IV SA/Gl 665/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-09-26

Skład orzekający: Bożena Miliczek-Ciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, która nie została poprzedzona odwołaniem do organu drugiej instancji, jest dopuszczalna, pomimo błędnego pouczenia organu o środkach zaskarżenia?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, która nie została poprzedzona odwołaniem do organu drugiej instancji, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Nawet jeśli organ wadliwie pouczył stronę o środkach zaskarżenia, art. 112 k.p.a. chroni stronę, umożliwiając jej wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem tego organu, bez potrzeby wnioskowania o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych ze środków PFRON. Organ pierwszej instancji (MOPS) odmówił przyznania dofinansowania pismem, które zostało potraktowane jako decyzja administracyjna. Strona, po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie poprzedzając jej odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...]r. znak [...] w przedmiocie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: odrzucić skargę. W dniu 25 lutego 2016 r. K.K. (dalej jako wnioskodawca, strona lub skarżący) złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o dofinansowanie zakupu urządzeń (wraz z montażem) lub wykonania robót budowlanych lub usług z zakresu likwidacji barier architektonicznych. Jako przedmiot dofinansowania wskazano remont – modernizację, wyposażenie łazienki z przystosowaniem dla trzech osób niepełnosprawnych. Do wniosku załączono wymagane dokumenty: orzeczenia o niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie oraz kopię umowy najmu. Na wniosku – w rubryce "decyzja o przyznaniu dofinansowania" – Dyrektor MOPS stwierdził, że odmawia przyznania dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych z uwagi na niewystarczającą wysokość środków finansowych w roku bieżącym na realizację zadania. Pismem z [...]r. znak [...] Dyrektor MOPS poinformowała stronę o odmowie przyznania środków PFRON na dofinansowanie z zakresu likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej. Wskazano, że wniosek rozpoznano zgodnie z przyjętymi zasadami, tj. według kolejności złożenia wniosków. Odmówiono przyznania dofinansowania na wnioskowany cel ze względu na rozdysponowanie środków finansowych. Jednocześnie nadmieniono, że w sytuacji otrzymania dodatkowych środków bądź rezygnacji z dofinansowania osób zakwalifikowanych do jego otrzymania wniosek zostanie ponownie rozpatrzony. W piśmie zawarto pouczenie - z powołaniem się na art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako ustawa p.p.s.a.) – że przed wniesieniem skargi do Sadu należy wezwać na piśmie właściwy organ, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe, wniesiono pismo z dnia 6 czerwca 2016 r., podpisane przez żonę skarżącego, w którym wyrażono niezadowolenie z podjętej decyzji i sprzeciw. W piśmie tym przedstawiono sytuację wnioskodawcy i jego rodziny: niepełnosprawność i problemy zdrowotne, konieczność długoterminowej opieki, niesamodzielność wnioskodawcy, nieprzystosowanie łazienki do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Żona wnioskodawcy J.K. wskazała, że z MOPS nie uzyskała pomocy, a na sprawie w tut. Sądzie została poinformowana, że w 2016 r. na pewno wniosek będzie rozpatrywany w pierwszej kolejności. Końcowo, w piśmie zawarto wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i udzielenie wnioskowanej pomocy. W odpowiedzi na pismo strony z 6 czerwca 2016 r. MOPS wystosował pismo z [...]r. znak [...], w którym poinformował o potraktowaniu powyższego pisma jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz o podtrzymaniu stanowiska. Powtórzono motywy zawarte w piśmie z dnia 10 maja 2016 r. oraz pouczono o skardze do sądu administracyjnego. W dniu 20 lipca 2016 r. J.K. wniosła za pośrednictwem MOPS skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której powtórzyła treść pisma z 6 czerwca 2016 r. Dyrektor MOPS w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu omówiono złożony wniosek oraz wystosowane do strony pismo. Organ powołał się na uchwałę nr XXIV/484/16 Rady Miasta K. z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ustalenia zadań realizowanych w 2016 r. ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w której na zadanie dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych przeznaczono kwotę 200 tys. zł. Omówiono zasady udzielania dofinansowań na dany rok kalendarzowy, zaakceptowane przez Powiatową Radę ds. Osób Niepełnosprawnych i Wiceprezydenta Miasta K., opierające się na rozpatrywaniu wniosków zgodnie z kolejnością ich wniesienia, aż do wyczerpania środków. Odnosząc się do zarzutu braku pomocy organ wskazał, że strona nie zgłaszała takich potrzeb, a w dniu 25 lipca 2016 r. pracownik socjalny zapoznał rodzinę skarżącego z możliwościami uzyskania pomocy z MOPS. J.K., na wezwanie Sądu, w terminie przedłożyła pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego. Jednocześnie pełnomocnik wniosła odręczne pismo z 16 sierpnia 2016 r., w którym odniosła się do odpowiedzi na skargę. Wskazała, że nie zgadza się z nią. Dodała, że jej mąż od 2015 r. stara się o przyznanie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych, w związku z czym wniosła o dołączenie akt sprawy odwoławczej z 2015 r. Podtrzymała swoje stanowisko w sprawie dodając, że pracownik socjalny odwiedził skarżącego dopiero po złożeniu skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu ze względów formalnych – jako przedwczesna, gdyż nie został wyczerpany tok instancji. Skarga została bowiem wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji. Jak wynika z akt administracyjnych strona w dniu 25 lutego 2016 r. r. złożyła w organie pierwszej instancji wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej, który został negatywnie załatwiony pismem z dnia [...]r. W piśmie tym pouczono stronę, że przed wywiedzeniem skargi do Sądu jest obowiązana wnieść wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Strona zastosowała się do tego pouczenia, a organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Kolejno, wniesiona została skarga do tutejszego Sądu. W ramach badania wstępnego skargi Sąd ocenia dopuszczalność jej wniesienia. Zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.; dalej ustawa) dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych należy do zadań powiatu. Jednocześnie w art. 35a ust. 4 ustawy została zawarta delegacja dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów zadań, o których mowa w ust. 1 tego art. które mogą być finansowane ze środków Funduszu, z uwzględnieniem wymagań, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także trybu postępowania i zasad ich dofinansowania ze środków Funduszu. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej regulacje dotyczące zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1 ustawy zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1190) (dalej rozporządzenie). W myśl § 2 pkt 4 rozporządzenia ze środków Funduszu może być finansowane w części lub w całości zadanie polegające na likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W myśl § 6 pkt 1 rozporządzenia o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się - na likwidację barier architektonicznych - osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia dofinansowanie ze środków Funduszu nie przysługuje, jeżeli podmiot ubiegający się o dofinansowanie ma zaległości wobec Funduszu lub podmiot ten był, w ciągu trzech lat przed złożeniem wniosku, stroną umowy o dofinansowanie ze środków Funduszu, rozwiązanej z przyczyn leżących po stronie tego podmiotu. Dofinansowanie likwidacji barier w komunikowaniu się i technicznych nie przysługuje osobom niepełnosprawnym, które w ciągu trzech lat przed złożeniem wniosku uzyskały odpowiednio na te cele dofinansowanie ze środków Funduszu (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Dofinansowanie nie może obejmować kosztów realizacji zadania poniesionych przed przyznaniem środków finansowych i zawarciem umowy o dofinansowanie ze środków Funduszu (§ 9 ust. 4 rozporządzenia). W rozporządzeniu określono też, iż dofinansowanie następuje na wniosek, z jednoczesnym wskazaniem miejsca składania tego wniosku (§ 10 rozporządzenia) oraz szczegółowo uregulowano wymagania formalne dotyczące samego wniosku i załączników (§ 11 rozporządzenia). W § 12 ust. 3b zawarto regulację, zgodnie z którą właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 10 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. Wysokość dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych została określona w § 13 ust. 4 rozporządzenia. Wskazano w tym miejscu, iż wynosi ono do 80% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak, niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. W § 14 rozporządzenia wskazano, iż podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Formy umowy nie wymaga jedynie przyznanie osobie niepełnosprawnej dofinansowania na zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze (§ 14 ust. 3 rozporządzenia). Z powyższych regulacji wynika, iż uzyskanie dofinansowania wskazanego we wniosku skarżącego, o którym mowa wyżej następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej (§ 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Wyłonienie podmiotów, z którymi zostanie podpisana umowa o dofinansowaniu następuje po przeprowadzeniu przewidzianej we wskazanych wyżej przepisach procedury. W ocenie Sądu czynności podejmowane przez organ administracji publicznej właściwy do załatwienia sprawy mają charakter procedury administracyjnej. Przeprowadzenie tej procedury prowadzi tym samym do rozstrzygnięcia, które stanowi rozstrzygnięcie indywidualne, dotyczące praw i wolności jednostki. Wobec treści art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Gwarancje konstytucyjne dla osób niepełnosprawnych zostały wyartykułowane wprost w art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z jego brzmieniem osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Tym samym w ocenie Sądu tego rodzaju rozstrzygnięcia, jako objęte gwarancją konstytucyjną nie mogą pozostawać poza skuteczną kontrolą sądową. Zauważyć jednocześnie należy, iż możliwość kontroli sądowej wydaje się tym bardziej uzasadniona, że regulacje prawne dotyczące sposobu dokonywania oceny wniosków i ich kwalifikacji do dofinansowania (zawarte w przytoczonych powyżej przepisach) mają ogólny charakter pozostawiając tym samym organom administracji publicznej duży zakres swobody w tym zakresie. Jednocześnie negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje brakiem możliwości zawarcia umowy, o której mowa w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia i brakiem roszczenia w tym zakresie. Brak jest bowiem w przepisach prawa cywilnego podstawy prawnej do wytoczenia powództwa zmierzającego do zobowiązania starosty do zawarcia umowy o dofinansowaniu w sytuacji negatywnego rozpoznania wniosku o dofinansowanie w oparciu o przepisy ustawy. Tym samym wnioskodawca nie posiada możliwości domagania się rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym z uwagi na brak stosunku cywilnoprawnego, warunkującego powstanie sprawy cywilnej wskazanej w art. 1 k.p.c., pozwalającej na wytoczenie powództwa przed sądem cywilnym. Z tych względów w przypadku przyjęcia braku możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o dofinansowanie, rozstrzygnięcie takie nie podlegałoby jakiejkolwiek kontroli sądowej. Wobec konieczności zagwarantowania wnioskodawcy konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wykładnia prowadząca do wniosku, iż rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 12 ust. 3b rozporządzenia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego musi zostać odrzucona. Brak wskazania w przepisach ustawy oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia formy jaką przybiera informacja z § 12 ust. 3b rozporządzenia nie stanowi przeszkody dla uznania, iż informacja ta stanowi decyzję administracyjną. Art. 66 ustawy stanowi bowiem, iż w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Powyższa regulacja stanowi podstawę do zastosowania art. 104 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przy zastosowaniu takiej wykładni podstawą do zaskarżenia do sądu administracyjnego jest art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., zaś w administracyjnym toku instancji przysługuje prawo wniesienia odwołania na podstawie art. 127 § 1 i 2 k.p.a. Wskazać także należy, iż pismo organu z dnia [...]r., jako rozstrzygające o uprawnieniach w indywidualnej sprawie przez organ administracji publicznej odpowiada definicji art. 1 ust. 1 pkt 1 k.p.a., co zostanie poniżej jeszcze przybliżone. Kierunek rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wyznacza również wykładnia zastosowana w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r. w sprawie II GPS 1/12. Uchwała ta zapadła w odniesieniu do art. 12a ustawy oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo wniesienia wkładu do spółdzielni produkcyjnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1403 z późn. zm.), to jest odnośnie innego zadania niż objęte wnioskiem w niniejszej sprawie - w brzmieniu: "Negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie osobie niepełnosprawnej, bezrobotnej, jednorazowych środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podjęcie działalności gospodarczej, na podstawie art. 12a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1403 ze zm.) następuje w formie decyzji administracyjnej". Zaprezentowaną w tej uchwale argumentację i wykładnię Sąd podziela w zakresie, w jakim jest ona pomocna w wykładni art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy oraz wydanego na podstawie art. 35a ust. 4 rozporządzenia. Podkreślić nadto należy, że w zakresie prawa administracyjnego obowiązuje domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, w przypadku wątpliwości co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. W orzecznictwie NSA oraz w literaturze przyjmuje się też, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Już w wyroku z dnia 31 sierpnia 1984 r., sygn. akt SA/Wr 430/84, NSA przyjął, że "w przypadku gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ administracji państwowej - o ile nie jest przewidziana inna forma jego działań - obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej". W obecnych uwarunkowaniach ustrojowych funkcjonowania administracji publicznej domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją "prawa do procesu administracyjnego", wynikającego z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w wyroku NSA z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1185/04, prawo do procesu - którego źródłem jest konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego - "ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy". W uzasadnieniu cyt. wyżej wyroku NSA dodał, że "obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury. Nie jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski obywateli załatwiane są poza procedurą". Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela przedstawiony wyżej pogląd. Tym samym orzekając w niniejszej sprawie Sąd wpisuje się w linię orzeczniczą prezentowaną przez znaczną część judykatury, zgodnie z którą odmowa przyznania przedmiotowego dofinansowania winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej (por. przykładowo wyroki: WSA w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 998/13, WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1424/15, wyroków WSA we Wrocławiu z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 1340/15, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2426/14). Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że pomimo braku nadania pismu z dnia [...]r. formy decyzji, stanowi to pismo decyzję w sensie materialnym. W orzecznictwie (przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt. IV SA/Po 219/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt. II SA/Op 164/08; wszystkie z powołanych orzeczeń dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) przyjmuje się, że obligatoryjne elementy decyzji administracyjnej stanowią: oznaczenie organu (w okolicznościach sprawy: Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej), adresata (w okolicznościach sprawy: K.K.), rozstrzygnięcie (w okolicznościach sprawy: odmowa przyznania dofinansowania) oraz podpis osoby uprawnionej (w okolicznościach sprawy: podpis Dyrektora MOPS). Analiza powyższego pisma wskazuje zatem, że zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy decyzji. Stąd pomimo nie nadania przez organ rozstrzygnięciu formy decyzji, należy przedmiotowe pismo kwalifikować jako decyzję w sensie materialnym. Jednocześnie Sąd stwierdza, że w decyzji z dnia [...]r. organ wadliwie pouczył stronę o środkach zaskarżenia, informując o konieczności wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Strona się do tego pouczenia zastosowała i tym samym nie wniosła odwołania od decyzji z dnia [...]r.; a organ pierwszej instancji podtrzymał stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu z tej daty i pouczył stronę o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji strona wniosła skargę na decyzję administracyjną z [...]r., a więc decyzję organu pierwszej instancji, bez wyczerpania służącego jej środka zaskarżenia (odwołania od decyzji z dnia [...]r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.). Skargę taką należało odrzucić po myśli art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z kolei w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Z powyższego wynika, że skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można złożyć dopiero na decyzję, która wydana została w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez stronę w postępowaniu administracyjnym, a zatem na decyzję organu drugiej instancji (w analizowanej sprawie – na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.). Wniesienie skargi do Sądu na decyzję organu pierwszej instancji nie jest dopuszczalne; w postępowaniu toczącym się w trybie administracyjnym w przedmiotowej sprawie obowiązuje bowiem zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1- 5 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd informuje, że ustawodawca udzielił ochrony stronom, które zastosowały się do błędnego pouczenia. Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Ochrona gwarantowana tym przepisem przysługuje z mocy prawa. Powyższe oznacza, że strona może wnieść odwołanie od decyzji (pisma) z dnia [...]r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia – bez potrzeby wnoszenia o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Z powodów wyżej szczegółowo opisanych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło