II GSK 670/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-14
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Andrzej Skoczylas, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności poprzez zastosowanie dyskryminującego kryterium dostępu w postępowaniu o udzielenie zamówienia, finansowanego ze środków Unii Europejskiej, uzasadnia nałożenie korekty finansowej w postaci zwrotu części dofinansowania?Ratio decidendi
Naruszenie zasady konkurencyjności, polegające na zastosowaniu dyskryminującego kryterium dostępu, które stanowi nieuzasadnioną barierę dla potencjalnych wykonawców, uzasadnia nałożenie korekty finansowej w postaci zwrotu części dofinansowania. Dla nałożenia korekty finansowej nie jest konieczne wykazanie rzeczywistej szkody w budżecie UE, wystarczające jest wykazanie potencjalnej możliwości jej spowodowania.Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. realizowała projekt współfinansowany z EFS, w ramach którego zleciła usługę pośrednictwa pracy. W postępowaniu ofertowym zastosowano kryterium dostępu wymagające od wykonawców posiadania co najmniej 2-letniego doświadczenia w realizacji projektów finansowanych z EFS. Kontrola wykazała naruszenie zasady konkurencyjności, co skutkowało nałożeniem korekty finansowej. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia korekty, argumentując m.in. brak szkody i błędną wykładnię przepisów. Zarówno WSA, jak i NSA oddaliły skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4158/15 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. Sp. z o.o. w K. na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów 1800 (tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4158/15, oddalił skargę G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu ze środków z budżetu Unii Europejskiej.
I
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
G. Sp. z o.o. w K. zawarła z Województwem [...] – Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. (dalej: WUP), pełniącym funkcję Instytucji Wdrażającej (Instytucji Pośredniczącej II stopnia) Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: POKL), umowę o dofinansowanie projektu pt.: "[...]". Projekt realizowany był w ramach Poddziałania 8.1.2. POKL Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie. Zawartą umowę zmieniono aneksem z [...] września 2013 r., poprzez zmianę adresu siedziby beneficjenta oraz aneksem z [...] listopada 2013 r., poprzez zmianę postanowień § 21 ust. 1 i 10 umowy, dotyczących przetwarzania danych osobowych oraz wzoru upoważnienia do przetwarzania danych osobowych. Beneficjent otrzymał dofinansowanie projektu w łącznej wysokości 3.307.166 zł. Realizację projektu zaplanowano w okresie od 1 czerwca 2012 r. do 31 maja 2014 r., a jego celem głównym było uzyskanie zatrudnienia i/lub podniesienie adaptacyjności zawodowej 120 osób, w tym minimum 60 kobiet, które utraciły zatrudnienie z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Grupę docelową projektu stanowiło zatem 120 osób zagrożonych zwolnieniem, przewidzianych do zwolnienia, zatrudnionych u przedsiębiorców przechodzących procesy adaptacyjne i modernizacyjne, które utraciły pracę z przyczyn dotyczących zakładu w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy przed dniem przystąpienia do projektu. W budżecie projektu w ramach zadania 6. zaplanowano pośrednictwo pracy dla 70 uczestników projektu. Na wynagrodzenie pośredników pracy zaplanowano łącznie 60.000 zł, w tym w latach 2012 i 2014 po 12.000 zł, a w 2013 r. – 36.000 zł.
W dniu [...] września 2012 r. G. Sp. z o.o. wszczęła postępowanie ofertowe w przedmiocie zlecenia usługi pośrednictwa pracy dla uczestników projektu. W Zapytaniu ofertowym określiła kryteria dostępu, czyli warunków koniecznych do spełnienia przez oferentów: - skierowanie oferty wyłącznie do osób fizycznych, osobiście wykonujących przedmiot zamówienia; - wykształcenie wyższe - minimum dyplom licencjata; - doświadczenie zawodowe w realizacji projektów współfinansowanych z EFS - minimum 2 lata na stanowisku pośrednika pracy. W Zapytaniu ofertowym wskazano ponadto, że osoby uczestniczące w wykonaniu zamówienia muszą posiadać następujące kwalifikacje zawodowe: ukończone studia podyplomowe lub kursy uzupełniające z zakresu pośrednictwa pracy, znajomość problematyki rynku pracy, znajomość ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz aktów normatywnych tej ustawy, wiedzę z zakresu przepisów prawa normujących zasady pośrednictwa pracy, znajomość podstaw prawa pracy i/lub udokumentowane minimum 2-letnie doświadczenie na stanowisku pośrednika pracy. Informację dotyczącą spełnienia tych wymagań należało podać w życiorysie zawodowym. Podano również wykaz dokumentów, które należało załączyć do oferty. Zaproszenie do składania ofert przesłano do 6 oferentów. W odpowiedzi na zapytanie ofertowe wpłynęły dwie oferty, uznane za najkorzystniejsze. W wyniku postępowania beneficjent w dniu [...] września 2012 r. zawarł umowy zlecenia: z A. D., określając wynagrodzenie w kwocie nieprzekraczającej 24.000 zł oraz z M. G., za wynagrodzeniem w wysokości nieprzekraczającej 27.000 zł. W umowach jednolicie określono zakres wykonywanych zadań przez każdego z pośredników pracy, tj. na średnio 30 godzin miesięcznie i minimum 35 osób.
W dniach [...] i [...] września, [...] i [...] października oraz [...] i [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Urząd Pracy przeprowadził kontrolę projektu, której ustalenia przekazano beneficjentowi w Informacjach pokontrolnych z: [...] lutego 2014 r., [...] marca 2014 r. Następnie w Zaleceniach pokontrolnych z [...] kwietnia 2014 r. WUP opisał stwierdzone nieprawidłowości dotyczące realizacji projektu oraz poinformował o wydatkach niekwalifikowanych w kwocie 12.750 zł, w tym 9.562 zł ujętych w zatwierdzonych wnioskach o płatność oraz 3.187,50 zł nierozliczonych w zatwierdzonych wnioskach o płatność (tj. dotąd nieprzedstawionych we wnioskach o płatność). Uznanie wydatków za niekwalifikowane było konsekwencją stwierdzenia naruszenia zasady konkurencyjności.
Pismem z [...] kwietnia 2014 r., przekazującym korektę Informacji o wynikach weryfikacji wniosku o płatność, WUP wezwał spółkę do zwrotu stwierdzonych wydatków niekwalifikowalnych w kwocie 9.562,50 zł rozliczonych we wnioskach o płatność. W odniesieniu zaś do kwoty 3.187,50 zł nierozliczonej w dotychczas złożonych wnioskach o płatność, WUP poinformował spółkę, iż wydatki niekwalifikowalne zostaną ustalone na poziomie 25% od każdej pozycji ujętej we wnioskach o płatność wynikającej z umowy zlecenia.
W wyniku weryfikacji kolejnego wniosku o płatność [...] skarżąca przedstawiła 75% rozliczanej wartości z tytułu kwestionowanego zakupu, lecz nie zwróciła kwoty odpowiadającej 25% jego wartości. Wobec czego pismem z dnia [...] lipca 2014 r. została wezwana do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w wysokości 1.912,50 zł z odsetkami.
W końcowym wniosku o płatność spółka przedstawiła kwotę odpowiadającą 75% rozliczanej wartości z tytułu kwestionowanej umowy, jednak na etapie końcowego rozliczenia projektu nie zwróciła pozostałej kwoty stanowiącej 25% wydatków. Pomimo wezwań spółka odmówiła zwrotu środków w kwocie 1.275 zł, twierdząc, że zostały poniesione prawidłowo.
Decyzją z [...] marca 2015 r. Dyrektor WUP zobowiązał G. Sp. z o.o. do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w kwocie 13.387,50 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu organ podkreślił, że spółka na podstawie umowy o dofinansowanie była zobowiązana do realizacji projektu według wniosku o dofinansowanie stanowiącego załącznik do przedmiotowej umowy (§ 3 pkt 1 umowy). W ramach § 1 pkt 6 i § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie, przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu skarżąca zobowiązała się stosować aktualnie obowiązującą treść Wytycznych dotyczących określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z EFS (dalej: Taryfikator), stanowiących załącznik nr 9b do umowy o dofinansowanie tego projektu, w tym zasadę konkurencyjności, do której bezpośrednio odwołuje się § 20b pkt 1 umowy. Tymczasem zastosowany przez spółkę wymóg posiadania doświadczenia zawodowego w realizacji projektów finansowanych z EFS - minimum 2 lata na stanowisku pośrednika pracy - jako kryterium dostępu w przeprowadzonym w ramach projektu pt.: "[...]" postępowaniu na usługę pośrednictwa pracy dla uczestników tego projektu - stanowi naruszenie zasady konkurencyjności opisanej w poz. 12 Taryfikatora, tj. określenie warunków udziału w postępowaniu i/lub kryteriów oceny ofert i/lub przedmiotu zamówienia, które dyskryminują udział podmiotów, za co przewidziana została korekta finansowa w wysokości 25%.
Decyzją z [...] sierpnia 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania, Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej naliczenia odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych od kwoty 13.387,50 zł za okres od dnia [...] lipca 2015 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził, że po przeprowadzeniu analizy postępowania ofertowego, zastosowane w nim kryterium dostępu, w brzmieniu nawiązującym do doświadczeń w projektach współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: EFS) stanowiło nieuzasadnioną barierę w dostępie do zamówienia wszystkich tych wykonawców, którzy byli zainteresowani jego wykonaniem, posiadali stosowne wykształcenie, w tym także odpowiednią licencję pośrednika pracy, a także doświadczenie w realizacji usługi pośrednictwa pracy. Niespełnienie wymogu posiadania doświadczenia w realizacji projektów finansowanych z EFS z przyczyn formalnych (kryterium dostępu) dyskwalifikowało ich z udziału w postępowaniu. Stanowi to ograniczenie konkurencji i nierówne traktowanie wykonawców o porównywalnych kompetencjach do wykonania zamówienia. Wskazany warunek był wymogiem niezbędnym, który musiał być spełniony przez wszystkich zainteresowanych, potencjalnych wykonawców, co skarżąca doprecyzowała w Zapytaniu ofertowym, tj. warunek konieczny do spełnienia przez każdego z oferentów. Sformułowanie to jest jednoznaczne i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych co do tego, kto może, a kto nie - ubiegać się o zlecenie wykonania usługi. Tymczasem przedmiotem postępowania było świadczenie usług pośrednictwa pracy, nie zaś pełnienie funkcji związanych np. z zarządzaniem projektem współfinansowanym z EFS. Niniejsza usługa co prawda realizowana była w formule wynikającej z przyjętych procedur związanych z dofinansowaniem z EFS, niemniej nie sposób uznać, iż owo finansowanie usługi właśnie z EFS determinowało sposób jej wykonania. Za chybiony organ uznał zarzut, że precyzując kwestionowane kryterium dostępu, spółka wskazała m.in. na udokumentowanie minimum 2-letniego doświadczenia na stanowisku pośrednika pracy, co w jej opinii potwierdza tezę, iż doświadczenie w projektach EFS nie było niezbędne do aplikowania w kwestionowanym postępowaniu. Skarżąca zobowiązała potencjalnych oferentów do załączenia do oferty wykazu wykonanych usług z zakresu pośrednictwa pracy z podaniem: liczby ofert pracy lub liczby osób objętych usługami, okresu realizacji zamówienia. Pominęła z kolei zapis Zapytania ofertowego, w którym zobowiązała do załączenia do oferty również życiorysu zawodowego zawierającego: informacje na temat kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia. Zatem to na podstawie zapisów życiorysu zawodowego skarżąca weryfikowała spełnienie przez oferentów wymogu posiadania doświadczenia w realizacji projektów EFS. Zakres tego doświadczenia określony poprzez dane liczbowe - nie miał już dla skarżącej znaczenia, gdyż nie podlegał ocenie w ramach kryteriów oceny ofert, a jedynie stanowił kryterium formalne weryfikowane według opcji spełnia/nie spełnia. Wszyscy, którzy nie spełniali tego kryterium, nie mieli możliwości w istocie "udziału" w postępowaniu, bo taka jest rola kryterium dostępu. Ponadto w ocenie organu odwoławczego kwestionowane kryterium nie było zasadne w kontekście zlecanego przedmiotu zamówienia. Gdyby przedmiotem zamówienia/oferty była usługa zarządzania projektem, wówczas takie kryterium mogłoby zostać rozważone. Natomiast w przypadku zaskarżonego projektu, w którym przedmiotem zamówienia była usługa pośrednictwa pracy, stawianie wymogu doświadczenia w realizacji projektów EFS było bezpodstawne.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, iż kryterium w brzmieniu nawiązującym do doświadczenia w realizacji - w ramach projektów PO KL - usług indywidualnego i grupowego poradnictwa zawodowego zostało pozytywnie ocenione przez członków Komisji Oceny Projektów. W tym kontekście organ odwoławczy podniósł, że kwestionowane kryterium w ramach niniejszego postępowania dotyczyło zleconej usługi pośrednictwa pracy, nie zaś poradnictwa zawodowego. Organ II instancji zauważył, iż w odwołaniu skarżąca zamiennie posługuje się pojęciami "kryterium dostępu i "kryterium oceny", jakby nie było między nimi różnic wpływających na warunki i wynik postępowania. Tymczasem kryterium dostępu służy weryfikacji formalnej, a jego niespełnienie nie pozwala na udział w postępowaniu, natomiast kryterium oceny podlega weryfikacji na etapie rozpatrywania zgłoszonych ofert i kształtuje konkurencję pomiędzy podmiotami. W przypadku wymogu posiadania doświadczenia w projektach EFS nie jest to kryterium, które łatwo "spełnić", a z pewnością ogranicza ono konkurencję w sposób znaczący, gdyż każdy oferent, który go nie spełnia, nie ma możliwości konkurowania w zleceniu usługi.
Za chybiony organ odwoławczy uznał też zarzut skarżącej wskazujący na nieuprawnione nałożenie korekty finansowej, która w jej ocenie może zostać nałożona jedynie w przypadku naruszenia zasady konkurencyjności opisanej w podrozdziale 3.1.3.1 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków ramach PO KL z dnia 14 sierpnia 2012 r. (dalej: Wytyczne), a nie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (pkt 2 rozdziału 3.1.3. Wytycznych zatytułowanego Przejrzystość i konkurencyjność wydatków). Organ odwoławczy podniósł, iż zobowiązanie do przeprowadzenia postępowania z zachowaniem uczciwej konkurencji i równego traktowania beneficjentów nie stanowi odrębnej zasady. W efekcie ustalenie przez organ I instancji, że skarżąca naruszyła procedurę, tj. Wytyczne (w tym zasadę konkurencyjności) stanowi podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.f.p.). Tym samym naruszenie obowiązku przeprowadzenia postępowania z zachowaniem uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w istocie oznacza naruszenie zasady konkurencyjności. Organ nie zgodził się z poglądem skarżącej, zgodnie z którym zachowanie zasady konkurencyjności sprowadza się jedynie do zachowania formalnych warunków przeprowadzenia zamówienia w przedmiocie wyboru wykonawcy.
W odniesieniu do zarzutu skarżącej, iż organ nie wykazał realnej szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej wyrządzonej działaniem beneficjenta, Minister stwierdził, że pojęcie nieprawidłowości jest szerokie i obejmuje wszelkie przypadki naruszenia prawa, które spowodowały lub potencjalnie mogły spowodować szkody w budżecie. W przypadku skarżącej wydatki poniesione na sfinansowanie usługi, której zakup został dokonany z naruszeniem procedur stanowi wydatek niekwalifikowalny. Natomiast zrefundowanie tej kwoty ze środków publicznych stanowi szkodę dla budżetu Unii, gdyż jest to wydatek, który nie powinien był zostać sfinansowany ze środków projektowych. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie naruszona została zasada konkurencyjności, co uprawniało WUP w K. - instytucję bezpośrednio nadzorującą realizację niniejszego projektu do naliczenia korekty finansowej. Za określenie dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów oceny ofert naliczana jest zaś korekta finansowa w wysokości 25% wartości umowy, tj. w analizowanej sprawie 13.387,50 zł.
Konkludując organ II instancji wyjaśnił, że do wydatków niekwalifikowalnych nie należy wliczać odsetek ustawowych za okres od dnia [...] lipca 2015 r. do dnia doręczenia skarżącej decyzji drugoinstancyjnej, w związku z czym w tej części uchylił decyzję organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. Sp. z o.o. zaskarżając powyższą decyzję w tej części, w której organ utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Spółka wniosła również o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz rozważenie uchylenia w całości decyzji organu I instancji jako obarczonej tymi samymi wadami co zaskarżona decyzja. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 8, art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; powoływanej dalej jako: k.p.a.); - art. 107 § 3 k.p.a.; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 207 ust. 1 i 9 oraz art. 184 w zw. z art. 98 ust. 2 u.f.p. oraz art. 2 pkt. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006; - art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. 2009 r. Nr 84, poz. 712; dalej: u.z.p.p.r.) oraz Wytycznych - rozdział 3.1.3 pkt 2; - art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. oraz Wytycznych - rozdział 3.1 podrozdział 1 pkt. 1 lit. a i e.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest naruszenie przez skarżącą, przy wyborze wykonawcy usługi pośrednictwa pracy, zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców poprzez zastosowanie wygórowanego kryterium dostępu w postaci wymogu wykazania przez potencjalnych wykonawców doświadczenia w realizowaniu projektów w ramach EFS. WSA wskazał, że stosownie do § 3 pkt 1 zd. 1 umowy o dofinansowanie projektu skarżąca jako beneficjent zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie, stanowiącego załącznik nr 1 do tej umowy. Postanowienia § 3 ust. 4 w zw. z § 1 pkt 6 umowy o dofinansowanie nakładały zaś na skarżącą obowiązek wydatkowania środków przyznanych w ramach projektu zgodnie z treścią Wytycznych. Treść § 20b pkt 1 i pkt 2 umowy o dofinansowanie stanowi zaś, że przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu beneficjent stosuje zasadę konkurencyjności w rozumieniu ww. Wytycznych, a w przypadku stwierdzenia naruszenia przez beneficjenta tej zasady, Instytucja Wdrażająca może zastosować korekty finansowe przewidziane w załączniku nr 9b do umowy o dofinansowanie, tj. w Taryfikatorze. Zdaniem WSA, zastosowany przez skarżącą wymóg posiadania doświadczenia zawodowego w realizacji projektów finansowanych z EFS - minimum 2 lata na stanowisku pośrednika pracy - jako kryterium dostępu w przeprowadzonym w ramach projektu pt.: "[...]" postępowaniu na usługę pośrednictwa pracy dla uczestników tego projektu - stanowi naruszenie zasady konkurencyjności, w tym obowiązku zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Zastosowanie tego kryterium stanowiło nieuzasadnioną barierę w dostępie dla potencjalnych wykonawców, którzy posiadali stosowne wykształcenie, a także doświadczenie w pośrednictwie pracy, jednakże niezwiązane z projektami finansowanymi z EFS. Sąd podkreślił, że kryterium dostępu sformułowane w sposób oderwany od przedmiotu zamówienia ma charakter dyskryminujący i narusza zasadę konkurencyjności, za co przewidziana została korekta finansowa w wysokości 25%.
Sąd I instancji nie zgodził się ze skarżącą, iż zastosowane kryterium miało doprowadzić do wyłonienia podmiotów legitymujących się doświadczeniem w świadczeniu usług jak najbardziej zbliżonych do przedmiotu postępowania. W jego ocenie, strona w sposób nieuprawniony ograniczyła krąg potencjalnych wykonawców jedynie do podmiotów, które w przeszłości realizowały projekty w ramach EFS. Jednocześnie wykluczyła podmioty, które dysponują kadrą, zapleczem technicznym i doświadczeniem odpowiadającym przedmiotowi zamówienia, z tego względu, że świadczone przez nich usługi nie były finansowane z EFS. Sformułowane kryterium nie da się pogodzić z zasadą konkurencyjności, która służyć ma zapewnieniu jak najszerszego dostępu do zamówień finansowanych ze środków publicznych, otwartej, uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wszystkich podmiotów. Sąd podniósł, iż Wytyczne określają możliwość stawiania wykonawcy wymogu legitymowania się doświadczeniem w realizacji podobnych zamówień, lecz formułowanie warunku, aby doświadczenie w tym zakresie pochodziło z określonego, konkretnego źródła, a mianowicie z realizacji projektów finansowanych z EFS, narusza te zapisy.
WSA nie podzielił również stanowiska skarżącej, iż zastosowane przez nią kryterium dostępu do udziału w postępowaniu nie było faktycznie weryfikowane i spółka nie wymagała załączenia do oferty dowodu potwierdzającego doświadczenie w realizacji projektów finansowanych z EFS, lecz jedynie dokumentu poświadczającego dwuletnie doświadczenie na stanowisku pośrednika pracy. W ocenie Sądu, strona stara się bagatelizować konsekwencje wprowadzonego kryterium dostępu, mimo że ma ono charakter formalny, a zatem kluczowy, ponieważ potencjalny wykonawca na wstępie bada czy spełnia m.in. warunek doświadczenia, a nikt nie jest w stanie ocenić ile podmiotów ze względu na tak sformułowany wymóg doświadczenia zrezygnowało z udziału w postępowaniu. W związku z powyższym Sąd nie zgodził się z twierdzeniem spółki, iż sformułowane przez nią kryterium dostępu nie miało realnego wpływu na konkurencyjność podmiotów, ponieważ nie było faktycznie weryfikowane na żadnym etapie postępowania - ani przy dopuszczeniu do udziału w postępowaniu, ani przy ocenie ofert, a w szczególności nie było brane pod uwagę przy udzielaniu punktacji odnośnie danej oferty. Jak to wyżej wskazano, skarżąca nie może mieć wiedzy w tym zakresie, ponieważ oferty od podmiotów, które zrezygnowały z udziału w postępowaniu z uwagi na omawiane kryterium dostępu, nigdy do niej nie wpłynęły. Ponadto, jak słusznie zauważył organ, skarżąca nie może przenosić analizy skutków swego uchybienia na etap oceny ofert, gdyż kryteria dostępu i kryteria oceny ofert nie są tożsame, lecz stanowią dwa różne rodzaje wymogów.
Sąd I instancji stwierdził, że zrefundowanie ze środków publicznych wydatku poniesionego z naruszeniem zasady konkurencyjności stanowi szkodę w budżecie UE, gdyż wydatek taki nie powinien zostać sfinansowany. W tej sytuacji nie ma racji skarżąca, że naruszenie procedur z art. 184 u.f.p. nie spowodowało jakiejkolwiek szkody w budżecie UE. Sam fakt, iż szkoda taka mogła powstać w budżecie UE na skutek naruszenia zasady konkurencyjności (poprzez ograniczenie kręgu podmiotów, które mogły ubiegać się o udzielenie zamówienia) stanowi podstawę do odmowy finansowania ze środków publicznych wydatków poniesionych z naruszeniem tej zasady. Za błędne WSA uznał stanowisko skarżącej, iż obowiązkiem organu było wykazanie realnej szkody, co zresztą nie jest możliwe. Wystarczające jest w tym zakresie ustalenie istnienia potencjalnej szkody, natomiast konsekwencją stwierdzenia naruszenia zasady konkurencyjności jest nałożenie na skarżącą korekty wyliczonej metodą wskaźnikową według stawek zawartych w Taryfikatorze.
Za niezasadny WSA uznał zarzut niewskazania konkretnych przepisów, jakie naruszyła skarżąca. Organ podał bowiem, iż swoim działaniem skarżąca naruszyła regulacje podrozdziału 3.1.3. pkt 1 w związku z podrozdziałem 3.1.3.1. Wytycznych oraz postanowienia § 20b umowy o dofinansowanie, co z kolei oznacza naruszenie procedur określonych w art. 184 ust. 1 u.f.p. i w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Zdaniem Sądu, chybione również były zarzuty dotyczące niewystarczającego rozpatrzenia materiału dowodowego, dowolnej oceny dowodów oraz prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej (art. 8, 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.). Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów obu instancji nieprawidłowości, zarówno przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, jak i przy zastosowaniu do jego oceny przepisów prawa. Ponadto obie decyzje zostały uzasadnione zgodne z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca nie może skutecznie powoływać się na okoliczność, iż w innym projekcie kryterium doświadczenia jako kryterium oceny ofert zostało uznane za prawidłowe.
W konsekwencji powyższego WSA stwierdził, że ustalony przez organy stan faktyczny i jego implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącą korekty finansowej w wysokości 25%, zgodnie z poz. 12 Taryfikatora, bowiem wydatki poniesione na sfinansowanie usługi, której zakup został dokonany z naruszeniem procedur stanowią wydatek niekwalifikowany.
II
Skargę kasacyjną złożyła G. Sp. z o.o. w K., zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie skargi na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), względnie na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Działając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku wskazania podstawy prawnej orzeczenia oraz przedstawienia jej wykładni, jak również niedostatecznym wyjaśnieniu motywów orzeczenia - w szczególności braku ustosunkowania się przez Sąd do wszystkich zarzutów skargi, co uniemożliwia w pełni merytoryczne odniesienie się do stanowiska prezentowanego w zaskarżonym wyroku oraz narusza prawo skarżącej do rozpatrzenia jej stanowiska i argumentów zawartych w skardze - Sąd wskazuje bowiem jedynie zapis umowy łączącej skarżącą i organ oraz pkt 1 podrozdziału 3.1.3 w zw. z podrozdziałem 3.1.3.1. Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 14.08.2012 r., jako podstawę prawną zwrotu środków;
2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 8, 80, 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd istotnego naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania - tj. niedostatecznego zebrania i nieprawidłowego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny prawnej w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności pominięcie faktu, iż skarżąca konsultowała z organem I instancji zakwestionowane kryterium – doświadczenia w projektach PO KL (na poczet innego projektu – [...]), a wynik konsultacji znalazł odzwierciedlenie w zapisach specyfikacji istotnych warunków zamówienia, czego wyrazem jest treść wniosku o dofinansowanie, stanowiąca integralną część umowy o dofinansowanie.
II. Przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) w zw. z pkt 1-3 rozdziału 3.1.3. sekcja 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 14.08.2012 r., wydanych na podstawie wskazanego przepisu, w związku z § 20 b umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu: "[...]" poprzez ich błędną wykładnię - uznanie, iż określenie jako warunku udziału w postępowaniu - wymogu posiadania doświadczenia zawodowego w realizacji projektów finansowanych z EFS - minimum 2 lat na stanowisku pośrednika pracy narusza zasadę konkurencyjności w rozumieniu podsekcji 3.1.3.1 Wytycznych i aktywuje odpowiedzialność z pkt 3 rozdziału 3.1.3. sekcja 1 Wytycznych w postaci zastosowania taryfikatora korekt określonego w umowie o dofinansowanie projektu;
2. art. 207 ust. 1 i 9 oraz art. 184 u.f.p. w zw. z art. 98 ust. 2 u.f.p. oraz art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 poprzez zastosowanie wyżej wymienionych przepisów i zobowiązanie Skarżącej do zwrotu środków, w sytuacji gdy w świetle okoliczności sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia wskazanej w przepisie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. -Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 14.08.2012 r. nie są źródłem prawa, a tym samym "procedurą", której naruszenie skutkuje nałożeniem sankcji, a zatem Skarżąca nie naruszyła procedur w sposób uzasadniający nałożenie sankcji, zaś nawet gdyby przyjąć stanowisko przeciwne, to naruszenie takie nie spowodowało szkody w budżecie Unii Europejskiej, a tym samym nie mogło stanowić podstawy nałożenia korekty.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2017 r., zatytułowanym odpowiedź na skargę kasacyjną, Minister Rozwoju i Finansów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi.
W tej sytuacji niezbędne jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów materialnoprawnych.
Za chybione należy zatem uznać zawarte w petitum skargi kasacyjnej, zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 i ust. 9 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 98 ust. 2 u.f.p. oraz art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywnioskować, że kastorowi chodzi o naruszenia art. 98 ust. 2 rozporządzenia (WE) 1083/2006, skoro art. 98 ust. 2 u.f.p. nie miał zastosowania w sprawie, bo reguluje uprawnienia Ministra Finansów do określenia szczegółowych warunków emisji skarbowych papierów wartościowych opiewających na świadczenia pieniężne uprawniające do określonych świadczeń niepieniężnych w zamian za te walory, dotyczące treści świadczeń wynikających z tego papieru i sposobu ich realizacji.
Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej zarzutów należy podkreślić, iż niezasadnie zarzuca Skarżąca kasacyjnie, że doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 i ust. 9 u.f.p. oraz art. 184 u.f.p., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami. W art. 184 ust. 1 tej ustawy stwierdzono, iż wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przy interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" wydanych m.in. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. oraz zawarte w Umowie o dofinansowanie, stanowią "inne procedury", o których mowa w art. 184 u.f.p. W przypadku naruszenia tych procedur, organ miał zatem podstawy do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych wyżej przepisów w powiązaniu z art. 2 pkt 7 w związku z art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1086/2006, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przypomnieć należy, że z art. 98 ust.2 tego rozporządzenia wynika między innymi, że państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych, natomiast "nieprawidłowość" została zdefiniowana w art. 2 pkt 7 tego rozporządzenia, jako "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego".
Z przywołanych przepisów wynika, że dla nałożenia korekty finansowej i orzeczenia o obowiązku zwrotu części dofinansowania projektu uzyskanego ze środków Unii Europejskiej nie jest konieczne wykazanie spowodowania szkody rzeczywistej w budżecie UE, wystarczające jest wykazanie potencjalnej możliwości spowodowania szkody. W rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia zapisów Wytycznych w zakresie wskazanym w rozdz. 3.1.3 pkt 1 poprzez określenie przez skarżącą spółkę wymogu posiadania doświadczenia zawodowego w realizacji projektów finansowanych z EFS - minimum 2 lata na stanowisku pośrednika pracy - jako kryterium dostępu w przeprowadzonym w ramach projektu pt.: "[...]" postępowaniu na usługę pośrednictwa pracy dla uczestników tego projektu. Stanowi to - jak prawidłowo podkreślił WSA - naruszenie zasady konkurencyjności, w tym obowiązku zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Ma rację Sąd I instancji, że Skarżąca ustanowiła warunek Zastosowanie przedmiotowego kryterium stanowiło nieuzasadnioną barierę w dostępie dla potencjalnych wykonawców, którzy posiadali stosowne wykształcenie, a także doświadczenie w pośrednictwie pracy, jednakże niezwiązane z projektami finansowanymi z EFS.
Zasadnie zauważył również WSA w Warszawie, że niespełnienie wymogu posiadania doświadczenia w realizacji projektów finansowanych z EFS z przyczyn formalnych (kryterium dostępu) dyskwalifikowało ich z udziału w postępowaniu. Powyższe stanowi ograniczenie konkurencji i nierówne traktowanie wykonawców o porównywalnych kompetencjach do wykonania przedmiotowego zamówienia.
Prawidłowo oceniono w postępowaniu przed WSA, że skarżąca w sposób nieuprawniony ograniczyła krąg potencjalnych wykonawców jedynie do tych podmiotów, które w przeszłości realizowały projekty w ramach EFS. Jednocześnie wykluczyła podmioty, które dysponują kadrą, zapleczem technicznym i doświadczeniem odpowiadającym przedmiotowi zamówienia, z tego względu, że świadczone przez nich usługi nie były finansowane z EFS. Sformułowane przez skarżącą spółkę kryterium nie da się pogodzić z zasadą konkurencyjności. W świetle powyższego nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki.
W ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL oraz § 20b umowy (który stanowi, iż przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu beneficjent stosuje zasadę konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych). Jest to jak już wskazano wyżej wystarczające w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy skoro reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" wydanych m.in. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. oraz zawarte w Umowie o dofinansowanie, stanowią "inne procedury", o których mowa w art. 184 u.f.p. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
NSA w mniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kolejny zarzut procesowy sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej.
Zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu zasady zaufania ponieważ jak zasadnie podkreślono zarówno w odpowiedzi na skargę kasacyjną, jak i uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia WSA, nie można skutecznie powoływać się na okoliczność, że w innym projekcie kryterium doświadczenia jako kryterium oceny ofert zostało przez organ uznane za prawidłowe. Nie ma bowiem wątpliwości, że działania beneficjenta są każdorazowo oceniane w odniesieniu do konkretnego projektu oraz okoliczności danej sprawy. Dodatkowo, co wyraźnie zaznaczano, w zaakceptowanym przez organ przypadku kryterium doświadczenia stanowiło kryterium oceny, a nie tak jak w rozpatrywanej sprawie kryterium dostępu, którego niespełnienie dyskwalifikowało udział potencjalnych wykonawców.
Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA w Warszawie, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło