I GSK 339/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-24
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Hanna Kamińska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, stanowiącego pomoc publiczną, ma zastosowanie 10-letni termin przedawnienia wynikający z art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999, czy też 3-letni termin wynikający z przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, które stanowi pomoc publiczną, ma zastosowanie 10-letni termin przedawnienia wynikający z art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999. Rozporządzenie to stanowi lex specialis wobec przepisów krajowych i ma bezpośrednie zastosowanie, a przepisy Ordynacji podatkowej nie mają w tej sprawie zastosowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zobowiązującej skarżącą do zwrotu środków z PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Organ I instancji nakazał zwrot środków, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 15 rozporządzenia 659/1999.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Bartosz Barczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1478/16 w sprawie ze skargi A w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków z PFRON 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A w W. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 3600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej również jako: "WSA") wyrokiem z 16 maja 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1478/16 oddalił skargę S. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "S.")
na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2016 r.
nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Jak wynika ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji, decyzją
z [...] czerwca 2015 r. znak: [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej również jako: "organ I instancji") nakazał skarżącej zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres
od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji,
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą od powyższej decyzji Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej również jako: "organ II instancji" lub "Minister") decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Minister zauważył,
że zaskarżona decyzja została wydana w wykonaniu decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2014 r. znak: [...] uchylającej decyzję organu I instancji z [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie Ministra, organ I instancji wykonał zalecenia wynikające z decyzji
z [...] listopada 2014 r., wskazując w podstawie prawnej decyzji z 9 czerwca 2015 r. m.in. art. 26a ust. 10 i 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 z późn. zm., dalej "u.r.z.s."), zgodnie z którym Prezes PFRON
może przeprowadzić kontrolę pracodawcy w zakresie miesięcznego dofinansowania.
Organ II instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649, dalej: "o.p."). Stwierdził, że dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych stanowi pomoc publiczną przekazaną pracodawcom wykonującym działalność gospodarczą, a dochodzenie zwrotu pomocy możliwe jest w ciągu dziesięciu lat, co wynika z art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999
z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (DZ. U. UE L. z 1999 r. Nr 83 poz. 1, dalej: "rozporządzenie 659/1999").
Minister podniósł, że organ I instancji uzyskał (według stanu na dzień 30 sierpnia 2011 r.) informacje z systemu informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż część pracowników zatrudnionych przez skarżącą posiadała w 2008 r. ustalone prawo do emerytury, podczas gdy zgodnie z art. 26a ust. 1 u.z.r.s.,
w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r., pracodawcy przysługiwał ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie miał ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych.
Minister podkreślił jednocześnie, że to pracodawca pobierał dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych i to na nim spoczywał obowiązek ustalenia, czy zatrudniony przez niego pracownik miał ustalone prawo do emerytury.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że kwoty wskazane w sentencji decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2015 r. nie odpowiadają kwotom wskazanym
w uzasadnieniu, Minister podniósł, że w sentencji decyzji zostały określone kwoty, które strona nienależnie pobrała tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za poszczególne okresy sprawozdawcze
od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r., i których zwrotu należy dokonać.
W uzasadnieniu decyzji wypisano natomiast kwoty dofinansowania do wynagrodzeń wypłacone na poszczególnych pracowników niepełnosprawnych, o wypłatę których strona się ubiegała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę S. na powyższą decyzję wskazał, że jeśli pracodawca zatrudniał osoby niepełnosprawne, które miały ustalone prawo do emerytury, to nie mógł skorzystać z dofinansowania
do wynagrodzenia takich pracowników.
WSA nie podzielił przy tym poglądu skarżącej, że nie mogła weryfikować oświadczeń swoich pracowników /bądź ich braku/ odnośnie pobierania świadczeń emerytalnych. Jeśli więc skarżąca pobierała dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych to ona, a nie jakikolwiek inny podmiot powinna ustalić
czy zatrudnieni przez nią pracownicy mieli ustalone prawo do emerytury.
Sąd i instancji podkreślił również, że dochodzenie zwrotu takiej pomocy możliwe było w okresie 10 lat, co wynikało z art. 15 rozporządzania 65/1999.
Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania przepisy o.p. Wniosek ten WSA potwierdził brzmieniem art. 49 ust. 1 u.r.z.s., zgodnie z którym do sytuacji określonej w art. 26a ust. 1 u.r.z.s. nie stosuje się przepisów o.p.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła S. z siedzibą w Warszawie żądając uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zwrot kosztów postępowania
Powyższemu wyrokowi zarzucono:
1) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art 7, 77 §1 i 107 §1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonanie dostatecznego wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem decyzji Organu I i Il instancji, dotyczących opisu i wyliczenia świadczeń, nakazanych do zwrotu;
2) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art 141 §4 p.p.s.a., poprzez nie wyjaśnienie w treści uzasadnienia wyroku przesłanek uznania, iż skarżąca mogła dokonać weryfikacji danych dotyczących nabycia praw do emerytury pracowników niepełnosprawnych, a w związku z tym, ponosi odpowiedzialność
w sytuacji oparcia wniosków o dofinansowanie na podstawie błędnych danych;
3) naruszenie prawa materialnego, przez błędne jego zastosowanie,
tj. zastosowanie art. 15 rozporządzenia 659/1999, podczas gdy w ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie rozporządzenie to nie znajduje zastosowania.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej, przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, który kontrolował zgodność
z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, nie ma podstaw, aby zasadnie można było twierdzić,
że wyrok ten nie odpowiada prawu. Zarzuty skargi kasacyjnej, nie są bowiem skuteczne, a tym samym i usprawiedliwione.
Ze względu na to, że w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie przepisu (art. 15 rozporządzenia 659/1999), jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA
z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113).
W tej sytuacji, ze względu na sposób sformułowania przez skarżącą zarzutów postawionych w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. niezbędne staje się przypomnienie zasady rządzącej postępowaniem przed sądem kasacyjnym. Zaakcentować bowiem trzeba, że nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116).
Rozważając w pierwszej kolejności zarzut najdalej idący mianowicie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez, jak z podaje skarżąca kasacyjnie, brak wyjaśnienia w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku przesłanek uznania,
iż S. mogła dokonać weryfikacji danych dotyczących nabycia praw do emerytury pracowników niepełnosprawnych, a w związku z tym, ponosi odpowiedzialność w sytuacji oparcia wniosków o dofinansowanie na podstawie błędnych danych.
Uznając powyższy zarzut za niezasadny przypomnieć wypada, iż przepis
art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymagane elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, a mianowicie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania Z treści tego przepisu wynika zatem, że uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje: informacyjną oraz kontroli trafności rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić
więc przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się także w tym,
że jego adresatem, oprócz stron, jest również Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania tego zażąda, i nie pozostawi wątpliwości, że wyrok został wydany po gruntownej analizie całości akt sprawy i wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości powstałych na etapie postępowania administracyjnego(por. wyroki NSA z: 12.10 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10, z 13.12.2011 r., sygn. akt I FSK 1669/10 i 29.08.2012, sygn. akt II FSK 205/11; publ. https://cbois.nsa.gov.pl ). Zaakcentować też trzeba, iż obowiązku "przedstawienia stanu sprawy", o którym mowa w powołanym przepisie, nie można rozumieć jako obowiązku szczegółowego i drobiazgowego przedstawiania wszystkich okoliczności sprawy, lecz przedstawienia stanu sprawy oraz pozostałych wymienionych wyżej elementów w sposób zwięzły. Oznacza to, że sąd administracyjny powinien odnieść się wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie wyroku powinno zatem zawierać rozważania pozwalające na uznanie, że sąd wyjaśnił w sposób dostateczny zastosowanie przez organy przepisów prawa materialnego czy przepisów prawa procesowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji poddał prawidłowej ocenie niezbędne aspekty sprawy. WSA w Warszawie szczegółowo przeanalizował sprawę pod względem faktycznymi, jak i prawnym, czemu dał wyraz w motywach podjętego rozstrzygnięcia, które poddaje się kontroli instancyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzuca, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie pracodawca może weryfikować, czy zatrudniony przez niego pracownik niepełnosprawny posiada prawo do emerytury. Tymczasem, jak dalej wywodzi skarżąca, obowiązujące przepisy nie dawały jej – jako pracodawcy – uprawnienia
do skutecznej weryfikacji lub uzupełnienia danych pracowników, co do nabycia przez nich prawa do emerytury. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy zauważyć i podkreslić, że S. nie kwestionowała zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do WSA, czy wreszcie w skardze kasacyjnej, ustaleń poczynionych przez organ w zakresie, którzy z zatrudnionych przez nią niepełnosprawnych (i od kiedy) mieli ustalone prawo do emerytury a pomimo
to strona skorzystała z dofinansowania do ich wynagrodzenia. Niewątpliwie możliwość uzyskania znaczącej i bezzwrotnej pomocy finansowej jest atrakcyjna
dla pracodawców. Muszą oni jednak spełnić szereg warunków, które skarżącej kasacyjnie były znane. Zgodnie z art. 26 a ust.1 ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. pracodawcy przysługiwało
ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa
w art. 26b ust.1 ustawy. Analiza akt sprawy wskazuje natomiast, że skarżąca kasacyjnie w toku postępowania przed organem w piśmie z [...] grudnia 2011 r. wyraźnie oświadczyła, że w aktach pracowników, co do których finalnie (7 osób), odnosi się zaskarżona decyzja o zwrocie dofinansowani brak jest oświadczeń pracowników o pobieraniu emerytury. Z kolei treść oświadczeń złożonych przez niepełnosprawnych pracowników zatrudnionych przez skarżącą mianowicie
pp J. G. oraz E. L. nie zmieniają powyższego wniosku, gdyż dotyczą: daty przejścia na emeryturę pierwszego z wymienionych
oraz początkowej daty zatrudnienia drugiego z nich. Znajduje to odzwierciedlenie
w zaskarżonej decyzji, która zawiera szczegółowe wyjaśnienie w tym zakresie.
Tym samym należy uznać, że stawiając powyższy zarzut , skarżąca kasacyjnie podejmuje jedynie próbę polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji,
które w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zostało wyrażone w sposób jasny
i precyzyjny. Sąd I instancji wyjaśnił bowiem dostatecznie motywy swojego rozstrzygnięcia. Jak podkreśla się natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Z kolei zarzut, że Sąd I instancji nie wyjaśnił przesłanek uznania,
że skarżąca mogła dokonać weryfikacji danych dotyczących nabycia praw
do emerytury pracowników niepełnosprawnych jest o tyle nietrafny, że na gruncie niniejszej sprawy skarżąca kasacyjnie nie zaoferowała organowi chociażby oświadczeń pracowników niepełnosprawnych o pobieraniu bądź nie pobieraniu przez nich emerytury oraz nie odniosła się do ustaleń organu I instancji dotyczących faktu nabycia prawa do emerytury siedmiu ww. pracowników. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle niepodważonego stanu faktycznego sprawy, organ prawidłowo stwierdził, iż ziściły się przesłanki do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego dofinansowania za okresy sprawozdawcze
od stycznia 2008 r. do grudnia 2008r.
Za nietrafny należy również uznać zarzut opisany w punkcie 1 petitum niniejszej skargi kasacyjnej (wraz z jego uzasadnieniem). Po pierwsze trzeba ponownie podkreślić, że użyte w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. słowo "wpływ" należy rozumieć w ten sposób, że pomiędzy wydanym wyrokiem, a błędem postępowania musi zachodzić związek przyczynowy (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r. II FSK 461/08. Lex nr 5246760). Takiego związku skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wykazała, ale nawet nie podjęła próby jego wykazania. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że wskazana w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wysokość nienależnego dofinansowania (str. 11 i 12 decyzji) odpowiada sumie kwot wskazanych w sentencji tejże decyzji, co w żaden sposób nie pozwala
na stwierdzenie podnoszonej przez stronę rozbieżności między sentencją
a uzasadnieniem. Z kolei, gdy chodzi o – jak podała strona skarżąca - dostateczne wyjaśnienie dotyczące opisu i wyliczenia świadczeń przypadających do zwrotu, to nie można zgodzić się z zarzutem skargi, iż Sąd I instancji niesłusznie zaakceptował stanowisko organu, jako prawidłowe podczas gdy, zdaniem skarżącej kasacyjnie, wyjaśnienie w tym zakresie jest niepełne i rozbieżne. W zaskarżonej decyzji szczegółowo bowiem wyjaśniono, że w sentencji zostały wskazane kwoty należne
do zwrotu za poszczególne okresy a w uzasadnieniu podano również kwoty o jakie wnioskowała skarżąca (v. str.4 decyzji z [...] kwietnia 2016 r. ). Jak już wyżej powiedziano, także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano kwotę przypadającą do zwrotu, stanowiącą sumę kwot opisanych w osnowie rozstrzygnięcia organu I instancji. W literaturze podkreśla się, że decyzja określona w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji jest tzw. prostym rozstrzygnięciem organu odwoławczego, bowiem wyczerpuje się na unormowaniu jednego, tego właśnie zagadnienia prawnego (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 159).
Przyjmuje się także, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego
w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Sąd I instancji dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (odwoławczej) nie powinien czynić tego w oderwaniu od treści decyzji wydanej
w pierwszej instancji. Stwierdzenie to pozostaje w ścisłym związku z ustanowioną
w art. 78 Konstytucji RP zasadą dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję,
w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Powołany przepis prawa uprawnia organ odwoławczy do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, a taka sytuacja stanowi przedmiot rozważań w niniejszej sprawie, jedynie w sytuacji, gdy zaskarżona odwołaniem decyzja wydana została zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy,
skoro organ wydał decyzję w trybie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., to tym samym uznał,
że decyzja wydana w I instancji była zgodna z prawem, w tym także co do powołanej podstawy prawnej i wskazanego w tej decyzji trybu oceny postępowania (v. wyrok NSA z 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 553/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo uczynił akceptując, jako prawidłową, strukturę zaskarżonej decyzji.
Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej zgłoszonej w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 15 rozporządzenia 659/1999 (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej) należy zauważyć, że przepis ten zawiera trzy jednostki redakcyjne (ust.1-3) a skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała naruszenie której zarzuca. Tym niemniej, z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że zdaniem skarżącej, przepis ten w całości nie ma zastosowania na gruncie rozpatrywanej sprawy,
gdyż reguluje kompetencje Komisji w zakresie windykacji pomocy określonej
tym rozporządzeniem. Według skarżącej kasacyjnie, zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 68 § 1 o.p.). Zatem dochodzenie zwrotu niesłusznie pobranego dofinansowania nie mogło nastąpić (a w tej sprawie nastąpiło) po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego w którym, według organu, powstać miał obowiązek zwrotu.
Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Nakazany zwrot dotyczy środków pobranych w warunkach obowiązywania prawa unijnego. W przypadku pracodawców wykonujących działalność gospodarczą dofinansowanie stanowi pomoc publiczną udzielaną zgodnie z rozdziałem I, art. 41 i rozdziałem III rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem
w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008, str. 3), w zakresie dotyczącym pomocy w formie subsydiów płacowych na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organu, iż w rozpoznawanej sprawie należy mieć
na uwadze art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 88 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) (Dz. U. L 83 z 27.03.1999, str. 1). Rozporządzenie proceduralne ma zasięg ogólny, wiąże w całości i powinno być bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich, o czym przesądza treść art. 188 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zatem w zakresie dochodzenia zwrotu środków stanowiących pomoc publiczną (należności z tytułu nienależnie pobranego dofinansowania) przyjmuje się 10-letni okres przedawnienia, co wynika
z art. 15 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999, który stanowi lex specialis wobec przepisów prawa krajowego i ma bezpośrednie zastosowanie zarówno
do Państwa Członkowskiego, beneficjenta pomocy jak i do osób trzecich. W tym miejscu zasadnym staje się przywołać wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z 10 kwietnia 2003 r. w sprawie T-366/00 wydany w czasie obowiązywania art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999.
W wyroku tym stwierdzono, że ze względu na to, że procedura ustanowiona w art. 88 ust. 2 TWE toczy się przede wszystkim pomiędzy Komisją
a zainteresowanym Państwem Członkowskim, ten sam 10-letni okres przedawnienia, dotyczący odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy, ma zastosowanie w taki sam sposób zarówno do Państwa Członkowskiego, beneficjenta pomocy, jak i osób trzecich.
Mając na uwadze powyższe, zarzut kasacyjny sformułowany w punkcie
3 petitum skargi kasacyjnej również należy uznać za niezasadny.
W świetle przedstawionych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny
na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 3600 złotych na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło