II OSK 1105/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-22
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska - Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę w trybie wznowienia postępowania, jeśli upłynęły terminy określone w art. 146 § 1 K.p.a., a jednocześnie istnieje bezsporna podstawa wznowienia postępowania wynikająca z prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo związane z wydaniem tej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy istnieje bezsporna podstawa wznowienia postępowania wynikająca z prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo (art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a.), a jednocześnie upłynęły terminy do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 146 § 1 K.p.a.), organ administracji powinien rozpoznać sprawę wyłącznie w oparciu o tę pierwszą przesłankę. Dalsze badanie innych, potencjalnie istniejących podstaw wznowienia postępowania jest zbędne i prowadzi jedynie do przedłużania postępowania. W takim przypadku, mimo upływu terminów, możliwe jest orzeczenie o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych, wydanego decyzją Wójta Gminy w 2003 r. Po licznych postępowaniach, w tym wznowieniowych, Starosta orzekł o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku WSA. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy doszło do naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji, czy zachowane zostały terminy do wznowienia postępowania oraz czy prawomocny wyrok karny skazujący urzędników za przekroczenie uprawnień przy wydawaniu decyzji stanowił wystarczającą podstawę do jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną L. K. i S. S., a uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego, zasądzając od Wojewody na rzecz A. L. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. K. i S. S. oraz ze skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 951/15 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji w sprawie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych I. oddala skargę kasacyjną L. K. oraz S. S., II. ze skargi kasacyjnej A. L. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, III. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz A. L. kwotę 1500 zł (tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I ISA/Łd 951/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. L. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji w sprawie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wójt Gminy Tomaszów Mazowiecki decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku L. K. i S. S., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego budowę niżej wymienionych obiektów budowlanych w etapie I w miejscowości [...] na działkach nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]:
• obiekt Nr 1 - budynek handlowo-gastronomiczny o kub. [...] m3, pow. zabudowy [...] m2, pow. użytkowej [...] m2 wraz z tarasem Nr 3,
• obiekt Nr 9 - zbiornik gazu płynnego o pojemności [...] l podziemny do celów grzewczych budynku handlowo-gastronomicznego,
• obiekt Nr 11 - zbiornik podziemny wód deszczowych o pojemności [...] m3,
• obiekt Nr 12- separator ropopochodny,
• obiekt Nr 14 - zbiornik bezodpływowy na ścieki bytowe - dwukomorowy o pojemności 2 x [...] m3,
• drogi wewnętrzne skomunikowane z prawą jezdnią drogi krajowej Nr [...], parkingi, place i chodniki.
Wyżej wymieniona decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna z dniem 25 lipca 2003 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Wójt Gminy Tomaszów Mazowiecki w trybie art. 163 K.p.a. w związku z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane zmienił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. dodając do orzeczenia po zapisie: "obejmujące budowę niżej wymienionych obiektów budowlanych w "etapie I" dodaję "etap II", po zapisie "obiekt nr 14 zbiornik bezodpływowy na ścieki bytowe - dwukomorowy o pojemności 2 x [...] m3", dodaje się zapis:
• obiekt nr 2 i 4 - stacja paliw płynnych z wiatą, czterema zbiornikami podziemnymi na paliwa płynne o pojemności 4x[...] m3=[...] m3 i instalacją paliwową z dystrybutorami";
• obiekt nr 7 - stacja dystrybucji paliw gazowych LPG z dwoma zbiornikami naziemnymi na paliwo gazowe o pojemności 2x[...] m3=[...] m3 i instalacją gazową z dystrybutorem".
Decyzja Wójta z dnia [...] sierpnia 2003 r. stała się ostateczna z dniem 10 września 2003 r.
Starosta Tomaszowski prowadził wiele niezależnych postępowań w trybie wznowienia wobec decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] z wniosku A. L., z urzędu i ze sprzeciwu prokuratorskiego. Oprócz tych postępowań wobec przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę toczyły się także inne postępowania, w tym nieważnościowe oraz w trybie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
A. L. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] czerwca 2003 r. jak również decyzją z [...] sierpnia 2003 r.
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 873/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż A. L. posiada przymiot strony w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych w miejscowości W..
Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2012 r. A. L. wystąpił do Starosty o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 7 K.p.a. postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki z dnia [...] czerwca 2003 r. zmienioną ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę stacji paliw płynnych z obiektami towarzyszącymi w miejscowości [...]. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż przy wydawaniu przedmiotowych decyzji doszło do przestępstw, co potwierdza prawomocny wyrok Sądu Okręgowego IV Wydział Karny w Piotrkowie Trybunalskim sygn. akt IV Ka 381/11 z dnia 16 grudnia 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Starosta wznowił na wniosek A. L. postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] orzekł o wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] oraz decyzji zmieniającej z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] z naruszeniem prawa.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości wraz z postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że zakres sprawy pozostający do wyjaśnienia przez organ I instancji miał istotny wpływ na przyszłe rozstrzygnięcie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji odebrał od wnioskodawcy oświadczenie na okoliczność, kiedy dowiedział się o poszczególnych podstawach wznowienia postępowania, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Z oświadczenia wynikało, że o poszczególnych okolicznościach wnioskodawca dowiedział się w dniu 16 grudnia 2011 r. w trakcie ogłaszania prawomocnego wyroku w Sądzie Okręgowym Wydział Karny w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie o sygn. akt IV Ka 381/11
Postanowieniem z dnia [...] grudnia Starosta wznowił na wniosek A. L. postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] oraz decyzji zmieniającej z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] i orzekł o wydaniu decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa.
W wyniku wniesienia odwołania przez inwestorów Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości wraz z poprzedzającym ją postanowieniem i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 1049/14 po rozpoznaniu skargi A. L. uchylił decyzję z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w części, w jakiej Wojewoda uchylił postanowienie Starosty z dnia [...] grudnia 2013 r. o wznowieniu postępowania zaś w pozostałej części oddalił skargę. Wyrok ten z dniem 24 marca 2015 roku stał się prawomocny.
W ponownie prowadzonym postępowaniu pismem z dnia [...] maja 2015 r., inwestorzy zwrócili się do organu I instancji o zobowiązanie A. L. do przedstawienia dowodów świadczących, o tym w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 7 k.p.a. Inwestorzy domagali się ponadto prowadzenia postępowania z dwóch wniosków A. L. stanowiących podstawę wznowienia postępowania, tj. z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 7 k.p.a. oraz z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Według inwestorów Starosta nie może poprzestać na tym, co wskaże i czym wykaże się A. L., odnośnie do daty dowiedzenia się o wskazanych okolicznościach, ale jest zobowiązany zweryfikować we własnym zakresie twierdzenia i dowody przedłożone przez wnioskodawcę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] Starosta na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 7 k.p.a. orzekł o wydaniu z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr i poprzedzającej ją decyzji ostatecznej Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2003 r. nr w sprawie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych z obiektami towarzyszącymi w miejscowości [...] - z powodu upływu terminu do merytorycznego orzekania w sprawie, który dla przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji wynosi 10 lat i upłynął w dniu 25 sierpnia 2013 r., zaś dla przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji wynosi 5 lat i upłynął w dniu 25 sierpnia 2008 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że w jego ocenie wystąpiła podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ w czasie wydawania spornych decyzji o pozwoleniu na budowę dokonano przerobienia wystawionego dokumentu - przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego - w ten sposób, że po zaklejeniu pozycji wskazujących na rzeczywistych autorów projektu, podpisali się jako jego autorzy inni projektanci, a zatem dokonano sfałszowania dokumentu wystawionego. Sfałszowanie dokumentu "Projekt budowlany stacji paliw w miejscowości W." polegało na tym, że w teczkach projektowych w tabelkach opisujących rysunki, w miejscach gdzie znajdowały się zapisy o autorach projektu w branży architektonicznej i drogowej z nazwiskami P. Z. i K. A., naklejono paski papieru, na których umieszczono odpowiednio zapisy "mgr inż. arch. T. K." oraz "mgr inż. I. S.", co zostało stwierdzone w orzeczeniu Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim Wydział Karny (sygn. akt IV Ka 381/11).
Według organu I instancji w sprawie wystąpiła również podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ oskarżeni I. N. i G. S. nie naruszyli prawa przy opracowaniu i wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. natomiast do naruszenia prawa doszło przy wydawaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Wniosek inwestorów L. K. i S. S. z dnia [...] grudnia 2000 r. dotyczył wydania decyzji o pozwoleniu na budowę "...stacji paliw płynnych MOP-III wraz z infrastrukturą towarzyszącą...". Oskarżeni, przygotowując i wydając decyzję nr [...] o pozwoleniu na budowę, nie zmienili zakresu inwestycji ujętego we wniosku z dnia [...] grudnia 2000 r., a jedynie go ograniczyli ze względu na brak zgody na odstępstwo od przepisu § 111 ust.2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia MTiGM z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (przywoływanego dalej w skrócie jako "rozporządzenie z 1999 r."), której wymagalność wynikała z decyzji Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Zachodni Biuro w Łodzi z dnia [...] lipca 2000 r., znak: [...] uzgadniającej projekt budowlany przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji inwestorzy zostali poinformowani, że ,,..w stosunku do projektowanego obiektu obsługi podróżnych nie ma zastosowania oznaczenie MOP-III..." oraz, że przedłożony do zatwierdzenia wydania pozwolenia projekt budowlany, w skład którego wchodzi projekt zagospodarowania terenu, obejmuje obiekty wymienione w sentencji niniejszej decyzji oraz stację paliw, której lokalizacja na terenie obiektu obsługi uczestników ruchu nie spełnia warunku ustalonego w § 123 pkt 2 rozporządzenia z 1999 r. w zakresie minimalnej odległości między zjazdami sąsiadujących stacji paliw poza terenem zabudowy. Od tej decyzji inwestorzy nie wnosili również odwołania, co oznacza, że spełniała ich żądanie.
Ponadto przed wydaniem decyzji nr [...] inwestor dysponował decyzją Wojewody z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] "na budowę zjazdu publicznego" do projektowanego obiektu obsługi uczestników ruchu i "na budowę wyjazdu publicznego" na prawą jezdnię drogi krajowej nr [...] wraz z budową urządzeń odwadniających (uzgodnionego w GDDP.BŁ - bez stacji paliw).
Sprawa z wniosku z dnia [...] grudnia 2000 r. została zakończona wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. o pozwoleniu na budowę obiektów obsługi podróżnych wymienionych na wstępie - bez stacji paliw.
Organ I instancji podkreślił, że do naruszenia prawa doszło przy wydawaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...].
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2003 r. inwestorzy L. K. i S. S. wystąpili do Wójta Gminy o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] poprzez dodanie następujących obiektów: stacja paliw płynnych z wiatą, zbiornikami podziemnymi, dystrybutorami i instalacją paliwową, stacja paliw gazowych ze zbiornikami, dystrybutorami i instalacją paliwową, na terenie obiektu obsługi uczestników ruchu w miejscowości [...].
W przedmiotowej sprawie jednak wniosek inwestorów z dnia [...] lipca 2003 r. nie dotyczył zmiany obiektów objętych decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w trybie przewidzianym w art. 36a ustawy Prawo budowlane dla zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz dotyczył dodania nowych wymienionych wyżej obiektów. Zainicjowana przez inwestorów zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę w istocie zmierzała do realizacji nowych obiektów. W tej sytuacji inwestorzy powinni uzyskać nowe pozwolenie na budowę wnioskowanego zamierzenia, a złożony wniosek powinien dotyczyć nowego zamierzenia inwestycyjnego (o czym organ winien poinformować wnioskodawców, jednocześnie zobowiązując do korekty złożonego wniosku - a czego nie uczynił).
Z akt sprawy wynika, że organ administracji architektoniczno-budowlanej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2003 r. wystąpił do inwestorów o uzupełnienie braków formalnych wniosku z dnia [...] lipca 2003 r. w terminie 7 dni, zobowiązując ich do przedłożenia oryginału ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, kompletnych 4 egzemplarzy projektu budowlanego, zaświadczeń o przynależności do właściwych izb samorządu zawodowego wszystkich projektantów, pod rygorem - w przypadku nieuzupełnienia - pozostawienia sprawy bez rozpoznania. W aktach sprawy brak jest potwierdzenia, że brakujące dokumenty w przysługującym wnioskodawcom terminie zostały złożone, a mimo to w dniu [...] sierpnia 2003 r. wydano decyzję nr [...] zmieniającą decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] zgodnie z wnioskiem wnioskodawców.
W sprawie przy wydawaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr doszło do szeregu naruszeń prawa, co zostało również potwierdzone w orzeczeniu Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim Wydział Karny (sygn. akt IV KA 381/11), w którym uznano funkcjonariuszy publicznych: I. N. i G. S. za winnych popełnienia przestępstw, a zatem wystąpiła podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.
Dalej organ stwierdził, że w sprawie wystąpiła także podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ z analizy posiadanych dowodów rzeczowych, w tym dowodu rzeczowego nr 23, tj. zatwierdzonego "Projektu budowlanego na budowę dróg wewnętrznych, placów, parkingów, na terenie obiektu obsługi uczestników ruchu drogowego w miejscowości W., gm. T." I stanowiącego załącznik do decyzji Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki nr [...] wynika, że nie przedstawiono w nim rozwiązania drogowego - układu komunikacji wewnętrznej z uwzględnieniem obiektów stacji paliw. Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie "na budowę zjazdu publicznego" z drogi krajowej nr [...] do projektowanego obiektu obsługi uczestników ruchu drogowego i "na budowę wyjazdu publicznego" na prawą jezdnię drogi krajowej nr [...] wraz z budową urządzeń odwadniających w miejscowości [...], gm. Tomaszów Mazowiecki na podstawie wniosku inwestorów z dnia [...] września 2002 r., do którego załączono projekt zagospodarowania terenu dla obiektu uczestników ruchu drogowego, w którym nie było stacji paliw. Z akt sprawy wynika, że nie istnieje projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] a zatem w dniu wydawania pozwolenia na budowę stacji paliw w miejscowości [...]. W aktach sprawy nie było projektu budowlanego układu drogowego uwzględniającego projektowaną stację paliw wraz z opiniami (w tym rzeczoznawcy ds. p.poż), uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Był tylko układ komunikacji wewnętrznej dla obiektu z barem, sklepem, serwisem, parkingiem (bez stacji paliw) - co stanowi okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zdaniem Starosty, w sprawie wystąpiła także podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., ponieważ Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział Zachodni Biuro w Łodzi w decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., uzgadniającej projekt budowlany przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego zobowiązała inwestorów do uzyskania zgody na odstępstwo od przepisu § 111 ust. 1 rozporządzenia z 1999 r.
Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] odmówił wnioskodawcom zgody na odstępstwo od przepisu § 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r. z uwagi na brak upoważnienia do jej udzielenia od Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. W aktach sprawy brak również oświadczenia zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, o czym mowa w art. 34 ust. 3 pkt. 3 lit. b ustawy Prawo budowlane. Pomimo braku zgody na rzeczone odstępstwo oraz braku oświadczenia zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] została wydana.
W ocenie organu I instancji w sprawie wystąpiła także podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., albowiem zagadnienie wstępne określała decyzja Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Zachodni Biuro w Łodzi z dnia [...] lipca 2000 r. uzgadniająca projekt budowlany przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, w której zobowiązano inwestorów do uzyskania zgody na odstępstwo od przepisu § 111 ust. 1 rozporządzenia z 1999 r. przed wystąpieniem o wydanie pozwolenia na budowę MOP-III (ze stacją paliw). Wojewoda postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. odmówił wnioskodawcom zgody na odstępstwo od przepisu w § 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r. z uwagi na brak upoważnienia do jej udzielenia od Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, który w piśmie z dnia [...] maja 2001 r. znak: [...] stwierdził, że nieuzasadnione jest udzielenie Wojewodzie wnioskowanego upoważnienia oraz poinformował, że powyższe wyjaśnienie dotyczy również możliwości odstępstwa od wymagań § 123 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r., co winno skutkować umorzeniem przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postępowania w sprawie zmiany decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] zainicjowanej wnioskiem inwestorów z dnia [...] lipca 2003 r. najpóźniej po złożeniu przez inwestorów wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego.
Podjęcie postępowania, a następnie wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] pomimo negatywnego rozstrzygnięcia ministra odnośnie zgody na powyższe odstępstwo oraz wydania przez Wojewodę postanowienia z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], w którym odmówił wnioskodawcom zgody na odstępstwo od przepisu w § 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r. z uwagi na brak upoważnienia do jej udzielenia od Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, jest okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.
W dalszej części uzasadnienia Starosta wyjaśnił, że prowadził również postępowanie
w przedmiotowej sprawie z wniosku A. L. z dnia [...] października 2004 r. oraz ze sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] czerwca 2005 r., z podstawą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz z urzędu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Wojewoda Łódzki uchylił postanowienie Starosty z dnia [...] października 2009 r. o wznowieniu postępowania z wniosku A. L. oraz ze sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim oraz decyzję Starosty z dnia [...] września 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, informując o konieczności usunięcia przeszkód formalnych przed wznowieniem postępowania.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. wezwał wnioskodawcę A. L. do usunięcia braków formalnych wniosków z dnia [...] października 2004 r., tj. do przedłożenia dowodu, w którym będzie wskazany termin (dzień, miesiąc, rok), kiedy dowiedział się o decyzjach, w sprawie których żąda wznowienia postępowania lub przedłożenia oświadczenia na piśmie w trybie art. 75 § 2 k.p.a. na tę okoliczność. Wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w żądanym zakresie, dlatego też wnioski pozostawiono bez rozpoznania, o czym w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. poinformowano A. L. oraz Prokuraturę Okręgową w Piotrkowie Trybunalskim.
Organ I instancji zauważył również, że postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] mając na względzie pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi, w którym GDDKiA dostrzega możliwość wznowienia z urzędu postępowania w tej sprawie, wskazując, że rozstrzygnięcie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. Wojewody Łódzkiego w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych (rozporządzenie z 1999 r.) § 111 i § 123 stanowiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Mimo braku zgody na odstępstwo od tych warunków, wydana decyzja o pozwoleniu na budowę stacji paliw zawiera rozstrzygnięcie odmienne od oceny przyjętej w postanowieniu Wojewody
Następnie Starosta decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. orzekł o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...].
Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję Starosty w całości wraz z poprzedzającym ją postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Z uwagi na to, że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. jest przedmiotem wniosku A. L. i będzie przedmiotem badania przez organ, to wznowienie tego postępowania z urzędu w oparciu o tę samą podstawę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., zdaniem Wojewody, było niezasadne. W związku z powyższym organ I instancji odstąpił od ponownego wznowienia z urzędu tego postępowania.
W obszernym odwołaniu od tej decyzji inwestorzy wnieśli o jej uchylenie wraz z postanowieniem o wznowieniu postępowania, zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., § 3 pkt 12, § 111 ust. 2, § 123 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 1999 r.
Według odwołujących się organ I instancji naruszył art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie wyjaśnił w decyzji, na czym miałoby polegać naruszenie prawa przez Wójta Gminy przy wydawaniu decyzji oraz dlaczego uznał oświadczenie wnioskodawcy o dacie dowiedzenia się przez niego o okolicznościach stanowiących odrębne podstawy wznowienia za wiarygodne. W piśmie z dnia [...] maja 2015 r., skarżący domagali się od organu I instancji wyjaśnienia tych kwestii podnosząc, iż wnioskodawca o okolicznościach, z powodu których domaga się wznowienia postępowania, dowiedział się długo przed złożeniem wniosku, miał bowiem wiedzę już w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim o sygn. akt II K 477/09, które Sąd zakończył wyrokiem z 9 marca 2011 r. Budzi wątpliwości, że dopiero w chwili ogłoszenia wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. przez Sąd Okręgowy wnioskodawca dowiedział się o tych okolicznościach. Odwołujący podnieśli między innymi, że organ I instancji uznał, że z naruszeniem prawa została wydana zarówno decyzja Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki z dnia [...] sierpnia 2003 r., jak i decyzja z dnia [...] czerwca 2003 r. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest argumentacji prawnej, dlaczego decyzja z [...] czerwca 2003 r. narusza prawo, gdyż nie wskazano w stosunku do niej żadnych zarzutów. Zarzucili ponadto, że ich zdaniem organ nie wykazał w sposób należyty wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6 i 7 k.p.a., przedstawiając szeroko argumentację, która ma o tym świadczyć. Między innymi podnieśli, że organ bezzasadnie uznał fałszywość dowodu - projektu budowlanego - w sytuacji, kiedy nastąpiła jedynie zmiana nazwisk jego autorów. Zakwestionowali także przyjęcie przez organ, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 r. wydana została mimo braku decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie odwołujących legitymowali się taką decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r., która stanowiła podstawę zarówno do wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r., jak i decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r., która ją jedynie uzupełniała.
W odwołaniu zarzucono również naruszenie prawa materialnego przez organ I instancji poprzez naruszenie przepisów § 111 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r., który w dniu wydania przedmiotowej decyzji dotyczył tylko dróg klasy S (ekspresowych). Tymczasem droga krajowa nr [...] na odcinku przylegającym do nieruchomości objętej decyzją Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2003 r. nie miała klasy S tylko klasę GP (główna ruchu przyspieszonego). Rozbudowa drogi krajowej do parametrów drogi klasy S określona została dopiero w decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku Piotrków Trybunalski - granica powiatu Rawa Mazowiecka. Nie miał także zastosowania § 123 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r., ponieważ dotyczy on jedynie dróg klasy S, a nie dotyczy dróg klasy GP.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda przywołał brzmienie art. 6 k.p.a. i stwierdził, że poza sporem jest fakt, iż o pozostawieniu w obrocie prawnym postanowienia Starosty z [...] grudnia 2013 r. przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 1049/14 uchylając decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w części, w jakiej Wojewoda uchylił postanowienie Starosty dnia [...] grudnia 2013 r. o wznowieniu postępowania. Inwestorom przysługiwało prawo wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, czego nie uczynili. Podnoszone zarzuty w tym zakresie nie są zasadne.
Dalej Wojewoda wywiódł, że przedmiotem w sprawie jest decyzja Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2003 r. zmieniona decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie wydania pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych z obiektami towarzyszącymi w miejscowości [...], zwana dalej decyzją dotychczasową.
Decyzja dotychczasowa powinna zastać zbadana przez organ I instancji we wznowionym postępowaniu z przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5, pkt 6 i pkt 7 k.p.a., tj. zgodnie z treścią wniosku o wznowienie.
Opierając się na prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim Wydział Karny z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt IV Ka 381/11 organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie, odnosząc się do każdej z podnoszonych we wniosku podstaw wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją dotychczasową. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji uzasadnił prawne podstawy podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśnił ponadto, iż w sprawie wniosku A. L. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją dotychczasową z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w piśmie z dnia z dnia [...] grudnia 2013 r. powiadomił wnioskodawcę, że z powodu nieusunięcia braków formalnych wniosek pozostawia bez rozpatrzenia. Z powyższych względów decyzja z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] Starosty Tomaszewskiego dotyczyła tylko podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 7 k.p.a.
Organ odwoławczy, wskazując następnie na brzmienie art. 365 § 1 i art. 404 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2014 r., poz.101), zwany dalej "K.p.c." stwierdził, że Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim Wydział Karny w wyroku z 16 grudnia 2011 r. sygn. akt IV Ka 381/11 m.in.:
1. zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego funkcjonariusza publicznego - Wójta Gminy w ten sposób, że w miejsce zarzucanego mu czynu uznał go za winnego, że w okresie od 13 marca 2003 r. do 21 sierpnia 2003 r. przekroczył swoje uprawnienia oraz nie dopełnił obowiązków;
2. zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego inspektora budownictwa i gospodarki przestrzennej w ten sposób, że w miejsce zarzucanego mu czynu uznał go za winnego tego, że w okresie od 13 marca 2003 r. do 10 września 2003 r. przekroczył swoje uprawnienia oraz nie dopełnił obowiązków.
Oskarżeni przekroczyli uprawnienia oraz nie dopełnili obowiązków przy wydawaniu decyzji administracyjnych z wniosku z dnia WAB.7251-585/04 grudnia 2000 r. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę stacji paliw płynnych MOP- III wraz z infrastrukturą towarzyszącą we wsi [...] w ten sposób, że nie umorzyli tego postępowania w związku z otrzymaniem postanowienia Wojewody z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], nr [...] odmawiającego inwestorom zgody na odstępstwa od przepisów określonych w § 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r., najpóźniej po złożeniu przez inwestorów wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego, natomiast w dniu [...] marca 2003 r. podjęli to postępowanie pomimo negatywnego rozstrzygnięcia ministra odnośnie zgody na powyższe odstępstwo a następnie w dniu [...] czerwca 2003 r. wydali decyzję nr [...] stanowiącą pozwolenie na budowę obiektów budowlanych w postaci budynku handlowo-gastronomicznego, zbiornika gazu, zbiornika podziemnych wód deszczowych, separatora ropopochodnych, zbiornika na ścieki bytowe, dróg wewnętrznych, czym samowolnie zmienili zakres inwestycji ujęty we wspomnianym wniosku inwestorów zaś następnie w dniu [...] sierpnia 2003 r. wydali decyzję nr [...] stanowiącą rozszerzenie decyzji nr [...] poprzez dodanie pozwolenia na budowę stacji paliw, czym naruszyli art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z uwagi na brak ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nieuzyskanie przez inwestora wymaganych uzgodnień w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Łodzi, a ponadto wydali ją nie posiadając dokumentacji projektowej rozwiązań drogowych w zakresie obsługi komunikacyjnej stacji paliw, czym działali na szkodę interesu publicznego, a także interesu Spółki z o.o. "A." z siedzibą w W., tj. popełnienia czynu z art. 231 § 1 k.k.
Zdaniem Wojewody, organ I instancji powinien rozpoznać wniosek A. L. z dnia [...] stycznia 2012 r., którym domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta z dnia [...] czerwca 2003 r. zmienioną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. w trybie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 7 k.p.a. w kontekście powyższego wyroku. Wyrok ten w części dotyczy również innych osób, jednakże z racji zajmowanych stanowisk w innych organach administracji publicznej, niezwiązanych z wydaniem decyzji dotychczasowej, te postanowienia wyroku nie powinny zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu.
Wskazując na treść art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda podniósł, że analizowane przez organ I instancji postanowienia Sądu Okręgowego zawarte w rzeczonym wyroku dotyczące postępowania z wniosku inwestorów z dnia [...] września 2002 r. zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do projektowanego obiektu obsługi uczestników ruchu drogowego oraz wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Łodzi z dnia [...] października 2004 r., zakończonego decyzją nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Wójta Gminy wbrew art. 24 § 3 k.p.a. i obowiązkowi obiektywizmu obejmowały inne postępowania. Postępowań tych nie obejmował wniosek o wznowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. Zatem organ I instancji nie wykazał spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odnośnie do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to zdaniem organu odwoławczego brak w aktach sprawy projektu budowlanego układu drogowego nie stanowi okoliczności, o której mowa w tym przepisie, gdyż brak ten - jako okoliczność faktyczna - była znana organowi I instancji w dniu wydania decyzji dotychczasowej.
W kwestii art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Wojewoda podkreślił, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę zostało zawieszone na wniosek P., postanowieniem z [...] grudnia 2000 r., nie zaś z urzędu (vide 21s. wyroku). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma należytego wyjaśnienia zawieszenia tego postępowania oraz jego podstawy, czy na pewno podstawą zawieszenia postępowania było zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji brak jest również właściwej analizy spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Częściowo zatem nie jest uzasadnione stanowisko Starosty prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewoda odnosząc się do powołanego w podstawie art. 151 § 2 k.p.a. zauważył, iż we wznowionym postępowaniu - przy spełnieniu przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. - podstawową kompetencją merytoryczną organu jest uchylenie decyzji dotychczasowej i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W sytuacji gdy wystąpi jedna z negatywnych przesłanek, określonych w art. 146 k.p.a., powyższe kompetencje nie mogą być zrealizowane. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. nie może nastąpić uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 §1 pkt 1 i 2 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, a z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 - 8 oraz w art. 145a i 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, przy czym decyzji nr [...] w dniu [...] września 2003 r. nadano klauzulę wykonalności, czyniąc ją prawomocną.
Przy braku spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a. podstawę orzeczenia stanowi art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z danej przesłanki. Skoro bowiem wszystkie wymagania określone w Prawie budowlanym oraz przepisach szczególnych dotyczące ustalenia przedmiotowej wady postępowania wskazywałyby, że brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 5, 7 k.p.a., to zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji. Wówczas w sprawie mogą nastąpić dwie różne podstawy rozstrzygnięcia. Wojewoda stwierdził zatem, że sentencja decyzji organu I instancji sporządzona została z naruszeniem art. 152 § 2 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Następnie Wojewoda podkreślił, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażonej na stronie 19 prawomocnego wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1049/14, w sytuacji gdy toczą się różne postępowania wznowieniowe dotyczące tej samej decyzji to, należałoby rozważyć, czy nie wskazane byłoby łączne rozpoznanie wszystkich spraw. Oczywiście uzależnione jest to od tego, na jakim etapie są te postępowania oraz czy spełnione są przesłanki określone w art. 62 k.p.a. Okoliczność ta winna być wzięta pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
W ocenie Wojewody sprawa prowadzona z wniosku A. L. z dnia [...] października 2004 r. w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w odrębnym postępowaniu wznowieniowym, wobec ostatecznej decyzji Wójta z dnia [...] sierpnia 2003 r. zmieniającej ostateczną decyzję Wójta z [...] czerwca 2003 r., nie może zostać pozostawiona bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten ma zastosowanie tylko do spraw jeszcze nie wszczętych. Starosta wielokrotnie postępowanie z powyższego wniosku kończył decyzjami, które były uchylane. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2009 r. znak wraz z poprzedzającym ją postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. o wznowieniu postępowania i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 734/11 Wojewódzki Sąd Administracyjne w Łodzi oddalił skargę na powyższą decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie wznowieniowe jest w toku, a organ I instancji nie zakończył tego postępowania stosowną decyzją.
Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] uchylił postanowienie Starosty Tomaszewskiego z dnia [...] października 2009 r. o wznowieniu postępowania oraz decyzję Starosty z [...] września 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie wznowieniowe.
Według Wojewody w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma odniesienia się do wskazania sądu o spełnieniu bądź niespełnieniu przesłanki określonej w art. 62 k.p.a. Organ II instancji podkreślił, że pozostawia organowi I instancji analizę zarzutów podniesionych przez odwołujących w postępowaniu odwoławczym, gdyż stwierdzone uchybienia uniemożliwiają w pełni merytoryczną kontrolę zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.
Ze względu na wadliwość postępowania wznowieniowego, polegającą na niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim naruszenie zasad art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 151 § 1 i § 2 k.p.a., które to naruszenia z uwagi na charakter sprawy mogły mieć wpływ na wynik wydanej decyzji, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., zdaniem Wojewody, należało uchylić zaskarżoną decyzję i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym powyżej zakresie. Organ odwoławczy wykazując, że organ I instancji nie dysponował niezbędnymi dowodami, czyli w istocie nie rozpoznał sprawy w sposób zgodny z przepisami, nie może konwalidować tego, przeprowadzając rozpoznanie sprawy we własnym zakresie. Takie postępowanie przeczyłoby zasadzie dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a. oraz naruszałoby art. 136 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. L. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wyjaśnienie, dlaczego organ uznał, iż złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] stycznia 2012 r. (wraz z dalszymi uzupełnieniami) zakończonego ostateczną decyzją uznać należy za niewystarczający do wznowienia postępowania;
2. art. 148 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że Starosta nie zbadał z urzędu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącego, mimo iż przeprowadzono postępowanie dowodowe w zakresie przedmiotowego wniosku, skarżący uzupełnił swój wniosek o wznowienie postępowania, wreszcie złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania;
3. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) poprzez nie wzięcie pod uwagę wiążącej oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażonej w treści wyroku z dnia 4 lutego 2015 r. wskazującej, iż oświadczenie A. L. złożone w trybie art. 75 § 2 k.p.a. zostało złożone w sposób wyczerpujący z uwzględnieniem wszelkich reguł dowodowych;
4. art. 6 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę dyspozycji wynikającej z art. 5 Kodeksu postępowania karnego (in dubio pro reo), którą to zasadą kierował się A. L. składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w dniu [...] stycznia 2012 r. i tym samym błędne ustalenie, że skarżący złożył powyższy wniosek po upływie ustawowego terminu;
5. art. 145 § 1 pkt 5, 6, 7 k.p.a. polegające na uznaniu przez organ, iż Starosta nie uzasadnił, jakie nowe okoliczności istotne dla sprawy lub nowe dowody wyszły na jaw, które istniały w dniu wydania decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], a nie były znane organowi, mimo iż Starosta w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. w sposób szczegółowy opisał nowe okoliczności i fakty dla sprawy zaistniałe po wydaniu powyższej decyzji, a ponadto w sposób szczegółowy Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim skazując osoby biorące udział w wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w sposób precyzyjny oraz kompletny wskazał konkretne przestępstwa popełnione przez oskarżonych ujawnione dopiero kilka lat od wydania powyższej decyzji natomiast popełnione przed samym wydaniem decyzji Wójta z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w motywach zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę, natomiast pełnomocnik organu oraz uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I ISA/Łd 951/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji w sprawie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzja kasacyjna jest w istocie rozstrzygnięciem procesowym, gdyż nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Może ona zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie takiego dowodu organowi, który wydał decyzję. Tak więc wykazane naruszenia norm prawnych i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy musi mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art.. 138 § 2 k.p.a. ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 listopada 2014r. sygn. II OSK 2279/13, z dnia 27 lutego 2014r. sygn. II OSK 2323/12 i z dnia 29 stycznia 2014r. sygn. II OSK 2068/12).
W ocenie sądu Wojewoda w zaskarżonej decyzji wskazał przyczyny, dla których zachodziła konieczność uchylenia rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temuż organowi. Jedna z nich obejmowała potrzebę rozważenia przez organ pierwszej instancji łącznego rozpoznania wszystkich spraw dotyczących postępowania wznowieniowego wobec decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r.
Niniejsza sprawa związana jest z rozpoznaniem wniosku A. L. z dnia [...] stycznia 2012 r., którym domaga się on wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6 i 7 k.p.a. Zachowanie przez skarżącego terminu do wystąpienia z tym wnioskiem zostało, w ocenie sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, przesądzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r. wydanego w sprawie II SA/Łd 1049/14. Sąd rozpatrywał wówczas skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2014 r., którą na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. uchylono decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2014 r. oraz postanowienie Starosty z dnia [...] grudnia 2013 r. o wznowieniu postępowania w sprawie decyzji Wójta Gmin z dnia [...] czerwca 2003 r., zmienionej decyzją tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Wojewoda wydając to rozstrzygnięcie dotyczące postanowienia wznowieniowego uznał, że organ pierwszej instancji winien przeprowadzić dowody pośrednie, które pozwolą na wykazanie przez A. L. zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., gdyż oświadczenie złożone w trybie art. 75 § 2 k.p.a., pomimo pouczenia A. L. o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, było niewystarczające.
Wspomnianym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015 r. uchylono zaskarżoną decyzję w części, w jakiej uchyla postanowienie Starosty z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. W pozostałej części skarga została oddalona. W uzasadnieniu wyroku sąd między innymi stwierdził, że oświadczenie złożone w trybie art. 75 § 2 k.p.a. jest środkiem dowodowym, który podlega ocenie na zasadach i w trybie przewidzianym
w Kodeksie postępowania administracyjnego i skoro organ nie wyjaśnił, dlaczego budzi ono wątpliwości, to trudno sobie wyobrazić do złożenia jakich dowodów skarżący miałby zostać przez organ wezwany. Takie stanowisko wynikające z tego wyroku, który jest prawomocny, pozwala, zdaniem sądu rozpatrującego przedmiotową skargę, przyjąć, że kwestia zachowania terminu do wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania została przesądzona i jest wiążąca. Jak bowiem wynika z treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawne uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego:
z dnia 24 czerwca 2015r. sygn. II FSK 1404/13, z dnia 11 czerwca 2015r. sygn. I OSK 596/15).
Powyższe rozważania dotyczą dodatkowo kwestii podniesionej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015r. sygn. II SA/Łd 1049/14, w zakresie potrzeby łącznego rozpoznania różnych postępowań wznowieniowych, a dotyczących tej samej decyzji. Sąd zwrócił bowiem uwagę, że wobec decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. toczy się również postępowanie z wniosku A. L. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz ze sprzeciwu prokuratorskiego. Z decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2015 r. wynika, że wniosek skarżącego z dnia [...] października 2004 r. z podstawą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz z urzędu - ze sprzeciwu Prokuratora Okręgowego skutkował wydaniem przez Starostę postanowienia z dnia [...] października 2009 r. o wznowieniu postępowania oraz decyzji z dnia [...] września 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2003r. o pozwoleniu na budowę, przy czym rozstrzygnięcia te zostały uchylone decyzją Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]. Organ pierwszej instancji wezwał wówczas A. L. do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia [...] października 2004 r. w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Wobec nieuzupełnienia braków wniosku organ pozostawił go bez rozpoznania.
Zdaniem Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji, że art. 64 § 2 k.p.a. ma zastosowanie jedynie do spraw, które nie zostały jeszcze wszczęte. Natomiast Starosta ze wskazanego wniosku wydawał postanowienia i decyzje, które były następnie uchylane, a sprawa przekazywana do ponownego rozpoznania. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2013 r. sygn. II SA/Łd 734/11 oddalona została skarga na decyzję kasacyjną Wojewody z dnia [...] maja 2011 r., a tym samym postępowanie było prowadzone i nie zostało zakończone stosowną decyzją.
Sąd stwierdził, że podziela też argumenty podnoszone w zaskarżonej decyzji przez Wojewodę, że organ pierwszej instancji wydał kwestionowaną decyzję z naruszeniem przepisów proceduralnych, które skutkowały koniecznością jej uchylenia. Sprawa niewątpliwie ma charakter skomplikowany, wynikający między innymi z wielości podnoszonych zarzutów i konieczności ustosunkowania się do każdego z nich. Sąd stwierdził, że przy kolejnym rozpoznawaniu sprawy organ zobligowany będzie do uwzględnienia okoliczności podnoszonych w treści zaskarżonej decyzji, przy czym w toku postępowania, dokonując analizy poszczególnych zarzutów dotyczących przesłanek zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. organ winien je odnieść kierując je odrębnie do decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2003 r. i odrębnie do decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2003 r. Starosta bowiem w decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. pomimo orzeczenia o wydaniu z naruszeniem prawa obydwu tych decyzji, w uzasadnieniu skupia się w zasadzie na analizowaniu przesłanek wznawiających w jedynie stosunku do decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną wnieśli L. K. i S. S. oraz A. L..
Skarżący kasacyjnie L. K. i S. S. zaskarżyli wyrok Sądu I instancji w części, w której wydane rozstrzygnięcie jest wynikiem uznania przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, że zachowanie przez A. L. terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zostało przesądzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 i podnieśli zarzuty naruszenia:
1) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawej wydanego w zaskarżonej części wyroku przejawiające się w stwierdzeniu, że zachowanie przez A. L. terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zostało przesądzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14, podczas gdy Sąd w zaskarżonym wyroku nie przedstawił oceny prawnej z czego wynika jego związanie w podanym zakresie ustaleniami faktycznymi i ich oceną prawną, która nie ma cech oceny prawnej, wyrażoną w powołanym wyżej wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14;
2) art. 153 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że ustalenia faktyczne przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 stanowią ocenę prawną Sądu co do zachowania przez A. L. terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego;
3) art. 153 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że ustalenia faktyczne i wskazania Sądu wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 stanowią wiążącą ocenę prawną wykluczającą dopuszczalność ponownego wyjaśnienia przez organy administracji, czy A. L. zachował ustawowy termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 153 P.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnym uznaniu ustaleń faktycznych Sądu dokonanych w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 za wiążącą ocenę prawną przesądzającą istotną w sprawie kwestię faktyczną, co miało zasadniczy wpływ na wynik rozstrzygnięcia w zaskarżonej części.
Skarżący kasacyjnie A. L. zaskarżył wyrok w całości podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie przez Sąd, że organ I instancji nie wykonał wiążących wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14, a mianowicie nie wyjaśnił w sposób dokładny i szczegółowy każdej podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1, to jest w zakresie pkt 1, 2, 5, 6 i 7 k.p.a., mimo że Starosta w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. wykonał wskazania zawarte w tym wyroku a w konsekwencji błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. odmiennej oceny prawnej niż ta, która została przyjęta w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., która zmaterializowała się wydaniem przez Sąd zupełnie innych wskazań organowi I instancji sprzecznych ze wskazaniami ujętymi w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., co stanowi naruszenie art. 153 P.p.s.a.;
2) art. 1 § 1 i § 2 P.p.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadajace wymogom art. 141 § 1 P.p.s.a. polegające na zupełnym braku odniesienia się do treści decyzji Starosty Tomaszowskiego z dnia [...] lipca 2015 r., w której to decyzji zostały już opisane w sposób zindywidualizowany przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6 i 7 k.p.a. zgodnie z wytycznymi ujętymi w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 poprzez rażące ograniczenie swego uzasadnienia ze względu na "skomplikowany charakter sprawy" co stanowi naruszenie dyspozycji wynikającej z art. 141 § 4 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sprawa rozpoznawana jest przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.) zaś z urzędu brana jest pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie NSA przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez L. K. i S. S. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione zarzuty sprowadzają się do stwierdzenia, że w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie wyraził oceny prawnej wskazującej na to, że A. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, a w konsekwencji błędny jest pogląd Sądu I instancji, że kwestia ta nie może być już dalej wyjaśniana przez organy administracji. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest niezasadne. Kwestia rozumienia pojęcia "oceny prawnej", o którym mowa w art. 153 P.p.s.a., była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W wyroku z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1914/16 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA wyraził pogląd, że "Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, a może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego." Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie.
W wyroku z dnia z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jednoznacznie wskazał, że "Przede wszystkim należy podnieść, że oświadczenie skarżącego, na którym oparł się organ I instancji zostało złożone w trybie art. 75 § 2 K.p.a. po uprzednim pouczeniu A. L. o odpowiedzialności za składanie nieprawdziwych zeznań. Oświadczenie, o którym mowa w art. 75 § 2 K.p.a. jest środkiem dowodowym, który podlega ocenie przez organ na zasadach i w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Okoliczność faktyczna stwierdzona w oświadczeniu może być przedmiotem dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych itd., jeżeli prawdziwość oświadczenia budzi wątpliwości. Organ może jednak poprzestać na odebraniu oświadczenia, jeżeli oświadczenie nie budzi wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem sprawy (por. A.Wróbel M.Jaśkowska – Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego wyd. Zakamycze Warszawa 2005 r. str.483-484). W niniejszej sprawie skarżący w złożonym oświadczeniu podał, iż o okolicznościach będących podstawą wznowienia wymienionych w art.145 § 1 pkt. 1,2,5,6 i 7 K.p.a. dowiedział się w dniu 16 grudnia 2011 r. podczas ogłaszania wyroku w sprawie IV Ka 381/11. Organ odwoławczy natomiast zarzucił Staroście, że nie pozyskał dowodów pośrednich potwierdzających to oświadczenie. Wskazuje to, że w ocenie organu odwoławczego, oświadczenie budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono jednak dlaczego złożone oświadczenie budzi wątpliwości co do jego wiarygodności. W sytuacji gdy organ II instancji powziął takie wątpliwości winien wyjaśnić z jakiego powodu jego zdaniem budzi ono podejrzenie co do jego prawdziwości. W zaskarżonej decyzji brak jest takiego wyjaśnienia. Nie wiadomo zatem dlaczego oświadczenie skarżącego, w ocenie organu odwoławczego, budzi wątpliwości gdyż kwestia ta nie została wyjaśniona."
W dalszej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przyczyny uchylenia postanowienia są ogólnikowe i lakoniczne i w ocenie sądu organ odwoławczy uchylając wymienione postanowienie naruszył w tym zakresie art.138 § 2 K.p.a.
Z przytoczonych wyżej stwierdzeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, że Sąd ten wyraził pogląd, iż Wojewoda nie wskazał, że istnieją uzasadnione podstawy do kwestionowania wiarygodności oświadczenia złożonego przez A. L. odnośnie do tego, kiedy dowiedział się on o istnieniu okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania. W istocie więc Sąd wyraził pogląd, że w oparciu o złożone przez A. L. oświadczenie zaistniały podstawy do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Wyraził tym samym ocenę prawną w kwestii zastosowania przepisu k.p.a. regulującego kwestię wznowienia postępowania.
W ocenie NSA, intencją Wojewody podczas pierwszego rozpoznawania sprawy nie było kwestionowanie wiarygodności oświadczenia złożonego przez A. L., tylko przeprowadzenie także innych dowodów, na okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co zasadnie uznane zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za bezpodstawne. Nie ma bowiem wymogu, by potwierdzenie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania musiało być potwierdzone kilkoma dowodami a nie tylko jednym. Istotne jest to, czy dowód potwierdzający zachowanie tego terminu jest wiarygodny czy nie.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za niezasadne uznać należało podniesione w skardze kasacyjnej L. K. i S. S. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. i art. 153 P.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dawała podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz do uchylenia decyzji Wojewody skarga kasacyjna wniesiona przez A. L..
Za zasadny uznać należało zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w kwestii zasadności uchylenia przez Wojewodę decyzji organu I instancji jest zbyt ogólnikowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji niezasadnie uznał, że prawidłowe było uchylenie przez Wojewodę decyzji organu I instancji do ponownego rozpatrzenia i dalsze przedłużanie postępowania.
Po pierwsze, stwierdzić należy, że upłynęły już terminy, o których mowa w art. 146 § 1 K.p.a. Nie jest zatem możliwe uchylenie w postępowaniu wznowienioym decyzji Wójta z dnia [...] czerwca 2003 r. i z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Po drugie, nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, w sprawach zakończonych ww. decyzjami Wójta, określona w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest, że decyzje wydane zostały w wyniku przestępstwa. W wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt IV Ka 381/11 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim jednoznacznie stwierdził, że popełnione zostało przestępstwo niedopełnienia obowiązków (art. 231 § 1 K.k.) w związku z wydaniem zarówno decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] jak i decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...]. W tej sytuacji dokonywanie przez organy administracji oceny, czy zaistniały także inne przesłanki do wznowienia postępowanie jest zbędne. Nawet jeśli organy administracji ustaliłyby, że wystąpiły także inne przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 K.p.a., to i tak rozstrzygnięcie organu administracji byłoby takie same jak w przypadku rozpoznawania sprawy w oparciu o przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 151 § 2 K.p.a. Dalsze prowadzenie postępowania w celu wyjaśnienia, czy istnieją także inne przesłanki wznowienia postępowania oraz w celu sporządzenia przez organ I instancji dokładnego uzasadnienia decyzji w tej kwestii prowadzi wyłącznie do przedłużania postępowania. Analogicznie ocenić należy wskazanie Sądu I instancji, by w ponownym postępowaniu organ administracji dokonując analizy poszczególnych zarzutów dotyczących przesłanek zawartych w art. 145 § 1 K.p.a. wyodrębnił argumenty związane z decyzją Wójta z dnia [...] czerwca 2003 r. i decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Nie może być uzasadnieniem dla uchylenia decyzji organu I instancji potrzeba rozważenia łącznego rozpoznania łącznie z niniejszą sprawą innych spraw, to jest sprawy zainicjowanej przez A. L. w odniesieniu do decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz sprawy zainicjowanej sprzeciwem Prokuratora.
Po pierwsze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1049/14 wyraził pogląd, że należy rozważyć połączenie ww. spraw nie zaś, że należy to uczynić. Po drugie, jeśli w ww. postępowaniach organy administracji uznają, że zaistniała przesłanka wznowieniowa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to rozstrzygnięcie organów administracji będzie tożsame z rozstrzygnięciem organów administracji jakie mogą zapaść w niniejszej sprawie.
Podsumowując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec bezsprzecznego zaistnienia przesłanki wznowienowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz upływu terminów, o których mowa w art. 146 § 1 K.p.a., ocena prawidłowości decyzji Wójta z dnia [...] czerwca 2003 r. i z dnia [...] sierpnia 2003 r. powinna zostać dokonana tylko w odniesieniu do tej przesłanki. Analizowanie, czy zaistniały także przesłanki wznowieniowe wymienione w art. 145 § 1 pkt 2, 5, 6 i 7 K.p.a., w realiach niniejszej sprawy, jest zbędne i prowadzi jedynie do przedłużania postępowania.
Podniesiony przez skarżącego kasacyjnie A. L., zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.a.s. sam w sobie był wystarczający do uwzględnienia skargi kasacyjnej oraz do uwzględnienia skargi. Stąd też dokonywanie oceny pozostałych podniesionych w tej skardze kasacyjnej zarzutów było zbędne.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną L. K. i S. S. (pkt I) zaś na podstawie art. 188 P.p.s.a, art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 P.p.s.a. i art. 203 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt II i III sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło