II SA/Gd 541/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. i J. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: przywrócić skarżącym termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Państwa R. na uchwałę Rady Miasta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi. Odpis powyższego postanowienia doręczono każdemu ze skarżących w dniu 21 października 2016 r. Wnioskiem nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 października 2016 r. Państwo R. zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyjaśniając, że nie zostali pouczeni przez organ o przysługującym im uprawnieniu do wniesienia skargi. Wezwali organ do usunięcia prawa spowodowanego kwestionowaną uchwałą, a organ nie udzielił im odpowiedzi ani nie poinformował o sposobie i terminie wniesienia skargi na uchwałę. Według skarżących Rada Miasta kierując się przepisem art. 9 k.p.a. powinna udzielić skarżącym pouczenia co do prawa do zaskarżenia uchwały o planie. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w przypadku, w którym skarga została złożona z uchybieniem terminu, a strona - nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek ten może złożyć po uzyskaniu informacji o zaistniałym uchybieniu, co dokonuje się w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. W takiej sytuacji przyczyna przekroczenia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu otrzymania przez skarżących postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2016 r. o odrzuceniu skargi, tj. 21 października 2016 r. Złożenie zatem przez skarżących w dniu 28 października 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu spowodowało, że został zachowany termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do spełnienia warunku określonego w art. 87 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarga została już złożona i nie zachodziła potrzeba jej ponownego składania. Okoliczność, że Sąd odrzucił skargę sytuacji tej nie zmienia. Wprawdzie prawomocne odrzucenie pisma niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jego wcześniejszym wniesieniem, jednak, jak przyjmuje się w orzecznictwie (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1260/08, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 646/07, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego uprzednio odrzuconego (w tym przypadku skargi), sam wniosek zawiera niejako w sobie założenie, że strona podtrzymuje środek wcześniej złożony. Analizując merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu należy wyjaśnić, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności strona skarżąca nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W niniejszej sprawie powodem uchybienia terminu do wniesienia skargi był brak pouczenia przez organ. Należy bowiem wskazać, że organ, pomimo wniesienia przez skarżących w dniu 18 września 2015 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie poinformował o przysługującym prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz.U. z 2016 r. poz. 446) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Natomiast w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 wyjaśniono, że art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do uchwał organu samorządowego, zatem skargę na taką uchwałę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przy czym już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku jego dalszy bieg staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu samorządowego, skarżący powinni zwrócić się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie sądu skarżący dochowali tego warunku, bowiem pismem z dnia 16 września 2015 r. (wpływ do organu w dniu 18 września 2015 r.) wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Zatem sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął się w dniu 18 września 2015 r. i wobec nieudzielenia przez organ odpowiedzi, biegł nieprzerwanie od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa upływając w dniu 18 listopada 2015 r. Tymczasem Rada Miasta w żaden sposób tych okoliczności skarżącym nie wyjaśniła, nie udzielając im jednocześnie formalnej odpowiedzi na wezwanie. Podkreślić należy, że brak pouczenia przez organ o terminie zaskarżenia uchwały, w sytuacji gdy skarżący wzywali organ do usunięcia naruszenia prawa, powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., II OZ 464/12 i z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1017/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc powyższe pod uwagę, sąd uznał, że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnili brak swojej winy w uchybieniu terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócił termin do wniesienia skargi.