IV SA/Po 57/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-03-23
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Grażyna Radzicka, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, wprowadzająca obowiązki i zakazy wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego, może zostać uznana za nieważną w części?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, która zawiera przepisy wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowi istotne naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności w zaskarżonym zakresie. Zakres upoważnienia ustawowego jest wyczerpujący i powinien być interpretowany ściśle, a wszelkie regulacje wykraczające poza niego lub powtarzające przepisy ustawowe bez uzasadnienia, skutkują nieważnością wadliwego przepisu.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Pleszewie dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej naruszenie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez nałożenie obowiązków i zakazów, do których Rada nie była upoważniona. W szczególności wskazano na nieuprawnione ograniczenia dotyczące mycia pojazdów, przeniesienie obowiązków gminy na inne podmioty, regulacje dotyczące odpadów medycznych i weterynaryjnych, gromadzenia śniegu, szczelnego zamykania pojemników, postępowania ze zwłokami zwierząt, usuwania nieczystości ciekłych, wyliczania normatywnych ilości nieczystości płynnych, obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe i gospodarskie oraz zasad kontroli i sankcji. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując zgodność uchwały z prawem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie wskazanych paragrafów i punktów załącznika, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Ostrowie Wielkopolskim na uchwałę Rady Miejskiej w Pleszewie z dnia 20 grudnia 2012 r., nr XXIII/282/2012 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 4 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 3, § 5 ust.7, § 6 ust. 2, § 8 ust. 1 i 2, § 9 ust. 2, § 12 ust. 8 i 10, § 14 ust. 1 ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4, ust. 5 pkt 2 i 3, ust. 6 pkt 1 i 2, ust 7, § 15 ust. 2, pkt 4, § 17 ust. 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala
Pismem z dnia 17 grudnia 2015 r. Prokurator Okręgowy w Ostrowie Wielkopolskim złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Pleszewie Nr XXIII/282/2012 z dnia 20 grudnia
2012 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta
i Gminy Pleszew (zwaną dalej również jako "zaskarżony regulamin") zarzucając tej uchwale istotne naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia
13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r.
poz. 391 zwanej dalej również jako "ustawa") poprzez nałożenie we wskazanych
w skardze jednostkach redakcyjnych zaskarżonego regulaminu obowiązków
i zakazów do których określenia Rada nie była upoważniona w tym:
- ograniczenie możliwości mycia pojazdów poza myjniami samochodowymi i naprawy poza warsztatami samochodowymi przy użyciu środków ulegających biodegradacji oraz wprowadzenie ograniczenie możliwości mycia i naprawy do samochodów
o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 ton (§ 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 3);
- przeniesienie obowiązków gminy wynikających z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy
na podmioty odbierające odpady komunalne (§ 5 ust. 7 i § 6 ust. 2);
- wprowadzenie do regulaminu zapisów dotyczących zakazu gromadzenia na terenie nieruchomości odpadów medycznych i weterynaryjnych oraz gromadzenia
w pojemnikach na odpady komunalne śniegu, lodu, gorącego popiołu i żużla, gruzu budowlanego, szlamów, substancji żrących i wybuchowych oraz odpadów
z działalności gospodarczej (§ 8 ust. 1 i 2);
– wprowadzenie obowiązku szczelnego zamykania pojemników na odpady (§ 9
ust. 2);
– wprowadzenie regulacji dotyczącej pozbywania się zwłok padłych zwierząt (§ 12 ust. 8 i § 14 ust 7);
– nałożenie na właścicieli nieruchomości obowiązku usuwania nieczystości ciekłych nie rzadziej niż raz na kwartał oraz ustalenie sposobu obliczania normatywnych ilości nieczystości ciekłych (§ 12 ust. 9 i 10);
– nieprawidłowe uregulowanie w § 14 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4, ust. 5 pkt 2 i 3, ust. 6 pkt 1 i 2 obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe;
– nieprawidłowe uregulowanie w § 15 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 wymagań dotyczących utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej;
– nieprawidłowe uregulowanie zasad kontroli i podmiotów uprawnionych do ich przeprowadzenia oraz wskazanie sankcji za nieprzestrzeganie zasad regulaminu
(§ 17 ust. 112).
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności przepisów § 4 ust. 1 pkt 2
i ust. 3, § 5 ust. 7, § 6 ust. 2, § 8 ust. 1 i 2, § 9 ust. 2, § 12 ust. 8, 9 poprzez skreślenie słów "jednak nie rzadziej niż raz na kwartał, ust. 10, § 14 ust. 1, ust. 3
pkt 1 i 2, ust. 4, ust. 5 pkt.2 i 3, ust. 6 pkt 1 i 2, ust. 7, § 15 ust. 2 pkt 4 i ust. 3,
§ 17 ust. 1 i 2 zaskarżonego regulaminu.
W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że zaskarżony regulamin został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia
11 marca 2013 r. pod poz. 2040 i zgodnie z przepisem § 4 wszedł w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Prokurator wskazał też, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 stycznia 2013 r. Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność § 3 ust. 1
i 2, § 6 ust. 3, § 8, ust. 5, 1, § 12 ust. 5 pkt 5 zaskarżonego regulaminu. Brak jest jednak informacji o publikacji wskazanego rozstrzygnięcia w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Prokurator zaznaczył, że w dniu 21 listopada 2013 r. Rada Miejska w Pleszewie podjęła uchwałę Nr XXIX/358/2013 w sprawie zmiany uchwały nr XXIll/282/2012 Rady Miejskiej w Pleszewie z dnia 20 grudnia 2012 r.
w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Pleszew. Uchwałą tą skreślono § 5 ust. 1 pkt 6, zmieniono brzmienie § 10 ust.1 oraz pkt 5, 9, 11 wskazanego ustępu, a także ust. 2, dodano do § 10 ust. 1 pkt 15 i 16 oraz ust. 3 i 4, dodano § 11 pkt 3. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 31 grudnia 2013 r. pod poz. 7523
i zgodnie z § 4 weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia.
Jak zaznaczył Prokurator regulamin utrzymania czystości i porządku
na terenie gminy jest aktem prawa miejscowego i z tego względu należy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który
je ustanowił (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Tego rodzaju akt normatywny musi odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa.
Zdaniem Prokuratora pomimo ingerencji Wojewody Wielkopolskiego oraz wprowadzonych zmian zaskarżony regulamin w dalszym ciągu zawiera przepisy niezgodne z prawem, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności we wskazanym
na wstępie zakresie.
W ocenie Prokuratora nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy ograniczenie w zaskarżonym regulaminie możliwości mycia pojazdów wyłącznie przy użyciu środków ulegających biodegradacji oraz mycia poza myjniami samochodowymi i naprawy poza warsztatami samochodowymi do pojazdów
o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 ton (§ 4 ust. 3). Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1c ustawy nie pozwala radzie gminy na wprowadzanie jakichkolwiek ograniczeń lub wyłączeń w zależności od rodzaju pojazdów, w tym w szczególności ich masy całkowitej.
W sprzeczności z regulacjami ustawy pozostają zapisy § 5 ust. 7 i § 6 ust. 2 zaskarżonego regulaminu, które nakładają na podmioty odbierające odpady obowiązek dostarczania właścicielom nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej raz w miesiącu worków do selektywnej zbiórki odpadów oraz zezwalają na wydzierżawienie pojemników do zbierania odpadów komunalnych od podmiotu odbierającego odpady lub wyposażenie nieruchomości w takie pojemniki w inny sposób ustalony w drodze umowy z podmiotem odbierającym odpady. Jak wyjaśnił Prokurator przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy zobowiązuje właścicieli nieruchomości do wyposażenia nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych i dopuszcza możliwość przejęcia tego obowiązku przez gminę jako części usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczona przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przejęcie wskazanego obowiązku przez gminę powinno jednak nastąpić w drodze odrębnej uchwały podjętej w oparciu o przepis art. 6r ust. 3 ustawy. Ani jednak wskazany przepis art. 6r ust. 3 ustawy, ani też art. 4 ust. 2 nie upoważniają rady gminy do przeniesienia obowiązku wyposażania nieruchomości
w pojemniki na odpady na podmioty odbierające odpady komunalne.
Zdaniem Prokuratora zakres upoważnienia ustawowego przekroczony został również poprzez wprowadzenie do regulaminu zapisów dotyczących zakazu gromadzenia w pojemnikach na odpady komunalne odpadów medycznych
i weterynaryjnych (§ 8 ust. 1) oraz śniegu, lodu, gorącego popiołu i żużla, gruzu budowlanego, szlamów, substancji żrących i wybuchowych, a także odpadów
z działalności gospodarczej (§ 8 ust. 2). Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1a ustawy zezwala na wprowadzenie do regulaminu zapisów dotyczących zasad prowadzenia
we wskazanym zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a odpady weterynaryjne i medyczne niewątpliwie do takich nie należą. Nadto zasady postępowania z odpadami medycznymi i weterynaryjnymi uregulowane zostały wprost w przepisach ustawy z 10 grudnia 2012 r. o odpadach.
W ocenie Prokuratora zakres kompetencji ustawowych przekroczony został również poprzez wprowadzenie do regulaminu utrzymania porządku i czystości obowiązku szczelnego zamykania pojemników na odpady komunalne (§ 9 ust. 2). Żaden z przepisów kompetencyjnych ustawy nie upoważnia rady gminy do nałożenia takiego dodatkowego obowiązku.
W ustawie brak przepisów regulujących sposób postępowania ze zwłokami padłych zwierząt (§ 12 ust. 8 i § 14 ust. 7 zaskarżonego regulaminu). Powyższe kwestie reguluje bowiem wyczerpująco w art. 22 ust.1 pkt 3 ustawa z dnia 8 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 947 ze zmianami).
Ponadto wprowadzenie w zaskarżonym regulaminie obowiązku usuwania nieczystości ciekłych nie rzadziej niż raz na kwartał ( § 12 ust. 9) zdaniem Prokuratora wykracza poza zakres upoważnienia udzielonego Radzie przepisami
art. 4 ust. 2 ustawy. Z przepisu tego wynika bowiem jedynie uprawnienie
do określenia częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych
i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych
do użytku publicznego, co nie oznacza uprawnienia do nakładania w tym zakresie na mieszkańców dodatkowych, pozaustawowych obowiązków.
Zdaniem Prokuratora prawidłowa interpretacja normy zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy nie pozwala również na wprowadzenie do regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy zapisów dotyczących wyliczania normatywnych ilości nieczystości płynnych (§ 12 ust. 10).
W ocenie Prokuratora obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe nałożone w § 14 ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4, ust. 5 pkt 2 i 3, ust. 6 pkt 1 i 2 zaskarżonego regulaminu zostały nałożone z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Za nieprawidłowe Prokurator uznał również zawarte w zaskarżonym regulaminie regulacje dotyczące zasad utrzymywania zwierząt gospodarskich
na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej (§ 15 ust.2 pkt 4 i ust. 3).
W szczególności poza zakres upoważnienia ustawowego wykracza przepis
§ 15 ust. 2 pkt 4, w którym szczegółowo uregulowano obowiązki właścicieli koni i kucyków wyprowadzanych w miejsca publiczne w zakresie usuwania zanieczyszczeń spowodowanych przez te zwierzęta, a także przepis § 15 ust. 3 zaskarżonego regulaminu zakazujący utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny mieszkaniowe oraz w obrębie istniejącej zabudowy budynkami wielolokalowymi.
Zdaniem Prokuratora w sposób nieprawidłowy uregulowano w zaskarżonym regulaminie zasady nadzoru nad realizacją obowiązków przez właścicieli nieruchomości (§ 17 ust. 1). Zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy nadzór nad realizacją obowiązków przez właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości
i porządku w gminach, określonych w ust. 1-4 tego przepisu ustawy sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Brak też w ocenie Prokuratora podstawy prawnej do wprowadzenia
do zaskarżonego regulaminu przepisu określającego odpowiedzialność za niewykonywanie obowiązków określonych w regulaminie w oparciu o przepisy ustawy (§ 17 ust. 2).
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Pleszewie wniosła o jej oddalenie.
W ocenie Rady Miejskiej § 4 ust. 1 pkt 2 zaskarżonego regulamin stanowi jedynie wykonanie kompetencji w zakresie ustalenia warunków mycia pojazdów
i nie wprowadza nadmiernych wymagań w stosunku do adresatów obowiązku.
W opinii Rady Miejskiej nie ma również podstaw do przyjęcia, iż nie jest możliwe nałożenie ograniczeń w zakresie mycia pojazdów tylko do części pojazdów tak jak to uczyniono w § 4 ust. 3 zaskarżonego regulaminu. Regulacja taka musi bowiem przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności zawartej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP dostosowywać nałożone obowiązki do stopnia ewentualnego negatywnego wpływu na środowisko.
Ponadto zdaniem Rady Miejskiej nie stoją w sprzeczności z regulacją ustawową przepisy § 5 ust. 7 i § 6 ust. 2 zaskarżonego regulaminu, zgodnie z § 2 uchwały Rady Miejskiej w Pleszewie z dnia 14 maja 2015 r. V/46/2015 to na gminie ciąży obowiązek wyposażania nieruchomości w pojemniki do odpadów komunalnych. Zaskarżone przepisy przy uwzględnieniu przepisów uchwały V/46/2015 nie prowadzą do przeniesienia obowiązku wyposażenia na podmioty odbierające odpady komunalne ponieważ to gmina wyposaża nieruchomości w pojemniki na odpady komunalne. Jeśli chodzi natomiast o § 8 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonego regulaminu to zdaniem Rady Miejskiej zostały one podjęte w wykonaniu upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy.
Rada Miejska nie podzielił stanowiska, iż nałożenie obowiązku szczelnego zamykania pojemnika na odpady komunalne przekracza kompetencję wyrażoną ustawie. Skarżący nie wskazał w jaki sposób wskazany przepis przekracza upoważnienie udzielone radzie gminy.
Podobnie Rada Miejska nie zgodziła się z zarzutami odnośnie § 12 ust. 8
i § 14 ust. 7 zaskarżonego regulaminu. Powyższe przepisy zostały uchwalone w celu ochrony przed zagrożeniem m.in. epidemiologicznym, jednocześnie nie może być mowy o powtórzeniu regulacji ustawowej.
Jak wskazała Rada Miejska w § 12 ust. 9 zaskarżony regulamin zawiera jedynie określenie częstotliwości pozbywania się nieczystości ciekłych w oparciu
o art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy i nie nakłada na mieszkańców dodatkowych obowiązków z wyłączeniem tych wynikających z ustawy. Rada Miejska nie podzieliła poglądu dotyczącego przekroczenia upoważnienia ustawowego w zakresie § 12 ust. 10 zaskarżonego regulaminu, przepis ten stanowi jedynie powtórzenie regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody i tego rodzaju naruszenie nie może zostać za istotne i skutkować stwierdzeniem nieważności.
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących § 14 ust. 3 i 4 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska wskazała, iż regulacja ta także mieści się w delegacji zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy w zakresie określenia przez radę gminy obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe.
Nie przekracza też zdaniem Rady Miejskiej ustawowego upoważnienia
§ 14 ust. 5 pkt 2 i 3 zaskarżonego regulaminu. Ustanowienie zakazu wprowadzania zwierząt do piaskownic, placów zabaw (pkt 2), a także do innych obiektów (pkt 3) ma na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
Ponadto w ocenie Rady Miejskiej Prokurator niesłusznie uznał,
iż § 14 ust. 6 pkt 1 i 2 i § 15 ust. 2 pkt 4 zaskarżonego regulaminu zostały przyjęte
z przekroczeniem delegacji ustawowej. Przedmiotowe przepisy wskazują jedynie obowiązki właścicieli pozwalające na ochronę przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Natomiast w odniesieniu do § 15 ust. 3 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska wskazała, że art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy wprost wskazuje, iż możliwe jest wprowadzanie zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na określonych obszarach. Nie ma też podstaw do stwierdzenia nieważności § 17 ust. 1 i 2 zaskarżonego regulaminu, albowiem ewentualne naruszenie przepisów w tym zakresie ma charakter nieistotny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1642 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania,
czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności.
Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały należy wskazać, iż wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1
zd. pierwsze w zw. z ust. 4 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 zwanej dalej jako "u.s.g.") zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu
art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co
w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
20 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa,
to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np. postanowienie TK z 27 kwietnia 2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji
w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51).
Powszechnie przyjmuje się, że w kategorii istotnych naruszeń prawa mieszczą się w szczególności naruszenie prawa polegające na podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.
Nie ulega wątpliwości, że regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie jest aktem prawa miejscowego – wynika to expressis verbis z art. 4 ust. 1 in fine ustawy. Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji tego aktu należy stwierdzić, że mieści się on w kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie szczególnej (art. 40 ust. 1 u.s.g.). W niniejszej sprawie takie upoważnienie wynika wprost z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy.
W świetle konstytucyjnej regulacji źródeł prawa (art. 87- 94 Konstytucji RP) akt prawa miejscowego jest źródłem prawa: (1) powszechnie obowiązującego, a więc aktem o charakterze normatywnym, zawierającym normy generalne i abstrakcyjne; (2) o zasięgu lokalnym, to jest obowiązującym na obszarze działania organów, które go ustanowiły; (3) rangi podustawowej; (4) stanowionym na podstawie i w granicach ustaw; (5) wymagającym ogłoszenia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić,
że postanowienia zaskarżonego regulaminu, jako aktu prawa miejscowego (co wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 ustawy) nie mogą w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 ustawy, być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach (z zastrzeżeniem wyjątków dotyczących powołania definicji in extenso), ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego przepisu. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2009 r., II OSK 1077/09; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) (uchylony);
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
Należy podkreślić, że powyższe wyliczenie ma charakter wyczerpujący (zamknięty) i jako że stanowi element normy kompetencyjnej, powinno być interpretowane ściśle. Artykuł 4 ust. 2 ustawy nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani do podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż w każdym przypadku oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 756/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 470/09, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do szczegółowej oceny poszczególnych zarzutów Sąd wskazuje, że w znacznej mierze są one zasadne.
Trafnie Prokurator dopatrzył się przekroczenia przez Radę Miejską ustawowej kompetencji w § 4 ust. 1 pkt 2 zaskarżonego regulaminu poprzez ustalenie, że mycie samochodów poza myjniami może odbywać się wyłącznie pod warunkiem dokonywania tych czynności na wydzielonych, utwardzonych częściach nieruchomości oraz przy użyciu środków myjących ulegających biodegradacji. Norma kompetencyjna zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy upoważniała Radę Miejską do określenia wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących mycie i naprawę pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Z przepisu ustawy nie wynika jednak kompetencja do określenia środków jakimi miałyby być myte samochody poza myjniami (podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 740/15). Tym samym § 4 ust. 1 pkt 2 zaskarżonego regulaminu należało uznać za ustanowiony z przekroczeniem kompetencji wynikającej z art. 4 ust. 2 ustawy.
Zasadnie również Prokurator zwrócił uwagę, że w § 4 ust. 3 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska w sposób nieuprawniony ograniczyła stosowanie § 4 ust. 1 i 2 do samochodów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 ton bowiem z przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy nie wynika upoważnienie dla organu stanowiącego gminy do ograniczenia stosowania ustalonych w nim przepisów tylko do określonej grupy pojazdów, w tym przypadku pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 ton.
Odnośnie § 5 ust. 7, a także § 6 ust. 2 zaskarżonego regulaminu wskazać trzeba, że obejmuje on materię uregulowaną już w ustawie. W § 5 ust. 7 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska określiła, że worki do selektywnej zbiórki odpadów w zabudowie jednorodzinnej są dostarczane właścicielom nieruchomości raz w miesiącu, przy czym ich dostarczenie oraz obsługa jest wykonywana przez przedsiębiorcę o którym mowa w ust. 7. Natomiast § 6 ust. 2 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska zobowiązała właścicieli nieruchomości do zapewnienia wyposażenia nieruchomości w wymienione w § 5 ust. 1 w urządzenia służące do gromadzenia odpadów komunalnych niesegregowanych poprzez zakup takich urządzeń lub wydzierżawienie od przedsiębiorcy świadczącego usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych albo w inny sposób ustalony w drodze umowy
z przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Tymczasem obowiązek właścicieli nieruchomości w zakresie zapewnienia utrzymania czystości i porządku poprzez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników
w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym wynika wprost
z art. 5 ust. 1 ustawy. Jak słusznie zauważył Prokurator w art. 6r ust. 3 ustawy ustawodawca dopuścił możliwość przejęcia tego obowiązku przez gminę, jako odpłatnej usługi w zakresie odbierani odpadów, jednak mogłoby to nastąpić wyłącznie w drodze odrębnej od regulaminu uchwały rady gminy (podobnie WSA w Poznaniu z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1043/15 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto Sąd zaznacza, że w treści § 5 ust. 7 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska odsyła do bliżej nieokreślonego "ust. 7", co czyni ten przepis zaskarżonego regulaminu całkowicie nieczytelnym i niewykonalnym.
W § 8 ust. 1 i 2 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska wprowadziła zakaz gromadzenia odpadów medycznych lub weterynaryjnych powstających na terenie nieruchomości w wyniku prowadzonej działalności w zakresie usług medycznych
lub weterynaryjnych w pojemnikach na odpady komunalne oraz zabroniła gromadzenia w pojemnikach na odpady komunalne śniegu, lodu, gorącego popiołu
i żużla, gruzu budowlanego, szlamów, substancji żrących i wybuchowych, a także odpadów z działalności gospodarczej. W ocenie Sądu postanowienia te stanowią przekroczenie ustawowego upoważnienia, bowiem nie wynikają z normy kompetencyjnej zawartej w art. 4 ust. 2 ustawy (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt
IV SA/Po 741/13, z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 916/13, z dnia
7 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 576/15 oraz z dnia 18 lutego 2016 r.
sygn. akt IV SA/Po 1043/15, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd176/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rada Miejska nie była również upoważniona do zobowiązywania właścicieli nieruchomości w § 9 ust. 2 zaskarżonego regulaminu do szczelnego zamykania pokrywy pojemników, bowiem kompetencja w tym zakresie nie wynika z art. 4 ust. 2 ustawy.
Trafny okazał się również zarzut dotyczący naruszenia § 12 ust. 8 oraz § 14 ust. 7 zaskarżonego regulaminu. W pierwszym ze wskazanych przepisów Rada Miejska zobowiązała właścicieli nieruchomości do pozbywania się z terenu nieruchomości zwłok padłych zwierząt w sposób obejmujący przekazanie zwłok zwierzęcia przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie odbioru odpadów lub posiadającemu zezwolenie na transport tego typu odpadów albo zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części na podstawie indywidualnej umowy zawartej pomiędzy właścicielem nieruchomości, a tym przedsiębiorcą. Zaś w drugim z przepisów Rada Miejska zobowiązała do niezwłocznego usunięcia padliny zwierząt poprzez dostarczenie jej do najbliżej położonego grzebowiska zwłok zwierzęcych i ich części lub najbliżej położonej spalarni zwłok zwierzęcych i ich części.
Zauważyć jednak trzeba, że kwestia pozbywania się zwłok padłych zwierząt została już uregulowana w aktach wyższego rzędu. Problematyka usuwania padłych zwierząt jest regulowana w wielu aktach prawnych. Dla przykładu z art. 22 ust. 1
pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń
i chorób zakaźnych u ludzi wynika obowiązek właściciela nieruchomości do usunięcia padłych zwierząt z nieruchomości. Z kolei z art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy wynika,
że zadaniem gminy jest zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji instalacji
i urządzeń do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych. Ponadto
z art. 3 ust. 2 pkt 15 ustawy wynika, że to gmina zapewnia zbieranie, transport
i unieszkodliwianie zwłok bezdomnych zwierząt lub ich części. Na uwadze również należy mieć, że art. 5 ust. 4 ustawy zobowiązuje zarządcę drogi do utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych, a w tym pojęciu mieści się, jak można wywodzić, również usuwanie zwłok padłych zwierząt (por. wyroki WSA w Poznaniu
z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 646/14, z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 576/15, z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 740/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 553/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd nie podzielił stanowiska Prokuratora w zakresie zarzutu dotyczącego
§ 12 ust. 9 zaskarżonego regulaminu, w którym Reda Miejska wprowadziła obowiązek usuwania nieczystości ciekłych z częstotliwością dostosowaną do ilości zużytej wody i w sposób gwarantujący, że nie nastąpi wypływ ze zbiornika, zwłaszcza wynikający z jego przepełnienia, wykluczający zanieczyszczenie gleby
i wód podziemnych oraz zapobiegający powstawaniu procesów gnilnych w zbiorniku, jednak nie rzadziej niż raz na kwartał. Prokurator zakwestionował przywołany przepis jedynie w zakresie słów "jednak nie rzadziej niż raz na kwartał". Wyjaśnić trzeba,
że art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy upoważniał Radę Miejską do ustalenia częstotliwości
i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości. W ocenie Sądu kwestionowana przez Prokuratora regulacja mieści się w zakresie kompetencji przyznanej Radzie Miejskiej przepisem art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy. Zabieg legislacyjny jakim posłużyła się Rada Miejska poprzez określenie
"nie rzadziej niż raz na kwartał" określa maksymalny okres w jakim nieczystości ciekłe mógłby być nieopróżniane ze zbiornika bezodpływowego przy jednoczesnym dopuszczeniu częstszego ich usuwania. Określając w ten sposób częstotliwość pozbywania się nieczystości ciekłych Rada Miejska nie przekroczyła delegacji wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia
14 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 736/15 oraz z dnia 21 stycznia 2016 r.
sygn. akt IV SA/Po 740/15).
Zasadny natomiast okazał się zarzut dotyczący § 12 ust. 10 zaskarżonego regulaminu bowiem kompetencja Rady Miejskiej zawarta w art. 4 ust. 2 ustawy nie przewiduje, aby Rada była upoważniona do sposobu ustalania normatywnej ilości nieczystości płynnych.
W § 14 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 zaskarżonego regulaminu ustaliła obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe m.in. poprzez wskazanie, że wyprowadzanie psa w miejsca publiczne jest możliwe po spełnieniu następujących warunków:
1) właściciel lub opiekun psa zobowiązany jest do wyprowadzania psa na smyczy,
a psy ras dużych i olbrzymich bądź uznanych za agresywne lub zachowujące się w sposób agresywny - na smyczy i w kagańcu oraz wyłącznie przez osoby dorosłe
2) zwolnienie psa ze smyczy dozwolone jest tylko wtedy, gdy pies jest w kagańcu,
w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi i tylko wtedy, gdy opiekun psa ma możliwość sprawowania bezpośredniej kontroli nad jego zachowaniem. W ust. 4 wskazano, że ust. 3 stosuje się odpowiednio do innych zwierząt domowych mogących stanowić zagrożenie dla ludzi.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1492/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu, niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań (w tym choroby) może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. Ponadto jak wszelkie ograniczenia praw jednostki, także ograniczenia uprawnień właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Postanowienia regulaminu czystości i porządku nie pozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji i tym samym niekiedy nadmierne, w rezultacie prowadzące do sankcji karnych, mogą tę zasadę naruszać, tym bardziej gdy nakazane regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane ustawami i innymi aktami prawa miejscowego. Zaznaczyć jednocześnie należy, że to z art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2013 r. poz. 856) wynika zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Ponadto obowiązek uzyskania decyzji o zezwoleniu na utrzymywanie psa rasy uznanej za agresywną wynika z art. 10 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Podobne stanowisko wyrażane było również w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2014 r.
sygn. akt II SA/Po 916/13, z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 372/15, z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 593/15, z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 740/15, a także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Op 595/14 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 386/15 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przekroczeniem ustawowej delegacji Rada Miejska wprowadziła
w § 14 ust. 5 pkt 2 i 3 zaskarżonego regulaminu zakaz wpuszczania psów do piaskownic i na place zabaw dla dzieci, a także wprowadzania psów do sklepów, zakładów produkcji spożywczej, zakładów usługowych, lokali gastronomicznych, aptek, szpitali, obiektów użyteczności publicznej oraz innych obiektów, których administracje wprowadziły ten zakaz (z wyjątkiem psów przewodników osób niewidomych). W ocenie Sądu ustawodawca nie upoważnił Rady Miejskiej do formułowania zakazów wprowadzania zwierząt na określone tereny, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy nie dawał więc Radzie Gminy kompetencji do określenia całkowitego zakazu wpuszczania lub wprowadzania zwierząt domowych do określonych miejsc. Istotą regulacji w tym zakresie winno być bowiem określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta w taki sposób, by zapewnić ochronę przed zagrożeniami lub uciążliwościami dla ludzi, nie zaś wprowadzenie całkowitego zakazu "wstępu" zwierząt do określonych miejsc (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 789/13, z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 646/14 oraz z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1043/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rada Miejska nie była również upoważniona do zobowiązywania osób wyprowadzających zwierzęta domowe w miejsca publiczne lub inne miejsca przeznaczone do wspólnego użytku do posiadania przy sobie pojemnika (woreczka) na usunięcie zanieczyszczeń spowodowanych przez to zwierzę oraz do natychmiastowego usuwania tych zanieczyszczeń wskazując, że nieczystości umieszczone w szczelnych, nie ulegających szybkiemu rozkładowi woreczkach, mogą być deponowane w komunalnych urządzeniach do zbierania odpadów
(§ 14 ust. 6 pkt 1 – 2 zaskarżonego regulaminu). W ocenie Sądu w ramach kompetencji ustalonych ustawą mieści się prawo rady gminy do ustanowienia w akcie prawa miejscowego obowiązku usuwania zanieczyszczeń spowodowanych przez zwierzęta domowe w miejscach publicznych. Jednakże ustalenie w uchwale szczegółowego sposobu usuwania tych zanieczyszczeń wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego (podobnie WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia
19 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 414/15 oraz z dnia 17 grudnia 2015 r.
sygn. akt IV SA/Po 580/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tego samego powodu za zasadny uznać należy zarzut dotyczący § 15 ust. 2 pkt 4 zaskarżonego regulaminu, którym Rada Miejska nałożyła podobnego rodzaju obowiązki na osoby wyprowadzające konie i kucyki w miejsca publiczne i inne miejsca przeznaczone do wspólnego użytku.
Za niezasadny Sądu uznał zarzut dotyczący § 15 ust. 3 zaskarżonego regulaminu. W przepisie tym Rada Miejska wprowadziła ogólny zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny mieszkaniowe oraz w obrębie istniejącej zabudowy budynkami wielolokalowymi. Przepis ten mieści się w granicach ustawowego upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy, z którego wynika kompetencja Rady Miejskiej do wprowadzenia zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach.
W § 17 ust. 1 i 2 zaskarżonego regulaminu Rada Miejska ustaliła, że do prowadzenia kontroli i egzekwowania prawidłowego wypełniania obowiązków, określonych w regulaminie upoważnione są organy ustawowo uprawnione, funkcjonariusze Straży Miejskiej w Pleszewie oraz pracownicy Urzędu Miasta
i Gminy w Pleszewie, którym Burmistrz Miasta i Gminy Pleszew wyda stosowne upoważnienie. A nadto, że w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów regulaminu stosowane będą środki egzekucyjne określone w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008) oraz w innych przepisach. Powyższe przepisu zaskarżonego regulaminu w ocenie Sądu ingerują
w materię uregulowaną już w ustawie. Jak trafnie podniósł Prokurator z art. 5 ust. 6 ustawy w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy wynika, ze nadzór na realizacją obowiązków określonych w regulaminie sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy nie upoważniał Rady Gminy do przekazania tych uprawnień innym podmiotom. Ponadto zaznaczyć trzeba, iż art. 9u ustawy przewiduje,
że to wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawuje kontrolę przestrzegania
i stosowania przepisów ustawy, odsyłając w tym zakresie do przepisów art. 379 i art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm., a więc również w kwestii upoważnienia do wykonywania funkcji kontrolnych pracowników podległych im urzędów gminnych lub funkcjonariuszy straży gminnych.
Z uwagi na stwierdzone istotne naruszenie prawa Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 4 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 3, § 5 ust.7, § 6 ust. 2, § 8 ust. 1 i 2, § 9 ust. 2, § 12 ust. 8 i 10, § 14 ust. 1 ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4, ust. 5 pkt 2 i 3, ust. 6 pkt 1 i 2, ust 7, § 15 ust. 2 pkt 4, § 17 ust. 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło