II SA/Gd 529/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-10-22
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Mariola Jaroszewska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na brak interesu prawnego strony, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na brak interesu prawnego strony, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Obowiązek ustalenia stron postępowania administracyjnego spoczywa na organie, a odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna być stosowana tylko w sytuacjach, gdy brak możliwości wszczęcia postępowania jest oczywisty i nie wymaga postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
A. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego (trzech elektrowni wiatrowych). SKO uznało, że skarżący, jako właściciel sąsiedniej działki, nie wykazał interesu prawnego do kwestionowania decyzji lokalizacyjnej. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania była przedwczesna i naruszała przepisy k.p.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego i ustalania stron.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia 21 maja 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2013 r., nr [...].
A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt [...], utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia 21 maja 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 5 lutego 2008 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy trzech elektrowni wiatrowych z przyłączeniem do krajowej sieci elektroenergetycznej na działkach nr [...] i [...], obr. Sz., gmina S.
Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 5 lutego 2008 r. Burmistrz, po rozpoznaniu wniosku "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych z przyłączeniem do krajowej sieci elektroenergetycznej na działkach nr [...] i [...], obr. Sz., gmina S. O fakcie wydania powyższej decyzji podano do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia, a także została ona skutecznie doręczona właścicielom działki nr [...] i [...] oraz wnioskodawcy. Decyzja ta stała się ostateczna.
Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2012 r. A. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Burmistrza z dnia 5 lutego 2008 r.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 61a i art. 28 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 5 lutego 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało bowiem, że wnioskodawca jako właściciel działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...] objętą inwestycją nie ma interesu prawnego uprawniającego go do skutecznego kwestionowania ostatecznej decyzji lokalizacyjnej w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności. Kolegium wskazało, że wnioskodawca nawet nie wskazał przepisu prawa, z którego wynikałby jego interes i nie powołał się na niego. Wskazał jedynie na obiektywne naruszenia prawa w postaci błędnej interpretacji pojęcia inwestycji celu publicznego oraz braku przeprowadzenia procedury współdziałania organów administracji przy wydawaniu decyzji.
Organ administracji wyjaśnił, że w rozumieniu art. 28 k.p.a definicja strony może być wyprowadzona tylko z przepisów prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Ponadto organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zwrócił uwagę, iż w przypadku spraw rozstrzygających o sposobie zabudowy i zagospodarowania terenu w zależności od planowanej inwestycji w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym decyzji wydawanej w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, stroną postępowania jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości której dotyczy postępowanie natomiast właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. W konsekwencji organ uznał, że wnioskodawcy nie przysługiwał interes prawny, a tym samym nie jest uprawniony do skutecznego zainicjowania swoim wnioskiem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wskazał, że przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ budowa elektrowni wiatrowych nie jest inwestycją celu publicznego. Wobec tego nie można było wydać takiej decyzji dla przedmiotowej inwestycji, a w toku jej wydawania nie dokonano uzgodnień z odpowiednimi organami. W ocenie skarżącego, jako właściciel działki sąsiedniej narażony na bezpośrednie działanie elektrowni wiatrowych (zarówno w sferze prawnej jak i ekonomicznej) posiada on interes prawny w kwestionowaniu przedmiotowej decyzji Burmistrza. Skarżący podkreślił, że decyzja Burmistrza jest obarczona wadą prawną z katalogu art. 156 § 1 k.p.a., w związku z czym organ ma obowiązek stwierdzenia nieważności tej decyzji w przypadku zaistnienia którejkolwiek z wymienionych wad bez względu na to, czy wniosek o stwierdzenie nieważności złożony został przez podmiot uprawniony. W przedmiotowej sprawie organ mimo, że zauważył wady prawne decyzji nie wyjaśnił powodów, dla których nie wszczął z urzędu postępowania w sprawie nieważności decyzji.
Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 21 maja 2013 r. Organ uznał, że stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe i uzasadnione w świetle obowiązujących przepisów prawa. Stwierdzenie przez wnioskodawcę, że jako właściciel działki sąsiedniej (działka nr [...]) jest narażony na bezpośrednie działanie elektrowni wiatrowych, w ocenie organu było niewystarczające dla uznania, by wnioskodawca wykazał istnienie interesu prawnego. Ponadto, z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie brał udziału w dotychczasowym postępowaniu, nie powoływał się na prawo własności lub inne prawo rzeczowe do nieruchomości objętych wnioskiem. Tym samym wnioskodawca nie udowodnił wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość będącą w jego posiadaniu, w konsekwencji czego jako podmiot nie posiadający przymiotu strony w rozumieniu przepisów k.p.a. nie wykazał w badanej sprawie istnienia interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów procesowych wyjaśniono, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a, organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Dodatkowo wskazano, Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając z urzędu w trybie nadzwyczajnym w sprawie o sygn. akt [...] w dniu 24 października 2013 r., w drodze decyzji administracyjnej stwierdził, iż decyzja Burmistrza [...] z dnia 5 lutego 2008 r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie trzech elektrowni wiatrowych z przyłączeniem do krajowej sieci elektroenergetycznej na działkach nr [...] i [...] w obrębie Sz. gmina S. wydana została z naruszeniem prawa.
Reasumując organ stwierdził, że w sprawie wystąpiły uzasadnione przyczyny o charakterze podmiotowym uniemożliwiające organowi wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 5 lutego 2008 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W skardze na powyższe postanowienie A. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie przepisu art. 61a k.p.a. poprzez jego błędne zastosowania. Skarżący podkreślił, że postępowanie prowadzone w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym niewątpliwie wymaga od organu administracyjnego ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny. Złożenie wniosku, w tym o stwierdzenie nieważności, obliguje organ nieważnościowy do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się merytorycznego rozpoznania. Taka konieczność wynika z treści art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 k.p.a. Skarżący zarzucił niekonsekwencję organowi, który odmawiając wszczęcia postepowania z powodów formalnych dokonał merytorycznej oceny decyzji.
Skarżący podkreślił, że wyłącznym kryterium kwalifikacyjnym podmiot jako stronę postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji celu publicznego jest kryterium istnienia interesu prawnego, które rozumiane musi być na gruncie przepisów procedury administracyjnej i przepisów ustawy planowaniu jako konkretne, indywidualne, aktualne i sprawdzalne (przy zastosowaniu kryteriów obiektywnych) ryzyko ograniczenia praw rzeczowych lub obligacyjnych przysługujących osobom trzecim do nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Wskazał on, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 61 § 4 i art. 91 § 3 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany z urzędu do ustalenia pełnego katalogu podmiotów, których prawa rzeczowe i obligacyjne do nieruchomości mogą być przedmiotem ograniczenia wskutek wydania decyzji administracyjnej ustalającej warunki zabudowy dla innej nieruchomości. Wymóg ustalenia tegoż katalogu uczestników jest jedną z podstawowych gwarancji zapewniających w państwie prawa ochronę praw osób trzecich w toku postępowania administracyjnego prowadzącego do realizacji inwestycji budowlanych. Stosownie zaś do art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu każdy ma prawo w granicach określonych przez przepisy tej ustawy do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób. Regulacja ta wprowadza zasadę, iż tzw. "wolność zagospodarowania terenu" kształtowana przepisami prawa administracyjnego nie może naruszać praw przysługujących innym osobom, które to prawa wynikają z prawa własności i innych praw rzeczowych i obligacyjnych. Skarżący stwierdził, że był legitymowany do wszczęcia przedmiotowego postępowania. Zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której organ w każdym, najbardziej skomplikowanym przypadku musiałby odmówić wszczęcia postępowania ze względu na brak legitymacji, bez możliwości wykorzystania reguł dowodowych z k.p.a., lub też - odwrotnie - braku logiki w działaniu organu, który prowadziłby postępowanie dowodowe i wyjaśniające w oparciu o art. 7 i 77 § 1 k.p.a. jednocześnie odmawiając jego wszczęcia w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. (por. sygn. akt VII SA/Wa 1771/12). "
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. skarżący wyjaśnił, że należąca do niego działka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, a wiatrak ma być usytuowany w odległości 30 m od granicy z jego działką, co uniemożliwi mu inwestowanie na niej. Nadto wskazał on, że 2013 r. uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla działki nr [...] na budowę siedliska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga jest uzasadniona.
Kontroli legalności w przedmiotowej sprawie poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2014 r., które utrzymało w mocy postanowienie tego organu z dnia 21 maja 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 5 lutego 2008 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego – budowy trzech elektrowni wiatrowych z przyłączami. Zaskarżone rozstrzygnięcia podjęte zostały w następstwie rozpoznania wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji lokalizacyjnej. Organ stanął na stanowisku, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego legitymującego go wszczęcia i do udziału w postępowaniu nadzwyczajnym mającym za przedmiot weryfikację decyzji lokalizacyjnej.
Podstawą prawną zaskarżonych rozstrzygnięć jest przepis art. 61a § 1 i art. 28 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwana dalej k.p.a. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności można wydać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych tj. gdy żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która jeszcze nie została wydana, która została w określonym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, jak również, gdy podmiot żądający wszczęcia nie ma legitymacji strony. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., I OSK 1366/09, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak m.in. legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania, czy wskazanie przez ten podmiot przesłanki określonej w art. 156 § 1 k.p.a.
Podkreślić jednak należy, że według ugruntowanego w orzecznictwie poglądu wyjaśnienie okoliczności, czy wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji ma interes prawny w sprawie i czy jest stroną powinno mieć miejsce w postępowaniu administracyjnym (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 147/10, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli zatem ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności procesowych, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie.
W ocenie Sądu, ze względu na ochronę praw procesowych podmiotu występującego z określonym żądaniem, konieczne jest przyjęcie wykładni, zgodnie z którą zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Ujawnione okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii interesu prawnego skarżącego należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z zasadami dowodowymi określonymi w k.p.a. Wobec tego odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego ze względu na brak interesu prawnego skarżącego już na etapie wstępnym była przedwczesna i wydana z naruszeniem przepisu art. art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ nie rozważył bowiem wszystkich istotnych okoliczności i regulacji prawnych konstytuujących jego interes prawny. Również z naruszeniem przepisów procesowych przerzucił ciężar wykazania interesu prawnego na wnioskodawcę, podczas gdy obowiązek ustalenia stron postępowania administracyjnego spoczywa na organie administracji. Przy czym trzeba podkreślić, że przepisy k.p.a. nie ograniczają inicjatywy w zakresie przeprowadzenia dowodów potwierdzających istnienie interesu prawnego w danej sprawie wyłącznie do działań organu prowadzącego postępowanie. Ustaleniu prawidłowego i kompletnego kręgu podmiotów będących stronami postępowania służyć mają wszelkie dostępne organowi środki dowodowe, w tym środki przedstawione przez podmioty ubiegające się o udział w postępowaniu.
Wyjaśnienia wymaga, że uprawnionym do wszczęcia postępowania nieważnościowego jest co do zasady strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Przy czym, sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 2 marca 2007 r., II OSK 347/06, Lex nr 340207, zgodnie z którym nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W każdej sprawie tą kwestię należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.
Analizując kwestię interesu prawnego skarżącego wyjaśnić należy, że krąg podmiotów będących stronami w postępowaniu w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), zwana dalej u.p.z.p., jest ustalany na podstawie art. 28 k.p.a., gdyż u.p.z.p. nie przewiduje dodatkowych regulacji co do przyznania określonym podmiotom statusu strony postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny do uczestnictwa jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości w taki sposób, że będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005 r., OSK 682/04, Lex nr 176144).
Stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji mogą być nie tylko podmioty sąsiadujące bezpośrednio z nieruchomościami objętymi lokalizacją, ale także położone w dalszej odległości, o ile inwestycja należy do tej kategorii obiektów, że może niekorzystnie oddziaływać na ich nieruchomość. Konsekwencją tak rozumianego pojęcia strony jest przyjęcie, że dla osób na których nieruchomościach nie jest realizowana inwestycja, przyznanie statusu strony jest możliwe w sytuacji gdy lokalizowana inwestycja oddziałuje bądź może oddziaływać na ich nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2011 r., II SA/Rz 1204/10, Lex nr 1153179; wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r., II OSK 804/10, Lex nr 1081908). Decydujące znaczenie przy ocenie takiego oddziaływania ma rodzaj i zasięg planowanej inwestycji oraz położenie nieruchomości objętej inwestycją względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z działkami objętymi inwestycją. W tej sytuacji zadaniem organu w zakresie oceny statusu wnioskodawcy jako strony postępowania było ustalenie przede wszystkim charakteru tego sąsiedztwa, w tym położenia nieruchomości wnioskodawcy w stosunku do nieruchomości, na których zlokalizowana jest inwestycja. Organ nie przeanalizował wpływu inwestycji na otoczenie, czyli na nieruchomości sąsiednie, w tym działkę skarżącego i nie poczynił ustaleń, które pozwoliłyby na ocenę oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skoro przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego mogą mieć właściciele działek sąsiadujących z planowaną lokalizacją, to tym samym może im również przysługiwać przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym, nawet w sytuacji, gdy nie brali oni udziału na etapie postępowania zwyczajnego. Kwestia ta wymagała w przedmiotowej sprawie szczegółowego wyjaśnienia.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2013 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny uwzględnić zawarte w treści niniejszego uzasadnienia wywody dotyczące konieczności prawidłowej oceny, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania. Organ winien ustalić usytuowanie nieruchomości skarżącego względem planowanej inwestycji i zbadać czy planowana inwestycja wywiera wpływ na nieruchomość skarżącego. Wpływ taki wiązać się może m.in. z hałasem generowanym przez planowane obiekty, oddziaływującym na nieruchomość skarżącego. Okoliczności wskazywane przez skarżącego – prawo własności nieruchomości (działki nr [...]) położonej bezpośrednio przy nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja (działka nr [...]), odległość planowanej elektrowni wiatrowej – 30 m od granicy z nieruchomością skarżącego oraz możliwość realizacji na nieruchomości skarżącego zabudowy siedliskowej, wskazywałyby na wpływ inwestycji na nieruchomość skarżącego. Oceniając wpływ na nieruchomość sąsiednią uwzględnić należy, nie tylko aktualne zagospodarowanie tej nieruchomości, lecz również dopuszczalną w świetle przepisów zmianę tego zagospodarowania oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112) które ustanawiają normy hałasowe dla zabudowy zagrodowej.
Jednocześnie organ winien wyjaśnić czy w sprawie nie zachodzi inna podstawa uniemożliwiająca wszczęcie postępowania – rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, rozstrzygającą kwestię nieważności decyzji. Przez inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, o których jest mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy bowiem rozumieć takie sytuacje, które stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło