IV SA/Wa 1002/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-19

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anita Wielopolska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod budowę budowli przeciwpowodziowej powinno uwzględniać koszty związane z budową nowego ogrodzenia w nowych granicach działki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod budowę budowli przeciwpowodziowej przysługuje w wysokości odpowiadającej wartości nieruchomości, a nie szkodzie poniesionej przez właściciela w związku z utratą nieruchomości. Koszty związane z budową nowego ogrodzenia nie są objęte przepisami dotyczącymi odszkodowania za wywłaszczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. i R. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod budowę wału przeciwpowodziowego. Skarżący domagali się uwzględnienia w odszkodowaniu kosztów związanych z budową nowego ogrodzenia w nowych granicach działki. Organy administracji uznały, że odszkodowanie powinno obejmować jedynie wartość nieruchomości, a nie poniesione szkody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2016 r. sprawy ze skargi A. S. i R. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] lutego 2016 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U.Z 2016 r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania R. S. i A. S. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz odwołujących za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w gminie C., obręb [...], przeznaczonej pod przebudowę wału przeciwpowodziowego [...] oraz o ustaleniu odszkodowania w wysokości 0 zł na rzecz [...] S.A. za wygaszenie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności ustanowionej na ww. nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w gminie C., obręb [...], decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], została przeznaczona pod przebudowę wału przeciwpowodziowego [...]. Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca współwłasność R. S. i A. S. z dniem uostatecznienia ww. decyzji, tj. z dniem [...] stycznia 2013 r. przeszła na rzecz Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz R. S. i A. S. i [...] S.A . Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wnieśli R. S. i A. S. Domagali się uwzględnienia w wycenie kosztów związanych z pracami przygotowawczymi do wykonania ogrodzenia w nowych granicach nieruchomości, w tym: utwardzenia terenu, wykonania nasypu, zasypania części wód śródlądowych, wykonania ścianki oporowej. Po rozpoznaniu wniosku i zbadaniu akt sprawy, organ wskazał, że stosownie do art. 9 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 966 ze zm.) decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji zawiera oznaczenie według katastru nieruchomości, nieruchomości lub ich części, będących częścią inwestycji, niezbędnych do jej realizacji, które stają się własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 19 ust. 4 ww. ustawy nieruchomości lub ich części, o których mowa wart. 9 pkt 5 lit. a, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa wart. 9 pkt 5 lit. a, właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie, w wysokości uzgodnionej między inwestorem, a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Uzgodnienia dokonuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji (art. 20 ust. 2 ww. ustawy). W myśl art. 20 ust. 3 ww. ustawy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wojewoda wydaje w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 2. Na podstawie art. 20 ust. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych odszkodowanie za przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa wart. 9 pkt 5 lit. a, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. wysokość odszkodowania, o którym mowa wart. 20 ust. 1, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przez organ pierwszej instancji oraz według wartości tej nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie odszkodowania. W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położoną w gminie C., obręb [...], stanowił operat szacunkowy z dnia [...] lutego 2015 r., sporządzony na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego M. R., posiadającą uprawnienia nr [...]. Biegła wskazała w nim, iż przedmiotem wyceny jest nieruchomość gruntowa położona w miejscowości L., w gminie C. Nieruchomość położona jest na skraju miejscowości w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz terenów niezabudowanych. W pobliżu nieruchomości płynie rzeka [...] oraz przebiega [...]. Nieruchomość nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Kształt działki to podłużny wielokąt. Na nieruchomości znajdowały się nakłady w postaci ogrodzenia z siatki metalowej na słupkach metalowych oraz cokół betonowy (opis naniesień znajduje się na stronie 7 operatu szacunkowego). Na stronie 6 analizowanego operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła, że ograniczone prawo rzeczowe ujawnione w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla wycenianej działki przez Sąd Rejonowy w O., tj. nieograniczona w czasie i odpłatna służebność na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości, tj. działek nr [...], położonej w miejscowości P., objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w O., nie ma wpływu na wycenianą nieruchomość. Biegła wskazała, że zapis ten dotyczy działki nr [...] powstałej z podziału działki nr [...]. Służebność ta dotyczy sieci energetycznej, która nie przechodzi przez wycenianą działkę nr [...], a przez działkę nr [...]. Zatem wartość służebności dla wycenianej działki nr [...] wynosi 0 zł. Z kolei wartość rynkowa 1 m2 gruntu o przeznaczeniu pod zabudowę usługową została oszacowana na kwotę [...] zł. Tym samym wartość fragmentu wycenianej działki o ww. przeznaczeniu i powierzchni [...] m2 została określona na kwotę [...] zł. Ostatecznie zaś wartość przedmiotowej nieruchomości ustalono na kwotę [...] zł, w tym wartość naniesień (ogrodzenie z siatki metalowej na słupkach metalowych osadzonych w wylewce betonowej) ustalono na kwotę [...] zł. Organ uznał, że operat szacunkowy został sporządzony poprawnie. Opinia biegłej spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 209, poz. 2109 ze zm.), oraz jest zgodna z regulacjami wynikającymi z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.). Autorka operatu wyczerpująco wyjaśniła przyjęty przez nią wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłej opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Odnosząc się do zarzutu skarżących jakoby kwota odszkodowania nie uwzględniała dodatkowych kosztów związanych z wykonaniem ogrodzenia w nowych granicach nieruchomości, organ wskazał, że odszkodowanie ustala się według wartości nieruchomości, a nie szkody, jaką poniosą skarżący wskutek utraty nieruchomości. Ustawa o gospodarce nieruchomościami odnosi się do wartości nieruchomości, a nie szkód, jakie poniosą ewentualnie dotychczasowi właściciele nieruchomości. Koszty nabycia nowej nieruchomości, czy posadowienia nowego ogrodzenia nie są objęte dyspozycją art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym ewentualna szkoda nie mogła być objęta ani operatem szacunkowym, ani decyzją wywłaszczeniowo - odszkodowawczą. Przywołał także wyrok z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 302/11, publ. Lex nr 1120672 Naczelnego Sądu Administracyjnego w którym wyjaśniono, że "stosownie do art. 128 ust. 1 U.g.n. wywłaszczenie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem odpowiadającym wartości tych praw. Odszkodowanie ustala się wg wartości nieruchomości, a nie szkody, jaką poniesie skarżący wskutek wywłaszczenia nieruchomości, jest to, jednoznaczna w swojej treści, zasada polskiego prawa wywłaszczeniowego, która wyłącza odszkodowanie za jakikolwiek inny uszczerbek majątkowy poniesiony przez podmiot wywłaszczany. Odszkodowanie nie obejmuje zatem w szczególności utraconych przez właściciela zysków, utraty wartości pozostałej części nieruchomości, kosztów przeprowadzki w inne miejsce, doznanych uciążliwości itp. ". W związku z powyższym organ przyjął, że wartość prawa własności nieruchomości jest jedyną formą wyrównania strat majątku byłego właściciela nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. i R. S. Skarżący zarzucili jej naruszenie: a) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., to jest: 1. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (tj. z dnia 22 czerwca 2015 r. Dz.U. z 2015 r. poz. 966, z późno zm.) (dalej ustawa z dnia 8 lipca 2010 r.) poprzez jego niezastosowanie skutkujące nieuwzględnieniem, że z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości, skarżącym przysługuje odszkodowanie uzgodnione między Województwem [...] jako inwestorem, a skarżącymi jako właścicielami i w konsekwencji wydaniem decyzji administracyjnej ustalającej odszkodowanie, pomimo że nie przeprowadzono uprzednio wymaganych uzgodnień, 2. naruszenie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z dnia 30 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774) (dalej u.o.g.n.) w zw. z § 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.09.2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatów szacunkowych (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, z późn. zm.) (dalej rozporządzenie) w zw. z art. 20 ust. 8 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie w odszkodowaniu, że na skutek przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości, skarżący ponieśli szkodę oraz niedogodności związane z postawieniem nowego ogrodzenia na nowej granicy działki wynikającej z podziału nieruchomości, b) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., to jest art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 12 §1 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec uniemożliwienia skarżącym wydania nieruchomości w terminie wskazanym w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zwrot kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 966 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji. Zgodnie zaś z ust. 1 z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie, w wysokości uzgodnionej między inwestorem, a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Uzgodnienia dokonuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Jak wynika z akt sprawy decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, na mocy której działka skarżących została przeznaczona pod przebudowę wału przeciwpowodziowego [...] stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2013 r.. W terminie dwóch miesięcy od tej daty nie doszło do uzgodnienia pomiędzy inwestorem a adresatami zaskarżonej decyzji wysokości odszkodowania. Potwierdza to pismo inwestora (zawierające wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania) z 17 listopada 2014r., a więc złożone po upływnie 20 miesięcy od dnia w którym w/w decyzja stała się ostateczna. Z akt sprawy nie wynika także aby skarżący występowali z jakąkolwiek inicjatywą w zakresie uzyskania odszkodowania. Wobec zatem bezskutecznego upływu 2 miesięcznego terminu określonego w art. 20 ust. 2 ustawy organ miał obowiązek wszczęcia postępowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazać w tym miejscu należy, że co do zasady Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie jednomyślnie przyjmuje się, że zgodnie z art. 98 ust. 3 gospodarce nieruchomościami nie jest dopuszczalne wszczęcie i przeprowadzenie postępowania o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej bez przeprowadzenia uprzednich rokowań (vide wyrok z dnia 28 lutego 2014 r., II SA/Kr 1669/13, z dnia 13 czerwca 2013 r., II SAB/Bk 16/13, postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., I OSK 596/13). Treść art. 98 ust. 3 tej ustawy stanowi bowiem, że odszkodowanie przysługuje "w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem". Przedmiotem kontroli Sądu jest jednak decyzja wydana nie w oparciu o przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami lecz odrębnej specustawy z 8 lipca 2010r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, która przepisy w/w ustawy stosuje jedynie posiłkowo zgodnie z art. 20 ust. 8 do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania z zastrzeżeniem jej art. 21 oraz w zakresie nieuregulowanym ustawą zgodnie z art. 30. W przypadku zaś postępowania w zakresie realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, czyli szczególnych inwestycji, które jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy mają być realizowane m.in. szybko ustawodawca w art. 20 ust. 2 ustawy zakreślił termin w jakim strony tj. inwestor i dotychczasowy właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, winni dokonać stosowych uzgodnień w zakresie wysokości odszkodowania. Po bezskutecznym upływie tego terminu obowiązek jego określenia przechodzi na organ. Co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ustawodawca przewidział zatem możliwość w pierwszej kolejności ustalenia odszkodowania w drodze negocjacji między stronami, a dopiero w razie ich niepowodzenia w drodze decyzji, jednak zakreślił termin w jakim te negocjacje winny się zakończyć. Nie ulega zatem wątpliwości, iż na gruncie przepisów mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wymagają one czynnego udziału, inicjatywy obu stron, czego jak wynika z akt sprawy w rozpoznawanej sprawie zabrakło. W ustawowym terminie strony nie ustaliły wartości odszkodowania, nie doszło nawet do negocjacji pomiędzy nimi. Tym samym w ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy nie można zarzucić organowi, iż wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 21 ust. 1 ustawy, w sytuacji gdy strony po znacznym upływie 2 miesięcznego terminu nie uzgodniły wysokości odszkodowania, organ miał bowiem obowiązek wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek ten ma na celu m.in. ochronę byłego właściciela/ użytkownika wieczystego, przed długotrwałym okresem braku rozstrzygnięcia w zakresie należnego mu odszkodowania, któro i tak w rozpoznawanej sprawie zostało określone po znacznym upływie w/w terminu. Sąd nie uwzględnił także zarzutu niewłaściwego określenia wysokości odszkodowania poprzez naruszenie przez organ art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa wart. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. W ocenie Skarżących w wyniku wywłaszczenia, granica ich działki przebiega w odległości od 0,2 m do 1,0 m od granicy lustra zbiornika wodnego znajdującego się na tej działce. Przed wywłaszczeniem granica działki przebiegała wzdłuż linii lustra wody w odległości ok 2,0 m. Na granicy znajdowało się ogrodzenie o wysokości 2,0 m składające się z siatki i betonowych słupków posadowionych na wylewce betonowej na podwyższonym terenie. W konsekwencji powyższego skarżący są zmuszeni wybudować ogrodzenia zgodnie z nową granicą działki przebiegającą tuż przy lustrze zbiornika wodnego. Taka inwestycja wymaga zaś przeprowadzenia odpowiednich prac przygotowawczych uwzględniających niestabilność terenu, spadki terenu, wykonanie ścianki oporowej o długości 48 cm, zasypania części zbiornia wodnego, oraz wykonanie nasypu o dł. 64 m i szerokości 4m, a także utwardzenie terenu co jest zadaniem skomplikowanym i wymagającym znacznych nakładów finansowych. Art. 128 ust. 4 ustawy odnosi się do sytuacji o których mowa w art. 120 i 124-126. Zgodnie z art. 120 ustawy jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności oraz ustala obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom. Obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń ciąży na występującym z wnioskiem o wywłaszczenie. Z kolei art. 124 dotyczący ograniczenia w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie zaś do art. 124b ust. 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Art. 124c. ust. 1 wskazuje zaś, że przepisy art. 124 stosuje się odpowiednio dla ograniczenia, w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na: 1) zakładanie na obiektach budowlanych elementów trakcji, znaków i sygnałów drogowych lub innych urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, urządzeń służących do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, a także urządzeń niezbędnych do korzystania z nich, 2) urządzanie i utrzymywanie ogólnodostępnego ciągu pieszego, przebiegającego przez prześwity lub podcienia, w obrysie obiektu budowlanego - jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Zgodnie zaś z art. 125 ust. 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może, w drodze decyzji, ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości niezbędnej w celu poszukiwania, rozpoznawania, wydobywania kopalin objętych własnością górniczą. Zaś Art. 126 ust. 1 stanowi, że w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 128 ust. 4 ustawy ma zatem zastosowanie do szczególnych uregulowanych ustawowo ograniczeń, które co należy podkreślić wymagają wydania stosownej decyzji. Do podnoszonej przez skarżących okoliczności tj. konieczności posadowienia nowego ogrodzenia w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten nie znajduje zastosowania. Słusznie zatem orzekające w sprawie organy dokonały określenia wartości odszkodowania w oparciu o art. 21 w zw. z art. 30 ustawy. Sąd nie uwzględnił także zarzutu naruszenia przez organ art. 21 ust. 7 ustawy polegającego na niepowiększeniu wysokości odszkodowania o kwotę 5 % wartości nieruchomości. Przepis ten stanowi, że jeżeli dotychczasowy właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji, odpowiednio, wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji, o której mowa w art. 25, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji rygoru natychmiastowej wykonalności, 3) w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji, że w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego wydanie nieruchomości przez skarżących inwestorowi w określonym w przepisie terminie. Na żadnym etapie postępowania w tym także do skargi skarżący także nie dołączyli takiego dokumentu. W aktach znajduje się zaś niepodpisany przez skarżących protokół wydania nieruchomości, dołączony przez inwestora do wniosku o wszczęcie postępowania . Wbrew zarzutom skargi, w zakresie niepouczenia przez Wojewodę [...] w decyzji z [...] października 2012r. Nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji...o trybie i sposobie możliwości realizacji przez strony przysługujących im uprawnień, to jest do kogo się zgłosić, w jakim terminie, czy jest potrzeba przygotowania dokumentów, na czym polega wydanie nieruchomości, itp. nie można uznać, aby strony nie posiadały wiedzy w przedmiotowym zakresie. W w/w decyzji na str. 14 organ wskazał komu, od kogo i na jakich zasad przysługuje odszkodowanie. W rozdzielniku do decyzji podano także dane osobowe i adres pełnomocnika inwestora. Strony zostały zatem pouczone o przysługujących im uprawnieniach, jak również przy zachowaniu minimum należytej staranności i dbaniu o własne interesy mogły z nich skorzystać. Tym samym Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogła także mieć wpływu podnoszona na rozprawie przez uczestnika postępowania [...] SA. okoliczność przebiegu przez działkę objętą niniejszą decyzją tj. [...] linii wysokiego napięcia. Jak wynika z akt sprawy biegły rzeczoznawca uznał, że przysługująca uczestnikowi służebność dotyczy linii energetycznej, która przechodzi przez działkę nr [...] powstałej z podziału działki [...] a nie [...] i tym samym oszacował jej wartość na kwotę 0 zł. co też wynika z zaskarżonej decyzji. Profesjonalny pełnomocnik strony nie przedstawił jednak żadnego dowodu (np. mapy geodezyjnej obrazującej przebieg linii przez sporną działkę), w oparciu o który Sąd mógłby zakwestionować ustalenia organu w powyższym zakresie. Dołączona zaś do akt fotomapa, nie zawierająca żadnych opisów, z naniesionym nie wiadomo przez kogo przebiegiem działki [...], a w miejscu przebiegu linii zasłaniająca (czerwoną linią) oznaczenie numeru działki, nie może stanowić takiego dowodu. Podkreślić jednak należy, iż Sąd dokonał przedmiotowej oceny w oparciu o stan faktyczny i prawny wynikający z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło