I SA/Gl 1026/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-04-14

Skład orzekający: Bożena Pindel, Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, który twierdzi, że samodzielnie zagospodarowuje odpady komunalne poprzez sprzedaż surowców wtórnych, jest zwolniony z obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy?
Ratio decidendi
Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy ciąży na właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, niezależnie od tego, czy faktycznie wytwarzają odpady komunalne i czy samodzielnie je zagospodarowują. Obowiązek ten wynika z faktu zamieszkiwania na danej nieruchomości, a nie z faktycznego wytwarzania odpadów. W przypadku niezłożenia deklaracji przez właściciela, organ ma prawo określić wysokość opłaty w drodze decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy J. określającą skarżącemu wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący kwestionował obowiązek ponoszenia opłaty, twierdząc, że nie wytwarza odpadów komunalnych, a surowce wtórne sprzedaje. Organy administracji obu instancji uznały, że obowiązek opłaty wynika z samego faktu zamieszkiwania na nieruchomości, a niezłożenie deklaracji przez skarżącego uzasadnia wydanie decyzji określającej wysokość opłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. P. (P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 6o i art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.; dalej: u.c.p.g.) – po rozpatrzeniu odwołania K. P. (dalej: strona lub skarżący) od decyzji wydanej przez Wójta Gminy J. z dnia [...] Nr [...] określającej stronie wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właściciela nieruchomości nr [...] w miejscowości J., za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. w kwocie [...] zł – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia organu II instancji był następujący stan faktyczny i prawny. Organ I instancji ustalił stronie wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2015 r. w wysokości [...] zł miesięcznie (łącznie [...] zł) przyjmując, że nieruchomość jest zamieszkiwana przez 4 osoby ([...] zł za osobę). W odwołaniu strona podniosła, że nie posiada odpadów komunalnych i nie otrzymała żadnej deklaracji drogą urzędową. Po rozpatrzeniu sprawy SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powołało przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach tj. art. 5 ust. 1, art. 6c, art. 6h, art. 6i pkt 1 oraz art. 6m. Organ odwoławczy podkreślił, że na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązek posiadania umowy na pozbywanie się odpadów komunalnych wytwarzanych na nieruchomości został zastąpiony obowiązkiem złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jednocześnie stwierdził, że strona nie złożyła deklaracji i nie dokonała wpłaty. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu podał, że złożenie deklaracji jest obowiązkiem właściciela nieruchomości a przepisy omawianej ustawy nie nakładają na gminę obowiązku doręczenia deklaracji właścicielowi w celu jej wypełnienia. Dopiero w sytuacji niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowania tymi odpadami właściwy organ określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze ( art. 6o u.c.p.g.) Skoro w niniejszej sprawie strona nie złożyła w wymaganym terminie deklaracji, pomimo wezwania przez organ I instancji, zasadnie wydano decyzję określającą wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6q u.c.p.g.). Organ, na podstawie danych z ewidencji ludności a także oświadczenia strony ustalił, że nieruchomość jest zamieszkiwana przez cztery osoby. Stawka [...] zł od osoby wynika z uchwały z dnia 27 marca 2013 r. nr [...] Rady Gminy J. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która została wydana na podstawie art. 6l u.c.p.g. SKO polemizując z twierdzeniami strony wyjaśniło, że powstanie obowiązku zostało uzależnione od niekwestionowanego w sprawie faktu samego zamieszkiwania na danej nieruchomości. Zauważyło także, że definicję pojęcia "odpady komunalne" zawiera art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z tą definicją przez odpady komunalne rozumie się odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; zmieszane odpady komunalne pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości. Wyjaśniło również, że o zakwalifikowaniu danego odpadu do grupy odpadów komunalnych przesądza także miejsce jego wytworzenia. Zdaniem organu skoro strona twierdzi, że surowce wtórne, które powstają w jego gospodarstwie sprzedaje (str. 1 protokołu z czynnego udziału odbytego w siedzibie organu odwoławczego w dniu 1 lipca 2015 r.) to należy przyjąć, że jakieś odpady komunalne choćby w postaci tych surowców w swoim gospodarstwie domowym wytwarza. Podkreśliło, że ustawa u.c.p.g. nie przewiduje wyjątków od zasady ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stąd też wydanie decyzji przez organ I instancji w tym stanie faktycznym i prawnym sprawy było zgodne z prawem. W skardze własnej K. P. domagał się uchylenia w całości decyzji SKO z uwagi na rażące naruszenie prawa. Oświadczył, że gmina "narzuciła przymusem na mnie opłaty za coś czego nie posiadam". Procedury, które stosują organy "są karygodne i noszą cechy przestępstwa". Dodał, że od 20 lat bezskutecznie domaga się położenia asfaltu na drodze dojazdowej do swojej posesji; obecnie dojazd dużym samochodem – śmieciarką jest niemożliwy. Podał, że nie potrzebuje pośredników do sprzedaży surowców wtórnych i nie posiada śmieci w rozumieniu ustawy. SKO dokonało błędnej wykładni przepisu art. 6c, 6h i 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W jego ocenie z uchwały Rady Gminy J. wynika wprost i jednoznacznie, że właściciel posesji ma obowiązek zawrzeć z gminą umowę zakresie świadczenia usługi komunalnej tylko wtedy, gdy wytwarza odpady komunalne i jednocześnie nie jest w stanie zagospodarować ich we własnym zakresie. Identyczne wnioski wynikają z ww. przepisów u.c.p.g. – na wójtach gmin spoczywa obowiązek zawarcia umowy usługi komunalnej z każdym mieszkańcem, który taką umowę chce zawrzeć. Nie przekłada się on na każdego właściciela a przyjęcie takiego obowiązku prowadzi do absurdu i konsekwencji niemożliwych do przyjęcia w demokratycznym państwie prawa. Zdaniem skarżącego nie do przyjęcia jest sytuacja, w której właściciel posesji niewytwarzający odpadów, bowiem potrafi je zagospodarować, jest zmuszony płacić za niewykonaną usługę, co jest porównywalne z haraczem. Zwrócił uwagę, że SKO powołuje różne wyroki a pomija najważniejszy prawomocny wyrok tut. Sądu o sygn. akt I SA/Gl 338/14. SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 7 marca 2016 r. skarżący domagał się przeprowadzenia dowodów z dokumentów do niego załączonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa. Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji określająca stronie zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w J. za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. w kwocie [...] zł. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy zasadnie obciążyły skarżącego opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec jego twierdzeń, że nie ma on obowiązku ponoszenia takiej opłaty, ponieważ we własnym zakresie dokonuje segregacji i eliminacji odpadów komunalnych poprzez sprzedaż surowców wtórnych. W rozpoznawanej sprawie Sąd działa w warunkach związania stanowiskiem wyrażonym w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 338/14, którym uchylono poprzednio wydaną w sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] r. Sąd w ww. wyroku oceniając legalność zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji ją poprzedzającej stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem prawa tj. art. 6o i 6q u.c.p.g. w związku z art. 21 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613; dalej: O.p.), gdyż dotyczyły opłat bez ich ograniczenia czasowego i kwotowego do tych, co do których obowiązek ich poniesienia już powstał. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie wyjaśniły dlaczego uznały, że obciążenie sporną opłatą jest obligatoryjne i niezależne od tego czy na danej nieruchomości tworzone są odpady komunalne i sposobu ich eliminacji przez właściciela, przy czym okoliczności te były podnoszone przez stronę w toku postępowania wymierzającego opłatę w tym w reakcji na wezwanie do złożenia stosownej deklaracji jak i w odwołaniu od decyzji wymierzającej opłatę. Sąd, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, polecił organowi I instancji uwzględnienie oceny prawnej Sądu co do możliwości (warunków) wydania i przedmiotu spornej decyzji; ustalenie i zweryfikowanie okoliczności podnoszonych przez stronę, a dotyczące braku jakichkolwiek podstaw do wymierzenia spornej opłaty, korzystając w tym zakresie z dostępnych środków dowodowych, np. oględzin bądź przesłuchania strony lub świadków, o ile będzie to niezbędne dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy. Zobowiązał także przy wydaniu rozstrzygnięcia do zawarcia w nim uzasadnienia faktycznego i prawnego odpowiadającego wymogom art. 210 § 4 O.p. i zasadzie uregulowanej art. 124 tej ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Sprawia to, że Sąd rozpoznający daną sprawę po raz kolejny, na jej dalszym etapie zobowiązany jest nie tylko do podporządkowania się w pełnym zakresie ocenom zawartym we wcześniejszych orzeczeniach, analogicznie jak to jest w przypadku związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a., ale i do reagowania w sytuacji, gdy stwierdzi, iż organ podczas ponownego rozpatrywania sprawy nie zastosował się do sformułowanych w tych orzeczeniach wskazań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2617/11). Ta ostatnia okoliczność, czyli stopień uwzględnienia wytycznych i ocen prawnych wyartykułowanych przez Sąd w związku z uchyleniem poprzedniej decyzji, stanowi podstawowe kryterium kontroli decyzji wydanych w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1501/10). W ocenie Sądu organy podatkowe wypełniły wytyczne wyrażone w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 338/14. Celem dokonania weryfikacji podnoszonych przez skarżącego zarzutów umożliwiły mu wypowiedzenie się i zapoznanie się z aktami sprawy. Zważywszy, iż Sąd w ww. wyroku wskazał jedynie przykładowo na ewentualny zakres postępowania dowodowego, rozpoznając niniejszą sprawę stwierdzić należy, że jest on wystarczający i pozwala na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Organy obu instancji wydając decyzje wskazały podstawy prawne i dokonały prawidłowej ich wykładni, wypełniając dyspozycję art. 210 § 4 i art. 124 O.p. Skarżący w toku całego postępowania konsekwentnie podnosił, że nie posiada śmieci a surowce wtórne sprzedaje w koncesjonowanych składach surowców wtórnych (odmówił wskazania tych składów). Zapoznając się z materiałem dowodowym sprawy (notatka służbowa z dnia 19 maja 2015 r. sporządzona przez organ I instancji) żądał wykazania, że odbierano od niego śmieci. Twierdził, że gmina ma świadomość, iż nie posiada on odpadów, dlatego nie wykonuje usługi odbioru śmieci. Potwierdził, że nieruchomość jest zamieszkała przez 4 osoby. W związku ze złożonym przez skarżącego odwołaniem, organ II instancji sporządził w dniu 1 lipca 2015 r. "Protokół z czynnego udziału", z którego wynika, że skarżący zapoznał się z aktami postępowania i wydano mu kserokopię Uchwały Rady Gminy J. nr [...] z dnia [...] . Podtrzymał dotychczasowe twierdzenia, ponownie odmówił wskazania punktów, w których sprzedaje surowce wtórne tłumacząc to tajemnicą handlową. Uważa postępowanie za próbę dyskryminacji jego osoby i powołał się na prawomocny wyrok tut. Sądu o sygn. I SA/Gl 338/14. W jego ocenie opłaty za śmieci są usługą a nie daniną, ani podatkiem. Skoro usługa ta nie jest wykonywana, to postępowanie jest próbą wyłudzenia pieniędzy. W ocenie Sądu stanowisko skarżącego pozbawione jest podstaw prawnych. W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo, na podstawie art. 165 § 1 i § 2 O.p., postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dokonał także prawidłowych ustaleń, że na skarżącym od 1 lipca 2013 r. ciążył obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tytułem wprowadzenia należy wskazać, że ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.) wprowadziła istotne zmiany w dotychczasowym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi, polegające przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych. Ponadto ustawa zakłada ustawienie jednolitych zasad finansowania, odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całego kraju. Działania te miały na celu realizację zadań nałożonych przez Unię Europejską (por. uzasadnienie projektu ustawy: nr druku 3670, sejm VI kadencji). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku między innymi przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie (pkt 3) oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnym (pkt 3b). Odpowiednikiem wymienionych powinności właścicieli nieruchomości jest ciążący na gminie obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są w związku z tym obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o czym stanowi już art. 6h u.c.p.g. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i pkt 1 u.c.p.g.). Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 u.c.p.g.). Zatem, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6o ww. ustawy w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie z art. 6q u.p.c.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Ponadto zacytowana wyżej treść art. 6o u.p.c.g., wskazuje, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratywny. Treść przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w związku z art. 21 § 2 O.p., według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z art. 6m ust. 1 ustawy wynika, że deklarację o wysokości opłaty należy składać w odniesieniu do danej nieruchomości. W stanie faktycznym analizowanej sprawy podkreślenia wymaga to, że na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustanowiono obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dopiero w sytuacji niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie tymi odpadami właściwy organ określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Mając na uwadze zarzuty strony skarżącej należy wskazać, że przepis art. 6c u.c.p.g. odczytywany zgodnie z jej językowym brzmieniem pozwala na wyprowadzenie z niego normy, która nakazuje każdej gminie zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1). Zdaniem Sądu tak rozumiany przepis nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W ocenie Sądu, przepis art. 6c u.c.p.g. nie pozwala na dokonanie ograniczeń podmiotowych, to znaczy na wybranie przez gminę, od właścicieli których nieruchomości odpady będą odbierane. Wniosek ten wynika wprost z językowej wykładni tego przepisu, w którym ustawodawca nie zastrzegł możliwości zawężenia katalogu właścicieli objętych działaniami gminy. W tym stanie rzeczy trudno byłoby przyjąć, żeby racjonalny ustawodawca z jednej strony dążył do maksymalnego pokrycia terenu gminy systemem gospodarowania odpadami, a z drugiej strony dozwalał na wyłączanie pewnych nieruchomości z tego systemu. Kluczowy wniosek, jaki płynie z powyższych przepisów jest taki, że każdy właściciel nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, obowiązany jest uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi i to niezależnie od tego czy odpady te posiada czy też nie. Ustawodawca bowiem obowiązkiem tym objął wszystkich – bez wyjątku – właścicieli nieruchomości zamieszkałych. Bez znaczenia w tym zakresie pozostawały okoliczności podnoszone przez skarżącego wskazujące na samodzielne zagospodarowanie odpadów komunalnych (bez udziału gminy), jak również na "niewykonywaniu usługi" przez gminę. Skoro powinnością gminy było zorganizowanie odbioru odpadów komunalnych, to w tym także od skarżącego. Gmina od tej powinności się nie uchylała, zatem przewidzianym ustawą systemem ich odbioru byłaby objęta także nieruchomość skarżącego. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 525/13 stanowiący, że "na opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie składają się jedynie koszty odbierania, transportu, zbierania, wywozów odpadów, ale także koszty funkcjonowania całego systemu obejmujące dodatkowo koszty odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, także koszty tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, obsługi administracyjnej tego systemu, stąd nie mogą być one odnoszone do cen rynkowych, jakie dotychczas obowiązywały czy też obowiązujących w innych miejscowościach" (publ. System Informacji Prawnej LEX nr 1438665). Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, a także z niespornych okoliczności sprawy wynika, że skarżący (właściciel zamieszkałej nieruchomości) nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zaś nieruchomość jest zamieszkała przez 4 osoby. Oznacza to naruszenie przez skarżącego art. 6m u.c.p.g., a zarazem obliguje organ I instancji do wydania decyzji na podstawie art. 6o u.c.p.g., określającej skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do art. 6i pkt 1 u.c.p.g. obowiązek uiszczenia opłaty w odniesieniu do nieruchomości zamieszkanych powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Powstanie tego obowiązku zostało zatem uzależnione od faktu samego zamieszkiwania na danej nieruchomości. W tej sytuacji, zasadnym było określenie skarżącemu, jako właścicielowi przedmiotowej nieruchomości, na której zamieszkuje – wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organy w decyzjach zastosowały wymienione regulacje ustawy oraz przepisy aktów prawa miejscowego. Skarżący nie zgłosił zastrzeżeń co do zgodności uchwały z aktem normatywnym wyższego rzędu a Sąd takich wad, z urzędu, nie dostrzega. Zaprezentowane wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1471/14; z 25 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 827/14; z 24 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1120/14; w Kielcach z 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 174/15; w Poznaniu z 29 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1505/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji SKO odwołać się także należy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt K 17/12 (publ. Dz. U. z 2013 r., poz. 1593; OTK-A z 2013 r. Nr 8, poz. 125), który orzekł w pkt I: 1. Art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 i 951 oraz z 2013 r. poz. 21, 228 i 888) są zgodne z art. 2 oraz z art. 16 ust. 2 zdanie drugie w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 6c ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji. 3. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji. 4. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji. 5. Art. 6k ust. 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest niezgodny z art. 84 i art. 217 Konstytucji. 6. Art. 6k ust. 3 i art. 6j ust. 2a ustawy powołanej w punkcie 1, są zgodne z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji. 7. Art. 6k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do wprowadzenia zwolnienia przedmiotowego, jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji. 8. Art. 6k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do ustanowienia dopłat dla właścicieli nieruchomości, jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji. 9. Art. 6l ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji. W pkt II wskazał, że przepisy wymienione w części I w punktach 7 i 8, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z podnoszonymi przez skarżącego zarzutami Sąd odwoła się do uzasadnienia ww. wyroku TK, który odniósł się m.in. do kwestii dotyczących art. 6h i art. 6m u.c.p.g. Trybunał zauważył, że obowiązek złożenia deklaracji, o którym mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g. nie ma charakteru autonomicznego i stanowi pochodną obowiązku ponoszenia opłat na rzecz gminy, na której terenie położona jest nieruchomość objęta gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Rozumienie zakresu podmiotowego tego przepisu nie może abstrahować całkowicie od rozumienia art. 6h i art. 6c tej ustawy. Potwierdzeniem takiej interpretacji jest systematyka wewnętrzna zakwestionowanego aktu normatywnego. Art. 6c poprzedza art. 6h oraz art. 6m ust. 1 u.c.p.g. i otwiera jej rozdział 3a ("Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę"). Trybunał stwierdził, że art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. są zgodne z zasadą poprawnej legislacji. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że podmiotami zobowiązanymi do ponoszenia opłaty oraz do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są w pierwszej kolejności właściciele nieruchomości, przez których rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (zob. też wyrok TK z 5 listopada 1997 r., sygn. K 22/97, OTK ZU nr 3-4/1997, poz. 41). Podsumowując, Trybunał Konstytucyjny nie znalazł wystarczająco przekonywających argumentów, które podważałyby domniemanie konstytucyjności zakwestionowanej części aktu normatywnego. Art. 6d ust. 1, art. 6e, art. 6h oraz art. 6m ust. 1 u.c.p.g. są precyzyjne i komunikatywne w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich zgodności z zasadą poprawnej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej, a przemawiają za tym następujące argumenty: - opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu. Polega ono w szczególności na odbiorze odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 6r ust. 3 u.c.p.g., rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego; - opłata, do której odnoszą się zakwestionowane przepisy, jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 ustawy); - opłata, do której odnoszą się zakwestionowane przepisy, należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Stanowi dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości); - opłata, do której odnoszą się zakwestionowane przepisy, jest należnością podlegającą egzekucji administracyjnej. Podsumowując, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że opłata ustanowiona w art. 6h u.c.p.g., do której odnoszą się art. 6k i art. 6l w związku z art. 6j ust. 2a tej ustawy jest daniną publiczną w konstytucyjnym rozumieniu. W tym stanie sprawy Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Wobec ww. ustaleń, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie naruszyły zarówno przepisów prawa materialnego jak również prawa procesowego. Stan faktyczny ustalony został w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, organy dokonały jego wszechstronnej oceny bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Sąd, stosując także art. 134 § 1 p.p.s.a., nie dopatrzył się wad zaskarżonej decyzji, zaś oceniając jej legalność na dzień jej wydania nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaszła, zaś postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że powołanie przez SKO jako podstawy rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego, a nie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., nie miało istotnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło