II GSK 4312/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-18

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Andrzej Kisielewicz, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy, zgodnie z art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, jest zasadna, gdy czyn ten mógłby wyczerpywać znamiona wykroczenia?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną za naruszenie przepisów dotyczących międzynarodowego transportu drogowego jest zasadna, nawet jeśli czyn ten mógłby wyczerpywać znamiona wykroczenia. Zgodnie z art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, w takiej sytuacji stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszej sprawie, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy stanowiło naruszenie obowiązków, a kara pieniężna została nałożona prawidłowo.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili podczas kontroli, że kierowca obywatel Ukrainy, wykonujący międzynarodowy transport drogowy na rzecz skarżącego W. K., nie posiadał wymaganego świadectwa kierowcy. W związku z tym nałożono na W. K. karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. definicję międzynarodowego transportu drogowego oraz tryb nałożenia kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od W. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 16/16 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. w sprawie ze skargi W. K. (skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oddalił skargę. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] listopada 2014 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w Dorohusku przeprowadzili kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265, z późn. zm., dalej: ustawa o transporcie drogowym lub u.t.d.), posiadanych przez S. N., obywatela Ukrainy, kierowcę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], użytkowanego przez W. K. (skarżący, skarżący kasacyjnie) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] K. W., przewożącego towar z Ukrainy do Polski. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2014 r. Funkcjonariusz celny stwierdził brak wymaganego świadectwa kierowcy, czyli wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, tj. dopuszczenie się naruszenia określonego w pkt 3.3 załącznika nr 3 u.t.d., zagrożonego karą pieniężną 8 000 zł. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., Naczelnik Urzędu Celnego w Lublinie wszczął wobec W. K. postępowanie administracyjne, zaś decyzją z dnia [...] września 2015 r. nałożył karę pieniężną w kwocie 8 000 zł, w związku z naruszeniem określonym w pkt 3.3 załącznika nr 3 u.t.d., tj. wykonywaniem międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy bez wymaganego świadectwa kierowcy. Przywołując treść przepisów ustawy o transporcie drogowym organ podniósł, że międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Z listu przewozowego CMR nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wynika, że miejscem załadowania rzeczy była miejscowość na Ukrainie, a miejscem przeznaczenia była miejscowość [...] w Polsce, zatem jazda pojazdu odbywała się z przekroczeniem granicy RP. Przewóz drogowy wykonywany w niniejszej sprawie wypełniał zatem definicję międzynarodowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania transportu drogowego w międzynarodowym transporcie drogowym kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Natomiast stosownie do ust. 3 tego przepisu, przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. W niniejszej sprawie, w dniu kontroli S. N. wykonując przewóz międzynarodowy, korzystał z licencji wspólnotowej wydanej przewoźnikowi W. K. i pozostawał w dyspozycji tego przewoźnika. Mimo to nie posiadał wymaganego świadectwa kierowcy. W konsekwencji międzynarodowy przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem obowiązku określonego w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, w związku z art. 32a oraz art. 87 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej stwierdził jednocześnie, iż w omawianej sprawie nie ma zastosowania art. 92c u.t.d., zwalniający przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenie prawa w przypadku, gdy nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł go przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy naruszenie jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Skarżący nie wykazał jednak, że dołożył należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów w ramach prowadzonej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dniu kontroli kierujący pojazdem S. N., będący obywatelem Ukrainy, nie okazał świadectwa kierowcy. Z prawidłowych ustaleń organu wynika również, że skarżący w ogóle nie uzyskał dla kierowcy wymaganego świadectwa kierowcy. Bezsprzecznie, zatem międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. W świetle powyższego błędny jest zatem pogląd skarżącego, że brak świadectwa kierowcy nie stanowi naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowa jest również wysokość nałożonej na niego kary za stwierdzone naruszenia obowiązków określonych art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie - wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Jak już powyżej wskazano, nieokazanie w dniu kontroli, tj. [...] listopada 2014 r., świadectwa kierowcy stanowiło naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, a także obowiązków określonych art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Grzywna nakładana na kierowcę czy zarządzającego przedsiębiorstwem lub transportem jest zupełnie odrębną od kary pieniężnej nakładanej na przedsiębiorcę sankcją za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Kierowca oraz zarządzający ponoszą odpowiedzialność na zasadzie winy, zaś grzywny nakładane są w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, a w razie sporu co do ich stosowania, właściwe są sądy powszechne (art. 92 ust. 5 u.t.d.). Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy ma natomiast inny charakter. Za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiot ten podlega karze pieniężnej, a wykaz naruszeń i wysokość kar określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a) ust. 6 u.t.d.). Kary pieniężne są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Podsumowując WSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo przyjęły, iż międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i zasadnie nałożyły na niego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy, karę pieniężną określoną w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy transporcie drogowym. Prawidłowo również przyjęły, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżący nie podał, bowiem jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w tym przepisie. Skarga kasacyjna wniesiona przez W. K., wyżej wskazanemu wyrokowi, zarzucił: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. L.p. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez zastosowanie kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł, podczas gdy z analizy zgromadzonego materiału w sprawie wynika, iż zastosowanie powinny mieć przepisy art. 92 ust. 3 i 4 w zw. z L.p. 1.1 i 1.2. załącznika nr 2 u.t.d., z uwagi na okoliczność, iż przewoźnikiem i zarządzającym jest ta sama osoba, czyli skarżący, a zatem wobec skarżącego zastosowanie powinien mieć właśnie jedynie art.92 ust. 3 i 4 w zw. z L.p. 1.1 i 1.2. załącznika nr 2 u.t.d.; b) niezastosowanie art. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia nr 1072/2009, 1j. definicji "pojazdu" oraz "przewozu międzynarodowego" w celu ustalenia, czy skarżący wykonywał przewóz międzynarodowy w myśl art. 3 i 5 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz czy w związku z tym była zobowiązany do uzyskania świadectwa kierowcy, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego uznania, że kierowca wykonywał "przewóz międzynarodowy" i był obowiązany posiadać świadectwo kierowcy, podczas gdy prawidłowe zastosowanie art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009 powinno było doprowadzić organ do wniosku, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 nie znajduje zastosowania w związku z tym, że kierowca nie wykonywał przewozu międzynarodowego. c) art. 93 ust. 1 u.t.d. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy prawidłowy tryb postępowania dla ustalonego stanu faktycznego został przewidziany w art. 92 ust. 5 u.t.d.; d) art. 92a ust. 5 u.t.d. poprzez uznanie, że niewyposażenie kierowcy w świadectwo kierowcy wyczerpuje znamiona czynu z załącznika nr 3 L.p. 3.3. u.t.d., podczas gdy wyczerpane zostały jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną, polegające na nałożeniu na kierowcę kary grzywny w wysokości 500 zł 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA w Lublinie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa polegającym na nałożeniu na stronę kary pieniężnej na podstawie przepisu lp. 3.3 załącznika nr 3 u.t.d, w sytuacji, gdy ustalony w sprawie stan faktyczny nie wypełnia dyspozycji wyżej wymienionego przepisu; b) art. 10, art. 7, art. 28, art. 73, art. 77, art. 78, art. 81 oraz art. 107 k.p.a., polegające na naruszeniu jego interesu prawnego jako strony i uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na braku zgromadzenia w sposób niewyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności związanych z brakiem wymaganego dokumentu, z uwagi na okoliczność iż kierowca ukraiński nie miał zamiaru ani też polecenia służbowego przekroczenia granicy z powodu braku wizy oraz właśnie świadectwa, gdyż sam skarżący miał na granicy przejąć pojazd i przeprowadzić go przez granicę, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że kierowca skarżącego wykonuje przewóz międzynarodowy wymagający świadectwa kierowcy zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono: 1) na podstawie art. 176 p.p.s.a., w z w. z art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpoznanie skargi wniesionej uprzednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a w konsekwencji uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], utrzymującej w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Lublinie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł; ewentualnie 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) na podstawie art. 203 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm prawem przepisanych w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji, W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane, jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać trzeba, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest, co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", nie chodzi tutaj jednak o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami p.p.s.a., co oczywiście może wiązać się z zarzutami naruszenia k.p.a. w sposób pośredni. Ocena skuteczności zarzutów ich naruszenia uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy p.p.s.a. i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188). Z tego punktu widzenia istotne jest, zatem, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez Sąd I instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest, bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania przez pryzmat przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i nast.). W świetle powyższych uwag stwierdzić trzeba, że skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w pkt 2) b) petitum skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że powołanie szeregu przepisów postępowania, w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest, bowiem orzeczenie sądu. Ponadto zauważyć należy, że art. 10, art. 73, art. 77, art. 78 i art. 107 k.p.a. dzielą się na jednostki redakcyjne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej, jako naruszone (zob. wyrok NSA z 14.12.2005 r., sygn. akt I FSK 383/05, opublikowany w: LEX nr 187517). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, opublikowany w: OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96). Uwzględniając motywy oraz znaczenie uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl,) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pomimo wyżej wskazanych uchybień w konstrukcji zarzutów w świetle argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dokonać należy oceny ich zasadności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, wynikające z błędnego zgromadzenia w sposób niewyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności związanych z brakiem wymaganego dokumentu, przedstawia tezę, że kierowca ukraiński nie miał ani polecenia służbowego, ani zamiaru przekroczenia granicy, dlatego też świadectwo nie było wymagane, a w konsekwencji skarżący kasacyjnie nie miał obowiązku wyposażenia kierowcy w świadectwo kierowcy. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 4 pkt 2 u.t.d. międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskie. Z ustaleń organów dokonanych w oparciu o list przewozowy, miejscem załadunku rzeczy przewożonych zespołem pojazdów skarżącego kasacyjnie była miejscowość na Ukrainie, zaś miejscem przeznaczenia był [...] w Polsce. Oznacza to, że przejazd pojazdu odbywał się z przekroczeniem granic Rzeczpospolitej Polskiej, co wypełnia definicję międzynarodowego transportu drogowego w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Tym bardziej, że skarżący kasacyjnie nie kwestionował w sprawie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Ustalenia powyższe dały także podstawę do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie wykonywany był przewóz międzynarodowy w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnotowych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.Urz. L 300 str. 72, dalej rozporządzenie nr 1072/2009), w myśl, którego przewóz międzynarodowy oznacza m.in. przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu. Definicja zawarta w art. 4 pkt 2 u.t.d. wskazuje, iż międzynarodowy przewóz drogowy rozpoczyna się w miejscu załadunku rzeczy przewożonych rzecz, a kończy się z dotarciem do miejsca docelowego. Przy czym przejazd pomiędzy miejscem początkowym, a docelowym odbywać się musi z przekroczeniem granicy Rzeczpospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z licencji, a w międzynarodowym transporcie drogowym – świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Zgodnie z art. 30a u.t.d. do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Kwestie szczegółowych zasad wydawania oraz stosowania świadectwa kierowcy reguluje przepis art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009. W myśl art. 5 ust. 2 rozporządzenie nr 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1. świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 rozporządzenie nr 1072/2009). Z wyżej wskazanej regulacji, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, wynika, iż kierowca ukraiński prowadzący pojazd skarżącego kasacyjnie wykonujący przewóz międzynarodowy na podstawie licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej dla skarżącego kasacyjnie, winien w czasie kontroli w dniu 15 listopada 2014 r. dysponować i okazać stosowne świadectwo kierowcy. Obowiązek ten jest niezależny od okoliczności, iż kierowca ten prowadził pojazd przez krótki okres i nie miał zamiaru przekroczenia granicy Rzeczpospolitej Polskiej. Należy, bowiem mieć na uwadze, że w definicji międzynarodowego transportu drogowego zawartego w art. 4 pkt 2 u.t.d. pojęcie przekroczenia granicy po Rzeczpospolitej Polskiej nie jest związane z kierowcą, jako osobą kierującą pojazdem, natomiast sformułowanie to odnosi się do jazdy pojazdu, a zatem przemieszczanie się środka transportu z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie wskazać należy na przepis art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1072/2009 zgodnie, z którym - "kierowca" oznacza każdą osobę, która prowadzi pojazd, nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w ramach wykonywania swoich obowiązków, pozostając w gotowości do jego prowadzenia w razie konieczności. Również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi jest nieuzasadniony. Przywołane przez skarżącego kasacyjnie przepisy p.p.s.a. mają charakter wynikowy, co oznacza, że mają one zastosowanie w sprawie, jeżeli skarżący kasacyjnie wykaże, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub, że w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybienia przepisom k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika stąd, że powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie tego przepisu bez przytoczenia przepisów prawa, których naruszenie nakazywało Sądowi I instancji uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. nie spełnia wymagań podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Inaczej mówiąc, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. p.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Zatem podstawą skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie. Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego winny mieć zastosowanie przepisy art. 92 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.t.d. w związku z pkt 1.1 i 1.2 załącznika nr 2 do tej ustawy. Bowiem przepisy u. t. d. przewidują w rozdziale 11 dwa rodzaje kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Pierwszym - jest kara grzywny, która zgodnie z art. 92 ust. 5 u.t.d. może dotyczyć kierującego wykonującego przewóz drogowy (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 1 do ustawy) oraz osoby zarządzającej przedsiębiorstwem lub osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w art. 92 ust. 3 u.t.d. (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 2 do ustawy). Drugim - jest przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. administracyjna kara pieniężna, która nakładana jest na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, w wysokości od 50 zł do 10000 zł za każde naruszenie (wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar określa załącznik nr 3 do ustawy). Podkreślenia wymaga, że o tym, jaki rodzaj kary pieniężnej należy zastosować decyduje art. 92a ust. 5 u.t.d., zgodnie, z którym, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie podmiotem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy była osoba fizyczna – skarżący kasacyjnie prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] K. W., [...], ul. [...]. Zatem w odniesieniu do rodzaju kary organy prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 5 u.t.d., bowiem w stosunku do przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującego drogowy przewóz rzeczy stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Zatem podstawę odpowiedzialności skarżącego kasacyjnie w rozpoznawanej sprawie stanowi, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. Należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego kasacyjnie z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. i zasadnie nałożyły na niego, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., karę pieniężną określoną w Lp. 3.3 załącznika nr 3 u.t.d. W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło