IV SA/Gl 463/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako organ) po rozpatrzeniu odwołania M.K. (dalej jako skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie: 1) umorzenia postępowania w sprawie ustalenia, czy zasiłki rodzinne wraz z dodatkami na dzieci M.J., M.J. i M.J. wypłacone M.K. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 30 kwietnia 2012 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi, 2) uznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci M.J., M.J. i M.J. wypłaconych M.K. w okresie od 1 maja 2012 r. do 31 października 2012 r. w łącznej wysokości 2660 zł za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne, 3) zobowiązania M.K. do zwrotu w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci M.J., M.J. i M.J., w okresie od 1 maja 2012 r. do 31 października 2012 r. w wysokości 2660 zł łącznie z ustawowymi odsetkami, które są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty, na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy, który wypłacił świadczenia podlegające zwrotowi. Pismem z dnia 10 maja 2016 r. M.K. wniosła skargę na powyższą decyzję, natomiast pismem z dnia 9 czerwca 2016 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że kwestia prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji będzie badana przez tut. Sąd, toteż uzasadnione jest wstrzymanie jej wykonania do tego czasu. Podała, że pismem z dnia 31 maja 2016 r. organ żąda zwrotu kwoty 5294 zł. Skarżąca przyznała, że obecnie nie jest w stanie zwrócić tak wysokiej kwoty i może to doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia następstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t .Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków , z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej lub niemajątkowej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym powyższe przesłanki, mogące uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, można rozważać dopiero po stwierdzeniu, że dany akt nadaje się do wykonania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 631/08, Lex nr 551927). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J. Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania. Niewątpliwie wykonaniu podlegają akty ustalające dla adresatów nakazy lub zakazy powinnego zachowania bądź akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje uprawnienie lub mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki. Odnosząc powyższy wywód do treści wydanej przez organ I instancji decyzji należy stwierdzić, że do wykonania nadaje się jedynie część tego aktu – w zakresie zobowiązującym skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych na dzieci w okresie od 1 maja 2012 r. do 31 października 2012 r. Pozostała część decyzji organu I instancji ma charakter deklaratoryjny. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym użyty przez ustawodawcę termin "znaczna szkoda" oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Uzasadnienie złożonego wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/14; z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1539/14; z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14; z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 763/14; z dnia 20 maja 2014 r.; sygn. akt II GSK 1020/14, wszystkie orzeczenia dostępne na: www.cbois.nsa.gov.pl). Nadto argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem jej zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentem przemawiającym za wstrzymaniem nie jest też potencjalna nielegalność zaskarżonej decyzji (na co zdaje się zwracać uwagę skarżąca powołując się na ewentualne uwzględnienie skargi), ocena tejże legalności w ramach badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji byłaby bowiem przedwczesna (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pewne wymogi, jakie powinien spełniać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przede wszystkim należy podkreślić, że wniosek winien zawierać uzasadnienie – jego brak uniemożliwia bowiem Sądowi merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Uzasadnienie wniosku powinno być szczególnie wnikliwe, aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Wnioskodawca, powołując w uzasadnieniu określone fakty, powinien również uprawdopodobnić ich wystąpienie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06). Strona wnioskująca o udzielenie ochrony tymczasowej nie może przenosić na Sąd ciężaru poszukiwania okoliczności, wskazujących na zasadność złożonego wniosku. Nieuzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bądź jego nienależyte uzasadnienie nie stanowi braku formalnego, którego uzupełnienia winien żądać Sąd (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt II OZ 189/07). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że strona nie wykazała istnienia przesłanek warunkujących skuteczne domaganie się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca powołała okoliczność w postaci badania prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji przez tut. Sąd oraz to, że aktualnie nie jest w stanie uiścić tak wysokiej kwoty. W ocenie Sądu obie okoliczności nie stanowią realizacji ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jest oczywiste, że wobec wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego, sąd ten będzie badać zaskarżony akt. Nie stanowi to jednak w żadnym wypadku przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Kolejna z podniesionych okoliczności sprowadza się do niemożności zwrotu żądanej przez organ kwoty. Jakkolwiek argument ten świadczy o obecnych możliwościach finansowych strony, to jednak strona w żaden sposób go nie uprawdopodobniła, w szczególności nie przedłożyła kopii zeznania podatkowego ani zaświadczenia o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej. Niezależnie od kwestii braku uprawdopodobnienia przedstawionego twierdzenia należy zauważyć, że sama niemożność zwrotu przedmiotowej kwoty nie stanowi ani niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie do odparcia wydaje się w tym względzie argument, że wyegzekwowana kwota w razie uwzględnienia skargi będzie podlegała zwrotowi, w razie uwzględnienia skargi przez Sąd. Na skutek zamierzonej egzekucji nie powstanie więc znaczna szkoda – skoro będzie mogła zostać wynagrodzona poprzez zwrot. Trudno mówić w tym wypadku także o trudnych do odwrócenia skutkach – wystarczający do przywrócenia poprzedniego stanu jest bowiem zwrot wyegzekwowanej kwoty, który nie wiąże się ani z dużym nakładem sił i środków, ani długim czasem. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.