III SA/Gd 425/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-07-28
Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Felicja Kajut, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego za okres poprzedzający datę złożenia wniosku o jego przyznanie, jeśli w tym okresie spełniał przesłanki ustawowe do jego otrzymania?Ratio decidendi
Decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego policjantowi za brak lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający prawo do świadczenia w okresie, gdy funkcjonariusz spełniał przesłanki ustawowe. Prawo do równoważnika powstaje obiektywnie od momentu spełnienia tych przesłanek, a nie od daty złożenia wniosku. Złożenie oświadczenia mieszkaniowego przerywa bieg przedawnienia roszczenia.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 13 stycznia 2011 r. do 20 stycznia 2016 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia za okres poprzedzający datę złożenia wniosku (21 stycznia 2016 r.), uznając, że prawo do równoważnika powstaje od daty złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Skarżący argumentował, że jego potrzeby mieszkaniowe nie były zaspokojone zgodnie z przepisami, a posiadany lokal przestał spełniać normy zaludnienia od 13 stycznia 2011 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz punkt 2 decyzji Komendanta Miejskiego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Komendanta Policji z dnia 15 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt 2 decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia 12 lutego 2016 r. nr [...].
Decyzją z dnia 12 lutego 2016 r., nr [...] Komendant Miejski Policji, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ) – dalej: "k.p.a.", art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 1, § 2 pkt 1 i 4, § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 poz. 1170), § 1 ust. 1, § 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 2, ust. 3, ust. 4, § 3, § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), postanowił:
- przyznać T. O. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej od dnia 21 stycznia 2016 r. w wysokości przysługującej policjantowi na podstawie obowiązujących stawek wynikających z § 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.;
- odmówić przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za okres od 13 stycznia 2011 r. do 20 stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że T. O. pełni służbę w Policji od dnia
20 sierpnia 2001 r., do służby stałej został mianowany 20 sierpnia 2004 r., obecnie pełni służbę w komisariacie [...] Policji w G.. Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia 20 stycznia 2016 r. zwrócił się o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 13 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2016 r. Do oświadczenia dołączył kopię umowy z dnia 12 lipca 2002 r., plan mieszkania z wyszczególnioną powierzchnią pomieszczeń oraz kopię aktu notarialnego z dnia 30 października 2003 r.
Z dokumentacji wynika, że wymieniony funkcjonariusz mieszka z żoną i synem przy ul. [...] w R.. Przedmiotowy lokal stanowi współwłasność funkcjonariusza i jego żony (akt notarialny nr [...]). Lokal składa się z dwóch pokoi, powierzchnia użytkowa wynosi 29,90 m2 a powierzchnia mieszkalna 18,30 m2.
Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia: dla policjanta posiadającego rodzinę - po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodnie z powyższym do ustalenia liczby należnych norm zaludnienia przysługujących funkcjonariuszowi przyjęto uprawnienia T. O. do dwóch norm zaludnienia z tytułu zaszeregowania w 9 grupie oraz po jednej normie zaludnienia na żonę i syna. Jednocześnie § 3 ww. rozporządzenia stanowi, iż norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Funkcjonariuszowi przysługują łącznie 4 normy zaludnienia, zatem należna powierzchnia mieszkalna wynosi od 28 m2 do 40 m2. Powierzchnia pokoi zajmowanego przez rodzinę policjanta lokalu nie spełnia norm przewidzianych w przepisach.
Podstawą prawną przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest art. 92 ustawy o Policji oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepisy te nie określają zależności przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od powierzchni mieszkalnej posiadanego lokalu, natomiast przesądzają, że posiadanie jakiegokolwiek lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wyklucza prawo do równoważnika pieniężnego za jego brak. Powyższe rozporządzenie przewiduje tylko jeden przypadek, w którym uzależnia prawo do równoważnika od powierzchni mieszkalnej - dotyczy to lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem spadku, w którym udział policjanta odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia, tj. 14 m2 powierzchni mieszkalnej.
Kierując się orzecznictwem sądów administracyjnych organ przyjął, że policjantowi posiadającemu lokal mieszkalny niezgodny z przysługującymi normami zaludnienia należy przyznać prawo do równoważnika pieniężnego za jego brak. W takiej sytuacji stronie przysługuje prawo do świadczenia od dnia 21 stycznia 2016 r., tzn. od dnia złożenia wniosku, w wysokości jaką otrzymuje policjant posiadający członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji.
Organ zaznaczył, że prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, podobnie jak inne formy pomocy mieszkaniowej, nie powstaje z mocy prawa. Prawo to powstaje na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wydana wówczas, gdy policjant złoży stosowny wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej i gdy spełnione są ustawowe przesłanki określone w art. 92 ustawy o Policji. Decyzja o przyznaniu równoważnika ma charakter konstytutywny - wywołuje skutek ex nunc (na przyszłość), od momentu jej doręczenia. W związku z tym bezpodstawne jest żądanie wypłaty równoważnika w pełnej wysokości za okres wcześniejszy. Nie mają prawnego znaczenia motywy, okoliczności, z powodu których policjant nie składa wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego mimo, że spełnia ustawowe przesłanki do jego otrzymania.
Strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie punktu drugiego rozstrzygnięcia, odmawiającego przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszalnego za okres od 13 stycznia 2011 r. do 20 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu zakwestionowano dokonaną przez organ wykładnię przepisów
i powołano się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt K 7/04 z treści którego wynika, że prawo do równoważnika powstaje z mocy ustawy. Ponieważ strona spełnia kryteria przyznania świadczenia równoważnik powinien być przyznany z urzędu.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 15 marca 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 6a ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że prawo do równoważnika pieniężnego powstaje na podstawie decyzji administracyjnej, która ma charakter konstytutywny tzn. dopiero na podstawie tej decyzji powstaje prawo do równoważnika pieniężnego. Cechą aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one nowe obowiązki, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Z uwagi na taką ich istotę wywołują one skutki prawne na przyszłość, nie wcześniej jak od chwili ich wydania.
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyraził przekonanie, że równoważnik jest przyznawany decyzją wydawaną po rozpatrzeniu pisemnego wniosku uprawnionego funkcjonariusza. Brak wniosku o przyznanie równoważnika albo brak wniosku dotyczącego wysokości należnego równoważnika powoduje, że prawo do równoważnika nie powstaje. Zgodnie z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia oświadczenie mieszkaniowe stanowi podstawę do ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości.
Nie ma wątpliwości, że strona złożyła oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości w dniu 21 stycznia 2016 r. i w tej dacie nastąpiło wszczęcie postępowania.
Organ odwoławczy podsumował, że analiza przepisów prawa oraz przywołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego prowadzi do wniosku, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
K. O. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia w całości, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części zaskarżonej wniesionym przez stronę odwołaniem.
Skarżący wskazał, że nie może się zgodzić ze stanowiskiem organów oraz z wykładnią przepisów, która sprowadza się do tezy, że strona może być pozbawiona równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres sprzed daty złożenia wniosku. Zdaniem skarżącego organy w żadnym zakresie nie uwzględniły celowości unormowań prawnych związanych z prawem funkcjonariusza Policji do lokalu mieszkalnego i praw pochodnych, jak i wykładni prawa zawartej w wyroku Trybunał Konstytucyjny z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt K 7/04. Tymczasem Trybunał stwierdził jednoznacznie, że przepisy ustawy o Policji w sposób szczegółowy regulują sprawy związane z lokalem mieszkalnym, w tym sprawy przydziału lokalu mieszkalnego, odmowy przydzielenia, jak i inne prawa związane z lokalem mieszkalnym funkcjonariusza Policji, w tym prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jako prawa zastępczego, określonego w przepisie ustawy, w przypadku, gdy funkcjonariuszowi nie zaspokojono potrzeb mieszkaniowych. Równocześnie TK wskazał, że policjant posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe zgodnie z ustawą o Policji wyłącznie w sytuacji, gdy lokal taki zostanie mu przydzielony decyzją administracyjną, względnie uzyska pomoc finansową na jego uzyskanie.
W przypadku skarżącego organy nigdy nie przyznały mu lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną, jak również nie korzystał on z pomocy finansowej na jego uzyskanie, zatem potrzeby mieszkaniowe rodziny faktycznie nigdy nie były zaspokojone zgodnie z przepisami ustawowymi. Istniała wyłącznie przeszkoda w przydzieleniu lokalu mieszkalnego, wobec posiadania uzyskanego we własnym zakresie lokalu, który w związku z powiększeniem rodziny przestał spełniać prawem określone normy zaludnienia, zatem z tą datą nastąpiło przywrócenie prawa do przydzielenia lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną, z równoczesnym powstaniem prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wykładnia taka wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 3/08, oraz z powszechnie stosowanej w tego typu sprawach wykładni przepisów.
Skarżący stwierdził, że w jego przypadku należało zastosować wykładnię określoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt IV SA/Gl 795/13.
Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie i gromadząc akta administracyjne otrzymywał oświadczenia mieszkaniowe skarżącego, dotyczące powierzchni mieszkalnej w sprawach o świadczenie ekwiwalentu za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Z dokumentacji tej wynikało wprost, że lokal zajmowany od dnia 13 stycznia 2011 r. przestał spełniać prawem określone normy zaludnienia, zatem organ posiadał wiedzę w zakresie powstania obowiązku przydzielenia lokalu mieszkalnego w zakresie spełniającym prawem określone, co najmniej minimalne normy zaludnienia, a w tym zakresie nie podjął żadnych działań. Z art. 7-9 k.p.a. wynika, że organ administracyjny winien w szczególności czuwać, by strona na skutek nieznajomości przepisów prawa nie poniosła jakiejkolwiek szkody, czy krzywdy, a w tym mieści się wywodzony w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym obowiązek działania organu niejako jak adwokata strony. Organ powinien pouczać stronę o jej prawach, obowiązkach, a w tym również ewentualnej konieczności złożenia w sprawie dodatkowego wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W ocenie skarżącego równoważnik za brak lokalu mieszkalnego należało mu przyznać od dnia 13 stycznia 2011 r., tj. od daty powstania prawa do przydziału lokalu mieszkalnego w związku ze zmiana stanu rodzinnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 270 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem oceny w sprawie niniejszej jest legalność decyzji odmawiających przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za okres od 13 stycznia 2011 r. do 20 stycznia 2016 r. Ich podstawą w obu instancjach był przepis art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2015 r., poz. 355 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Zgodnie z jego brzmieniem policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Szczegółowe zasady dotyczące tego równoważnika reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130, zwanego dalej " rozporządzeniem z dnia 28 czerwca 2002r."). Zgodnie z do treścią § 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego. Wynika z powyższego, że postępowanie w sprawie przyznania równoważnika wszczynane jest na wniosek po złożeniu przez funkcjonariusza oświadczenia, organ nie może zatem przyznać takiego równoważnika działając z urzędu. Organ rozpoznając taki wniosek bada uprawnienia funkcjonariusza pod kątem przesłanek do jego uzyskania, a przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji ( § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.).
Art. 92 ust. 1 ustawy znajduje się w jej rozdziale 8 " Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Z przyjętych w tym rozdziale rozwiązań wynika, że ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszom Policji w służbie stałej pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w pierwszej kolejności powinny być więc zaspokojone poprzez przyznanie lokalu mieszkalnego spełniającego wskazane w przepisach prawa wymogi ( odpowiednie położenie lokalu i powierzchnia mieszkalna ). W przypadku, gdy ww. uprawnienie nie zostanie zrealizowane, funkcjonariusz może ubiegać się m.in. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący ubiegał się o przyznanie równoważnika pieniężnego, ponieważ posiadany przez niego lokal nie zabezpiecza przysługujących mu norm zaludnienia. W oświadczeniu złożonym w dniu 21 stycznia 2016 r. domagał się przyznania równoważnika od 13 stycznia 2011 r.
Organu rozpoznając wniosek uznały, że skarżącemu przysługuje równoważnik od dnia złożenia oświadczenia tj. od 21 stycznia 2016 r., odmówiły zaś przyznania go wstecz.
Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego wydana na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Uprawnienie do równoważnika za brak lokalu ma charakter obiektywny, a o tym czy zostanie on przyznany decyduje jedynie udokumentowanie spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych uprawniających do tego świadczenia ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administarcyjnego z dnia 10 października 2015 r., I OSK 1294/14, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W powołanym wyroku Sąd wskazał, że posłużenie się przez ustawodawcę w art. 92 ust. 1 ustawy pojęciem "przysługuje" oznacza kategoryczne określenie jednego z uprawnień związanych z pełnieniem służby w Policji. Tym samym ocenę czy funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie do równoważnika należy oceniać bezpośrednio i wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy. Wynika z nich zaś, że nabycie prawa do równoważnika uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: pełnienia służby stałej oraz nieposiadaniem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Podkreślić należy przy tym, że ustawa nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że prawo do równoważnika funkcjonariusz nabywa dopiero od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego.
W związku z powyższym wskazać należy na treść cytowanego wcześniej § 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.. Organy orzekające w sprawie stoją na stanowisku, że oświadczenie mieszkaniowe stanowi podstawę do ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika za brak lokalu oraz jego wysokości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził wprost, że złożenie oświadczenia mieszkaniowego stanowi przesłankę nabycia prawa do równoważnika.
Art. 92 ust. 2 ustawy zawiera upoważnienie dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia określającego wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego. Na podstawie tej delegacji doszło do wydania rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku zauważył, że zakres delegacji nie upoważniał Ministra do powtórnego ukształtowania prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego policjanta, w sposób odmienny od przyjętych rozwiązań ustawowych. Stąd też § 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. nie może stanowić podstawy prawnej do łączenia ustawowych przesłanek powstania uprawnienia do równoważnika z datą złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Dokument ten ma przede wszystkim znaczenie dowodowe, a ponadto inicjuje postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest ustalenie i skonkretyzowanie uprawnień funkcjonariusza do równoważnika.
Podzielając w całości ten pogląd, stwierdzić należy zatem, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie równoważnika za brak lokalu bada uprawnienia funkcjonariusza jedynie pod kątem określonych w ustawie przesłanek do jego uzyskania. Organ nie może natomiast wyprowadzać dodatkowych pozaustawowych przesłanek w drodze zabiegów interpretacyjnych, bowiem może to w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw podmiotowych przyznanych ustawą ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1923/07 i z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 210/09, publ. jw.).
Uwzględniając powyższe Sąd w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że funkcjonariusz Policji może żądać przyznania równoważnika za cały okres, w którym spełniał wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy przesłanki do jego przyznania, z uwzględnieniem zawartych w ustawie przepisów o przedawnieniu roszczeń.
Art. 107 § 1 ustawy stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd podziela prezentowane przez NSA w ww. wyroku stanowisko, że: " przepis ten zamieszczony został wprawdzie w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", ale ma on zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. Przekonuje o tym jego literalna wykładnia.". Z treści tego przepisu wynika, że jego zakres obejmuje "inne świadczenia" związane ze służbą w Policji, w tym także świadczenia wynikające z przepisów niezamieszczonych w rozdziale 9 ustawy o Policji. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że równoważnik za brak lokalu jest świadczeniem wypłacanym miesięcznie, co czyni go podobnym do innych dodatków płacowych, które ulegają przedawnieniu.
Zgodnie z art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Złożenie przez funkcjonariusza Policji oświadczenia mieszkaniowego stanowi czynność, o której mowa w ww. przepisie, zatem przerywa ona bieg przedawnienia.
Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, że skarga oparta jest na uzasadnionej podstawie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu pierwszej instancji w zaskarżonej części zostały wydane z naruszeniem art. 92 ust. 1 ustawy o Policji i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie organy uwzględnią oceną prawną wynikającą z niniejszego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło