakresie nie jest uprawniony do działania z urzędu. Ponadto skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że decyzję doręczono mu w dniu 5 listopada 2015 r., ale składający skargę w jego imieniu pełnomocnik nie obalił domniemania wynikającego z art. 176 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego, że doręczenie zaskarżonej decyzji z dnia 31 sierpnia 2015 r. nastąpiło do rąk skarżącego w dniu innym, jak data doręczenia syndykowi. Z tych względów skargę należało odrzucić, stąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.