II SA/Gl 1580/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-01-24

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Piotr Broda, Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego w stosunku do obiektu, który uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie?
Ratio decidendi
Postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego nie jest dopuszczalne, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Decyzja ta stanowi potwierdzenie legalności obiektu i czyni postępowanie naprawcze bezprzedmiotowym. W takiej sytuacji organ nie może wydać merytorycznego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy wiaty magazynowej, w której stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Po wieloletnim postępowaniu, w tym uchyleniach decyzji i zawieszeniu postępowania, inwestor doprowadził obiekt do stanu zgodnego z projektem. Następnie wydano pozwolenie na użytkowanie obiektu. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie naprawcze jako bezprzedmiotowe. Skarżący kwestionowali tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję o umorzeniu za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi G.S. i K.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...], znak: [...] Starosta C. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z. S. pozwolenia na budowę wiaty magazynowej zlokalizowanej na działkach o nr: [...] w B.. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...]. W dniu 13 stycznia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez Z. S. z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. W trakcie postępowania, na podstawie przeprowadzonego dowodu z oględzin w dniu 29 stycznia 2009r. stwierdzono, iż inwestor m.in. zwiększył wymiary wznoszonego obiektu. W związku z powyższym organ powiatowy postanowieniem nr [...], z dnia 18 [...]r. działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał wstrzymać prowadzone roboty budowlane oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji robót budowlanych, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, ekspertyzy technicznej oraz zaświadczenia Wójta Gminy B. o zgodności wykonanych robót z planem zagospodarowania miejscowego. W dniu 3 kwietnia 2009r. zobowiązany dostarczył wymagane dokumenty. PINB w C. decyzją nr [...]z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych. W wyniku złożonego odwołania [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., znak: [...], uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wobec toczącego się równocześnie postępowania dotyczącego skargi na udzielone inwestorowi pozwolenie na budowę, WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia z dnia 20 lutego 2009r. sygn. akt II SA/G1 1026/08 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia [...]. Nr [...], udzielającą pozwolenia na budowę, a sprawa w wyniku wniesienia skargi kasacyjnej zawisła w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W takim stanie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., postanowieniem nr [...]z dnia [...]. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez ten Sąd, co nastąpiło w dniu 30 czerwca 2010 r., kiedy wyrokiem - sygn. akt II OSK 1008/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i oddalił skargę. Spowodowało to pozostanie w obiegu prawnym pozwolenia na budowę przedmiotowej wiatry magazynowej udzielonego inwestorowi Z. S. Postanowieniem nr [...] z dnia [...]. PINB w C. podjął zawieszone postępowanie. [...]WINB w wyniku rozpatrzenia zażalenia na ww. postanowienie organu pierwszej instancji, w dniu [...]., wydał postanowienie nr [...] utrzymując w mocy ww. postanowienie PINB w C. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011r., II SA/Gl 234/11 WSA w Gliwicach oddalił skargę na ww. postanowienie [...]WINB. W dniu 7 lutego 2012r. PINB w C. przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, że obiekt doprowadzono do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem, poprzez rozbiórkę ściany wykonanej z istotnym odstępstwem. W trakcie oględzin obecnie skarżący G. i K. S. podnieśli m.in., że budynek jest realizowany niezgodnie z projektem, a nadto w części posadowiony jest na ich działce, co jest skutkiem zniszczenia (wykopania) przez inwestora znaków granicznych. W dniu 16 marca 2012r. przesłuchano w charakterze stron G. S. i K. S., a w charakterze świadka J. S. Przesłuchiwani zeznali m.in., iż po dniu 11 marca 2009r. na budowie prowadzone były roboty budowlane, obejmujące rozbiórkę zrealizowanej niezgodnie z projektem ściany, wykonywanie wieńców oraz nadproży betonowych nad bramą wjazdową. W dniu 16 marca 2012r. przeprowadzono również rozprawę administracyjną, z której protokół znajduje się w aktach. W dniu 3 kwietnia 2012r, PINB w C. na podstawie ar. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nałożył na Z. S. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych (w tym inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej). W wyznaczonym terminie zobowiązany przedłożył wymagane dokumenty. W dniu [...], decyzją nr [...]PINB w C. nakazał inwestorowi, Z. S., działając na podstawie art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego, rozbiórkę części obiektu, wykonanego po dniu 11 marca 2009r. (data doręczenia inwestorowi postanowienia nr [...].). W wyniku rozpatrzenia odwołania [...]WINB decyzją z dnia [...]., znak: [...] uchylił w całości ww. decyzję PINB w C. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu do ww. decyzji [...]WINB wskazał, że organ pierwszej instancji winien w toku dalszego postępowania ocenić, czy aktualnie roboty budowlane wykonywane są (bądź zostały wykonane) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4, a co za tym idzie - czy jest podstawa do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazując jednocześnie, że postępowanie zostało wszczęte w sprawie robót budowlanych wykonywanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego i tak też należy określić jego przedmiot. Organ I instancji powinien zatem rozważyć, czy nie zaistniała sytuacja, w której brak przedmiotu sprawia, że sprawa stała się bezprzedmiotowa. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 maja 2013r., sygn. akt II SA/G1 1389/12 oddalił skargę na decyzję [...]WINB z dnia [...]., znak: [...]. W dniu 23 października 2012r. organ powiatowy przeprowadził oględziny na działkach nr [...]w B., podczas których ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany - wiata - został doprowadzony do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Obiekt skrócono od strony wschodniej do wymiarów określonych w projekcie. Ponadto ustalono, że budowa wiaty jest w fazie wykończania. Pismem z dnia 14 lutego 2013r. skarżący złożyli wniosek o powołanie biegłego w trybie art. 84 § 1 k.p.a. z zakresu geodezji celem wydania opinii w przedmiocie usytuowania przedmiotowego obiektu względem nieruchomości sąsiednich. PINB w C. decyzją z dnia [...]. nr [...], znak: [...], umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie budowy wiaty magazynowej, na działkach nr [...]w B., prowadzonej z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego - jako bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja została zaskarżona w drodze odwołania przez G. i K. S. reprezentowanych przez pełnomocnika radcę prawnego J. W.-P., którzy zarzucają zaskarżonej decyzji naruszenie art. 36a ust. 1 i ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że prace budowlane prowadzone przez inwestora nie mają charakteru prowadzonych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego; art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego niezastosowanie, tj. nie nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót; art. 7, 8,10 § 1 Kpa, 79 § 2 w zw. z art. 123 i art. 124 § 1 Kpa - w związku z faktem, że organ dopuszczając w niniejszej sprawie dowód z protokołu pokontrolnego z dnia 5 kwietnia 2013r., sporządzonego w związku z kontrolą, dokonaną przez organ na terenie inwestycji, a także z opinii technicznej i ekspertyzy technicznej oraz inwentaryzacji geodezyjnej sporządzonych na potrzeby tego postępowania, a więc w sprawie, w której odwołujący się nie posiadali statusu strony - nie wydał postanowienia dowodowego, nie włączył w/w dowodów do akt postępowania, a oparł się na nich, zwalniając jednocześnie inwestora od wcześniej nałożonego na niego obowiązku przedstawienia inwentaryzacji graficznej i opisowej wykonanych robót budowlanych, a następnie wydając zaskarżoną decyzję w oparciu o dokumenty, zgromadzone w innej sprawie, przez co nie zapewnił odwołującym czynnego udziału w sprawie, tj. nie zapewnił im możliwości wypowiedzenia się co do ustaleń. Ponadto organ, pomimo usprawiedliwionej nieobecności na oględzinach w dnia 23 października 2012r., pełnomocnika uczestników postępowania i złożonego przez niego wniosku o powtórzenie dowodu, nie uwzględnił tego wniosku, przez co strona została pozbawiona możliwości brania udziału w przeprowadzeniu dowodu; art. 80 Kpa i 36a ust. 6 ustawy Prawo budowlane - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błędne ustalenia, co do udowodnienia prowadzenia budowy z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego o nieistotnym charakterze oraz na dokonaniu kwalifikacji odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przez Pana mgr inż. Z. H., który nie był autorem - projektantem zatwierdzonego projektu budowlanego. W tym miejscu należy wskazać, że równocześnie toczyło się postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu, które zostało wszczęte na wniosek Z. S. z dnia 20 marca 2013r. W postępowaniu tym organ powiatowy w dniu 5 kwietnia 2013r. przeprowadził kontrolę obowiązkową, podczas której nie stwierdził istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, natomiast stwierdził nieistotne odstępstwa polegające na zmianie konstrukcji dachu poprzez zmianę ilości płatwi, wiązarów, ściągów oraz układu płatwi koszowych; wypełnienie dwóch modułów między słupami (część wschodnia) z wykonaniem otworu drzwiowego oraz okiennego, wykonano wylewkę betonową w miejsce kostki betonowej. Decyzją z dnia [...]. nr [...], znak: [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku przedmiotowej wiaty oraz ustalił termin do 31 października 2013r. na wykonanie robót budowlanych obejmujących wykonanie tynków zewnętrznych. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania przez skarżących G. i K. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...]., nr [...], znak: [...], umarzającej w całości postępowanie administracyjne w sprawie budowy wiaty magazynowej - jako bezprzedmiotowego, decyzją z dnia [...]. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazując, że w sytuacji kiedy prace budowlane zostały zrealizowane w toku prac nad całym budynkiem, a następnie wydano pozwolenie na użytkowanie całego budynku, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego, bowiem decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego. W ocenie [...]WINB możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego istnieje wyłącznie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Pozostawanie w obrocie prawnym takiej decyzji nie pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe, a organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Odpowiadając za zarzuty skarżących [...]WINB wskazał, że montaż w ścianie północno-wschodniej bramy wjazdowej, okien oraz drzwi, nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ nie dotyczył on charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a także wbrew twierdzeniom skarżących nie zmieniło to kubatury przedmiotowego obiektu. Z kolei wymurowanie ściany pomiędzy słupami zewnętrznymi obiektu jednej ze ścian oraz wypełnienie przestrzenni pomiędzy słupami zewnętrznymi drugiej ze ścian "plandeką", bądź też innym podobnym materiałem, nie zmieniło charakteru obiektu ani zamierzonego sposobu użytkowania, gdyż obiekt, który powstał w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych nadal stanowi wiatę służącą do magazynowania. Wskazując jednocześnie na bezprzedmiotowość pozostałych zarzutów odwołania. Skargę na powyższą decyzję [...]WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli G. i K. S. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego J. W.-P., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw.: - z art. 36a ust. 1, ust. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez brak uchylenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...]r. podczas gdy inwestor dopuścił się przy budowie magazynu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, a nadto nie przedłożył organowi nadzoru prawidłowo sporządzonej dokumentacji, która miałaby wykazywać nieistotne odstąpienia- zgodnie z art. 36a ust.6 Prawa budowlanego, - art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego - poprzez brak uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] r. podczas gdy organ ten nie wykonał ciążącego na nim obowiązku polegającego na zobligowaniu inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót, - art. 10 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 123 i art. 124 § 1 k.p.a. oraz art. 79 § 2 k.p.a. - poprzez brak uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...]r. podczas gdy organ ten nie wydał postanowienia dowodowego w przedmiocie włączenia do akt sprawy protokołu pokontrolnego z dnia 5 kwietnia 2013 r. sporządzonego w związku z kontrolą mającą miejsce na terenie budowy magazynu w postępowaniu o wydanie zezwolenia na użytkowanie obiektu, a także z opinii technicznej i ekspertyzy technicznej oraz inwentaryzacji geodezyjnej sporządzonych również na potrzeby ww. postępowania, w którym skarżący nie posiadali statusu strony /nie zostały one formalnie załączone do akt sprawy/. W związku z powyższym organ nie zapewnił skarżącym możliwości wypowiedzenia się co do poczynionych w oparciu o powyższe ustaleń. Organ pomimo usprawiedliwionej nieobecności na oględzinach w dniu 23 października 2012 r. pełnomocnika stron i złożonego wniosku o powtórzenie czynności, nie uwzględnił go - przez co skarżący zostali pozbawieni możliwości wzięcia czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu - art. 80 k.p.a. - poprzez brak uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu nadzoru budowlanego, podczas gdy organ ten przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i dokonał w związku z tym błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, co miało bezpośredni wpływ na treść wydanej przez niego decyzji, - art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez brak uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu nadzoru budowlanego, podczas gdy nie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, na którą powołuje się organ II instancji, tj. bezprzedmiotowość postępowania w całości. - art. 80 k.p.a. - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie znajdujące poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności przez błędne ustalenie, że zgromadzone dowody pozwalają przyjąć, że dokonane przez inwestora zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego nie noszą znamion zmian istotnych. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżących wnosił i wywodził jak w skardze podkreślając, że skarżący nie byli i nie mogli być stroną postępowania w przedmiocie wydanego pozwolenia na użytkowanie. Jednocześnie pełnomocnik poinformował, że toczy się aktualnie postępowanie związane z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu objętego postępowaniem naprawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.). Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...]WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB o umarzeniu postępowanie w sprawie budowy wiaty magazynowej prowadzonej z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu. Przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej"k.p.a.")jest bezprzedmiotowość postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości spełniona jest w szczególności wówczas, gdy w sprawie nie jest dopuszczalne wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Skutki umorzenia postępowania polegają na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn, określonych w ustawie procesowej, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny ( por. wyrok NSA z dnia 12 września 2012r., sygn. akt II GSK1096/12,LEXnr 1218383). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego może mieć różne postacie, ale w niniejszej sprawie ma charakter obiektywny, albowiem brak jest możliwości prowadzenia postępowania w ramach którego dokonywana jest weryfikacja procesu inwestycyjnego w oparciu o wydane pozwolenie na budowę i zatwierdzony projekt architektoniczny, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Zatem w niniejszej sprawie powstaje do rozstrzygnięcia problem czy prowadzenie postępowania w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji ( tekst jedn. - Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz.1623 z późn. zm.) jest dopuszczalne w stosunku do obiektu, który uzyskał ostateczne, pozostające w obiegu prawnym pozwolenie na użytkowanie – decyzja z dnia [...]., znak: [...]. Podkreślić należy, iż orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest rozbieżne co do wpływu występowania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na ewentualne prowadzenie postępowania naprawczego, przewidzianego art. 50-51 Prawa budowlanego. Skład orzekający przychyla się do poglądu, że w sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane w toku prac nad całym budynkiem, a następnie wydano pozwolenie na użytkowanie całego budynku, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego, bowiem decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego ( wyroki: NSA z dnia 15 lutego 2013r. – sygn. akt II OSK 1958/11, z dnia 1 sierpnia 2012 roku – sygn. akt II OSK 2012/11, z dnia 20 maja 2011 roku – sygn. akt II OSK 887/10, z 20 kwietnia 2011 roku – sygn. akt II OSK 708/10 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie internetowej nsa.gov.pl.). Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona między innymi w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej i zakończonej prawnie inwestycji - użytkować obiekt. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, iż może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego i to w pełnym znaczeniu tego "korzystania", jako korzystanie z rzeczy (obiektu stanowiącego nieruchomość lub jej część), tak w znaczeniu publiczno-prawnym jak i prywatno-prawnym (A. Plucińska-Filipowicz, Prawo Budowlane w Orzecznictwie Sądów Administracyjnych (w:) Nieruchomości 2012, nr 8). Nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Jest to sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności - art. 6 i 7 k.p.a. i podważa zaufanie do organów państwa. Możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego istnieje wyłącznie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Pozostawanie w obrocie prawnym takiej decyzji nie pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe, a organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W stosunku do obiektu budowlanego, którego dotyczy zaskarżona decyzja wydano pozwolenie na budowę w dniu [...]. roku oraz decyzję o pozwoleniu na użytkowanie w dniu [...]roku. Obie te decyzje pozostają w obrocie prawnym. W tym miejscu należy stwierdzić, że organ orzekający jest uprawniony także do podjęcia działań z urzędu zmierzających do usunięcia z obrotu prawnego pozwolenia na użytkowanie, w przypadku gdy dojdzie do wniosku, że zostało wydane z naruszeniem prawa. Sąd podziela również opinię, że do czasu zakończenia postępowania naprawczego w trybie art.50 i art.51 prawa budowlanego nie powinno się wydawać decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie zmienia to jednak faktu, że w realiach niniejszej sprawy taka decyzja pozostaje w obrocie prawnym, co powoduje, że dalsze postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn o których była mowa wyżej. W tej sytuacji odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że w świetle powyższych ustaleń są one zarówno niezasadne jak i bezprzedmiotowe. Jednakże Sąd w pełni podziela stanowisko [...]WINB zgodnie z którym, montaż w ścianie bramy wjazdowej, okien oraz drzwi, nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ nie dotyczył on charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a także nie zmienił kubatury przedmiotowego obiektu, w rozumieniu § 3 pkt 24 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. Nietrafne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie mającym wpływ na uprawnienia skarżących. W omawianej sprawie jak wynika z akt sprawy zarówno organ I instancji (pismem z dnia 17 kwietnia 2013r.), jak i organ II ( pismem z dnia 31 lipca 2013r.) przed wydaniem rozstrzygnięcia zawiadomiły strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się na piśmie co do zebranych w sprawie dowodów, również tych jakie znajdowały się w aktach dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, a które zostały dołączone przez organ powiatowy do akt niniejszego postępowania. Na marginesie wskazać należy, że ratio legis art. 51 prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W przypadku naruszenia prawa własności w wyniku wykonywanych robót budowlanych pokrzywdzony może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym. Skarżący mają tego świadomość, czego dowodem jest fakt wniesienia do Sądu Rejonowego w C. pozwu o ochronę własności. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270 z późń. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło