I SA/Kr 167/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione ponaglenia dot. niezakończenia w ustalonym terminie postępowań podatkowych postanawia odrzucić skargę. Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 listopada 2015 r. nr [...] za nieuzasadnione uznano ponaglenie wystosowane przez "A"Sp. z o.o. w K., w którym zarzucono niezakończenie postępowań podatkowych w ustalonym terminie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje obok orzekania w sprawach skarg na decyzje m.in. kontrolę postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 cyt. ustawy). Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, którego niezasadność stwierdził zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej nie jest objęte opisaną powyżej kognicją sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Organ podatkowy, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej). Mimo, że ustawa nie wskazuje, w jaki sposób organ powinien postąpić w przypadku uznania ponaglenia za nieuzasadnione przyjmuje się, że w takim przypadku powinien orzec w tym zakresie w formie postanowienia. Reasumując, ponaglenie jest specyficznym środkiem ochrony prawnej w postępowaniu podatkowym. Nie stanowi ono środka zaskarżenia, nie służy bowiem kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcia takie w ogóle zostały wydane. Do ponaglenia nie mają zastosowania przepisy dotyczące zażaleń zamieszczone w art. 236-239 Ordynacji podatkowej. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy też do postanowień kończących postępowanie, dotyczy bowiem kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu lub przewlekłości postępowania zaistniałej w toku sprawy podatkowej. Nie można też uznać, że postanowienie wydane w oparciu o art. 141 Ordynacji podatkowej jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie tego, aby w sprawie zostało podjęte rozstrzygnięcie (por. post. WSA w Poznaniu z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1373/15, post. NSA z 25 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 1058/13 oraz z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1514/14). Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, postanowienie to nie jest zatem orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również nie sposób go zaliczyć do innych aktów lub czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego, wymienionych w tym przepisie. Wobec powyższego, skargę na postanowienie w przedmiocie ponaglenia należy uznać za niedopuszczalną. Taka skarga zaś na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. post. NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1643/12, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. II GSK 1350/10 i z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 145/12, post. WSA w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1373/15, z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1236/15 i z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Po 81/13, post. WSA w Łodzi z dnia 4 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 1336/15, post. WSA w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 957/13 i z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt III SAB/Gl 17/07). W sytuacji, gdy ponaglenie nie przyniosło spodziewanego przez stronę rezultatu, z przyczyn wskazanych powyżej, nie jest możliwe zaskarżenie postanowienia w przedmiocie ponaglenia. Ponaglenie to otwiera wszelako drogę do złożenia skargi na bezczynność organu podatkowego do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.