II FSK 2373/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-08-31
Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Jolanta Sokołowska, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie prokuratury o umorzeniu dochodzenia, wydane po dacie ostatecznej decyzji podatkowej, może stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie prokuratury o umorzeniu dochodzenia, nawet jeśli zostało wydane po dacie ostatecznej decyzji podatkowej, może stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli istniejące w nim ustalenia faktyczne nie były znane organowi podatkowemu w dacie wydawania decyzji i mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ podatkowy ma obowiązek ocenić te ustalenia pod kątem ich nowości i istotności dla sprawy podatkowej, a nie tylko oceniać datę wydania samego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego, powołując się na nowe dowody w postaci deklaracji CIT-8 za 2004 r. spółki "D." oraz postanowienia prokuratury o umorzeniu dochodzenia w sprawie poświadczenia nieprawdy w fakturze VAT wystawionej przez tę spółkę. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że postanowienie prokuratury zostało wydane po dacie decyzji i nie stanowi nowej okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu karnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Krawczyk, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 60/16 w sprawie ze skargi T.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz T.T. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016r., sygn. akt I SA/Bd 60/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie ze skargi T.T. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Wymieniony wyrok oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: www.nsa.orzeczenia.gov.pl.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia 28 lutego 2014r. określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. w kwocie 33.131,00 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą F. oraz wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych naliczonych na ostatni dzień terminu złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009 PIT 36L.
Podstawę wydanej decyzji stanowiło m.in. nieuznanie za koszty uzyskania przychodów wydatków w kwocie 110.307,85 zł wynikających z faktury VAT z dnia 30 października 2009r. nr [...] wystawionej przez "D." sp. z o.o. z siedzibą w T.
Organ ustalił, że transakcja udokumentowana powołaną fakturą dotyczyła robót budowlanych zleconych Spółce "D.", która niezatrudniając własnych pracowników zleciła je do wykonania P.P.U.H. "D." Sp. z o.o. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego i podatkowego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. stwierdzono brak znamion prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę "D.", co oznacza, iż Spółka nie mogła wykonać robót budowlanych wymienionych w fakturze z dnia 28 października 2009 r. nr 27/2009.
W konsekwencji zatem na fakturze z dnia 30 października 2009 r. nr 10/N/09 wystawionej dla skarżącego przez Spółkę "D." wymieniono czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane. Decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2015r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powołaną decyzją ostateczną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. W uzasadnieniu wniosku powołując się na przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) dalej jako: "O.p.", podniósł, że w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie były znane nowe okoliczności i dowody w postaci deklaracji CIT-8 za 2004 r. złożonej przez Spółkę "D.". Podkreślił także, że z pisma Urzędu Skarbowego w S.z dnia 8 sierpnia 2011r., potwierdzającego wyrejestrowanie Spółki "D." jako podatnika VAT z dnia 1 kwietnia 2004r. oraz brak składania zeznań CIT-8, wynika, iż zeznanie CIT-8 za 2004r. zostało złożone w innym urzędzie skarbowym właściwym dla siedziby tej Spółki. Według skarżącego na jaw wyszedł nowy dowód będący w posiadaniu organu podatkowego w postaci deklaracji CIT-8 Spółki "D.", dzięki której można będzie ustalić adres tej Spółki i ustalić osobę zarządzającą w imieniu Spółki, a także przeprowadzić kontrolę celem potwierdzenia transakcji pomiędzy Spółką "D." i Spółką "D.". Ponadto, wnosząc o wznowienie skarżący wskazał, że Prokuratura Rejonowa T.w T. pod sygn. akt [...] nadzorowała postępowanie prowadzone w kierunku przestępstwa z art. 276 k.k. popełnionego przez pracowników [...] Urzędu Skarbowego w T. Dnia 29 grudnia 2014 r. wydane zostało postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie poświadczenia nieprawdy w fakturze VAT nr 10/N/09 z dnia 30 października 2009r., wystawionej przez "D." sp. z o.o., co do okoliczności wykonania robót budowlanych oraz przedłożenia powyższej faktury podczas kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T., tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.
W ocenie skarżącego prokuratura jednoznacznie potwierdziła, iż brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że Spółka "D." w fakturze nr [...] potwierdziła niemające miejsca zdarzenie gospodarcze. Nieudokumentowanie tego zdarzenia gospodarczego przez przedstawicieli Spółki "D." przed właściwym Urzędem skarbowym nie może być jednoznacznym dowodem na to, że faktura ta dokumentuje fikcyjne usługi, w szczególności gdy wykonanie tych prac zostało potwierdzone.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia 11 maja 2015r. wznowił postępowanie w sprawie, a decyzją z dnia 21 września 2015r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 28 lutego 2014r.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy decyzją z dnia 15 grudnia 2015r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji zasięgnął informacji na temat podmiotu "D." Sp. z o.o. w urzędzie skarbowym prowadzącym postępowanie w Spółce "D.", urzędach właściwych ze względu na zgłoszoną oraz wskazaną na zakwestionowanej fakturze siedzibę "D. Sp. z o.o., urzędach znajdujących się w pobliżu miejsc rzekomo wykonywanych przez Spółkę "D." robót. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, organy podatkowe nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów potwierdzających argumentację strony. W ocenie Dyrektora ze zgromadzonych materiałów w sprawie oraz uwzględniając wyjaśnienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia 16 lipca 2015r., a także pismo tego organu z dnia 23 marca 2011r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, brak jest dowodów na to, że Spółka "D." złożyła zeznanie CIT - 8 za 2004r. Z akt sprawy wynika, iż siedzibą Spółki "D." są S. oraz brak jest informacji o zmianie adresu siedziby tego podmiotu.
Organ odwoławczy wskazał również, że dokument (postanowienie Prokuratury z dnia 29 grudnia 2014 r. o umorzeniu dochodzenia) powstał po dacie wydania decyzji z dnia 28 lutego 2014 r., w związku z czym i on nie stanowi nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu nieznanego organowi, który wydał decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że z uwagi na śmierć jedynego znanego właściciela spółki D. – S.P., jak również z uwagi na fakt, iż najbliższa jego rodzina nie miała szczegółowej wiedzy na temat prowadzonej przez niego działalności, nie można wykluczyć, iż doszło do ustnego udzielenia pełnomocnictwa do jej reprezentowania, które nigdy nie zostało oparte w dokumentacji, co jednak nie może wykluczyć wykonania przez przedstawicieli tej spółki prac jako podwykonawca. Nieudokumentowanie zdarzenia gospodarczego przez przedstawicieli spółki D., przed właściwym Urzędem Skarbowym nie może być w przedmiotowym postępowaniu jednoznacznym dowodem na to, iż faktura została wystawiona na podstawie fikcyjnej usługi, tym bardziej, iż potwierdzono wykonanie opisywanych prac budowlanych, natomiast nie można jednoznacznie stwierdzić kiedy prace te zostały faktycznie wykonane i przez kogo."
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy p.p.s.a.w związku z art. art. 187 § 1 i 191 w zw. z art. 240 § 5 ustawy O.p. oraz art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w 2009 r.)poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji uznając, że wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji gdy, organ dokonał prawidłowych i wystarczających ustaleń odnośnie dowodu w postaci postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 29 grudnia 2014 r. sygn. akt [...] Prokuratury Rejonowej T. pod kątem wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co w rezultacie nie mogło doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia jakie zapadło w postępowaniu zwykłym;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.w związku z art. 11 ustawy p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku przez sąd, że jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa są wiążące dla innych organów i sądów;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na niezasadnym uchyleniu zaskarżonej decyzji poprzez wydanie wyroku w sprawie wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu zawartemu w jej aktach.
Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej Autor podniósł, że nie można uznać, że ocena stanu faktycznego dokonana przez organ ścigania jest nową okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wskazał, że w argumentacji zawartej w postanowieniu z 29 grudnia 2014 r. o umorzeniu dochodzenia nie wskazano na żadne nowe okoliczności, które nie byłyby znane organowi pierwszej instancji podczas wydawania decyzji w przedmiocie VAT, co organy wykazały w wydanych przez siebie decyzjach w tej sprawie. Niezależnie od tego, postanowienie o umorzeniu dochodzenia nie ma żadnej mocy wiążącej. Taką moc posiadają jedynie wyroki skazujące.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości czterokrotności stawki wynikającej z norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Spór poddany ocenie sądowo-administracyjnej dotyczy rozstrzygnięcia kwestii, czy w odniesieniu do sprawy, zakończonej ostateczną decyzją organu podatkowego pierwszej instancji (z dnia 28 lutego 2014 r.), zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W wymienionej wyżej decyzji ostatecznej, którą podatnikowi określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. (oraz wysokość odsetek od nieuregulowanych w terminie odsetek od zaliczek na ten podatek), nieuznano za koszty uzyskania przychodów wydatków za roboty budowlane wynikające z faktury VAT z dnia 30 października 2009 r., wystawionej przez D. Spółkę z o.o. Organ stwierdził, że spółka ta – nie zatrudniając własnych pracowników – zleciła do wykonania te roboty spółce D., która zdaniem organu nie mogła ich wykonać. Strona skarżąca istnienia wspomnianych podstaw wznowieniowych upatrywała w przedstawionych przez nią dowodach w postaci deklaracji CIT-8 za 2004 r., złożonej przez spółkę D. oraz postanowieniu Prokuratury Rejonowej T. z dnia 29 grudnia 2014 r.
W zaskarżonym wyroku WSA w Bydgoszczy, uchylając decyzję organu odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej uznał, że pismo dotyczące złożenia przez D. Spółkę z o.o. deklaracji CIT-8 za 2004 r. nie zawierało "żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy". Organ podatkowy nie uzyskał żadnych informacji i dowodów wskazujących na złożenie przez D.Sp. z o.o. deklaracji CIT-8 za 2004 r. Zdaniem natomiast Sądu pierwszej instancji ustalenia organu są niepełne, a zgromadzony materiał dowodowy oceniony dowolnie w związku z tym, że nie objęto nimi materiału zgromadzonego w ramach prowadzonego postępowania karnego. Postępowanie to zostało zakończone prokuratorskim postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 r. o umorzeniu dochodzenia z uwagi na to, że nie można stwierdzić, iż brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że spółka D. w wystawionej fakturze nr 27/2009 potwierdziła mniemające miejsca zdarzenie gospodarcze. Nadto, z uwagi brak danych personalnych przedstawiciela spółki D. nie można jednoznacznie stwierdzić, że spółka ta nie wykonywała zleconych przez D. prac.
W tym miejscu należy podnieść, że tożsama kwestia sporna, z tym że na tle podatku VAT, była już przedmiotem wypowiedzi orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1441/16. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną organu (zawierającą tożsame zarzuty co w niniejszej sprawie) od wyroku WSA w Bydgoszczy (z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 109/16), podzielił racje Sądu pierwszej instancji o zaistnieniu w sprawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający uznał za zasadne oraz konieczne odniesienie tego stanowiska również do realiów niniejszej sprawy, a w konsekwencji za celowe posłużenie się w szerokim zakresie argumentacją, jak w uzasadnieniu wyroku w sprawie I FSK 1441/16.
Nie budzi wątpliwości, że dla zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wystarczy, że wystąpi jeden z członów tej alternatywy, jeżeli są spełnione pozostałe warunki tego przepisu. Zgodnie natomiast z art. 180 § 1 O.p., dowodami w postępowaniu podatkowym może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przykładowy ich katalog zawarty jest w art. 181 O.p. "Okolicznościami faktycznymi" są z kolei wydarzenia bądź fakty towarzyszące jakiejś sytuacji lub zdarzeniu.
"Istotność", o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., oznacza cechę, która sprawia, że nowe dowody lub okoliczności mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli doprowadzić do wydania orzeczenia innego, niż wydane w postępowaniu toczącym się w zwykłym trybie. Innymi słowy o "istotności" decyduje ich waga, doniosłość, wartość dla końcowego załatwienia sprawy.
Jeśli chodzi o warunek "nowości" dowodu lub okoliczności, z brzmienia analizowanego przepisu jasno wynika, że warunek ten dotyczy wiedzy organu, jaką posiadał na czas wydawania decyzji ostatecznej. Innymi słowy, dowody lub okoliczności w zasadzie nie mogą być jako takie nowe, bowiem musiały istnieć w dacie wydawania decyzji, lecz powinny być one "nowe dla organu" rozstrzygającego sprawę. Podkreślenia wymaga, że nie jest nową okolicznością nowa ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów (por. Rudowski J. Komentarz do art. 240 ustawy - Ordynacja podatkowa, WKP 2017; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 listopada 2001 r., III SA 1770/00). "Okoliczności faktyczne", o których mowa, są to takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały.
Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w przypadku nowych dla organu okoliczności faktycznych, które istniały w dacie wydania decyzji, może się zdarzyć, że będą one wynikać z dokumentu (dowodu), który został sporządzony już po jej wydaniu, czyli nie istniał w dacie jej wydania. Dlatego, nie można dowodu "jako takiego" oceniać w oderwaniu od zdarzeń lub faktów, które potwierdza, czy na które wskazuje. Należy pamiętać, że nie ma innego sposobu na ujawnienie okoliczności, które miały miejsce w przeszłości, jak wywiedzenie ich z określonych dowodów, czy uzyskanie o nich wiedzy z pewnych dokumentów i nie ma tu znaczenia, w jakim postępowaniu do tego dochodzi. Stanowisko to znajduje oparcie również w judykaturze. Np. w wyroku z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1053/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyeksponował tezę, że "Może się zdarzyć sytuacja, że dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, a jednak wynikająca z niego okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania".
Nie ma też wątpliwości, że z uwagi na to, iż zakres postępowania wznowieniowego wyznacza strona wnioskująca o jego wszczęcie, to ona zobowiązana jest do wskazania, jakie konkretnie nowe okoliczności czy dowody wyszły na jaw.
W rozpoznawanej sprawie powodem uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji było uznanie, że organ podatkowy naruszył przepisy art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w związku z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. ponieważ po zapoznaniu się z przedstawionym przez skarżącego postanowieniem z 29 grudnia 2014 r. o umorzeniu dochodzenia, z którego wynika, że organy ścigania w sposób odmienny od organu podatkowego dokonały oceny rzetelności zakwestionowanej przez ten organ faktury z 30 października 2009 r. - nie zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym przez prokuraturę (policję) celem ustalenia, czy postanowienie to jest oparte na nowych okolicznościach faktycznych i czy okoliczności te mają wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, tj. czy są one istotne.
Jak wynika z powołanego wyżej postanowienia, powodem umorzenia dochodzenia był brak możliwości wykluczenia, że przed śmiercią S.P. udzielił komuś ustnego umocowania do reprezentowania Spółki D., a w związku z tym i wykluczenia, że przedstawiciele tej Spółki wykonali roboty wskazane w fakturze z 30 października 2009 r. Organ prowadzący postępowanie karne doszedł do takich wniosków oceniając podane w tym postanowieniu okoliczności (m.in. fakt, iż rodzina S. P., jedynego znanego właściciela Spółki D. nie wiedziała nic na temat prowadzonej przez niego działalności, prace wskazane w wyżej wymienionej fakturze zostały wykonane, a świadkowie potwierdzili, że Spółka D. korzystała z podwykonawców).
W skardze kasacyjnej podano, że okoliczności te były znane organom podatkowym. Opisano, jak przedstawiał się stan sprawy, wskazano na ustalenia poczynione w postępowaniu zwykłym. Jednak w zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji organ podatkowy nie odniósł się do nich pod kątem oceny, czy mogą one stanowić przesłankę do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Postanowienie to zostało ocenione jedynie w zakresie czasu jego wydania. Na stronie 7 uzasadnienia objętej skargą decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wydano je (29 grudnia 2014 r.) już po wydaniu decyzji ostatecznej (z 28 lutego 2014 r.), a więc nie można uznać, że jest to dowód, o którym mowa w tym przepisie. Zatem, jak zwrócił na to uwagę Sąd pierwszej instancji, jedynym uzasadnieniem odmowy uznania racji Skarżącego było proste zaprzeczenie, że postanowienie prokuratorskie nie jest ani dokumentem nowym, ani nową okolicznością.
Powyższy brak stanowi naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Dopóki bowiem organ podatkowy nie odniesie się konkretnie do tej kwestii, czyli nie oceni, czy podane w postanowieniu o umorzeniu dochodzenia okoliczności faktyczne są nowymi dla organu okolicznościami, istniejącymi w dniu wydania decyzji i istotnymi dla sprawy, czy też nie - dopóty nie będzie możliwe uzyskanie wiedzy, co do jego stanowiska w tym przedmiocie i ewentualne dokonanie jego kontroli.
Z tej właśnie przyczyny zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona ze wskazaniem na konieczność uzupełnienia tego braku.
Przypomnieć również należy, że postępowania podatkowe, w tym również prowadzone w trybie wznowieniowym oraz postępowanie karne charakteryzują się odmienną specyfiką. Postępowania te bowiem są prowadzone niezależnie od siebie i wynik jednego nie przesądza o wyniku drugiego. W praktyce zdarza się, że w dwóch postępowaniach zostaną poczynione odmienne ustalenia. Postępowanie karne w zasadniczej mierze nastawione jest na udowodnienie, czy zarzucony czyn został w rzeczywistości popełniony. Zadaniem sądu karnego jest udowodnienie winy w przypadku skazania. Z tego względu postępowanie zmierza do ustalenia czy oskarżony popełnił przestępstwo i czy chciał je popełnić. Natomiast celem postępowania podatkowego jest zbadanie rzetelności deklarowanych przez podatnika podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków. W przypadku podatków dochodowym bez znaczenia pozostaje okoliczność działania podatnika w dobrej, czy złej wierze. Ma to wpływ na podejmowane przez organ podatkowy rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że faktury nie dokumentują opisanych w nich transakcji. Według ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa uwzględnienie specyfiki tych różnych postępowań może tłumaczyć rozbieżności zaistniałe na gruncie prawa karnego i podatkowego.
Niezasadne są też pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 11 p.p.s.a. i art. art. 133 § 1 p.p.s.a. W żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie wspomniał nic na temat związania organu podatkowego oceną dokonaną w postępowaniu karnym. Nie wyszedł też poza materiał znajdujący się w tych aktach. Wskazanie na potrzebę zapoznania się przez organ podatkowy z materiałem dowodowym zgromadzonym w innej sprawie nie oznacza, że orzekał na podstawie tegoż zgromadzonego w innym postępowaniu materiału.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 209 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło