II SA/Gd 190/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-09-28

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia, że nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części jest wynikiem robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego powinien w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, czy może od razu zastosować art. 66 Prawa budowlanego nakazujący usunięcie nieprawidłowości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego przez ich błędne zastosowanie. W przypadku, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części jest wynikiem robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Dopiero po zakończeniu tego postępowania i doprowadzeniu robót do stanu zgodnego z prawem, możliwe jest badanie stanu technicznego budynku w trybie art. 66 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku, w tym wymianę stropu, odbudowę ścianki działowej i wymianę pionu kanalizacyjnego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że stan techniczny budynku zagraża bezpieczeństwu. Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, że zły stan techniczny wynika z samowolnych robót budowlanych wykonanych w lokalu nr 6, a zatem organ powinien zastosować przepisy dotyczące samowoli budowlanej, a nie art. 66 Prawa budowlanego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zastosowały art. 66 Prawa budowlanego, nie przeprowadzając uprzednio postępowania naprawczego w sprawie samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 grudnia 2015 r. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 grudnia 2015 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Wspólnoty Mieszkaniowej [...] (dalej określanej w skrócie jako "Wspólnota Mieszkaniowa") na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2016 r., nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, podczas przeprowadzonych w dniu 29 października 2013 r. oględzin stropu pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr 4 i 6, zlokalizowanymi w budynku wielorodzinnym przy ul. P. w G., ustalił, że: około 6 lat temu w lokalu nr 4 strop w łazience został podstemplowany słupami drewnianymi z powodu nagłego ugięcia się stropu i wybrzuszenia ścian łazienki lokalu nr 4; w lutym 2009 r. wykonano ekspertyzę techniczną a w maju 2009 r. projekt wymiany uszkodzonego fragmentu stropu nad I piętrem (mieszkanie nr 4); Wspólnota Mieszkaniowej nie wykonała zaleceń wynikających z ekspertyzy a zmierzających do usunięcia stwierdzonego zagrożenia. W związku z powyższym, organ nadzoru budowlanego, pismem z dnia 14 listopada 2013 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. w G., ze szczególnym uwzględnieniem stanu technicznego stropu zlokalizowanego nad pomieszczeniem łazienki lokalu nr 4. W toku tego postępowania, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r., organ nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek sporządzenia, w terminie do dnia 30 kwietnia 2014 r., niezbędnej, uaktualnionej dokumentacji technicznej. W odpowiedzi wezwana przedłożyła: wykonaną w kwietniu 2014 r. "Ekspertyzę techniczną budynku z projektem wymiany uszkodzonego fragmentu stropu" (w skrócie określana jako "Ekspertyza techniczna") zawierającą "Projekt wymiany uszkodzonego fragmentu stropu nad piętrem I (mieszkanie 4) w budynku przy ul. P. oraz "Inwentaryzację budynku mieszkalnego wielorodzinnego". W przedłożonej "Ekspertyzie technicznej" wskazano, że w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powodujących możliwość zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz nieodpowiedni stan techniczny budynku, należy niezwłocznie wykonać następujące roboty budowalne: 1) wymiana belki stropu nad I piętrem oraz podestu wejściowego schodów; 2) rozbiórkę balkonu w poziomie II piętra; 3) wymianę pionu kanalizacyjnego w pionie mieszkań 2, 4, 6. Działając na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 15 maja 2014 r., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej, w terminie do dnia 31 maja 2015 r., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku przy ul. P. w G. tj. wymianę uszkodzonego fragmentu stropu zlokalizowanego nad pomieszczeniem łazienki lokalu nr 4, rozbiórkę balkonu przynależnego do lokalu nr 6 w poziomie II piętra i wymianę pionu kanalizacyjnego w pionie mieszkań nr 2, 4 i 6, zgodnie z wykonanym w kwietniu 2014 r. "Projektem wymiany uszkodzonego fragmentu stropu nad piętrem I (mieszkanie 4) w budynku przy ul. P.". Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2014 r., który wskazał, że: organ I instancji powinien najpierw określić, czy balkon został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, czy jako odstąpienie od warunków pozwolenia; przy ramowym wyartykułowaniu zakresu nakazanych robót budowlanych w osnowie decyzji organ powinien powołać "Ekspertyzę techniczną" z projektem wymiany uszkodzonego fragmentu stropu, a nie "Projekt wymiany uszkodzonego fragmentu stropu nad I piętrem (mieszkanie 4) w budynku przy ul. P."; w ogólnym wykazie robót budowlanych w osnowie decyzji organ powinien uwzględnić potrzebę odbudowania ścianki działowej jako lekkiej z płyt gipsowo-kartonowych na ruszcie stalowym a także konieczność wymiany nadmiernie skorodowanej belki stalowej spocznika wejściowego klatki schodowej w piwnicy; organ powinien również dokonać oceny wykonanej ekspertyzy szczególnie wobec celowości dokonywania odkrywek osłabionych elementów konstrukcji obiektu budowlanego. Podczas ponownie prowadzonego postępowania, w dniu 22 września 2014 r., organ I instancji przesłuchał A. M., która oświadczyła, że: balkon przynależny do lokalu nr 6 został wykonany w 1988 r. podczas przebudowy lokalu mieszkalnego nr 6; przebudowę lokalu nr 6 przeprowadzono na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 26 maja 1986 r. udzielającej Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej pozwolenia na przebudowę istniejącego mieszkania nr 6 polegającą na likwidacji skosów; wniosek Przedsiębiorstwa o wydanie tego pozwolenia na budowę został wystosowany w związku z zamiarem budowlanym J. M. zamieszkałego w lokalu nr 6; faktycznym inwestorem robót prowadzonych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę był J. M.; w trakcie przebudowy lokalu nr 6 dodatkowo zlikwidowano skosy w pokojach narożnych budynku oraz pozostawiono przewidzianą do wyburzenia ścianę miedzy pokojami od strony ulicy B. Ponadto, w piśmie z dnia 30 września 2014 r., Wspólnota Mieszkaniowa wyjaśniła, że: wszystkie konieczne roboty wyszczególnione są w podpunktach 1-3 punktu 2.3 na stronie 9 "Ekspertyzy technicznej"; ekspertyza ta wykonana została na podstawie wizji lokalnych na obiekcie – budynku przy ul. P. przeprowadzonych osobiście przez jej autorkę; w punkcie 2.2.3. ekspertyzy nie sformułowano zalecenia naprawy skorodowanej konstrukcji balkonu a opisano zły stan techniczny oraz niewystarczającą nośność istniejącej konstrukcji, zalecając prace zabezpieczające użytkowników budynku tj. zakaz obciążania płyty, ewentualne tymczasowe podparcie, podstemplowanie do czasu rozebrania balkonu. W dniu 7 października 2014 r. organ przeprowadził oględziny nieruchomości, podczas których ustalił, że: lokal mieszkalny nr 6 przebudowany został na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 26 maja 1986 r.; w stosunku do zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego wprowadzono jednakże następujące zmiany: zlikwidowano skosy w pokojach narożnych od strony ul. B., pozostawiono ścianę wewnętrzną miedzy pokojami w narożniku od strony ul. B. i P., w pokoju narożnym od strony ulicy B. i od strony podwórka (zaplecza budynku) zamurowano okno w ścianie szczytowej od strony ul. B. i wykonano nowe okno z drzwiami balkonowymi wraz z balkonem od strony podwórka; roboty te zostały zakończone w lipcu 1988 r.; na wykonanie tych zmian A. M. nie uzyskała stosownego pozwolenia. Podczas oględzin organ zobowiązał A. M. do przedłożenia: kopii oryginalnego, kompletnego dziennika budowy oraz dokumentacji technicznej wykonanych samowolnie robót budowlanych z odniesieniem się do ekspertyzy sporządzonej na zlecenie Wspólnoty. W dniu 26 marca 2015 r. Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła w organie "Obliczenia statyczne – załącznik do w/w ekspertyzy autorstwa p. inż. H. L." oraz pismo, w którym poinformowała organ o zamiarze usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku poprzez naprawę – wzmocnienie skorodowanej belki stalowej spocznika wejściowego klatki schodowej w terminie do dnia 7 kwietnia 2015 r. Następnie, pismem z dnia 2 kwietnia 2015 r., Wspólnota Mieszkaniowa poinformowała o usunięciu zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku poprzez naprawę – wzmocnienie skorodowanej belki stalowej spocznika wejściowego klatki schodowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - uznając, że jedynie wymiana belki podestu wejściowego schodów ma bezpośredni związek ze złym stanem technicznym budynku, decyzją z dnia 17 kwietnia 2015 r., orzekł o braku podstaw do nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 maja 2015 r. a sprawa przekazana została organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem, że skoro organ I instancji ustalił, iż balkon został wybudowany przez właścicieli tego lokalu w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, winien był w jego przedmiocie wszcząć postępowanie w oparciu o przepisy dotychczasowe tj. art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Wykonanie balkonu, polegające na wysunięciu belek stalowych dla oparcia jego płyty i na wykuciu okna z drzwiami balkonowymi w ścianie zewnętrznej należało zakwalifikować jako rozbudowę budynku, zakończoną przed dniem 1 stycznia 1995 r. W pozostałym zakresie rozstrzygania dotyczącego omawianego budynku organ nadzoru budowlanego winien zaś kierować się ustaleniami i wnioskami zawartymi w "Ekspertyzie technicznej", które implikują zastosowanie art. 66 ustawy – Prawo budowlane w stosunku do właściciela obiektu budowlanego w związku z faktem, że przedmiotem prawdopodobnego nakazu będą elementy wspólne obiektu, zwłaszcza stropy drewniane nad I piętrem i poddaszem, schody, instalacja kanalizacji sanitarnej, w tym pilnie pion mieszkań nr 2, 4 ,6. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 10 grudnia 2015 r., wydaną na podstawie przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. P. w G. w terminie do dnia 30 grudnia 2016 r. poprzez: 1) wymianę uszkodzonego fragmentu stropu zlokalizowanego nad pomieszczeniem łazienki lokalu nr 4; 2) odbudowę ścianki działowej jako lekkiej z płyt gipsowo – kartonowych na ruszcie stalowym; 3) wykonanie naprawy drewnianego stropu nad poddaszem w zakresie tego wymagającym; 4) wykonanie remontu dwubiegowych schodów z kondygnacji na kondygnację poprzez naprawę zniszczeń mechanicznych oraz uszkodzeń balustrad drewnianych; 5) wymianę pionu kanalizacyjnego w pionie lokali mieszkalnych nr 2, 4, 6. Uzasadniając wydaną decyzję organ wyjaśnił, że wykonanie nakazanych robót budowlanych wynika ze stwierdzonych w "Ekspertyzie technicznej" nieprawidłowości wskazujących, że: belka nośna obciążona bezpośrednio ceglaną ścianką działową w całym przekroju jest zbutwiała i zdegradowana; nie stwierdzono żadnych dodatkowych wzmocnień starej drewnianej belki stropowej niezbędnych przy dodatkowym obciążeniu ścianką ceglaną; stan techniczny stropów drewnianych nad I piętrem i poddaszem wymaga podjęcia prac remontowych; dwubiegowe schody z kondygnacji na kondygnację wykonane w postaci biegów o konstrukcji drewnianej wykazują duże zniszczenie mechaniczne; balustrady drewniane, lokalnie również uszkodzone, w stanie niezadawalającym; piony wykazują znaczne zużycie a pion mieszkań nr 2, 4, 6 jest nieszczelny, wadliwie przebudowany i wymaga pilnych prac remontowych; wymagana jest rekonstrukcja stropu, którą należy przeprowadzić w sposób określony w załączonym projekcie z odbudowaniem ścianki działowej jako lekkiej z płyt gipsowo – kartonowych na ruszcie stalowym. Organ wskazał przy tym, że pozostałe roboty budowlane wyszczególnione w "Ekspertyzie technicznej", które nie zostały objęte nakazem w niniejszej sprawie, powinny zostać wykonane w ramach bieżącej konserwacji budynku. Wyjaśnił jednocześnie, że sprawy związane z wykonaniem balkonu przynależnego do lokalu nr 6 zostaną uwzględnione w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Od decyzji tej odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa wskazując, że wydana została ona z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo budowlane jak i z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, w jej ocenie, wydana decyzja jest w części bezprzedmiotowa, tj. w zakresie nakazu z punktu 4., gdyż prace tam określone zostały już wcześniej przeprowadzone przez Wspólnotę, o czym organ został poinformowany. Z kolei nałożone na Wspólnotę w punktach 1, 2, 3 i 5 decyzji obowiązki naruszają zasady prawa budowlanego. W jej ocenie bowiem, obowiązki wynikające z art. 66 ustawy - Prawo budowlane mogą zostać nałożone jedynie na właściciela czy też zarządcę obiektu tylko wówczas, gdy nieprawidłowości dotyczą całego obiektu a nie lokalu znajdującego się w tym obiekcie, przy czym zły stan techniczny obiektu budowlanego nie może być wynikiem odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego a jedynie efektem nieodpowiedniego użytkowania. Dlatego też, w ocenie Wspólnoty, to Państwo M., jako inwestorzy powinni zostać zobowiązani do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, zwłaszcza że można je wykonać wyłącznie z poziomu lokalu nr 6. Ponadto Wspólnota uważa, że ścianka działowa, której rozebranie i odbudowę nakazuje Wspólnocie organ, nie stanowi części wspólnej nieruchomości a oceniając stan budynku jako zły organ nie powołał żadnych przepisów stan ten regulujących, a w szczególności nie wskazał, które z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie powinny w niniejszej sprawie znaleźć zastosowanie. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 19 lutego 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uznając, że jest ona zasadna. Stwierdzony bowiem nieodpowiedni stan techniczny elementów tego budynku w jego częściach wspólnych dla wszystkich właścicieli mieszkań, zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia, obligował organ do zastosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że choć art. 66 ustawy – Prawo budowlane dotyczy usunięcia wad samego budynku, to w indywidualnych przypadkach nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych prac budowlanych również w lokalach lub w lokalu mieszczącym się w obiekcie, które to prace mają na celu utrzymanie w należytym stanie technicznym budynku jako całości. Przepis ten ma zastosowanie przy ocenie stanu technicznego obiektu budowlanego, który to stan nie jest następstwem wykonania w tym obiekcie robót budowlanych legalnych lub samowolnych, dlatego też roboty budowlane w omawianym budynku objęte są odrębnymi postepowaniami. Organ podkreślił, że wybudowanie ścianki działowej z cegły na drewnianej belce stropowej w mieszkaniu nr 6 było jednym z czynników zużycia technicznego stropu, lecz nie jedynym. Ścianka ta, choć nie stanowi elementu część wspólnej budynku, to znajduje się na wspólnym elemencie i musi być rozebrana w celu usunięcia zdegradowanej, nośnej, drewnianej belki stropowej dla zastąpienia jej belką stalową. Organ wyjaśnił nadto, że spoczywający na właścicielu bądź zarządcy obowiązek utrzymania i użytkowania go zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wynika wprost z art. 61 pkt 1 tej ustawy, a ocena stanu technicznego następuje najczęściej w ekspertyzie, sporządzanej z uwzględnieniem przepisów techniczno – budowlanych. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. Uważa bowiem, że decyzja ta wydana została z naruszeniem: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności w odniesieniu do nałożenia na skarżącą obowiązku odbudowy ścianki działowej, która nie stanowi części wspólnej budynku; art. 51 ustawy - Prawo Budowlane poprzez jego niezastosowanie; art. 7, art. 12 § 1 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", poprzez naruszenie zasad tam wskazanych; art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin odkrytej belki stropowej. Na poparcie przedstawionych zarzutów skarżąca przywołała tożsamą argumentację co w odwołaniu. Podkreśliła przy tym, że przyczyną uszkodzenia stropu były nielegalne i samowolne roboty budowlane wykonane w lokalu nr 6 budynku, w tym wybudowanie bez zezwolenia ścianki działowej, która - obciążając przez lata belkę stropową - spowodowała jej niebezpieczne ugięcie, oraz przebudowa instalacji wodociągowej, która doprowadziła do częściowego nadgnicia/osłabienia tej belki. Sytuacja ta doprowadziła zaś do konieczności podstemplowania ww. belki od dołu. Skarżąca dodała, że zły stan konstrukcji budynku spowodowany został naruszeniem prawa budowlanego dokonanym przez ówczesnych współwłaścicieli lokalu nr 6 poprzez wykonanie robót niezgodnych z projektem budowlanym lub też w ogóle w tym projekcie nieprzewidzianych. Nakładanie zatem obowiązku naprawy tego stanu na nią jest niezrozumiałe. Niezrozumiałe dla skarżącej jest również wskazanie jako uzasadnienia zastosowania art. 66 ustawy - Prawo budowlane, że roboty budowlane w omawianym budynku objęte są odrębnymi postępowaniami. Zdaniem skarżącej, istnieją ponadto uzasadnione wątpliwości co do przyczyn złego stanu belki nad łazienką w lokalu nr 4 a organ nie przeprowadził odkrywki belki stropowej pomiędzy lokalem nr 4 a lokalem nr 6 z udziałem biegłego rzeczoznawcy do spraw budownictwa w celu uzyskania opinii o niezbędności nakazanych robót. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił dodatkowo, że adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 ustawy - Prawo budowlane może być jedynie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który odpowiada za stan obiektu. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane". Wydając te decyzje organy uznały, że nieodpowiedni stan techniczny elementów budynku przy ul. P. w G. w jego częściach wspólnych zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Na wstępie należy wyjaśnić, że prowadzenie postępowania w trybie przepisów art. 66 ustawy - Prawo budowlane jest uzasadnione, gdy naruszone zostaną obowiązki określone w art. 61 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Ustawodawca w powołanym wyżej przepisie określił obowiązki właściciela, do którego należy obiekt budowlany, oraz zarządcy nieruchomości, na mocy umowy zobowiązanego do prowadzenia spraw dotyczących nieruchomości. Obowiązki te sprowadzają się przede wszystkim do zapewnienia prawidłowego stanu technicznego użytkowanego obiektu. Właściwy stan techniczny pozwala bowiem na uznanie, że obiekt jest użytkowany w sposób prawidłowy i nie dopuszcza się do jego nadmiernego zużycia wywołanego użytkowaniem zgodnym z jego przeznaczeniem. Ponadto adresaci tej normy zobowiązani zostali do zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu w sytuacjach jego uszkodzenia spowodowanego działaniem sił człowieka lub natury, które powoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi (czy też zagrożenia tego typu uszkodzeniem). Skutki niewykonywania obowiązków wymienionych w art. 61 ustawy - Prawo budowlane, a dotyczących zapewnienia prawidłowego stanu technicznego użytkowanego obiektu, określone zostały w art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Z art. 66 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że takie samo rozstrzygnięcie jest zasadne w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Na mocy zawartych w tym przepisie uregulowań organ nadzoru budowlanego - w sytuacjach tam wskazanych - uzyskuje kompetencje do spowodowania mocą wydanej decyzji określonego zachowania, które pozwoli usunąć stwierdzone nieprawidłowości w funkcjonowaniu obiektu budowlanego. Usunięcie nieprawidłowości może nastąpić poprzez wszelkie adekwatne i racjonalne działania obliczone na likwidację stanu, który stał się podstawą wydania decyzji. Decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane jest decyzją związaną tzn. zaistnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie, w tym nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji, mocą której właściciel lub zarządca nieruchomości będzie zobowiązany podjąć działania określone tą decyzją by usunąć stwierdzone nieprawidłowości. Wystąpienie przesłanki wymaga reakcji organu w postaci decyzji zobowiązującej do wykonania określonych czynności, obliczonych na rezultat w postaci usunięcia nieprawidłowości. Co do zasady zatem, w przypadku stwierdzenia złego stanu technicznego obiektu budowlanego, zasadnym jest nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na właściciela lub zarządcę tego obiektu. W przypadku obiektu budowlanego, w którym funkcjonuje tzw. duża wspólnota mieszkaniowa, jest ona adresatem decyzji wydawanych w tym trybie. Z brzmienia art. 61 i art. 66 ustawy - Prawo budowlane wynika nadto, że odnoszą się one do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 ustawy – Prawo budowlane mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co w konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach. Chodzi tu jednak o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 757/96 oraz z dnia 4 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 908/00, oba wyroki publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Jedynie bowiem gdy zły stan techniczny lokalu oddziaływuje na cały obiekt, wówczas możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1036/06, z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 985/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Co za tym idzie, twierdzenie Wspólnoty Mieszkaniowej zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, że obowiązki wynikające z art. 66 ustawy - Prawo budowlane mogą zostać nałożone tylko wówczas, gdy nieprawidłowości dotyczą całego obiektu, a nie lokalu znajdującego się w tym obiekcie, jest o tyle trafne, że istotnie - co do zasady - obowiązki te mogą dotyczyć tylko całego obiektu budowlanego, jednak w określonych stanach faktycznych, które muszą zostać prawidłowo ustalone w danej sprawie, nieprawidłowości występujące w obrębie części obiektu budowlanego stanowiącej lokal mogą dotyczyć stanu technicznego obiektu jako całości. Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest zatem dokonanie szczegółowych ustaleń faktycznych, z których by jednoznacznie wynikało, czy stwierdzone nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego lokalu mieszkalnego mają wpływ na utrzymanie prawidłowego stanu technicznego obiektu budowlanego jako całości. W określonym stanie faktycznym bowiem również zły stan techniczny elementów lokalu mieszkalnego niebędących częścią wspólną nieruchomości może mieć wpływ na nieodpowiedni stan techniczny budynku jako całości a usunięcie nieprawidłowości będzie się wiązało z wykonaniem robót budowlanych w obrębie takich elementów lokalu. Jeżeli organ nie dokona wystarczających wyjaśnień, w jaki sposób stwierdzony zły stan techniczny poszczególnych lokali mieszkalnych ma wpływ na prawidłowe utrzymanie stanu technicznego budynku jako całości, narusza art. 66 ustawy - Prawo budowlane, jak i przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania. Odnośnie trybu postępowania określonego w art. 66 ustawy - Prawo budowlane należy dodać, że kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego będzie zazwyczaj wynikiem technicznego zużycia obiektu budowlanego, do którego dochodzi w miarę upływu czasu, a niekiedy nieodpowiedniego użytkowania, a także braku dbałości o obiekt, nieprzeprowadzania okresowych obowiązkowych kontroli lub koniecznych napraw. Stan ten może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Przesłanka ta zatem pozostaje w sferze sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Może się też wiązać z użytkowaniem obiektu budowlanego niezgodnie z jego przeznaczeniem. W związku z powyższym, zależnie od okoliczności sprawy, stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny może wynikać z wielu powodów, które w zasadzie nie mają znaczenia dla możliwości zastosowania tego przepisu, o ile z ustalonego stanu faktycznego, w sposób niewątpliwy wynika, że można go zakwalifikować do jednej z przesłanek jego zastosowania. Przyczyny powstania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego mogą mieć jednak znaczenie o tyle, o ile ich charakter ma wpływ na wypełnienie hipotezy innych przepisów prawa budowlanego. Należy przy tym zgodzić się z organem odwoławczym, że do zastosowania art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane i wydania decyzji opartej na tym przepisie, ustalenie kto ponosi winę za zaistniały stan rzeczy nie jest konieczne. Liczy się tylko ustalenie, że stan budynku nie spełnia wymagań co do stanu technicznego. Kwestia, czy ustalony w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny jest wynikiem czyichkolwiek zaniedbań oraz ewentualne ustalenie osoby winnej tych zaniedbań, nie ma w konsekwencji znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku. Teza ta jest jednak aktualna jedynie przy założeniu, że zły stan techniczny budynku, czy też inna okoliczność uzasadniająca nałożenie obowiązków z art. 66 ustawy – Prawo budowlane, nie jest spowodowany wykonaniem robót budowlanych, które stanowiły samowolę budowlaną. Wydanie decyzji zawierającej nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane może bowiem dotyczyć jedynie obiektu budowlanego wybudowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli obiekt budowlany lub jego część zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej, to w stosunku do tego obiektu budowlanego lub jego części powinny być zastosowane procedury legalizacyjne lub naprawcze przewidziane w przepisach ustawy - Prawo budowlane, w tym art. 50 - 51 tej ustawy. Jak z powyższego wynika, możliwość wdrożenie trybu postępowania określonego w art. 66 ustawy - Prawo budowlane powstaje dopiero wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego cześć, podlegające kontroli pod względem stanu technicznego, zostały wybudowane zgodnie z prawem. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego badającego stan techniczny budynku, w sytuacji, gdy dokonuje ustaleń faktycznych o nielegalnym wykonaniu robót budowlanych w obrębie kontrolowanego budynku, jest zatem przeprowadzenie w pierwszej kolejności postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50 – art. 51 ustawy - Prawo budowlane w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dopiero bowiem legalnie istniejący budynek może być kontrolowany pod względem prawidłowego realizowania obowiązków z zakresu utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym, a więc obowiązków wynikających z art. 61 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W sytuacji zatem, gdy stan faktyczny sprawy wypełnia przesłanki z art. 51 ustawy - Prawo budowlane, to przeprowadzenie określonego w nim trybu postępowania naprawczego jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego. Ponadto, w sytuacji, gdy w toku postępowania wszczętego w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru poweźmie jakiekolwiek wątpliwości co do legalności obiektu budowlanego lub jego części, jest obowiązany te wątpliwości dokładnie wyjaśnić w toku wszczętego z urzędu postępowania naprawczego. Jedynie bowiem w stosunku do obiektu budowlanego legalnego może być prowadzone postępowanie na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowlane w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku. Prowadzenie postępowania w tym trybie w stosunku do obiektu budowlanego, w którym doszło do nielegalnie wykonanych robót budowlanych, stanowi istotne napuszenie art. 66 ustawy - Prawo budowlane, polegające na jego błędnej wykładni, dopuszczającej nałożenie na jego podstawie obowiązków mających na celu w istocie usunięcie nieprawidłowości spowodowanych samowolą budowlaną. Jednocześnie stanowi to naruszenie art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki zastosowania tego przepisu. Dopuszczenie bowiem możliwości prowadzenia postępowania w trybie art. 66 ustawy - Prawo budowlane w odniesieniu do części obiektu budowlanego wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, prowadzi do przeprowadzenia procedury legalizacji takich robót budowlanych poza trybem prawem przewidzianym w tym zakresie. Również w orzecznictwie podkreśla się, że regulacja art. 66 ustawy - Prawo budowlane ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy mamy do czynienia z legalnie zakończoną inwestycją, która podlega kontroli organu nadzoru budowlanego już po jej zakończeniu. Wskazuje się, że zarówno art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane jak i art. 66 tej ustawy odwołują się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa. Jednak różnica polega między innymi na tym, że przepisy art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 tej ustawy odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 61/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Dlatego też stwierdza się, że przepis art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nie może być wykorzystywany do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Nie służą zatem do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem, jeśli ta niezgodność wynika z przesłanek wymienionych w art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 58/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 76/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Z tych też przyczyn przepis art. 66 ustawy - Prawo budowlane nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 157/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Nie można na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż taka sytuacja odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 ww. ustawy. Tryb określony w przepisach art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane odwołuje się bowiem bezpośrednio do procesu budowlanego, natomiast tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 tej ustawy - jak wskazano wyżej - jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1196/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W tym miejscu podkreślić należy, że z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że przynajmniej co do części robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr 6 przedmiotowego budynku organy nie miały wątpliwości, że zostały one wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W "Ekspertyzie technicznej" sporządzonej w kwietniu 2014 r. wskazano przy tym, że na niezadowalający stan techniczny budynku wpłynęły następujące czynniki główne: 1) wiek budynku, 2) brak prawidłowego odprowadzania wód opadowych do sieci kanalizacji burzowej oraz skutecznej izolacji przeciwwilgociowej murów fundamentowych, 3) nieprawidłowe i niezgodne z projektem zrealizowanie rozbudowy mieszkania nr 6. Organ I instancji ustalił, że przebudowę lokalu nr 6 przeprowadzono na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 26 maja 1986 r., nr [...]. W stosunku do zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego wprowadzono jednak w tym lokalu liczne zmiany: zlikwidowano "skosy" w pokojach narożnych od strony ulicy B., pozostawiono (przewidzianą do wyburzenia) ścianę wewnętrzną między pokojami w narożniku od strony ulicy B. i ulicy P., w pokoju narożnym od strony ulicy B. i od strony podwórka (zaplecza budynku) zamurowano okno w ścianie szczytowej od strony ulicy B. i wykonano nowe okno z drzwiami balkonowymi wraz z balkonem od strony podwórka (vide ustalenia organu I instancji – uzasadnienie decyzji z dnia 17 kwietnia 2015 roku, a także str. 7 – 8 decyzji z dnia 10 grudnia 2015 roku). Właścicielka lokalu nr 6 – A. M. w piśmie z dnia 15 grudnia 2014 roku (k. 34 akt administracyjnych) wyjaśniła dodatkowo, że dokonując przebudowy tego lokalu wymieniła drewnianą belkę stropową, na której posadowiona jest ściana działowa w jej mieszkaniu, znajdująca się pomiędzy łazienką a kuchnią. Wskazywała także na wykonane w innym lokalu (zakład fryzjerski) roboty budowlane, które w jej ocenie mogły mieć wpływ na stan budynku (tej okoliczności żaden z organów nie zbadał). Natomiast Wspólnota Mieszkaniowa w toku postępowania administracyjnego wskazywała, np. w piśmie z dnia 7 grudnia 2015 roku, że zły stan stropu znajdującego się pomiędzy lokalami nr 4 i nr 6 (którego dotyczą nakazy wydane w tej sprawie) stanowi efekt robót budowlanych wykonanych nielegalnie w lokalu nr 6, a polegających m.in. na wybudowaniu bez zezwolenia ściany działowej w sposób nadmierny obciążający belkę stropową, której dotyczy nakaz zawarty w zaskarżonej decyzji. Roboty te także mogły stanowić element robót budowlanych wykonanych jako istotne odstępstwo od wskazanego powyżej projektu budowlanego. W "Ekspertyzie technicznej", na której oparły się organy wydając decyzje w tej sprawie, wskazano nadto, że doszło do wadliwie wykonanej przebudowy instalacji kanalizacyjnej (vide str. 8 "Ekspertyzy technicznej"), także objętej zaskarżoną decyzją. Organ I instancji stwierdził w swojej decyzji z dnia 10 grudnia 2015 roku (vide str. 9), że doszło do samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej w przedmiotowym budynku, nie uzasadniając tego twierdzenia. Należy jednak zauważyć, że gdyby rzeczywiście przebudowa ta była nielegalna, tj. wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, to również winna zostać objęta postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów art. 50 – 51 ustawy – Prawo budowlane. Takiego postępowania jednak w stosunku do tej części budynku nie przeprowadzono (brak na to jakichkolwiek dowodów w aktach sprawy). Należy także dodać, że organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczących wykonania w lokalu nr 6 samowolnych robót budowlanych (w szczególności ścianki działowej nadmiernie obciążającej belkę stropową), powodujących zły stan stropu między tym lokalem i lokalem nr 4, stwierdził jedynie, że nakazane prace mają na celu utrzymanie całego budynku w należytym stanie technicznym oraz wskazał, że bliżej niedookreślone roboty budowlane wykonane w przedmiotowym budynku zostały objęte odrębnym postępowaniem, które – jak wynika z akt tej sprawy, nie zostało zakończone. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane przez ich błędne zastosowanie, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z dotąd poczynionych przez organy ustaleń wynika bowiem, że nakazy z art. 66 ustawy - Prawo budowlane zawarte w zaskarżonej decyzji (pkt 1, 2 i 5 rozstrzygnięcia) dotyczą części obiektu budowlanego, tj. stropu między lokalami nr 4 i nr 6 oraz pionu kanalizacyjnego, co do których albo organy miały wiedzę, że ich stan może być wywołany nielegalnie wykonanymi robotami budowlanymi (strop), albo też tej kwestii w ogóle nie wyjaśniły (przebudowany – legalnie lub nie - pion kanalizacyjny). Dotyczą zatem części budynku, co do których należało najpierw przeprowadzić postępowanie naprawcze. Niedopuszczalne jest bowiem jednoczesne prowadzenie w stosunku do tego samego przedmiotu postępowań z art. 66 i z art. 51 ustawy - Prawo budowlane, a także – jak to już wyjaśniono powyżej, dokonywanie legalizacji robót budowlanych wykonanych nielegalnie poprzez wydawanie nakazów na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane. Przed nałożeniem nakazów z art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane dotyczących utrzymania obiektu budowlanego, pierwszeństwo ma tryb postępowania naprawczego przewidziany w art. 50 i art. 51 tej ustawy. Wynika to z zasady, że art. 66 ustawy - Prawo budowlane może mieć zastosowanie wyłącznie do legalnego stanu obiektu budowlanego. W warunkach przedmiotowej sprawy, w pierwszej kolejności ostatecznego wyjaśnienia wymaga legalność robót budowlanych związanych z przebudową lokalu nr 6 w budynku przy ul. P. w G. (która dotyczyć mogła także stropu między tym lokalem i lokalem nr 4) oraz przebudową instalacji kanalizacyjnej w tym budynku (pion kanalizacyjny w pionie lokali mieszkalnych nr 2, 4 i 6). Dopiero bowiem po zakończeniu postępowania naprawczego i po doprowadzeniu objętych nim robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie zbadanie przedmiotowego budynku pod kątem nieodpowiedniego stanu technicznego. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania naprawczego nadal stwierdzone zostaną nieprawidłowości w tym zakresie, powinny się one stać przedmiotem postępowania z art. 66 ustawy - Prawo budowlane. Zaskarżona decyzja jest również wadliwa z tego powodu, że wydając ją organ odwoławczy błędnie przyjął, iż nie musi weryfikować stanu faktycznego sprawy przed wydaniem decyzji w II instancji i z tego powodu nie zbadał zawartej w odwołaniu informacji Wspólnoty Mieszkaniowej o przeprowadzeniu remontu schodów, a zatem wykonaniu obowiązku nałożonego na nią w punkcie czwartym decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Każda sprawa zatem podlega dwukrotnemu rozstrzygnięciu przez organy. Organ odwoławczy obowiązany był więc zbadać czy obowiązek ten został wykonany przez Wspólnotę, a nie czyniąc tego naruszył zarówno art. 15 k.p.a., jak i art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika zaś, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Naruszenie to w sposób oczywisty mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem informacja Wspólnoty się potwierdziła, jedynie z tej przyczyny konieczna byłaby zmiana zakresu obowiązków na nią nałożonych. Organ odwoławczy musiałby zatem zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie jest bowiem dopuszczalne nakazanie usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego, która na datę wydania decyzji nie może być stwierdzona na skutek jej usunięcia. Dla porządku Sąd wyjaśnia także, iż przytoczony w decyzji organu pierwszej instancji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 600/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), wbrew stanowisku organu, nie formułuje poglądu o związaniu organu pierwszej instancji oceną prawną organu odwoławczego w danej sprawie. Przeciwnie, Sąd ten wyraził powszechnie panujący w orzecznictwie pogląd, że "zalecenia organu odwoławczego mogą dotyczyć wyłącznie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Bezpośrednia ingerencja organu wyższego stopnia, w postaci zaleceń i poleceń co do merytorycznych kwestii rozstrzygania konkretnej sprawy indywidualnej, nie powinna mieć miejsca." Podobnie kwestię tę traktuje Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym przez organ pierwszej instancji wyroku z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1510/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), wyjaśniając, że "zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Z tego też względu organ administracyjny I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji." Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji jako wydane z opisanymi powyżej naruszeniami przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi (500 zł) oraz kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł), Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z przepisami § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organy nadzoru budowlanego obowiązane będą uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wydana przez organ decyzja winna przy tym odpowiadać wymogom określonym zarówno w przepisach postępowania, jak i być zgodna z przepisami prawa materialnego znajdującymi zastosowanie w sprawie, interpretowanymi zgodnie z oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania organów wynikają wprost z treści uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło