V SA/Wa 3993/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-22
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Dorota Mydłowska, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli nie rozpoznał merytorycznie wszystkich zarzutów strony i nie dysponował kompletnymi aktami sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania bez należytego rozpoznania wszystkich zarzutów strony i bez dysponowania kompletnymi aktami sprawy. Brak kompletności akt uniemożliwił sądowi kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Strona wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego określenia kwoty wydatkowanej na realizację projektu i wezwania do jej zwrotu, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu). Strona twierdziła, że dowiedziała się o decyzji z dnia 3 sierpnia 2012 r. dopiero w dniu 18 września 2013 r. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że termin do złożenia wniosku został przekroczony, ponieważ postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności zostało doręczone dorosłemu domownikowi na adres zameldowania strony. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, błędne ustalenie miejsca zamieszkania i doręczenia korespondencji oraz brak odniesienia się do zgłoszonych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. i zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz M. M. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi M. M. przy udziale L. Ż. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie: Ministra Rozwoju) z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz M. M. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., wydaną w trybie art. 211 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. 2013 poz. 885, ze zm.) Zarząd Województwa [...] (dalej także: "Zarząd", "organ I instancji") określił wysokość kwoty wydatkowanej na realizację projektu "[...]" na 54321,50 zł i wezwał do jej zwrotu Szkołę Języków Obcych [...] sp. j. z siedzibą w K. (dalej także: "Spółka") wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
Wobec rozwiązania Spółki, które nastąpiło 9 kwietnia 2013 r., 28 czerwca 2013 r. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia solidarnej odpowiedzialności za należności spółki określone w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Postanowienie, zawierające informację o decyzji z [...] sierpnia 2012 r. zostało wysłane na adres ul. B. [...] w K., gdzie 5 lipca 2013 r. odebrała je A. Z., matka M. M. (dalej także: "Strona", "Skarżąca"), wspólniczki rozwiązanej spółki.
Wnioskiem datowanym na dzień 4 października 2013 r., wniesionym w dniu 9 października 2013 r., Strona zwróciła się o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego określenia kwoty zwrotu, powołując się na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") – strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wskazała, że o decyzji z [...] sierpnia 2012 r. dowiedziała się dopiero w dniu 18 września 2013 r., kiedy to jej pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy dotyczącej orzeczenia solidarnej odpowiedzialności. Na poparcie swojego twierdzenia podniosła fakt wysyłania przez organ I instancji korespondencji w ramach postępowania dotyczącego określenia kwoty zwrotu na adres, pod którym Spółka nie prowadziła już działalności - tj. K. ul. K. [...].
Wniosek ten złożyła do Zarządu Województwa [...] - Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy, który przekazał go zgodnie z właściwością do Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Minister postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił wznowienia postępowania, a następnie utrzymał je w mocy decyzją z dna [...] kwietnia 2014 r. nr [...].
Na skutek wniesionej przez Stronę skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1470/14 stwierdził nieważność decyzji, argumentując to niewłaściwością rzeczową organu tj. Ministra Infrastruktury i Rozwoju. W ocenie Sądu, sprawa powinna zostać w I instancji rozpoznana przez Zarząd Województwa [...].
Występujący w imieniu Zarządu Województwa Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 3 sierpnia 2012 r. określającą kwotę do zwrotu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazany w art. 148 § 2 k.p.a. tj. jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ I instancji uznał, że postanowienie o wszczęciu postępowania dotyczącego solidarnej odpowiedzialności wspólników Spółki za zobowiązania wynikające z decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. zostało doręczone prawidłowo dorosłemu domownikowi na adres zameldowania Strony tj. ul B. [...], [...] K.. Brak jest w sprawie przesłanek dla stwierdzenia, że faktycznym adresem korespondencyjnym Strony była ul. L. [...] w miejscowości G.. Organ wskazał także, że na ten adres zostało skierowane pismo z dnia 5 września 2013 r. informujące o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości złożenia oświadczeń, które również zawierało informacje o decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Ze zwrotnego poświadczenia tego pisma wynika, że odebrała je Strona osobiście. Ponadto nawet we wniosku o wznowienie postepowania, jak również w jego uzupełnieniu Strona jako adres korespondencyjny wskazała ul. B. [...] w K.. Stąd brak jest podstaw do uznania, że Strona dowiedziała się o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. później niż w dniu 5 lipca 2013 r., a zatem przekroczony został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Strona wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 8 czerwca 2015 r. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano na szereg uchybień dotyczących ustalenia przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy. Podkreślone zostało, że Strona nie mieszka i nie posiada centrum spraw życiowych pod adresem przy ul. B. w K., a w miejscowości G., jak również okoliczność, że Strona nie otrzymała od A. Z. ani skierowanej na adres w K. korespondencji, ani nawet informacji o takiej korespondencji. Zatem niesłusznie organ I instancji przyjął, że postanowienie z [...] czerwca 2013 r. zostało w sposób prawidłowy doręczone dorosłemu domownikowi 5 lipca 2013 r. i tę datę należy przyjąć jako rozpoczynającą bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z [...] lipca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Zarządu Województwa.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że w jego opinii organ I instancji, po rozwiązaniu Spółki, nie miał innej możliwości ustalenia, że miejsce zamieszkania Strony jest inne niż miejsce jej zameldowania, którą to informacje pozyskał od Referatu Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych Urzędu Miasta K.. Zatem została zachowana należyta staranność. Niczego nie zmieniłoby w tym zakresie przeprowadzenie wnioskowanych przez Stronę dowodów. Ponadto w toku niniejszego postępowania, Strona w dalszym ciągu posługuje się adresem przy ul. B. w K.. Stąd zarzuty dotyczące błędnego ustalenia przez Zarząd Województwa adresu korespondencyjnego Strony należy uznać, za nieuzasadnione. Natomiast przyjmując, że doręczenie postanowienia z [...] czerwca 2013 r. było prawidłowe, należy przyjąć, że słusznie określono termin do wniesienia o wznowienie postępowania jako upływający w dacie 5 sierpnia 2013 r. Zaskarżone postanowienie należało więc utrzymać w mocy.
Postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie: "Ministra Rozwoju") stało się przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o jego uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającego postanowienia Zarządu Województwa [...] - Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z [...] czerwca 2015 r.
W skardze zarzucono naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia organu i instancji z [...] czerwca 2015 r., podczas gdy prawidłowa i wyczerpująca analiza zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego dokonana przez Ministra winna skutkować wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., a więc uchylającego zaskarżone postanowienie z 8 czerwca 2015 r. i orzekającego o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Zarządu Województwa w imieniu którego działa Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy z [...] sierpnia 2012 r.;
2. art. 149 § 3 w zw. z art. 144 i art. 140 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie skutkujące odmową wznowienia postępowania z wniosku Skarżącej, w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego, w szczególności został zachowany termin do złożenia przedmiotowego podania o wznowienie postępowania przez Skarżącą;
3. art. 148 w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż podanie o wznowienie postępowania zostało złożone przez Skarżącą z naruszeniem terminu miesięcznego od dnia dowiedzenia się o decyzji;
4. naruszenie art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 1, art. 144 i art. 140 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania z wniosku Skarżącej, podczas gdy wszystkie przesłanki, w tym termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zostały przez Skarżącą zachowane;
5. art. 42 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, iż miejscem zamieszkania Skarżącej jest K., ul. B. [...], podczas gdy z akt niniejszego postępowania, w szczególności z przedłożonych przez Skarżącą dokumentów wynika jednoznacznie, iż miejscem zamieszkania Skarżącej jest miejscowość G., ul. L. [...] i tam też winno być dokonywane doręczenie korespondencji;
6. art. 43 k.p.a. poprzez jego niezastosowaniem, a mianowicie zupełne pominięcie, iż:
a. możliwe jest zastosowanie powołanej regulacji wyłącznie w przypadku, gdy strona mieszka pod adresem, pod którym dokonywano doręczenia a osoba, której doręczono korespondencję jest domownikiem Strony,
b. nawet w przypadku przyjęcia adresu przy ul. B. [...] jako adresu zamieszkania Skarżącej (czego nie zakładam lecz wykluczyć nie mogę), konieczne jest zweryfikowanie, czy miało miejsce doręczenie zastępcze, i czy możliwe jest zastosowanie domniemania doręczenia w sytuacji braku przekazania przez A. Z. Skarżącej nie tylko informacji o postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r. lecz również doręczonej A. Z. w dniu 5 lipca 2013 r. korespondencji;
7. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. skutkujące przyjęciem przez organ za podstawę rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych powodujących utrzymanie w mocy zaskarżonego przez Skarżącą rozstrzygnięcia, a polegających na uznaniu, iż:
a. miało miejsce skuteczne doręczenie Skarżącej postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. pod adresem ul. B. [...] w K.,
b. miejsce zamieszkania Skarżącej w połowie 2013 r. zlokalizowane było w K. przy ul. B. [....],
c. możliwe jest powoływanie się na domniemanie doręczenia przesyłki, ustanowione w art. 43 k.p.a. mimo nie przekazania Skarżącej przez A. Z. doręczonego w dniu 5 lipca 2013 r. A. Z. postanowienia z [...] czerwca 2013 r. jak również samej informacji o odebraniu tego rodzaju przesyłki;
8. art. 144 w zw. z art. 140 w zw. z art. 7, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81, art. 86, art. 107 § 3, art. 128 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zawartych w zażaleniu zarzutów dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, między innymi art. 42 i 43 k.p.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a.;
9. art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 81 w zw. z art. 144 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Skarżącej oraz A. Z., w sytuacji w której przyjęcie przez organ stanowiska o zlokalizowaniu miejsca zamieszkania Skarżącej przy ul. B. [...] w K. i podniesienia przez Skarżącą w toku postępowania zarzutu nie przekazania informacji o przesyłce jak również samej przesyłki, obliguje organ do wyjaśnienia przedmiotowej kwestii w celu ustalenia czy możliwe jest oparcie się w sprawie na domniemaniu wynikającym z art. 43 k.p.a. czy konieczne jest przyjęcie, iż przesyłka nie została doręczona Skarżącej, a to z uwagi na jej nie przekazanie przez [...] [...] Skarżącej (jak również informacji o niej);
10. art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81, art. 86 w zw. z art. 144 w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na nie rozpatrzeniu w ogóle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania potwierdzającego zlokalizowanie centrum życiowego Skarżącej w miejscowości G. przy ul. L.;
11. art. 107 § 3 w zw. z art. 144 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia na jakich dowodach organ się oparł, jak zostały przez niego poszczególne zgromadzone w aktach sprawy dowody zinterpretowane oraz czy i którym dowodom oraz z jakich względów przyznał lub odmówił przyznania mocy dowodowej, co świadczy o dowolności organu II instancji przy wydaniu skarżonego postanowienia, a przy tym jednocześnie uniemożliwia dokonanie kontroli trafności zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia z uwagi na brak możliwości zidentyfikowania przesłanek i dowodów stanowiących podstawę skarżonego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie wydane zostało bowiem z naruszeniem przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie Sąd nie mógł bowiem poddać kontroli stanowiska organów w zakresie podniesionych w skardze zarzutów odnoszących się do kwestii oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie przez Ministra.
Skarżąca podniosła w skardze, iż z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika bowiem na jakich dowodach organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, jakim dowodom i dlaczego odmówił mocy dowodowej oraz jakimi przesłankami kierował się wydając zaskarżone postanowienie. Powyższe, w ocenie Skarżącej, może świadczyć o dowolnej a nie swobodnej ocenie przez organ zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co winno skutkować wadliwością zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Skarżąca podkreśliła, iż organ II instancji, nie odniósł się w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia do zgłoszonych przez Skarżącą dowodów, co świadczy nie tylko o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. lecz o przeprowadzeniu całego postępowania wyjaśniającego w sprawie wznowienia postępowania z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 k.p.a.
Sąd stwierdza, iż z pisma Ministra z dnia 5 lutego 2015 r. wynika, iż wniosek o wznowienia postępowania z dnia 4 października 2014 r. wraz z aktami został zwrócony organowi I instancji w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1470/14.
Następnie organ I instancji po wydaniu w dniu [...] czerwca 2015 r. postanowienia odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...], przesłał akta postępowania organowi odwoławczemu wraz z zażaleniem Skarżącej zawierające m.in. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 27 stycznia 2014 r.; pisma Skarżącej z dnia 30 stycznia 2014 r., z dnia 28 marca 2014 r., z dnia 7 kwietnia 2014 r. oraz szereg dokumentów dotyczących Skarżącej, jednakże nie przypisanych do konkretnych pism Skarżącej zawierających wnioski dowodowe.
Minister w zaskarżonym postanowieniu nie odnosił się w żaden sposób do tych dokumentów, a w przypadku wielu dokumentów (dowodów przedstawionych przez Skarżącą) nie sposób stwierdzić jednoznacznie kiedy i przy jakich pismach Skarżącej i na jakim etapie postępowania zostały one przesłane do organu.
Minister w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż "W opinii IZ PO KL, w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 lipca 2013 r. zostało doręczone Odwołującym postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r., które w swoim uzasadnieniu zawierało informację o decyzji administracyjnej z dnia 3 sierpnia 2012 r. Informacja o adresie, na który zostało wysłane ww. postanowienie została udzielona przez Referat Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych Urzędu Miasta K." (s. 3 postanowienia Ministra z dnia [...] lipca 2015 r.).
Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego w aktach sprawy brak jest dowodów dotyczących doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r., którym to wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia solidarnej odpowiedzialności M. M. i L. Z. za zobowiązania zlikwidowanej spółki. W uzasadnieniu tego postanowienia zawarto informację o wydanej wobec zlikwidowanej Szkoły Języków Obcych [...] s. j. decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Brak jest również w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów potwierdzających, iż przedmiotowe postanowienia zostało doręczone Skarżącej w dniu 5 lipca 2013 r. pod adresem ul. B. [...], [...] K.
W aktach administracyjnych przesłanych Sądowi wraz ze skargą na postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r. nie ma, co wydaje się bardzo istotne, również wniosku z dnia 4 października 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., który według organu w dniu 9 października 2013 r. wpłynął skierowany do Zarządu Województwa [...] wniosek z dnia 4 października 2013 r.
Z nadesłanych przez organ odwoławczy akt sprawy nie wynika aby Minister w ponownym postępowaniu w przedmiocie wniosku Skarżącej z dnia 4 października 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] dysponował ww. wnioskiem rozpatrując zażalenie Skarżącej na postanowienie organu I instancji.
Sąd podkreśla w tym miejscu, iż zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl postanowień § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących.
Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową. Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji.
Powyższe wymagania wynikają przede wszystkim z treści art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. jako zasad proceduralnych, a także przepisów szczegółowych w zakresie zbierania i dokumentowania dowodów oraz art. 54 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.
W sytuacji takiej jaka wystąpiła w niniejszej sprawie tj. nadesłania niekompletnych akt postępowania administracyjnego przez Zarząd organ II instancji zobowiązany był wyjaśnić tę kwestię przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.
Każde akta administracyjne powinny być kompletne. Niedopuszczalna jest sytuacja, iż do Sądu są wysyłane niekompletne akta, tak jak i niedopuszczalne jest, aby organ procedował na podstawie akt niekompletnych. Z całą stanowczością podkreślić trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, a rolą Sądu nie jest poszukiwanie akt w celu ich skompletowania.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie ma dowodów świadczących o tym, że organ odwoławczy rozpatrując zażalenie Skarżącej dysponował wnioskiem z dnia 4 października 2013 r. o wznowienie postępowania oraz dokumentami dotyczącymi sposobu doręczenia Skarżącym postanowienia z dnia 28 czerwca 2013 r. oraz samego postanowienia, które według organów administracji w swoim uzasadnieniu zawierało informację o decyzji administracyjnej z dnia 3 sierpnia 2012 r.
Kwestia ta jest istotna z uwagi na fakt, iż Skarżąca w zażaleniu i w skardze wskazywała, iż organ administracji w zaskarżonych postanowieniach nie odniósł się w ogóle do dowodów przedłożonych przez Skarżącą w toku postępowania podważających fakt skutecznego doręczenia Skarżącej postanowienia z dnia 28 czerwca 2013 r. pod adresem ul. B. [...] w K..
Ponadto, ten fakt świadczy również o tym, iż organ odwoławczy de facto nie skontrolował postępowania organu pierwszej instancji, a tym samym wydanego w dniu 8 czerwca 2015 r. postanowienia, skoro nie dysponował i nie mógł zapoznać się z treścią wniosku Skarżącej i istotnymi w sprawie dowodami.
Wobec powyższego, stanowisko organu II instancji dowodzi, że tak naprawdę organ ten naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. Nie był on bowiem zwolniony od ponownego, merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.
W tym zakresie należy przypomnieć również, że wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie ogranicza się tylko do weryfikacji postanowień organu I instancji. Polega bowiem na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy na podstawie stanu faktycznego i prawnego aktualnego na datę orzekania przez organ odwoławczy. Obowiązkiem organu odwoławczego jest przy tym także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu. Motywy jego decyzji powinny być tak przedstawione, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, na co wskazuje art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody, twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do istotnych dla sprawy okoliczności podnoszonych przez stronę. Brak ustosunkowania się przez organ II instancji do podnoszonych przez Skarżącą kwestii, które są prawnie doniosłe, jest uchybieniem noszącym cechę naruszenia prawa w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych rozstrzygnięć w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 K.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe uwagi znajdują swoje potwierdzenie w ugruntowanym na tym tle orzecznictwie sądowym (m.in. wyroki NSA z dnia 11 lutego 2016 r. II OSK 1422/14 i z dnia 10 grudnia 2014 r. II OSK 1241/13, wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2016 r. IV SA/Po 496/15, WSA w Łodzi z dnia 8 grudnia 2015 r. II SA/Łd 827/15, WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r. VII SA/Wa 1453/14, WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2015 r. II SA/Kr 1496/14, WSA w Olsztynie z dnia 6 maja 2014 r. II SA/Ol 257/14).
Ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy powinien uzupełnić akta sprawy o wniosek Skarżącej z dnia 4 października 2013 r. oraz o inne istotne w sprawie dokumenty, w szczególności o te na które powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz ewentualnie o dokumenty, na które wskazuje Skarżąca w zażaleniu i w skardze, mające znaczenie w przedmiotowej sprawie.
Wykazane powyżej wady decyzji i nieprawidłowości są przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że do wydania zaskarżonego postanowienia doszło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ II instancji, nie rozpoznając należycie sprawy i sporządzając nieprawidłowe uzasadnienie swojego postanowienia, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 p.p.s.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło