I GSK 1055/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-14

Skład orzekający: Henryk Wach, Dariusz Dudra, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu, złożone przez beneficjenta dofinansowania z funduszy UE, które stwierdza nieprawdę co do rzeczywistego stanu prawnego w dacie jego złożenia, stanowi podstawę do uznania środków za pobrane nienależnie i rozwiązania umowy o dofinansowanie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżąca spółka nie dysponowała prawem do nieruchomości w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie ani w dacie uzupełnienia wniosku. Złożone oświadczenie stwierdzało nieprawdę, co stanowiło podstawę do uznania środków za pobrane nienależnie i rozwiązania umowy o dofinansowanie, zgodnie z przepisami prawa UE i postanowieniami umowy.
Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. ubiegała się o dofinansowanie z funduszy UE, dołączając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy z firmą D. Sp. z o.o. Kontrola wykazała, że umowa dzierżawy między I. a D. Sp. z o.o. została zawarta po terminie złożenia oświadczenia przez E. Sp. z o.o., a umowa dzierżawy zawierała zakaz podnajmu. Organy uznały, że oświadczenie było nieprawdziwe, co skutkowało określeniem kwoty do zwrotu dofinansowania. WSA oddalił skargę spółki, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od E. Sp. z o.o. na rzecz Zarządu Województwa Łódzkiego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 272/16 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w R. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. Sp. z o.o. w R. na rzecz Zarządu Województwa Łódzkiego 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 272/16 oddalił skargę E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Spółka w ramach konkursu nr [...] złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn: "Wdrożenie innowacyjnej technologii prania i prasowania w technologii aseptycznej w firmie E.". Do wniosku o dofinansowanie (z dnia 3 marca 2010r.) strona przedłożyła oświadczenie, w którym poinformowała, że na podstawie umowy dzierżawy z firmą D. Sp. z o.o. z siedzibą w L. ma prawo do dysponowania nieruchomością usytuowaną w Ł., przy ul. [...], na cele realizacji projektu. Powołane oświadczenie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu [...] marca 2010r., jako załącznik do pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie, a następnie powtórzone w dniu [...] czerwca 2010r., jako załącznik do uzupełnionego wniosku o dofinansowanie. W toku czynności kontrolnych Beneficjent celem potwierdzenia prawidłowości złożonego oświadczenia przedłożył umowę dzierżawy nr [...] z dnia [...] marca 2010r. zawartą z firmą D. Sp. z o.o. z siedzibą w L. oraz oświadczenie z dnia [...] czerwca 2013r. potwierdzające miejsce dzierżawy. W ramach czynności kontrolnych pismem z dnia [...] listopada 2013r. oraz z dnia [...] stycznia 2014r. Instytucja Pośrednicząca wystąpiła się do właściciela nieruchomości, tj. I. w Ł. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących dzierżawy pomieszczeń związanych z przedmiotowym projektem. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. oraz dokumentacją przekazaną w załączeniu do pisma z dnia [...] lutego 2014r. I. w Ł. wskazał, że firma D. Sp. z o.o. z siedzibą w L. nabyła prawo do użytkowania obiektu pralni w budynku I. w Ł. na podstawie umowy dzierżawy do postępowania przeprowadzonego w trybie przetargu ograniczonego o nr [...], która została zawarta w dniu [...] lipca 2010r. Zgodnie z zapisami § 7 ust. 12 oraz 13 przedmiotowej umowy, dzierżawca nie ma prawa oddawania najmowanych pomieszczeń osobom trzecim w podnajem oraz nie może przenieść praw i obowiązków wynikających z umowy na osobę trzecią pod rygorem nieważności. W piśmie z dnia [...] marca 2014r. firma D. Sp. z o.o., przedstawiła protokół ze spotkania, które odbyło się w dniu [...] lipca 2010r. pomiędzy Prezesem D. Sp. z o.o A. W. a E.S. - Zastępcą Dyrektora ds. Ekonomiczno-Finansowych I. w zakresie wyrażenia zgody na poddzierżawę pomieszczeń pralni spółce E. Dodatkowo ustalono, że przetarg w następstwie którego I. w Ł. zawarł umowę dzierżawy z D. Sp. z o.o., został rozstrzygnięty w dniu [...] maja 2010r., co w konsekwencji oznacza, że zarówno spółka D., jak i E. w dniu [...] marca 2010r., tj. w dniu zawarcia umowy poddzierżawy, nie mogły posiadać wiedzy, że D. Sp. z o.o. wygra ww. przetarg na dzierżawę przedmiotowej pralni. Pomieszczenia pralni przy ul. [...] w Ł. wydzierżawiono spółce D. dopiero na postawie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] lipca 2010r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015r., Dyrektor Centrum Obsługi Przedsiębiorcy określił spółce kwotę do zwrotu w wysokości 550 000,00 zł wraz z odsetkami liczonymi, jak dla zaległości podatkowych. Orzekając na skutek odwołania, Zarząd Województwa Łódzkiego decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że Beneficjent w ramach konkursu nr [...] złożył wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie "Wdrożenie innowacyjnej technologii prania i prasowania w technologii aseptycznej w firmie E.". Do wniosku o dofinansowanie, jako załącznik obligatoryjny, załączył oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu, z którego wynika, że posiada prawo do realizacji projektu na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł. należącej do I. w Ł. Z przedłożonych dokumentów wynika jednak, że spółka D. oraz E. posiadały prawo do nieruchomości odpowiednio na dzień [...] marca 2010r. oraz na dzień [...] czerwca 2010r. Z poczynionych ustaleń wynika, że pomieszczenia pralni przy ul. [...] w Ł., I. w Ł. wydzierżawił spółce D. dopiero w dniu [...] lipca 2010r. Przedłożone oświadczenie, które zostało złożone jako obligatoryjny załącznik wniosku o dofinansowanie potwierdza zatem nieprawdziwe informacje. Gdyby Beneficjent nie przedłożył przedmiotowego oświadczenia, po wezwaniu do uzupełnienia i korekty wniosek zostałby negatywnie oceniony pod względem spełnienia wymogów formalnych i podlegałby odrzuceniu. Beneficjent na etapie ubiegania się o dofinansowanie nie spełniał więc kryteriów jego przyznania, albowiem jak wynika z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, nie miał prawa do dysponowania pomieszczeniami pralni położonej na terenie I.w Ł., co za tym idzie projekt pn. "Wdrożenie innowacyjnej technologii prania i prasowania w technologii aseptycznej w firmie E." w ogóle nie powinien być zakwalifikowany do dofinansowania, co z kolei oznacza, że wypłacone na jego realizację środki stanowią środki pobrane nienależnie. Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie uznał, że z ustaleń faktycznych, tj. z zestawienia poszczególnych dat wynika, że protokół z dnia [...] lipca 2010r., na który powołuje się strona skarżąca nie potwierdza prawa do dysponowania nieruchomością pralni na dzień [...] marca 2010r., tj. na dzień podpisania umowy dzierżawy pomiędzy D. Sp. z o.o. a E. Sp. z o.o., ani na dzień [...] marca 2010r., tj. na dzień złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu przez Prezesa Zarządu – A. W. ani na dzień [...] czerwca 2010r., tj. na dzień złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu przez P. K. - Prezesa E. Sp. z o.o. Mając powyższe na uwadze w ocenie WSA Instytucja Zarządzająca zasadnie stwierdziła, że dokumenty przedłożone we wniosku o dofinansowanie, jak również na etapie kontroli projektu w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu, będącą własnością I. w Ł., usytuowaną w Ł. przy ul. [...] stwierdzają nieprawdę. Powyższe ustalenia stosownie do treści § 22 ust. 2 pkt 4 umowy o dofinansowanie, stanowiły podstawę do rozwiązania umowy o dofinansowanie bez wypowiedzenia. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze WSA wskazał, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy bezspornie wynika, że postępowanie na dzierżawę pomieszczeń pralni zostało przeprowadzone na podstawie przetargu ograniczonego nr [...], a wyboru dzierżawcy Instytut dokonał w dniu 11 maja 2010r. Pomieszczenia pralni przy ul. [...] w Ł. wydzierżawiono spółce D. dopiero na postawie dzierżawy zawartej w dniu [...] lipca 2010r. Zgodnie natomiast z umową dzierżawy, dzierżawca nie miał prawa oddawania najmowanych pomieszczeń osobom trzecim w podnajem oraz nie mógł przenieść praw i obowiązków sikających z umowy na osobę trzecią pod rygorem nieważności. Z powyższego wynika, że spółka E. na dzień złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu, tj. dzień [...] marca 2010r., a także na dzień ponownego złożenia przedmiotowego oświadczenia z uwagi na konieczność uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu, tj. na dzień [...] czerwca 2010r., nie dysponowała prawem do użytkowania pomieszczeń pralni, a co za tym idzie przedstawione przez beneficjenta oświadczenia stwierdzały nieprawdę. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt późniejszego wyrażenia zgody przez Instytut na podnajem pomieszczeń pralni, albowiem zgodę tę wyrażono dopiero w dniu podpisania umowy dzierżawy, tj. w dniu [...] lipca 2010r. Zdaniem Sądu I instancji powyższe okoliczności dodatkowo potwierdzają również pisma Dyrektora I. w Ł. z dnia [...] grudnia 2013r. oraz z dnia [...] lutego 2014r., w których wskazano, że D. Sp. z o.o. nie była uprawniona do oddania pomieszczeń pralni w poddzierżawę, a z dokumentów znajdujących w aktach sprawy nie wynika, iż aby pomiędzy D. Sp. z o.o., a I. w Ł., istniała wcześniej, tj. przed dniem [...] lipca 2010r. jakakolwiek inna umowa dotycząca dzierżawy przedmiotowych pomieszczeń. WSA wyjaśnił, że pomimo, iż prokuratura, jak i sąd nie stwierdziły popełnienia przez stronę przestępstwa nie oznacza to, że spółka E. składając wniosek posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu. Nawet bowiem w przypadku braku świadomości ze strony spółki E., że przedłożona jako załącznik umowa dzierżawy jest nieważna, bezspornym jest fakt, że na podstawie przedstawionej umowy strona nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością. W przypadku gdyby Beneficjent nie przedłożył przedmiotowego oświadczenia, po wezwaniu do uzupełnienia i korekty, wniosek zostałby negatywnie oceniony pod względem spełnienia wymogów formalnych i podlegałby odrzuceniu. Beneficjent na etapie ubiegania się o dofinansowanie nie spełniał kryteriów jego przyznania, bowiem jak wynika z zebranego w toku niniejszego postępowania materiału dowodowego, nie miał prawa do dysponowania pomieszczeniami pralni, a co za tym idzie projekt pn. "Wdrożenie innowacyjnej technologii prania i prasowania w technologii aseptycznej w firmie E." w ogóle nie powinien być zakwalifikowany do dofinansowania, co w konsekwencji oznacza, że wypłacone na jego realizację środki stanowią środki pobrane nienależnie. W ocenie WSA organ udowodnił, że doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25 - dalej: rozporządzenie 1083/2006). Z wymienionego przepisu wynika, że dla zaistnienia "nieprawidłowości" muszą zostać spełnionej łącznie dwie przesłanki: po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie przepisów prawa wspólnotowego/krajowego po drugie naruszenie to powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE. Zdaniem WSA w niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. Stwierdzone zostało naruszenie prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, tj. złożono oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, którego Beneficjent nie posiadał, a więc oświadczenia stwierdzającego nieprawdę, które spowodowało szkodę finansową w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego poprzez wprowadzenie w błąd Instytucji Pośredniczącej II stopnia, która przyznała dotację podmiotowi, który powinien był być wykluczony. W rozpatrywanej sprawie szkoda przyjmuje zatem charakter rzeczywisty, gdyż przekazane środki zostały pobrane na realizację projektu, który nie powinien otrzymać dofinansowania ze środków publicznych. W związku z powyższym zgodnie z art. 98 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006 organ zasadnie uznał całość wypłaconych w ramach dofinansowania projektu środków za niekwalifikowalne. W ocenie WSA niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., albowiem organ podjął wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego analizowanej sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy został zebrany i zbadany w sposób wyczerpujący, a organ nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. W skardze kasacyjnej skarżąca spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono: 1. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuchylenie decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 27 stycznia 2016 r., mimo iż decyzja ta została oparta na niepełnym materiale dowodowym, W szczególności wobec nieprzesłuchania przez organ świadków - osób uczestniczących w spotkaniu, jakie miało miejsce w I. w Ł. w dniu [...] lutego 2010 r. oraz wskazanych przez stronę podwykonawców, którym w lutym 2010 r. zlecone zostało wykonanie robót remontowych w pomieszczeniach należących do I., położonych przy ul. [...], a organ jednocześnie nie podjął żadnych starań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia mając na względzie słuszny interes strony; 2. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażające się w nieuchyleniu decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2016 r., mimo iż decyzja ta została oparta na pobieżnej, a nie wszechstronnej ocenie dowodów zgromadzonych w sprawie, bez odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę, w szczególności co do istnienia już w lutym 2010 r. uprawnienia do zajmowania i remontowania pomieszczeń należących do I., położonych przy ul. [...], a także bez wyjaśnienia, dlaczego zarzuty te nie zostały uwzględnione; 3. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nierozpatrzeniu sprawy w jej granicach, a jedynie w granicach podniesionych zarzutów i wniosków skargi i niejako automatyczne zaakceptowanie błędnego stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracyjne I i II stopnia, choć materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niepełny, a jego ocena dokonana przez organy nie była wszechstronna, co więcej w sprawie istniała oczywista potrzeba wykładni treści Oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu (Załącznik nr 11 do wniosku) oraz odniesienia wyników tej wykładni do okoliczności faktycznych niniejszego sprawy, a czynności te przez żaden z organów nie zostały przeprowadzone; 4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 65 § 2 k.c., poprzez błędną wykładnię oświadczenia woli zawartego w § 22 ust. 2 pkt 4 umowy o dofinansowanie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], polegające na uznaniu, że bezwzględną podstawą rozwiązania umowy bez wypowiedzenia winien być każdy przypadek przedłożenia dokumentu, który dotyczy okoliczności niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, niezależnie od tego, czy strona o tych okolicznościach wiedziała, czy nie, a dalej jaka była przyczyna tej niezgodności, kiedy sankcja przewidziana w powołanym postanowieniu umownym ma charakter szczególny, a zatem winna być interpretowana zawężająco i znajdować zastosowanie jedynie wtedy, gdy działanie wnioskodawcy polegające na przedłożeniu dokumentu niezgodnego z prawem odbywa się w złej wierze, celem uzyskania dofinansowania, jakie bez przedłożenia tego dokumentu byłoby nienależne; 5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009r. (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 885 ze zm. - dalej: u.f.p.), poprzez jego błędną wykładnię, wyrażające się w przyjęciu, że strona pobrała nienależnie środki pomocowemu podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], albowiem wraz z wnioskiem o dofinansowanie przedłożyła niezgodne z prawdą Oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu (Załącznik nr 11 do wniosku), kiedy oświadczenie złożone przez stronę nie zostało złożone w złej wierze, celem uzyskania nienależnego dofinansowania, zaś jego treść odpowiadała rzeczywistym okolicznościom faktycznym niezależnie od ich kwalifikacji prawnej, a zatem wobec braku innych podstaw do zakwestionowania pobrania środków przez stronę należało uznać, że środki zostały pobrane należnie. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie Spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. Kompleksowy charakter zarzutów kasacyjnych posiadających wspólny mianownik w postaci twierdzenia o dysponowaniu przez Spółkę prawem do nieruchomości na cele realizacji projektu pozwala na łączne odniesienie się do ich treści. NSA nie akceptuje w zaistniałych okolicznościach sprawy twierdzenia skarżącej kasacyjnie Spółki, iż dysponowała ona prawem do nieruchomości w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie, jak i też w okresie późniejszym, tj. w dacie ponownego złożenia oświadczenia w dniu [...] czerwca 2010 r. wynikającego z konieczności uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu. Zauważyć należy do wniosku o dofinansowanie z dnia [...] marca 2010 r. strona przedłożyła oświadczenie, w którym poinformowała, że na podstawie umowy dzierżawy z firmą D. Sp. z o.o. z siedzibą w L. ma prawo do dysponowania nieruchomością położoną w Ł. przy ul. [...], na cele realizacji projektu. Powołane oświadczenie zostało następnie powtórzone w dniu [...] czerwca 2010 r., jako załącznik do uzupełnionego wniosku o dofinansowanie. W postępowaniu kontrolnym Beneficjent celem potwierdzenia prawidłowości złożonego oświadczenia przedłożył umowę dzierżawy nr [...] z dnia 1 marca 2010 r. zawartą z firmą D. Sp. z o.o. oraz oświadczenie z dnia [...] czerwca 2013 r. potwierdzające miejsce dzierżawy. W toku prowadzonej kontroli pismami z dnia [...] listopada 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2014 r. Instytucja Pośrednicząca wystąpiła do właściciela nieruchomości, a mianowicie do I. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących dzierżawy pomieszczeń związanych z przedmiotowym projektem. W odpowiedzi na zapytanie I., stwierdził, że firma D. Sp. z o.o. nabyła prawo do użytkowania obiektu pralni w budynku I. na podstawie umowy dzierżawy do postępowania przeprowadzonego w trybie przetargu ograniczonego o nr [...], która została zawarta w dniu [...] lipca 2010 r. Na podkreślenie w tym miejscu zasługuje treść powołanej umowy, zgodnie z zapisami § 7 ust. 12 oraz ust. 13 umowy, dzierżawca nie ma prawa oddawania najmowanych pomieszczeń osobom trzecim w podnajem oraz nie może przenieść praw i obowiązków wynikających z umowy na osobę trzecią pod rygorem nieważności. W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. firma D. Sp. z o.o. przedstawiła protokół ze spotkania, które odbyło się w dniu [...] lipca 2010 r. pomiędzy jej Prezesem A. W. a E. S. - Zastępcą Dyrektora ds. Ekonomiczno-Finansowych I. w zakresie wyrażenia zgody na poddzierżawę pomieszczeń pralni spółce skarżącej kasacyjnie. Stwierdzić dalej należy, że przetarg w następstwie którego I. zawarł umowę dzierżawy z D. Sp. z o.o., został rozstrzygnięty dopiero w dniu [...] maja 2010 r., co w konsekwencji prowadzi do konkluzji, że zarówno D. Sp. z o.o., jak i skarżąca kasacyjnie Spółka w dniu [...] marca 2010 r., tj. w dniu zawarcia umowy poddzierżawy, nie mogły mieć wiedzy, że D. Sp. z o.o. wygra ww. przetarg na dzierżawę pomieszczeń pralni. Na podstawie umowy dzierżawy D. Sp. z o.o. stał się bowiem ich dysponentem dopiero w dniu [...] lipca 2010 r. Z przywołanych okoliczności faktycznych, w szczególności z chronologii wskazanych faktów wynika zatem, że protokół z dnia [...] lipca 2010 r., na który powołuje się strona skarżąca kasacyjnie nie potwierdza prawa do dysponowania pomieszczeniami pralni na dzień [...] marca 2010 r., tj. na dzień podpisania umowy dzierżawy pomiędzy D. Sp. z o.o. a skarżącą kasacyjnie, ani na dzień [...] marca 2010 r., tj. na dzień złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu przez Prezesa Zarządu skarżącej kasacyjnie, ani na dzień [...] czerwca 2010 r., tj. na dzień złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu przez Prezesa skarżącej kasacyjnie. Zasadnie Sąd I instancji w okolicznościach faktycznych sprawy uznał, że przedmiotowe oświadczenia stwierdzały nieprawdę. Okoliczności tej nie podważa również fakt, nawet gdyby uznać za wiarygodny przedłożony protokół z dnia [...] lipca 2010 r., z którego wynika późniejsze wyrażenie zgody przez I. na podnajem przedmiotowych pomieszczeń pralni, gdyż zgodę tą wyrażono dopiero w dniu [...] lipca 2010 r., tj. w dniu zawarcia umowy dzierżawy pomiędzy D. Sp. z o.o. a I. W ocenie NSA powoływany przez skarżącą kasacyjnie Spółkę protokół z dnia [...] lipca 2010 r. budzi poważne wątpliwości co do jego wiarygodności. Zauważyć bowiem w tym względzie należy, że w tym dniu została podpisana umowa dzierżawy pomiędzy D. Sp. z o.o. a I. Z umowy tej wynika zaś, a konkretnie z jej § 7 ust. 12 oraz ust. 13, że dzierżawca nie ma prawa oddawania najmowanych pomieszczeń osobom trzecim w podnajem oraz nie może przenieść praw i obowiązków wynikających z umowy na osobę trzecią pod rygorem nieważności. Zdziwienie zatem winno budzić spisanie w tym samym dniu, tj. w dniu [...] lipca 2010 r. protokołu ze spotkania, z którego wynika wyrażenie zgody na poddzierżawę pomieszczeń pralni Spółce skarżącej kasacyjnie. Gdyby było tak jak stanowi treść protokołu, to świadczyłoby to o nieracjonalności w działaniu I., podmiotu budzącego powszechne zaufanie, podmiotu będącego profesjonalistą w swej dziedzinie. Powyższe potwierdzają pisma Dyrektora I. z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz z dnia [...] lutego 2014 r., w których stwierdzono, że D. Sp. z o.o. nie była uprawniona do oddania pomieszczeń pralni w poddzierżawę. Poza tym wtrącić wypada, że w skardze kasacyjnej, w której Spółka mocno akcentuje porozumienie jakie zostało zawarte w dniu [...] lutego 2010 r. w zakresie przeprowadzenia remontu i przystosowania pomieszczeń do realizacji projektu – nie ma mowy o możliwości udostępnienia pomieszczeń Spółce skarżącej kasacyjnie, a przecież tylko prawo Spółki do dysponowania pomieszczeniami pralni uprawniało Spółkę E. do uzyskania dofinansowania. Zatem podnoszona argumentacja nawiązująca do porozumienia z dnia [...] lutego 2010 r. nie wykazuje wpływu naruszenia prawa procesowego na wynik sprawy. Przypomnieć w tym miejscu wypada poglądy NSA prezentowane na tle omawianego zagadnienia. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297). Obowiązkiem kasatora jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto niezbędne też jest wskazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Reasumując stwierdzić należy, że wskazane okoliczności faktyczne, w ocenie NSA, jednoznacznie przekonują, że skarżąca kasacyjnie Spółka nie dysponowała pomieszczeniami pralni, a co za tym idzie projekt w ogóle nie powinien był być zakwalifikowany do dofinansowania, co oznacza, że wypłacone na jego realizację środki stanowią środki pobrane nienależnie. Dlatego też wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zarówno te dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jak i te odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, w szczególności te nawiązujące do nieprzesłuchania przez organ świadków oraz wskazanych przez stronę podwykonawców robót remontowych, błędnej oceny oświadczeń woli, niezłożenia przez stronę oświadczeń w złej wierze, niewyjaśnienie stanu faktycznego, brak wszechstronnej oceny dowodów, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów, w zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych, należało uznać za niezasadne. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło