I GSK 1627/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-16
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Ludmiła Jajkiewicz, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zapłata przez fundację czynszu za dzierżawę gruntu, na którym znajduje się obiekt używany na podstawie umowy użyczenia, może zostać uznana za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranie jej w nadmiernej wysokości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zapłata przez fundację czynszu za okres, w którym nieruchomość była używana na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia, a następnie bezumownie, nie miała podstaw prawnych. W związku z tym środki z dotacji przeznaczone na ten cel zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane w nadmiernej wysokości, co uzasadnia ich zwrot.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji przyznanej fundacji na prowadzenie placówki pomocy społecznej. Organy administracji uznały, że część dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, w tym środki przeznaczone na zapłatę czynszu za dzierżawę gruntu, który fundacja użytkowała na podstawie umowy użyczenia, a następnie bezumownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę fundacji, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 1025/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu gminy oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 20 października 2016r., sygn. akt III SA/Wr 1025/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718, obecnie Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę [...] (dalej też: "strona", "skarżąca", "Fundacja") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2015r. nr [...]w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia 19 lipca 2012r. ([...]) Dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego Wrocławia określił skarżącej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy Wrocław w wysokości [...]zł, z tytułu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia ustatecznienia się decyzji; oraz kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy Wrocław w wysokości [...] zł, z tytułu wykorzystania przez Fundację dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dotacyjnej nr [...], z dnia 31 grudnia 2008r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania z budżetu Gminy Wrocław pierwszej transzy dotacji, tj. od dnia 27 lutego 2009r.
Decyzja ta, na skutek wniesionego odwołania, została uchylona decyzją Kolegium z dnia 10 października 2012r. ([...]), a sprawa zwrotu dotacji przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy, mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zwrotu dotacji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu, działając na podstawie uchwały Nr XXXII/728/12 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 października 2012r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach zwrotu dotacji (Dz. Urz. Woj. Doln. poz. 3818), decyzją z dnia 14 kwietnia 2015r. ([...]), określił stronie skarżącej kwotę w wysokości [...]zł, przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy Wrocław, z tytułu wykorzystania części dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dotacyjnej z dnia 31 grudnia 2008r., nr [...]wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania z budżetu Gminy pierwszej transzy dotacji tj. od dnia 27 lutego 2009r., oraz kwotę w wysokości [...]zł, przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy Wrocław, z tytułu potrąceń i części dotacji celowej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia ustatecznienia się decyzji.
Do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości zaliczono:
- wydatki z tytułu wywozu odpadów komunalnych (faktury [...] nr [...], z dnia 31 stycznia 2009r. i nr [...], z dnia 28 lutego 2009 r., na łączną kwotę [...]zł), które w sprawozdaniu rozliczono, jako sfinansowane z dotacji, mimo że strona nie dysponuje dowodami na ich poniesienie i że dowody takie nie zostały ujęte w ewidencji księgowej. Organ stwierdził, że wydatki te nie wiązały się z rozchodem z kasy bądź konta bankowego;
- wynagrodzenie Miłosza Kuśnierza z tytułu umowy o dzieło nr [...], z dnia 2 stycznia 2009r., za okres od stycznia do września 2009r., na łączną kwotę [...]zł, z uwagi na brak dowodów potwierdzających poniesienie tego wydatku;
- kwotę [...] zł, stanowiącą różnicę pomiędzy błędnym ujęciem w rozliczeniu przez Fundację kwoty [...]zł, zamiast kwoty [...]zł, wynikającej z faktury nr [...]z dnia 19 czerwca 2009r., wystawionej za naprawę instalacji gniazd komputerowych. Kwota 900 zł nie wiąże się z rozchodem środków pieniężnych z kasy bądź z konta bankowego;
- wynagrodzenie [...], w wysokości ogółem [...]zł, wypłacone w okresie od stycznia do października 2009r. na podstawie umowy o dzieło nr [...], z dnia 27 grudnia 2008r. zawartej pomiędzy Fundacją reprezentowaną przez [...] jako Prezesa a [...] jako osobą fizyczną. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 8 grudnia 2014r., sygn. akt [...]umowa ta została uznana za nieważną.
Z kolei za dotację wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem uznano wydatki na łączną kwotę [...]zł. Były to wydatki poniesione przez [...]
Fundacja uregulowała zobowiązanie ww. jednostki z tytułu dzierżawy gruntu, na którym znajduje się obiekt [...]we Wrocławiu. Dotyczy to 4 faktur: nr [...], z dnia 12 stycznia 2009r., za styczeń 2009r., nr [...], z dnia 12 marca 2009r., za marzec 2009r., nr [...], z dnia 7 kwietnia 2009r., za kwiecień 2009r., nr [...], z dnia 8 maja 2009r., za maj 2009r.)
Organ wyjaśnił, że w okresie od dnia 1 grudnia 2008r. do dnia 31 stycznia 2009r. Fundacja użytkowała nieruchomość przy ul. [...]na podstawie umowy użyczenia, zawartej z [...]. W okresie od dnia 1 lutego 2009r. do dnia 24 czerwca 2009r. [...] zajmowała obiekt bezumownie, a od 25 czerwca 2009r. dzierżawcą była już Fundacja. Dlatego zapłata czynszu za wskazany wyżej okres nie miała żadnych podstaw prawnych.
Decyzją z dnia 26 maja 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Jako prawidłowe organ uznał ustalenia, że strona zobowiązana jest do zwrotu dotacji w wysokości [...]zł, z tytułu wykorzystania tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz kwoty [...]zł, z tytułu pobrania dotacji w tej kwocie w nadmiernej wysokości.
Wyrokiem z dnia 6 października 2016r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2015r.
W pierwszej kolejności WSA podkreślił, że w sprawie niesporne między stronami sprawy było, że na mocy umowy z dnia 31 grudnia 2008r. strona skarżąca otrzymała dotację na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej polegającego na prowadzeniu [...]Umowa ta zawiera postanowienia zobowiązujące stronę do wykonania zadania zgodnie z ofertą. Skarżąca zobowiązała się do prowadzenia ww. domu na bazie nieruchomości dzierżawionej od Zleceniodawcy. W zajęciach miało brać udział 40 pełnoletnich uczestników, skierowanych przez [...], na podstawie decyzji administracyjnej. Ponadto skarżąca zobowiązała się do wykorzystania otrzymanych środków zgodnie z celem, na jaki je uzyskała i na warunkach określonych umową w tym również w zakresie ewentualnych przychodów uzyskanych przy realizacji umowy, których nie można było przewidzieć przy kalkulowaniu wielkości dotacji oraz odsetek bankowych od przekazanych przez zleceniodawcę środków, które należy wykorzystać wyłącznie na realizację zadania publicznego. Termin realizacji zadania publicznego ustalono od dnia 1 stycznia 2009r. do dnia 31 grudnia 2013r. (§ 3 ust.1). W ww. umowie dotacyjnej zastrzeżono również, że w rozliczeniu dotacji nie uwzględnia się m.in. dowodów księgowych wewnętrznych (własnych) wystawionych przez stronę skarżącą, które nie generują rozchodu środków finansowych, dokumentów (faktur, rachunków) wystawionych przed datą zawarcia umowy, a także dokumentów wystawionych po zakończeniu zadania z wyjątkiem sytuacji gdy data wykonania zadania wynikająca z takiego dokumentu dotyczy wyraźnie zadania (§ 9 ust. 2). W zaktualizowanej ofercie realizacji zadania na rok 2009 z dnia 23 listopada 2009r. strona przedstawiła szczegółowy rodzaj wydatków. Przewidywany całkowity koszt realizacji zadania wyniósł [...]zł, w tym wnioskowana wielkość dotacji wyniosła [...]zł, a wielkość środków własnych [...]zł. W treści umowy znalazły się zapisy stanowiące o konieczności zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
WSA odnosząc się - w pierwszej kolejności - do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wskazał, że z treści umowy bezspornie wynika, że strona skarżąca otrzymała dotację na zadanie polegające na prowadzeniu Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej typu A na 40 miejsc we [...] (§ 1 umowy). Tymczasem wymienioną kwotę strona skarżąca przeznaczyła na zapłatę zobowiązań z tytułu dzierżawy gruntu położonego przy [...]na rzecz podmiotu niezwiązanego i niebędącego stroną umowy dotacyjnej tj. [...]. Ponadto podkreślił, że strona skarżąca uregulowała zobowiązanie ww. podmiotu z tytułu dzierżawy gruntu położonego przy [...], na którym znajduje się obiekt tj. [...] za styczeń, marzec, kwiecień i maj 2009r. Tymczasem w okresie od dnia 1 grudnia 2008r. do dnia 31 stycznia 2009r. Fundacja użytkowała nieruchomość przy ul. Szkolnej 11 we Wrocławiu na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia z dnia 1 grudnia 2008r., zawartej pomiędzy [...] (użyczający) a [...] (biorący do używania). Na mocy tej umowy oddano zatem Fundacji - do bezpłatnego używania - obiekt przy [...] na czas oznaczony, od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 stycznia 2009r. W okresie od dnia 1 lutego 2009r. do dnia 24 czerwca 2009r. Fundacja zajmowała obiekt bezumownie. Dopiero w dniu 25 czerwca 2009r. strona skarżąca zawarła z Gminą Wrocław umowę dzierżawy nieruchomości, na której prowadzi [...]we Wrocławiu. I wówczas od czerwca 2009r. Gmina Wrocław wystawiała faktury za dzierżawę tej nieruchomości na rzecz Fundacji.
Z tego też względu w ocenie WSA zapłata przez stronę skarżącą czynszu za okres od stycznia do maja 2009r. nie miała podstaw prawnych (strona skarżąca winna bezpłatnie użytkować obiekt przy ul. [...]) i jako taka nie mogła zostać rozliczona z dotacji. Kwota [...]zł (pochodząca z dotacji) została zatem bezprawnie przeznaczona na uregulowanie zobowiązań należących do innego podmiotu, niebędącego stroną umowy dotacyjnej, a zatem na cel inny niż wynika z treści § 1 umowy, czyli niezgodnie z przeznaczeniem.
WSA, jako zasadne uznał też rozstrzygnięcie organu odnośnie pobrania przez skarżącą części dotacji w wysokości [...]zł w nadmiernej wysokości. W ocenie Sądu I instancji z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca przedstawiła dokumenty urzeczywistniające poniesione przez nią wydatki w tej kwocie.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik Fundacji ustanowiony zaskarżył go w całości zarzucając mu:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to:
a) art. 133 § 1 p.p.s.a poprzez dokonanie ustaleń oraz kontroli ustaleń dokonanych przez organy administracji nie na podstawie pełnych akt sprawy, ale z pominięciem dowodów, które znajdują się w aktach sprawy administracyjnej (m.in. aneksu nr 1 z dnia 19 grudnia 2008r., noty księgowej nr [...]z dnia 19 stycznia 2009r., noty księgowej nr [...]z dnia 19 marca 2009r., noty księgowej nr [...]z dnia 19 kwietnia 2009r. oraz noty księgowej nr [...] z dnia 19 maja 2009r.);
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a także przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organy niezgodnie z obowiązującą je procedurą;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo nie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organy materiału dowodowego, pominięcia i nie odniesienia się do dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a przez to oddalenie skargi w sytuacji, w której zebrany i znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy nie został oceniony prawidłowo, ale w sposób niepełny i wybiórczy;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo nienależytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności nie odniesienie się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie, a także niewyjaśnienie przyczyn ich pominięcia;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8, 9 i 10 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji braku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz brak udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a przez to ograniczenie zrealizowania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a także działanie w sposób budzący brak zaufania do organów administracji i władzy publicznej,
a w konsekwencji:
f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 art. 146 ust. 1 i 3 w zw. z art. 190 i art. 131 ustawy z dnia 20 grudnia 2005r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), poprzez ich zastosowanie i orzeczenie o zwrocie kwoty dotacji, pomimo braku ku temu przesłanek i przedwczesności rozstrzygania, z uwagi na wskazane powyżej uchybienia.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 20 października 2016r., sygn. akt III SA/Wr Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu.
Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w pkt I ppkt b) petitum skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012r., I OSK 62/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione.
Przepis ten nie służy do zaskarżania ewentualnych błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 307/07, LEX nr 471230). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, LEX nr 575447, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11, LEX nr 1291759).
Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez stronę skarżącą nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083). Przy ocenie skuteczności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pamiętać należy, że jest to przepis procesowy, zatem może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko, jeżeli jego naruszenie miało wpływ i to istotny na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). To obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzuconego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu pierwszej instancji byłby inny.
Tym samym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zaistniałych okolicznościach sprawy należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Należy również zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., (pkt I ppkt a) petitum skargi kasacyjnej sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 15 lutego 2010r., II FPS 8/09 stwierdził: "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia."
Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.
Natomiast w pkt I ppkt c), d) i e) petitum skargi kasacyjnej strona zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu ze wskazanymi przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał oceny legalności decyzji ostatecznej, to spełnia ona wymogi z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzja ostateczna zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 k.p.a., w tym uzasadnienie faktyczne i prawne oraz konieczne elementy uzasadnienia (Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których, innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa). .
W ocenie naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 kp.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo nie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organy materiału dowodowego, pominięcia i nie odniesienia się do dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy albowiem zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy który poddano adekwatnemu rozpatrzeniu. W tym zakresie niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 136 k.p.a., bowiem nie było potrzeby przeprowadzania przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Należy podkreślić, że Fundacja użytkowała nieruchomość przy [...] na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia z dnia 1 grudnia 2008r., zawartej pomiędzy [...] (biorący do używania). Na mocy tej umowy oddano zatem Fundacji - do bezpłatnego używania - obiekt przy [...] na czas oznaczony, od dnia 1 grudnia 2008r. do dnia 31 stycznia 2009r. W okresie od dnia 1 lutego 2009r. do dnia 24 czerwca 2009r. Fundacja zajmowała obiekt bezumownie. Dopiero w dniu 25 czerwca 2009r. strona skarżąca zawarła z Gminą Wrocław umowę dzierżawy nieruchomości, na której prowadzi [...]. I wówczas od czerwca 2009r. Gmina Wrocław wystawiała faktury za dzierżawę tej nieruchomości na rzecz Fundacji. Z tego też względu zasadnie w ocenie WSA zapłata przez stronę skarżącą czynszu za okres od stycznia do maja 2009r. nie miała podstaw prawnych (strona skarżąca winna bezpłatnie użytkować obiekt przy [...]) i jako taka nie mogła zostać rozliczona z dotacji. Kwota [...]zł (pochodząca z dotacji) została zatem przeznaczona na uregulowanie zobowiązań należących do innego podmiotu, niebędącego stroną umowy dotacyjnej, a zatem na cel inny niż wynika z treści § 1 umowy, czyli niezgodnie z przeznaczeniem. WSA, jako zasadne uznał też rozstrzygnięcie organu odnośnie pobrania przez skarżącą części dotacji w nadmiernej wysokości. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżąca przedstawiła dokumenty urzeczywistniające poniesione przez nią wydatki w wysokości [...]zł.
Należy też zauważyć, że art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze ustrojowym. Zgodnie z jego treścią sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W orzecznictwie NSA przyjmuje się w sposób jednolity, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2016r., sygn. akt II OSK 2929/14, LEX nr 2119367, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014r., sygn. akt II FSK 2845/12, LEX nr 1598336, wyrok NSA z dnia 23 marca 2016r., sygn. akt II GSK 2340/14, LEX nr 2037098). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z przepisami prawa, w konsekwencji tej kontroli podjął stosowne rozstrzygniecie przewidziane w ustawie. Wydał bowiem wyrok oddalający skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Niezasadne jest zatem, w ocenie NSA, twierdzenie skarżącej kasacyjnie o naruszeniu tego przepisu.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zatem nie naruszył prawa materialnego akceptując jego zastosowanie do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla Fundacji, gdyż wynagrodzenie to przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło