IV SA/Wa 3580/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-18

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Dąbrowska, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów może zostać umorzona lub rozłożona na raty, mimo braku przepisów w tej ustawie regulujących takie możliwości?
Ratio decidendi
Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, będąc przepisem szczególnym w systemie gospodarki odpadami, podlega ogólnym zasadom dotyczącym administracyjnych kar pieniężnych, w tym przepisom Ordynacji podatkowej dotyczącym ulg w spłacie zobowiązań. Brak bezpośrednich przepisów w ustawie szczegółowej nie wyłącza możliwości zastosowania instytucji umorzenia lub rozłożenia na raty kary pieniężnej, jeśli wynika to z przepisów ogólnych, takich jak art. 202 ustawy o odpadach, który odsyła do Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący, D. S., prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. Po prawomocnym zakończeniu postępowania dotyczącego legalności nałożenia kary, skarżący wystąpił o jej częściowe umorzenie, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak przepisów w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów regulujących możliwość umorzenia kar pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że możliwość umorzenia kary istnieje na podstawie przepisów ogólnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz D. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz D. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2015 r. – zaskarżoną skargą przez D. S. (dalej jako: "skarżący") – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2015 r., którą umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne toczące się na skutek wniosku skarżącego (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]) w sprawie umorzenia kary pieniężnej za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. Stan sprawy przedstawia się następująco: [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2011 r. nałożył na skarżącego – jako odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie przepisów art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów - administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł. Decyzja ta została wydana w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859, ze zm.). Skarżący wniósł odwołanie od ww decyzji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzję z [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na tę decyzję skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 kwietnia 2012 r. oddalił skargę (sygn. akt IV SA/Wa 1701/11). Wyrok ten skarżący zaskarżył skargą kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 września 2014 r. oddalił (sygn. akt II OSK 661/13). W międzyczasie, bo pismem z [...] kwietnia 2014 r. skarżący wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o częściowe umorzenie kary pieniężnej nałożonej decyzją tego organu z [...] marca 2011 r., powołując się w tym przedmiocie na art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.). [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. odmówił skarżącemu - na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - wszczęcia postępowania administracyjnego, z uwagi na trwające postępowanie sądowoadministracyjne, którego celem jest ocena - czy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2011 r. jest legalna. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wykonanie kary pieniężnej ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji. W dniu [...] stycznia 2015 r., po prawomocnym zakończeniu wyżej opisanego postępowania sądowoadministracyjnego, skarżący wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o częściowe umorzenie kary pieniężnej powołanej we wniosku z [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2015 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku skarżącego. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym nie jest możliwe umorzenie kary pieniężnej nałożonej w trybie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jak również wskazanie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w żaden sposób nie reguluje trybu umarzania kar pieniężnych oraz nie zawiera odesłań do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie. W sprawie nie tylko nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (w szczególności działu trzeciego), ale także przepisy innych ustaw nie zezwalają na umorzenie kary pieniężnej nałożonej na skarżącego. Z uwagi zatem na prowadzenie postępowania w oparciu o błędną podstawę prawną i jednocześnie brak przepisów prawa materialnego umożliwiającego rozpoznanie wniosku skarżącego należało umorzyć prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska – w wyniku rozpatrzenia powyższego środka zaskarżenia – decyzją z [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że analiza przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wykazała, że nie odnoszą się one w żaden sposób do kwestii odraczania lub rozkładania na raty zapłaty kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów w trybie przepisów rozdziału 9 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Nakładana na podstawie ww ustawy kara pieniężna jest sankcją wynikającą z naruszenia warunków określonych w tej ustawie lub w zezwoleniu na międzynarodowe przemieszczenie odpadów lub niezgodne z oświadczeniem zawartym w zgłoszeniu, dotyczącym planowanego przemieszczenia odpadów. Sankcja ta ma charakter pieniężny. Nieodłączną cechą każdego rodzaju świadczenia, w tym również kary pieniężnej, jest określenie terminu jej płatności oraz zasad rozkładania jej na raty, umarzania, odraczania, etc. - jako prawnie dopuszczalnych odstępstw w tym zakresie. W związku z tym, dopuszczalność rozłożenia na raty i odroczenia spłaty kary pieniężnej musi wynikać wprost z treści ustawy statuującej określony rodzaj kary pieniężnej lub wynikać z ustawy do stosowania której odsyła ta ustawa. Z przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie wynika ani tryb rozłożenia na raty i odroczenia spłaty kary pieniężnej, ani odesłanie do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie. Wpływy z tytułu kar pieniężnych, nakładanych w trybie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przekazywane są na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i w 20 %, na podstawie art. 402 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stanowią bezpośrednio dochód budżetu państwa, a w pozostałej części stanowią dochód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, który jest państwową osobą prawną, należącą do sektora finansów publicznych. Z tego podziału wynika, że jedna część tego przychodu stanowi niepodatkową należność budżetową, zaś druga część niepodatkową należność pozabudżetową. Ta dwudzielność niepodatkowych należności publicznoprawnych na budżetowe i pozabudżetowe nie znalazła w ustawie o finansach publicznych jednolitego uregulowania. Zdaniem organu drugiej instancji, do czasu jednoznacznego określenia przez ustawodawcę, które publicznoprawne należności pieniężne powinny zostać objęte wymogiem stosowania przepisów ordynacji podatkowej, a które ustawy o finansach publicznych, w odniesieniu do kar pieniężnych nakładanych w trybie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie mają zastosowania przepisy ww ustaw. Opinię taką podzielił też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 43/13. W ocenie organu odwoławczego, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w zaskarżonej decyzji prawidłowo przeanalizował obowiązujące przepisy prawne i wyjaśnił istniejący stan faktyczny w sprawie, a następnie wskazał, że przepisy prawa materialnego, tj. ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie regulują w żaden sposób trybu umarzania kar pieniężnych i nie istnieją żadne przepisy uprawniające jakikolwiek organ do takiego działania. Ustawa ta nie zawiera także odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie. W świetle powyższego, organ pierwszej instancji słusznie umorzył postępowanie w sprawie rozłożenia na raty przedmiotowej kary w trybie art. 105 § 1 K.p.a. i słusznie stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy jej rozstrzygnięcie merytoryczne (czy to pozytywne, czy to negatywne) było niedopuszczalne z uwagi na oczywisty brak podstaw prawnych do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to było prawidłowe pomimo wydania go z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a. przez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji i art. 10 § 1 K.p.a. przez niepowiadomienie skarżącego o prawach wynikających z tej regulacji. Uchybienia te konwalidował bowiem organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym. D. S. w skardze na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2015 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tj.: 1) błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 32, art. 33 i art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez odmowę umorzenia części nałożonej na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej, tj. [...] zł; 2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 K.p.a. przez uznanie bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie i w konsekwencji jego umorzenie, w sytuacji gdy powołane w postępowaniu przed organami pierwszej i drugiej instancji przepisy prawa materialnego i wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2013 r. (sygn. akt. IV SA/Wa 1419/13) i z 1 kwietnia 2014 r. (sygn. akt V SA/WA 1706/13) dopuszczają możliwość rozłożenia na raty spłaty oraz umorzenia w całości lub części nałożonej kary pieniężnej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ zauważył, że analiza przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (w tym wskazanych przez skarżącego w skardze) wykazała, iż ustawa ta nie zawiera w swojej treści żadnych przepisów regulujących tryb odraczania lub rozkładania na raty spłaty kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów w trybie przepisów rozdziału 9 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Z uwagi na powyższe w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 67 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Obecnie obowiązujące przepisy prawa materialnego, tj. ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie regulują w żaden sposób trybu umarzania kar pieniężnych i nie istnieją żadne przepisy uprawniające jakikolwiek organ do takiego działania, jak również ustawa ta nie zawiera także odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie. W okolicznościach niniejszej sprawy jej merytoryczne rozstrzygnięcie jest niedopuszczalne z uwagi na oczywisty brak podstaw prawnych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy państwowej działają na podstawie i w granicach prawa. Organowi władzy publicznej dozwolone jest wyłącznie to, na co zezwala mu prawo i jedynie w granicach przez to prawo zakreślonych. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że organy władzy publicznej nie mogą domniemywać swoich kompetencji, kompetencje organów muszą jasno wynikać z przepisów prawa. Zaskarżona decyzja z [...] września 2015 r. została wydana w sposób prawidłowy, po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału dowodowego, zgodności ustalonego stanu faktycznego z normami prawnymi obowiązującymi w tym zakresie, w odniesieniu do zarzutów przedstawionych w odwołaniu skarżącego, a postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organ z poszanowaniem przepisów K.p.a. Zdaniem organu jedną z podstawowych funkcji przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest prewencja w postępowaniu z odpadami nielegalnie przemieszczanymi i zapobieganie powstawaniu negatywnych skutków związanych z tym przemieszczeniem i w jego opinii zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonej decyzji podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 25 kwietnia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 43/13). Z kolei odnosząc się do wyroków przywołanych przez skarżącego w skardze, organ zauważył, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2013 r. (sygn. akt SA/Wa 1419/13) nie jest prawomocny, zaś wyrok z 1 kwietnia 2014 r. (sygn. akt SA/WA 1706/13) został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2015r. (sygn. akt II GSK 1714/14). Ponadto, w ocenie organu, nie można uznać, że treść ww wyroków daje ustawowe umocowanie dla zastosowania ulg w spłacie należności wynikających z kar pieniężnych nałożonych w trybie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, gdyż omawiane dwa wyroki stanowią jedynie domniemanie istnienia takiej możliwości. W związku z powyższym, wskazane przez skarżącego dwa wyroki (z których jeden jest nieprawomocny, a drugi został uchylony), nie mogą stanowić podstawy do rozłożenia na raty należności wynikających z omawianych kar pieniężnych. W świetle powyższego organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 105 § 1 i art. 138 § 1 K.p.a. i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2015 r. i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2015 r. naruszają prawo w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że decyzją z [...] marca 2011 r. nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł - jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Kara ta została wymierzona skarżącemu na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów [(obecnie: Dz. U. z 2015 r., poz. 1048) – dalej w skrócie: "u.m.p.o."]. Skarżący wniósł o umorzenie przedmiotowej kary pieniężnej w części, tj. w wysokości [...] zł. Organy w wydanych decyzjach stwierdziły, że ww ustawa nie zawiera ani przepisów regulujących umarzanie kar pieniężnych, ani przepisu odsyłającego do stosowania w tym przedmiocie przepisów innych ustaw, a nadto, że nie istnieją żadne przepisy uprawniające organ do takiego działania. Nadto, organ odwoławczy, tak w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, zauważył że nieodłączną cechą każdego rodzaju świadczenia jest określenie terminu jej płatności, zasad rozkładania jej na raty, umarzania, odraczania płatności, itp., jako prawnie dopuszczalnych odstępstw w tym zakresie. W konsekwencji doszło do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego i rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Problematykę kar pieniężnych za naruszenie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów, do których zalicza się karę nałożoną na skarżącego (odbiorcę odpadów) i objętą wnioskiem o umorzenie, reguluje ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w rozdziale 9 zatytułowanym "Kary pieniężne" w art. 32art. 35. I tak, art. 32 i art. 33 u.m.p.o. określają przypadki, w których dochodzi do nałożenia na wysyłających, transportujących i obierających odpady kary pieniężnej; art. 34 u.m.p.o. stanowi co należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej; art. 35 u.m.p.o. stanowi o zawieszeniu wykonania kary pieniężnej do czasu uprawomocnienia się decyzji, sposobie i terminie uiszczenia kary oraz skutkach upływu terminu do uiszczenia kary pieniężnej. Rozdział ten w sposób wyczerpujący i kompleksowy reguluje kwestię nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Sąd, kontrolując legalność decyzji wydanych w sprawie, podziela zatem twierdzenie organów, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera przepisów regulujących umarzanie kar pieniężnych i przepisu odsyłającego do stosowania w tym przedmiocie przepisów innych ustaw. Niemniej nie podziela uznania organów co do zasadności umorzenia postępowania, tym samym stwierdził naruszenie art. 105 § 1 K.p.a., jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według Sądu nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko co do niedania skarżącemu możliwości skorzystania z jednej z instytucji materialnoprawnych z zakresu ulg w spłacie zobowiązań pieniężnych, czyli rozważenia podstaw do umorzenia zobowiązania pieniężnego (w części). O zastosowanie tej formy ulgi skarżący mógłby bowiem bez wątpienia wnosić w przypadku, gdyby doszło do wymierzenia na jego rzecz innego rodzaju administracyjnej kary pieniężnej (przykładowo: z ustawy o odpadach czy ustawy Prawo ochrony środowiska). Dodatkowo przy stwierdzeniu, że nieodłączną cechą każdego rodzaju świadczenia, w tym również kary pieniężnej, jest określenie terminu jej płatności, zasad rozkładania jej na raty, umarzania, odraczania płatności, przedawnienia - jako prawnie dopuszczalnych odstępstw w tym zakresie. Podtrzymanie przyjętego przez organy rozstrzygnięcia doprowadziłoby, jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 listopada 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1419/13, następnie wyrok NSA z 24.11.2015 r., sygn. akt II OSK 740/14 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), do nieuzasadnionego różnicowania podmiotów, na które nałożono ten rodzaj kary w porównaniu z podmiotami, na które nałożono administracyjne kary pieniężne, np. na podstawie innych ustaw, przykładowo ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Celem wykazania racji Sądu należy: - po pierwsze wskazać, że administracyjna kara pieniężna za nielegalne przemieszczanie odpadów w ujęciu szerszym jest związana z modelem prawnym odpowiedzialności administracyjnej w ochronie środowiska, zaś w ujęciu wąskim – w prawie gospodarki odpadami. Jako jedna z administracyjnych kar pieniężnych jest instrumentem ochrony środowiska przed odpadami; odpowiedzialności za delikt administracyjny, którego przedmiotem jest nielegalne przemieszczenie odpadów. Dolegliwość tej kary nie powinna być celem samym w sobie, lecz środkiem umożliwiającym skuteczną ochronę środowiska przed skutkami nielegalnego przemieszczenia odpadów. Kara pieniężna w gospodarce odpadami powinna zmierzać do ochrony porządku prawnego, którego elementem jest środowisko stanowiące dobro wspólne. Kara pieniężna za nielegalne przemieszczenie odpadów w generalnym rozumieniu powinna służyć przede wszystkim do prewencyjnego oddziaływania na każdego, kto może dopuścić się nielegalnego przemieszczenia odpadów, zaś w indywidualnym jej oddziaływaniu - na odbiorcę dokonującego nielegalnego przemieszczenia odpadów. Zatem rolą tej kary jest przede wszystkim funkcja prewencyjna, niemniej również prewencja w postępowaniu z odpadami nielegalnie przemieszczanymi nie może – jak próbował to wywieść organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – decydować o braku możliwości rozważenia zastosowania ulgi w jej spłacie; - po drugie wyjść od podstaw systemu ochrony środowiska, w tym systemu prawa gospodarki odpadami, który zasadniczo tworzą ustawy ogólne, jak ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 672) i ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, ze zm.). Natomiast ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest ustawą szczególną. Ustawa ta - stosownie do art. 1 ust. 1 - określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Przepisy tej ustawy – w myśli art. 1 ust. 2 - nie naruszają postanowień ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Z kolei ustawa o odpadach, jako stanowiąca regulację ogólną wobec ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w art. 2 nie zawiera wyłączenia stosowania przepisów ustawy o odpadach w odniesieniu międzynarodowego przemieszczania odpadów. Zatem administracyjne kary pieniężne wymierzane na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w ujęciu systemowym stanowią instytucję odpowiedzialności administracyjnej w gospodarce odpadami i znajdującą swoje źródło w ustawie o odpadach. Administracyjnym karom pieniężnym poświęcony jest rozdział 2 ustawy o odpadach. W zakres tej regulacji wchodzi art. 202 stanowiący, że w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Skoro zatem zostało wywiedzione, że regulacje ustawy będącej podstawą nałożenia na skarżącego omawianej kary pieniężnej dotyczą odpadów i w systemie gospodarki odpadami stanowią regulację szczególną względem regulacji ogólnej wynikającej z ustawy o odpadach, to do międzynarodowego przemieszczania odpadów znajdują zastosowanie nie tylko zasady ogólne wynikające z ustawy o odpadach (jak np. definicja odpadu), ale i zasady dotyczące systemu administracyjnych kar pieniężnych, w tym uregulowanie art. 202 ustawy o odpadach dotyczące stosowania przepisów o zobowiązaniach podatkowych do administracyjnych kar pieniężnych, czyli odpowiednio działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższe zatem wynika z zastosowania wykładni systemowej ww przepisów i budowy systemu ochrony środowiska, który zawiera ustawy ogólne, takie jak wymienione wyżej i ustawy szczególne, jak ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Kary pieniężne nakładane na gruncie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jako należące do sytemu administracyjnych kar pieniężnych z zakresu gospodarki odpadami, podlegają regule art. 202 ustawy o odpadach, która dopuszcza zastosowanie instytucji ulg w zobowiązaniach pieniężnych (np. w postaci umorzenia zobowiązania). Organ ponownie rozpoznający sprawę zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. Wobec stwierdzonej niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji na skutek naruszenia stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisu postępowania, tj. art. 105 § 1 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uwzględnił skargę i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postanowił - w punkcie II – na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło