II SA/Rz 225/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-09-30
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w przedmiocie sprzedaży nieruchomości komunalnej w trybie przetargu ustnego ograniczonego narusza interes prawny osoby ubiegającej się o bezprzetargowe nabycie tej nieruchomości, gdy nieruchomość ta może poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, a właściciele pozostałych nieruchomości przyległych nie sprzeciwiają się jej nabyciu przez tę osobę?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co oznacza, że uchwała rady gminy o sprzedaży nieruchomości w trybie przetargu nie narusza interesu prawnego skarżącego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że zbywana nieruchomość mogła być zagospodarowana samodzielnie, co wykluczało zastosowanie trybu bezprzetargowego.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę o sprzedaży nieruchomości komunalnej w drodze przetargu ustnego ograniczonego. Skarżący, który ubiegał się o bezprzetargowe nabycie tej nieruchomości, argumentował, że uchwała narusza jego interes prawny, ponieważ nieruchomość ta może poprawić warunki zagospodarowania jego działki przyległej, a właściciele pozostałych działek przyległych nie sprzeciwiają się jej nabyciu przez niego. Po wcześniejszym uchyleniu przez NSA wyroku WSA oddalającego skargę skarżącego, WSA w Rzeszowie ponownie rozpoznał sprawę, ustalając stan faktyczny i prawny.Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę; II. zwrócić na rzecz skarżącego K. K. kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży nieruchomości stanowiącej mienie komunalne -postanawia- I. odrzucić skargę; II. zwrócić na rzecz skarżącego K. K. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm., w dacie orzekania przez Sąd tekst jedn. Dz.U. 2016 r., poz. 446 – dalej: "u.s.g."), oraz art. 13 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 67 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., w dacie orzekania przez Sąd tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1774; dalej: "u.g.n.") w przedmiocie sprzedaży nieruchomości stanowiącej mienie komunalne.
Rada Gminy przeznaczyła do sprzedaży w formie przetargu ustnego ograniczonego nieruchomość położoną w R., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 1072/6 o pow. 0,07 ha. W § 2 uchwały wskazano, że jej wykonanie powierza się Wójtowi Gminy , natomiast nadzór nad jej wykonaniem Komisji Rolnictwa i Spraw Gospodarczych Rady Gminy (§3). Wskazano także (§4), że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy . Pismem z dnia 22 lutego 2014 r. (wpływ do organu - 24 lutego 2014 r.) K.K. i D.K. oraz G.T., W.T. i K.Z. – reprezentowani przez D. K., skierowali do Rady Gminy w [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie powyżej opisanej uchwały i rozpatrzenie wniosku o sprzedaż działki w trybie bezprzetargowym. W ich ocenie działania Rady Gminy pozostają w sprzeczności z uchwałą, która podjęta została z naruszeniem zasad techniki prawotwórczej, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Wyjaśnili, że małżonkowie K. pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. zwrócili się do Wójta Gminy , a w dniu 8 października 2012 r. do Rady Gminy w [...] , o bezprzetargowe nabycie działki nr 1072/6, położonej w R. Wnioski te nie zostały rozpoznane, a organ podjął przedmiotową uchwałę o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży w trybie przetargu ustnego ograniczonego. Zwrócili także uwagę, że Wojewoda w piśmie z dnia 23 kwietnia 2013 r., skierowanym do Rady, nie stwierdzając nieważności powyższej uchwały, zawarł uwagę, że określenie formy przetargu wykracza poza kompetencje organu uchwałodawczego gminy. Ich zdaniem Rada winna ponownie przeanalizować uchwałę i dokonać jej wykładni. Tymczasem organ wykonawczy – Wójt wydał sprzeczne z treścią ww. uchwały zarządzenia (o ogłoszeniu przetargu ustnego nieograniczonego).
Wobec braku udzielenia przez organ odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem
z dnia 24 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego - 25 kwietnia 2014 r.) D.K., K.K., G.T., W.T., |K.Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie uchwałę Rady Gminy w [...] z dnia [...] marca 2013 r., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie czynności prowadzących do sprzedaży działki nr 1072/5 w drodze przetargu nieograniczonego. Skarżący podtrzymali zarzuty wskazane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Wyeksponowali, że działania Rady Gminy pozostają w sprzeczności z uchwałą, która podjęta została z naruszeniem zasad techniki prawotwórczej oraz przepisów: art. 60, art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.), art. 40 ust. 3 u.g.n., art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 K.p.a., art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., art. 12, art. 24, art. 50 u.s.g. Wyjaśnili, że posiadają interes prawny w zaskarżeniu uchwały, gdyż podjęte przez Radę działania godzą w ich uprawnienia do skutecznego dochodzenia przysługujących im praw (ochrona posiadania służebności), co uniemożliwi im prawidłowe zagospodarowanie działek. Sporna nieruchomość od roku 1990 do chwili obecnej służy jako dojazd do działek bezpośrednio do niej przyległych, w tym do działki, z której ją wydzielono ustanawiając służebność. W uzasadnieniu skargi tę argumentację szczegółowo umotywowali.
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, jako oczywiście nieuzasadnionej. Motywując to stanowisko wskazano m.in., że podjęta w dniu 28 marca 2013 r. uchwała w sprawie sprzedaży nieruchomości położonej w R. stanowiącej mienie komunalne spotkała się jedynie z uwagą Wojewody [...] zwróconą w trybie nadzorczym, że rada gminy w ramach swych kompetencji wyraża zgodę na sprzedaż mienia gminnego w drodze przetargu, zaś o formie przetargu, zgodnie z art. 40 ust. 3 u.g.n., decyduje jego organizator. W tej sytuacji Wójt Gminy zarządzeniem nr 364/2013 z dnia 10 września 2013 r. zarządził sprzedaż nieruchomości w trybie przetargu nieograniczonego. Nie zastosowano trybu z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., bowiem zbycie działki mogło zmierzać do poprawy warunków nie jednej, a większej ilości działek. Działka posiada dostęp do drogi publicznej. Podkreślono, że skarżący wielokrotnie byli informowani o zastosowanej formie przetargu, i pomimo zgłaszanej chęci nabycia działki nr 1072/6, nie przystąpili do przetargu na jej zbycie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniami z dnia: 5 września 2014 r. odrzucił skargę K. Z. i G. T., 14 października 2014 r. - skargę W. T., 24 lutego 2015 r. - skargę D. K.. Powodem odrzucenia skarg był brak uzupełnienia przez ww. skarżących braków formalnych bądź fiskalnych skargi.
Wyrokiem zaś z dnia 22 kwietnia 2015 r. Sąd oddalił skargę K. K.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga została złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uprawniającego do jej wniesienia osobę, której interes prawny został naruszony. Sąd wyjaśnił, że w sytuacji gdy możliwość poprawienia warunków odnosi się nie do jednej nieruchomości przyległej, lecz większej ich liczby, musi być przeprowadzony przetarg. Zawarcie umowy zbycia nieruchomości bez przetargu, czego domagał się Skarżący, byłoby bezwzględnie nieważne (art. 58 K.c. w zw. z art. 37 ust. 1 u.g.n.).
Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wyrysu z mapy ewidencyjnej obr. R. w skali 1:2000 przedstawiającego położenie przedmiotowej działki i działek do niej przyległych, powodem niezastosowania bezprzetargowego trybu zbycia działki nr 1072/6, położonej w R. była możliwość poprawienia warunków zagospodarowania większej liczby nieruchomości.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zarzucił naruszenie:
a) przepisu art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zbycie nieruchomości w trybie bezprzetargowym jest wykluczone, a co za tym idzie przeprowadzenie przetargu w przedmiocie zbycia nieruchomości jest obowiązkowe zawsze, gdy możliwość poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej odnosi się nie do jednej nieruchomości przyległej, lecz większej ich liczby, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu (oparta także na literalnym jego brzmieniu) prowadzi do konkluzji, że o zastosowaniu przepisu art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. decyduje nie tylko to, do ilu przylegających nieruchomości odnosi się potencjalna możliwość poprawy warunków ich zagospodarowania, lecz również to, czy właściciele bądź użytkownicy wieczyści tych nieruchomości przylegających zamierzają nabyć zbywaną nieruchomość,
b) przepisu art. 40 ust. 3 u.g.n. w związku z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. oraz art. 7 Konstytucji polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji gdy przyznaje on kompetencję dla określenia formy przetargu jego organizatorowi (wójtowi), wyłączając ją tym samym z zakresu kompetencji rady gminy;
2. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 ust. (winno być §) 4 P.p.s.a. oraz art. 77 K.p.a. przez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, w szczególności co do możliwości poprawienia warunków zagospodarowania dla więcej niż jednej nieruchomości przyległej do nieruchomości zbywanej, oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. z powodu wadliwości uzasadnienia orzeczenia, która przynajmniej w części uniemożliwia ocenę prawidłowości działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, oraz zasądził na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie wadliwości interpretacji przepisu art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. Wskazał, że zasadą sformułowaną w art. 28 ust. 1 i art. 37 ust. 1 u.g.n. jest sprzedaż nieruchomości gminnych w drodze przetargu. Wyjątki regulują przepisy szczególne, w tym cytowany przepis art. 37 ust. 2 pkt 6. W orzecznictwie dominuje pogląd, wedle którego tylko wówczas, gdy przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej część, mogące poprawić warunki zagospodarowania jednej tylko nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej część nabyć, a nie mogą one być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości, dopuszczalne jest jej zbycie w drodze bezprzetargowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt IV CSK 98/06 (LEX nr 459229), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1252/14 (LEX nr 1635004). Dowodzi się, jak wskazał, braku podstaw dla przeprowadzania przetargu, gdy zainteresowana nabyciem nieruchomości jest tylko jedna osoba, a ratio legis przetargu sprowadza się do stworzenia równych szans wszystkim chętnym, gdy jest ich wielu.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, że Skarżący dowodzi zamiaru nabycia całej zbywanej nieruchomości dotąd wykorzystywanej jako droga do kilku działek i do nich przylegającej. Zgodę na to wyrazili właściciele pozostałych nieruchomości przyległych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność tę należało wnikliwie zbadać i rozważyć, czego Sąd I instancji nie uczynił. Jak podkreślił wyjaśnienia wymagało, jaki jest charakter zbywanej nieruchomości, czy w wyniku jej zbycia mogą poprawić się warunki zagospodarowania jednej czy większej ilości nieruchomości przyległych, czy zbywana nieruchomość nie może być zagospodarowana jako odrębna nieruchomość. W razie pozytywnej odpowiedzi na drugą i negatywnej- na trzecią część pytania, ustalenie czy pozostali właściciele wyrazili zgodę na nabycie przedmiotowej nieruchomości przez skarżącego, jaki ma ona charakter, zwłaszcza czy może wykluczyć zasadę przetargowego zbycia. W tym zakresie Sąd II instancji nakazał uwzględnienie ratio legis przepisu, bo jak wskazał wówczas zainteresowaną byłaby tylko jedna osoba.
Pod rozwagę Sądu I instancji poddał więc zagadnienie, czy omawiany przepis można odczytać jako możliwość zastosowania trybu bezprzetargowego wówczas, gdy przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej część, która może poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległych, gdy tylko jedna osoba spośród ich właścicieli albo użytkowników wieczystych jest zainteresowana nabyciem całej nieruchomości, a pozostali wyrażają na to zgodę (na marginesie podobnie można byłoby oceniać zamiar nabycia zbywanej nieruchomości na współwłasność wszystkich zainteresowanych właścicieli nieruchomości spełniających przesłanki z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n.). Wskazał na cel normy zawartej w tym przepisie -umożliwienie wszystkim właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości przyległych nabycie nieruchomości zbywanej, o ile poprawi to warunki zagospodarowania ich nieruchomości. Zgodny sposób uregulowania tej kwestii może zwolnić gminę z działań i kosztów związanych z przeprowadzeniem przetargu, co stanowi, w ocenie Sąd II instancji, kolejne ratio legis omawianego przepisu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumienie normy z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., jako ograniczającej zasięg oddziaływania do jednej tylko działki jawi się jako zbyt wąskie zwłaszcza, gdy zainteresowana nabyciem jest tylko jedna osoba, nawet wówczas gdy działek, których warunki zagospodarowania mogą ulec poprawie, jest więcej, w szczególności gdyby zbycie miało dotyczyć nieruchomości stanowiącej drogę, do której przylega kilka nieruchomości. Gdyby chętnym byłby tylko jeden z właścicieli przyległych nieruchomości, zbycia bezprzetargowego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodobna a priori wykluczyć.
Wykładnia tego przepisu może kłaść, zdaniem tego sądu, akcent zarówno na stronę podmiotową, jak i przedmiotową. Wymagało to jednak wnikliwego rozważenia.
Sąd I instancji nie wyjaśnił tego, koncentrując się na zagadnieniu poprawy warunków zagospodarowania większej ilości działek, które przesądziło konkluzję o zgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Sąd wyraźnie nie wskazał, czy z tego powodu skarżącemu przysługuje uprawnienie do zaskarżenia uchwały, czy też nie.
Skutkiem tego był brak zbadania czy rzeczywiście może dojść do poprawy warunków zagospodarowania działek sąsiednich, a więc czy spełnione są przesłanki omawianego przepisu, czy pozostali współwłaściciele są zgodni co do nabycia albo podmiotu, który ma ją nabyć. Sąd II instancji zaznaczył, że powołanie się tylko na wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na skargę nie jest wystarczające dla dokonania wiążących ustaleń w tej materii.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nakazał w toku ponownego rozpoznania sprawy ustalenie przez Sąd powyższych przesłanek i stosownie do wyniku tych ustaleń dokonanie oceny legalność zaskarżonej uchwały kierując się przedstawionymi wywodami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Sąd po myśli art. 190 P.p.s.a. związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2843/15.
Na wstępie należy rozważyć istnienie interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Wskazać trzeba, że legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. na uchwałę lub zarządzenie organu gminy oparta została na kryterium naruszenia interesu prawnego. Oznacza to, że do uwzględnienia skargi konieczne jest stwierdzenie naruszenia przez zaskarżony akt interesu prawnego strony, który to interes powinien być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Nie może w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. poszukiwać ochrony przed sądem osoba, która nie wykaże naruszenia dokonanego czynnością lub aktem organu administracji publicznej, a dotyczącego jej własnego interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 159/07, wyrok NSA z dnia 15 czerwca 20120 r., sygn. akt I OSK 455/10, CBOSA).
Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 u.s.g. jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83, nie publikowany). Przy czym, w przypadku przesłanki z art. 101 u.s.g., interes prawny skarżącego powinien być dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały, a nie dopiero w przyszłości (por. wyrok NSA z 4 września 2001 r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2530/01, Lex nr 81964) – tak słusznie NSA w wyroku z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1262/14.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność zbadania zaistnienia przesłanek z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. po stronie skarżącego w kontekście ewentualnego naruszenia interesu prawnego skarżącego.
Wykonując wytyczne NSA Sąd na podstawie nadesłanych z Gminy dokumentów i kompletnych akt administracyjnych ustalił, że działka nr 1072/6 o pow. 7a, położona jest w R. gmina [....].
Działka nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość położona jest w terenach z możliwością zabudowy, ponieważ sąsiednie działki są zabudowane. Możliwość jej zabudowy dotyczy tylko przypadku, jeżeli zostanie nabyta przez właściciela działki sąsiedniej, ponieważ jest za wąska do samodzielnej zabudowy. Ze względu na swoją powierzchnię oraz istniejącą nań sieć przyłączy kanalizacyjnego i wodnego możliwość zabudowania działki jest znacznie ograniczona. Popyt na działkę będzie minimalny i dotyczyć może właścicieli działek sąsiednich (operat szacunkowy dla działki nr 1072/6 rzeczoznawcy majątkowego A. P. z dnia 26 października 2012 r.). Z pozostałych dokumentów, a zwłaszcza odpisów z ksiąg wieczystych TB [...] i TB [...] wynika, że działka nr 1072/6 nie jest ona obciążona służebnością gruntową na rzecz działki skarżącego o numerze 1072/5. Działka nr 1072/6 - według oświadczenia skarżącego – m.in. z dnia 11 lipca 2012 r. (karta 194 akt administracyjnych) stanowi dojazd do jego działki nr 1072/5. Działka nr 1072/6 objęta była umową dzierżawy od 1999 r. i była użytkowana rolniczo, posiada ona zjazd z drogi wojewódzkiej (pismo Wójta Gminy z dnia 14 października 2013 r. – karta 206).
Działka nr 1072/6 stanowiła zwyczajny dojazd, przechód do sąsiadujących działek, nie tylko działki nr 1072/5 należącej do skarżącego ale i działek K.Z. oraz G.T. wg ich oświadczeń (pisma G.T. z dnia 6 listopada 2013 r. – karta 145 i K.Z. z dnia 8 listopada 2013 r. – karta 141).
Skarżący nabył własność działki nr 1072/5 od Agencji Nieruchomości Rolnych w 2012 r. i w tym samym roku zwrócił się początkowo do Wójta Gminy o wydzierżawienie działki nr 1072/6, a gdy ten odmówił, o jej sprzedaż w trybie bezprzetargowym. Brak jest dowodu aby działka nr 1072/6 stanowiła na gruncie drogę.
Działki bezpośrednio sąsiadujące z działką nr 1072/6 to działka nr 1072/8 i działka nr 1072/2 stanowiące własność K.Z., działka nr 1071/1 należąca do G.T. oraz działka nr 1072/5 należąca do K.i D. K. (mapa – karta 90 i wypis z rejestru gruntów – karta 78) oraz z drogą wojewódzką. Pani |K.Z. i Pani G.T. nie sprzeciwiły się nabyciu działki nr 1072/6 przez K. i D. K. bez przetargu.
Art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - u.g.n. stanowi, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej część, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej część nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości.
Przytoczony przepis ustanawia wyjątek od zbycia nieruchomości gminnych w drodze przetargu, który stanowi zasadę (art. 37 ust. 1 u.g.n.). Jak wynika z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. zwolnienie od trybu przetargowego wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia możliwości poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej do będącej przedmiotem zwolnienia oraz brak możliwości jej samodzielnego zagospodarowania.
Z oczywistych względów najbardziej zainteresowanym bezprzetargowym nabyciem nieruchomości spełniającej powyższe cechy jest właściciel nieruchomości przyległej. Sąsiedzi skarżącego nie byli zainteresowani nabyciem tej nieruchomości i bez wątpliwości zgodzili się na jej nabycie przez skarżącego. Zdaniem Sądu można więc przyjąć, że doszło do sytuacji, w której usprawiedliwione okolicznościami jest potraktowanie skarżącego jako jedynego podmiotu spełniającego przesłankę "poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych".
W niniejszej sprawie należy przyjąć, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. bezprzetargowego nabycia działki nr 1072/6 przez skarżącego.
Z wcześniejszych rozważań wynika, że działka ta była wcześniej przedmiotem dzierżawy i była wykorzystywana rolniczo. Co więcej rzeczoznawca majątkowy nie wykluczył możliwości samodzielnego zagospodarowania działki, skupiając się na możliwości jej zabudowy. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że stanowi ona użytek grunty orne. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie nie wynika więc, aby było wykluczone samodzielne zagospodarowanie tej działki.
Co więcej uchwała rady gminy w przedmiocie zbycia nieruchomości gminnej w trybie przetargowym może więc potencjalnie dotyczyć interesu jedynie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości przyległej, zainteresowanych nabyciem nieruchomości gminnej w drodze bezprzetargowej. Nie oznacza to jednak, że podmioty te mają w każdym przypadku bezwzględne prawo do bezprzetargowego nabycia przyległej nieruchomości gminnej. W każdym bądź razie takich uprawnień nie gwarantuje im art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. Z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. jednoznacznie wynika, że samo zainteresowanie mieniem jednostki samorządu terytorialnego-nawet gdyby mienie to było rzeczywiście niezbędne do poprawy warunków zagospodarowania przyległej nieruchomości stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie zainteresowanej nabyciem nieruchomości gminnej (lub jej części)- nie stwarza jeszcze roszczenia o bezprzetargowe nabycie mienia gminnego, a tym samym nie gwarantuje bezwzględnej ochrony przewidzianej w art. 101 ust. 1 usg. Zwolnienie z obowiązku przeprowadzenia przetargu, zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 6 ugn, wymaga bowiem łącznego spełnienia wszystkich przewidzianych w tym przepisie przesłanek. Istotna jest zatem kwestia poprawy zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, ale jednocześnie także brak możliwości zagospodarowania nieruchomości jako nieruchomości samodzielnej. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy dana nieruchomość mogłaby służyć poprawie warunków zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości, to jej zbycie wcale nie musi prowadzić do przyłączenia do nieruchomości przyległej.
Zauważyć ponadto należy, że warunku braku możliwości zagospodarowania jako odrębnej nieruchomości nie można sprowadzać tylko do niedopuszczalności wzniesienia samodzielnych i trwałych obiektów budowlanych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że taka zabudowa nie stanowi jedynego sposobu wykorzystania danej nieruchomości. Formami zagospodarowania nieruchomościami publicznymi, zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, są między innymi umowy zbycia czy inne umowy o udostępnienie takich nieruchomości do ich wykorzystania. W konsekwencji uprawniony jest pogląd, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. źródłem niemożliwości zagospodarowania nieruchomości lub jej części w inny sposób niż przez bezprzetargową sprzedaż (ustanowienie użytkowania wieczystego) na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości przyległej może być brak chętnych do zawarcia powołanych umów dotyczących danej nieruchomości, a ponadto że dowodem braku możliwości zagospodarowania, w omawianym znaczeniu, może być w szczególności przeprowadzony z wynikiem negatywnym przetarg na sprzedaż takiej nieruchomości (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 455/10).
W niniejszej sprawie dowodem możliwości samodzielnego zagospodarowania działki nr 1072/6 jest pozytywnie zakończony przetarg nieograniczony na jej zakup – wygrała go zainteresowana nabyciem nieruchomości Pani M. M.
Oznacza to, że nie została spełniona konieczna przesłanka z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. w postaci braku możliwości samodzielnego zagospodarowania działki nr 1072/6. Przesądza to o braku naruszenia interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. skargę odrzucił.
W pkt II postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Sąd nie znalazł podstaw do otwarcia rozprawy na nowo, gdyż okoliczności związane z nabyciem działki nr 1072/5 i jej charakterem oraz przeznaczeniem działki nr 1072/6 w nieaktualnym planie zagospodarowania przestrzennego nie miały żadnego znaczenia w sprawie.
Złożony we wniosku z dnia 22 września 2016 r. wniosek dowodowy dotyczy okoliczności już wyjaśnionej, tj. że na działce nr 1072/6 nie ma planu zagospodarowania przestrzennego oraz że z uwagi na sąsiedztwo może być ona zabudowana.
Brak przesłanek z art. 133 § 3 P.p.s.a. był więc oczywisty.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło