I OSK 1988/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-06
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Jan Paweł Tarno, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej może zostać wydane, jeśli decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została już wydana i nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności, a następnie ten rygor został uchylony?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, była prawidłowa. Sąd podkreślił, że przepis ten zezwala na takie zajęcie po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, nawet jeśli rygor natychmiastowej wykonalności tej pierwszej decyzji został uchylony. Kluczowe jest istnienie ważnego interesu społecznego lub gospodarczego.Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości (W. W.) zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części jego nieruchomości pod budowę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej. Właściciel kwestionował dopuszczalność wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie, gdy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, choć wydana, straciła rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną właściciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 240/14 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. II SA/Ol 240/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:
P. S.A. z/s w K. (określanej dalej jako "Spółka") zwróciły się do Starosty Powiatu O. o ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...] (pow. [...] ha) i [...] (pow. [...] ha) obręb K., gmina W. stanowiącej własność W. W. poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez nią dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości niemniejszej niż 13,4 m i posadowienie słupa wraz z fundamentami oraz na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m - po 35 metrów od osi linii w każdą stronę, zgodnie z przebiegiem oznaczonym w załączniku mapowym. Obszar zajęcia gruntu pod pas technologiczny ustalono na 34.252 m2 na działce nr [...] i 419 m2 na działce nr [...]. Powołując się na przepisy art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm. - publikator aktualny an dzień orzekania przez NSA, dalej zwanej: "U.g.n.") zwrócono się również o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wystąpiono o nadanie obydwu decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], Starosta Powiatu O. ograniczył sposób korzystania z ww. nieruchomości w sposób określony we wniosku, zezwalając Spółce na wstęp na ww. nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych i innych czynności związanych z budową linii oraz na wykonanie czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączonych do decyzji mapach.
Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], Starosta O. działając na podstawie art. 124 ust. 1a w zw. z art. 6 pkt 2 U.g.n., zezwolił Spółce na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia ww. linii, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów na wysokości niemniejszej niż 13,4 m oaz posadowienie słupa, zgodnie z decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2013 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zamierzone przez Spółkę przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu międzynarodowym, na wykonanie której właściciel nieruchomości nie wyraził zgody. Udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione było interesem społecznym i wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy, w tym interesem gospodarczym, czym wypełniono przesłanki określone w art. 124 ust. 1a U.g.n. Inwestycja ta ma być finansowana ze środków unijnych i zrealizowana do końca 2015 r., pod groźbą utraty wielomilionowych środków unijnych. Budowa linii ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego wschodniego rejonu Unii Europejskiej, a ponadto uzyskała status projektu priorytetowego o istotnym znaczeniu dla Unii. Jej realizacja poprawi niezawodność i sprawność operacyjną funkcjonowania krajowego systemu elektroenergetycznego oraz zasilania w energię elektryczną m.in. województwa [...]. Odmowa udzielenia zezwolenia opóźniłoby uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, a tym samym termin zakończenia jej realizacji.
W odwołaniu W. W. zakwestionował dopuszczalność wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a U.g.n. w sytuacji, gdy decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 U.g.n. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co miało miejsce w jego przypadku.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, zwanej dalej w skrócie: "K.p.a.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że zaistniały przesłanki do jej wydania, o których mowa w art. 124 ust. 1a U.g.n. Uzasadnione to było istnieniem interesu społecznego w postaci poprawy niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz zasilania w energię elektryczną województwa, a także ważnym interesem wnioskodawcy i interesem gospodarczym kraju wynikającym z pozyskania i wydatkowania środków unijnych. Zwrócono też uwagę, że decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Starosta O. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości skarżącego i co prawda nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności, ale w toku postępowania odwoławczego uchylono rozstrzygnięcie dotyczące rygoru, utrzymując decyzję w pozostałej części.
Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez W. W., który zarzucił m.in. że nie zaistniały określone w art. 124 ust. 1a Ugn przesłani do wydania decyzji, którą wydano bez uwzględnienia interesu właściciela nieruchomości. Nie wykazano ponadto, że przeprowadzono z nim negocjacje i nie wyjaśniono powodów tak pilnej realizacji inwestycji. Pominięto okoliczność, że na nieruchomości nie ustanowiono na rzecz Spółki służebności przesyłu. Decyzji nadano zaś rygor natychmiastowej wykonalności bez wykazania przesłanek z art. 108 K.p.a..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi wniosła również Spółka, w ocenie której zgromadzono w sprawie niezbędny materiał dowodowy pozwalający na wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a U.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.".) uznał, że kontrolowane decyzje były zgodne z prawem. Przepis art. 124 ust. 1a U.g.n. zezwala na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym po uprzednim wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja taka została przez Starostę wydana w dniu [...] listopada 2013 r., a utrzymał ją w mocy Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. za wyjątkiem punktu 5 o rygorze natychmiastowej wykonalności, który uchylił. Organy prawidłowo uznały, że za niezwłocznym zajęciem przedmiotowej nieruchomości przemawia interes społeczny polegający na poprawie niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz poprawa niezawodności zasilania w energię elektryczną m.in. województwa [...], a także ważny interes wnioskodawcy i uzasadniony ważny interes gospodarczy kraju, wynikający z pozyskania i wydatkowania środków unijnych. Inwestycja ta zwiększy pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodni obszar kraju, umożliwiając wymianę transgraniczną energii elektrycznej z sąsiednimi krajami w ramach Unii Europejskiej. Budowa tej linii wchodzi w zakres realizowanego programu rozbudowy sieci przesyłowej w Polsce pod nazwą "Połączenie Polska - Litwa", a projekt budowy mostu energetycznego Polska-Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii przez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego. Z tego względu Unia Europejska nadała projektowi status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Linia energetyczna połączenie Polska - Litwa znalazła się na liście projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania Unii Europejskiej w zakresie rozbudowy połączeń elektroenergetycznych między Państwami Członkowskimi, pod poz. 2.29 Załącznika III do Decyzji pn. Transeuropejskie Sieci Energetyczne. Zadaniem Projektu jest stworzenie w Krajowym Systemie Przesyłowym połączenia z systemem przesyłowym Litwy wraz z koniecznym wzmocnieniem polskiej sieci przesyłowej w obszarze północno-wschodniej Polski dla zapewnienia poprawy jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej oraz wzrostu bezpieczeństwa jej dostaw. Rozbudowa sieci przesyłowej w północno-wschodniej części Polski i zwiększenie gwarancji przesyłu energii elektrycznej stworzy nowe możliwości dla rozwoju gospodarczego tych regionów oraz zwiększy ich atrakcyjność inwestycyjną. Istotne było też to, że projekt jest współfinansowany ze środków europejskich, przy czym wymagane jest, aby jego wykonanie zakończyło się w 2015 r. pod groźbą utraty wielomilionowych środków unijnych, co może grozić zahamowaniem rozwoju regionu poprzez przeciążenie istniejących połączeń energetycznych. W ocenie Sądu, organy nie dopuściły się zarzucanych naruszeń, a zgromadzony materiał dowodowy był zupełny i wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W. W., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1) art. 7 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez uwzględniania interesu obywateli, w tym skarżącego poprzez nieuwzględnienia zarzutów podnoszonych w toku postępowaniu, również co do kwestii powstania szkód w drzewostanie i złoża kruszywa naturalnego przez wydane decyzje;
2) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie sprawy niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez nie ustalenie, co było przyczyną niewyrażenia zgody na ustanowienie przez służebności przesyłu i nie wykazanie, że wnioskodawca (Spółka) dążył do zawarcia w tej kwestii porozumienia, nie udostępnienie stronom do wglądu dokumentacji w tej sprawie, nie zapewnienie możliwości zapoznania się z nowymi dokumentami, protokołem z rozprawy, brak rozważenia w decyzji zarzutów stron;
3) art. 9 K.p.a. poprzez nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, w tym nie poinformowanie, że przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości Spółka powinna była wykazać, że prowadziła negocjacje, a nie jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie narzucała jedynie swoją wolę;
4) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie uznanych dowodów w sprawie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom Sąd I instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w sytuacji, gdy zostało wniesionych wiele uwag i zastrzeżeń; pominięcie istotnego faktu, iż plan miejscowy dla całej inwestycji nie jest uchwalony dla przebiegu całej linii [...], stąd nie wiadomo, czy linia objęta decyzjami będzie z nim kolidowała;
5) art. 124 U.g.n. poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości w zakresie szerszym, niż wynika z tego przepisu, co jest niedopuszczalne i decyzja taka nie może ostać się obrocie prawnym i winna zostać zmieniona, gdyż brak jest podstawy prawnej do wydania zezwolenia na funkcjonowanie inwestycji na postawie ww. przepisu;
6) art. 21 i 64 Konstytucji poprzez naruszenie prawa własności i prawa do słusznego wynagrodzenia za korzystanie z cudzej nieruchomości i bez zobowiązania Inwestora - pod tytułem darmym wydawanie prawa do dysponowania nieruchomością prywatną, podczas gdy takie działanie zostało zanegowane przez Unię Europejską w przypadku działania w ww. sposób na Litwie
zażądał uchylenia zaskarżonych decyzji oraz wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z tego powodu, że decyzjami tymi nie tylko udzielono zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii, ale też jej funkcjonowanie, co nie powinno mieć miejsca, jak tez orzeczenia na jego rzecz o kosztach postępowania kasacyjnego. Strona skarżąca zgłosiła ponadto wnioski dowodowe i zażądała przeprowadzenia rozprawy w obecności jej pełnomocnika. W uzasadnieniu dodatkowo zarzuciła, że Sąd I instancji naruszył "szereg przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niewykazanie w uzasadnieniu podstawy prawnej przyjętej za podstawę orzeczenia oraz niezbadanie w toku sprawy i w efekcie braku tych ustaleń, pominięcie w uzasadnieniu kwestii art. 6 K.p.a.".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej odrzucenie z przyczyn formalnych, gdyż w jej ocenie środek zaskarżenia nie spełnia wymagań określonych w art. 174 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że w zasadniczej mierze zarzuca naruszenie przez WSA w Olsztynie przepisów Kpa, których sąd ten nie stosował, ewentualnie o jej oddalenie jako niezasadnej, gdyż wykazano w toku postępowania podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a U.g.n. Potwierdził to zaskarżony wyrok.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, o jakich mowa w art.183 § 2 P.p.s.a., a nadto nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności, jak to ma miejsce w sprawie, to Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Stosownie do art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstaw kasacyjnych jest jednym z wymogów formalnych skargi kasacyjnej, określonych w art. 176 P.p.s.a. Podstawy kasacyjne, aby były skuteczne powinny być zgłoszone w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Po tym terminie strony mogą przytaczać jedynie nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych (art. 183 § 1 w zw. z art. 177 § 1 P.p.s.a.). Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone i wykazanie, na czym naruszenie to polega. Skarga kasacyjna pozbawiona tych elementów uniemożliwia ocenę jej zasadności przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Ponadto wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone oznacza konieczność określenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, a jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować wnoszącego skargę kasacyjną i dookreślać, który przepis prawa został naruszony. Sąd nie może też zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono przymus adwokacki (art. 175 P.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych ich uzasadniania, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 2048/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Braki w zakresie wskazania podstaw kasacyjnych nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny (wyrok NSA z dnia 18 września 2007 r., II FSK 1007/06 - LEX nr 377587). Pogląd ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić.
Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej sprawy należy podkreślić, że skarga kasacyjna, wniesiona przez adwokata, a więc profesjonalnego pełnomocnika, zasadniczo nie spełnia wskazanych powyżej standardów.
Autor skargi kasacyjnej nie dokonał rozgraniczenia zarzutów na zarzuty prawa materialnego i prawa procesowego. Dodać należy również, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych (art. 173 P.p.s.a.) i to do nich należy kierować zarzuty skargi kasacyjnej, a nie do decyzji, od których służy skarga zwykła do tych sądów.
Jako zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał naruszenie art. 8, art. 9, art. 107 § i 3 K.p.a. bez określenia czy jest to zarzut z pkt 1czy z pkt 2 art. 174 P.p.s.a., ani jaki jest charakter ich naruszenia. Tak sformułowane zarzuty są skierowane do decyzji administracyjnej, a na pewno nie do zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, gdyż wymienione przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowią podstawy działania sądów administracyjnych. Zarzut ten ze wskazanych przyczyn należy uznać za nietrafny.
Za chybiony Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 124 U.g.n. Wyjaśnić należy, że przedmiotem zaskarżenia jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, którym oddalono skargę W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w sprawie udzielenia P. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, położonej w obrębie K., gmina W. oznaczonej jako działki nr [...] i [...] (KW Nr [...]), stanowiące własność W. W. w celu założenia i przeprowadzenia przez wskazaną wyżej nieruchomość dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] zgodnie z decyzją Starosty O. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji wyjaśnił granice przedmiotowe prowadzonego postępowania administracyjnego, które wyznacza art. 124 ust. 1a U.g.n. Sąd I instancji podał też, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wojewody [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych części nieruchomości skarżącego przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość skarżącego dwutorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej [...]. Skarga wniesiona na powyższą decyzję została odrzucona postanowieniem Sądu I instancji z dnia 19 marca 2014 r. syg. akt II SA/Ol 214/14 jako spóźniona. Wyrok ten uprawomocnił się, co Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znane jest z urzędu. Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny spełnienia przesłanek warunkujących wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji z art. 124 ust. 1 U.g.n. Stwierdzić więc wypada, że zarzut naruszenia art. 124 U.g.n., który nie został przyporządkowany do żadnej z podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a. oraz konkretnej jego jednostki redakcyjnej (posiada 8 ustępów) nie mógł okazać sie skuteczny.
Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w sprawie udzielenia P. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, położonej w obrębie K., gm W. i oznaczonej, jako działki nr [...] i nr [...] (KW Nr [...]), stanowiące własność W. W. w celu założenia i przeprowadzenia przez wskazaną wyżej nieruchomość dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] zgodnie z decyzją Starosty O. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
Podstawą prawną ww. decyzji jest art. 124 ust. 1a U.g.n., stanowiący, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajecie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Przepis ten wyznaczył granice przedmiotowe sprawy w rozumieniu art. 135 P.p.s.a.
Skarżący kasacyjnie podniósł także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewykazanie w uzasadnieniu podstawy prawnej przyjętej za podstawę orzeczenia, niezbadanie przez Sąd w toku sprawy i w efekcie braku tych ustaleń pominięcie w uzasadnieniu kwestii art. 6 K.p.a.
Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (Uchwała 7 Sędziów NSA z 15.02.2010 sygn. akt II FPS8/09; ONSAiWSA z 2010r. nr 3, poz. 39).
Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Przede wszystkim należy podkreślić, że zarzut ten nie zawiera argumentów, które podważałyby treść ustalonego przez Sąd I instancji do orzekania stanu faktycznego sprawy. Ogólne sformułowanie tego zarzutu nie pozwala na weryfikację uzasadnienia wyroku w kierunku określonym przez skarżącego kasacyjnie. Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie spełnił wymogi wynikające z przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten jest przepisem proceduralnym, regulującym niezbędne elementy uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami, wynikającymi z powyższej normy prawnej. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej Sąd nie może badać zasadności przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. I FSK 408/05 – zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Motywy wyroku mają przekonać o słuszności rozstrzygnięcia i to zarówno jeśli chodzi o przyjętą podstawę prawną, jak i w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, które jest kontrolowane. Ponadto powinny one zwierać podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tylko naruszenia takich wymogów uzasadnienia mogą stanowić podstawę formułowania zarzutu niepełnego zebrania materiału dowodowego oraz zarzutu niewyjaśnienia podstawy prawnej wydanego wyroku, a tego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazano.
Zarzut naruszenia art. 21 i art. 64 Konstytucji RP w związku poprzez naruszenie prawa własności i prawa do słusznego wynagrodzenia za korzystanie z cudzej nieruchomości jest nieusprawiedliwiony. Z powyższych przepisów Konstytucji wynika zasada proporcjonalności w ograniczaniu prawa własności. Jest ona adresowana do wszystkich organów władzy publicznej, w tym do starosty, działającego na podstawie art. 124 ust. 1 U.g.n. Przepis ten powinien być więc stosowany z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Zasada ta nakazuje przy wydawaniu decyzji ograniczającej korzystanie z prawa własności dokonanie odpowiedniego wyważenia wchodzących w grę wartości. Ograniczenie prawa własności, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., powinno następować gdy organ wykaże, że jest to konieczne dla ochrony interesu publicznego. W niniejszej sprawie organy orzekały na podstawie art. 124 ust. 1 a U.g.n., a więc o możliwości niezwłocznego zajęcie nieruchomości, czyli już po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 U.g.n. Stąd podstawy kasacyjne wywodzone z wskazanych przepisów konstytucyjnych okazały się nietrafne.
Mając na uwadze fakt wyprowadzenia nawet jednego prawidłowego zarzutu kasacyjnego przez podmiot wnoszący skargę kasacyjną powoduje, że skarga kasacyjna zostaje rozpoznana merytorycznie i dlatego wniosku Spółki o jej odrzucenie nie uwzględniono.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło