I SA/Gd 1197/14
WyrokWSA w Gdańsku2015-01-13
Skład orzekający: Alicja Stępień, Marek Kraus, Ewa Kwarcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparty na twierdzeniu o braku przepisu nakazującego stosowanie egzekucji administracyjnej do zwrotu odszkodowania, jest uzasadniony w świetle art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Egzekucja administracyjna jest dopuszczalna w celu zwrotu odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który należy do prawa administracyjnego i wyłącza drogę sądową dla dochodzenia waloryzacji odszkodowania. Obowiązek zwrotu odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu, wynikający z uchylenia decyzji przyznającej odszkodowanie, nie podlega przedawnieniu na gruncie prawa cywilnego, a jego realizacja powinna odbywać się w trybie administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zwrotu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Po uchyleniu pierwotnej decyzji o odszkodowaniu, wydano nową decyzję ustalającą odszkodowanie i obowiązek zwrotu poprzednio wypłaconej kwoty po waloryzacji. Po bezskutecznym wezwaniu do zwrotu, wszczęto postępowanie egzekucyjne, w którym skarżący podniósł zarzuty niedopuszczalności egzekucji, przedawnienia, braku upomnienia oraz braku podstawy prawnej. Wojewoda uznał większość zarzutów za nieuzasadnione, ale uznał za uzasadniony zarzut niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda uznał zarzuty za nieuzasadnione, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Wojewody z dnia 15 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Decyzją Wojewody z dnia 21 lipca 1999 r. ustalono na rzecz R.O. odszkodowanie w kwocie [...] zł z tytułu wywłaszczenia na własność Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz [...], położonej w obrębie K., gmina S., stanowiącej uprzednio własność skarżącego.
W dniu 30 grudnia 1999 r. oraz 5 stycznia 2000 r. dokonano wypłaty odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł.
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. akt I SA 989/02, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wspomnianą decyzję Wojewody z dnia 21 lipca 1999 r. w części dotyczącej odszkodowania.
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2012 r. Starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, orzekł o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w kwocie [...] zł oraz wskazał w jej uzasadnieniu, że na podstawie art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami R.O. jest zobowiązany z mocy prawa do zwrotu uprzednio wypłaconego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu.
Po bezskutecznym wezwaniu zobowiązanego do zwrotu uprzednio wypłaconego odszkodowania, w dniu 4 marca 2013 r. wierzyciel skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy nr [...] celem wyegzekwowania należności Skarbu Państwa.
W toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany R.O. wniósł zarzuty: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, przedawnienia egzekwowanego obowiązku braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz braku wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W dniu 18 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał Wojewodzie jako wierzycielowi wniesione przez R.O. zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji, celem zajęcia stanowiska.
Postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. Wojewoda uznał zarzuty za nieuzasadnione. Następnie w dniu 7 czerwca 2013 r. skarżący złożył do Wojewody wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego z dnia 16 maja 2013 r. Wojewoda postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. utrzymał swoje stanowisko i ponownie uznał zarzuty za nieuzasadnione. Od tego postanowienia R.O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1043/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wydane przez Wojewodę postanowienie z dnia 17 czerwca 2013 r.
W dniu 11 grudnia 2013 r. Wojewoda rozpatrując ponownie sprawę postanowieniem uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione.
W dniu 15 stycznia R.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody z dnia 11 grudnia 2013 r.
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 219/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wydane przez Wojewodę postanowienie z dnia 11 grudnia 2013 r.
Rozpatrując ponownie wniosek w sprawie zarzutów jakie wniósł skarżący w dniu 7 czerwca 2013 r. do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. Wojewoda uznał za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku i zarzut braku uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia oraz uznał za uzasadniony zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. braku wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie przepisu art. 24 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie z urzędu i dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ponownego rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego pracownika E.G., co do której istnieją okoliczności wywołujące wątpliwość co do bezstronności pracownika, a mianowicie stosunek zależności wynikający z podległości służbowej (pracowniczej) względem wyłączonego pracownika M.W., wydającej postanowienie w sprawie w pierwszej instancji,
2) naruszenie przepisu art. 7 i 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający powinność budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej,
3) naruszenie przepisu art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., zwanej dalej "ustawą") poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku,
4) naruszenie przepisu art. 33 pkt 6 ustawy poprzez nieuwzględnienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej,
5) naruszenie przepisu art. 33 pkt 7 ustawy poprzez nieuwzględnienie zarzutu braku uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia zawierającego elementy, o których mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając to na względzie, wniesiono o uchylenie w całości postanowienia Wojewody z dnia 15 lipca 2014 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody z dnia 16 maja 2013 roku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt prawny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. W sytuacji stwierdzenia niezgodności aktu prawnego z prawem Sąd uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli uchybienie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1), bądź w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 156 k.p.a., stwierdza nieważność zaskarżonego aktu (pkt 2). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze wyroki w sprawach I SA/Gd 1043/13 i I SA/Gd 219/14 należało w niniejszej sprawie dokonać oceny zastosowania treści art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do kierunku dalszego postępowania. Wiąże to też sąd ponownie sprawę rozpoznający.
Należy więc przypomnieć, że w wyroku z 9 kwietnia 2014 r. w sprawie I SA/Gd 219/14 wypowiedział się co do większości zarzutów podniesionych przez skarżącego w obecnie złożonej skardze.
I tak Sąd w sprawie I SA/Gd 219/14 odniósł się do argumentów skargi odnośnie naruszenia przez Wojewodę art. 153 p.p.s.a. W tym kontekście skarżący stoi na stanowisku, że w zaskarżonym postanowieniu ponownie brał udział pracownik organu, który z mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. podlegał kategorycznemu wyłączeniu od rozpoznania sprawy, co ewidentnie wynika z wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 października 2013 r.
Odnosząc się do powyższego Sąd uznał, że w zakresie tego zarzutu skarżący nie miał racji.
O ile nie może budzić wątpliwości, że w świetle uchwały NSA z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt I OPS 13/09) pracownikiem Wojewody podlegającym wyłączeniu w przypadku ponownego rozpoznania zarzutów skarżącego była M.W., o tyle zupełnie nie można się pogodzić z poglądem strony skarżącej, że organ ponownie wydał zaskarżone postanowienie przez tego samego pracownika. Ewidentnie osobą, która w imieniu wierzyciela podpisała zaskarżone postanowienie była E.G., która postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Dyrektora Wydziału Administracyjno - Gospodarczego, działającego z upoważnienia Wojewody, po wyłączeniu M.W. od udziału w postępowaniu dotyczącym zwrotu pobranego przez skarżącego odszkodowania, została wyznaczona do prowadzenia przedmiotowej sprawy.
Sam fakt podejmowania przez M.W. czynności polegających na wydaniu postanowienia z dnia 4 listopada 2013 r. o wyłączeniu B.S. i W.D. od udziału w postępowaniu i wyznaczeniu do prowadzeniu tejże sprawy K.C., skierowania do strony pisma z dnia 4 listopada 2013 r. o wskazanie numeru rachunku bankowego oraz pisma dotyczącego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, mieści się w normie kompetencyjnej wynikającej z art. 24 § 4 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. A z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, co uzasadnia konstatację, że wierzyciel ponownie rozpoznając sprawę nie uchybił wymogom z art. 153 p.p.s.a., zaś zarzut skargi w tej mierze należy uznać za bezpodstawny. Tym samym, w ocenie Sądu, wierzyciel nie naruszył również przepisów postępowania, o których mowa w art. 7 i 8 k.p.a.
Również za bezpodstawny uznano przewidziany w art. 33 pkt 1 pkt 6 u.p.e.a. zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Skarżący opiera ten zarzut przede wszystkim na twierdzeniu, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami brak przepisu, który nakazywałby stosowanie egzekucji administracyjnej do zwrotu odszkodowania. Wskazując na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2008 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 278/08 skarżący wywiódł, że sposobem dochodzenia roszczenia jest tryb egzekucji sądowej, nie zaś administracyjnej.
Tego zarzutu Sąd nie podzielił z następujących powodów:
Zgodnie z art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.) - dalej u.g.n., jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu.
Przepis ten zawarty jest w akcie prawnym należącym systemowo do dziedziny prawa administracyjnego. Sam ten fakt nie przesądza jeszcze o niedopuszczalności drogi cywilnej w sprawach objętych jego dyspozycją. Nie mniej jednak umiejscowienie tego przepisu nie może być uznane za przypadkowe. Otóż należy w tej kwestii uwzględnić, że art. 132 u.g.n. jako całość odnosi się do problematyki związanej z odszkodowaniem należnym za wywłaszczenie nieruchomości, kolejno odnosząc się do poszczególnych kwestii związanych z tym zagadnieniem, w tym również do trybu postępowania, wskazując jako właściwy tryb administracyjny. Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości stanowi roszczenie cywilnoprawne, jednakże ustawodawca przewidział, że jego rozstrzygnięcie następuje w drodze postępowania administracyjnego. Wprawdzie w ust. 3a, nie wskazano jako właściwej drogi postępowania administracyjnego, a zatem formy rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, należy jednak uznać, że również i w tym zakresie właściwa jest droga postępowania administracyjnego. Wydaje się również, że jednoczesna nowelizacja ust. 3 art. 132 u.g.n. i dodanie ust. 3a wskazuje, że ustawodawca w ust. 3a chciał uniknąć powtórzenia regulacji dotyczącej organu dokonującego waloryzacji.
Należy również uwzględnić, że waloryzacja odszkodowania jest ściśle związana z wypłaconym odszkodowaniem, dla którego podstawę stanowi decyzja administracyjna. Ustawa o gospodarce nieruchomościami także w innych przypadkach orzekania o odszkodowaniu przewiduje, że o jego waloryzacji rozstrzyga się w trybie administracyjnym (art. 142 ust. 1 i art. 140 ust. 2). Wskazuje to, że jako zasadę orzekania o waloryzacji świadczenia przyznanego w trybie administracyjnym przewidziano w u.g.n. także tryb administracyjny. Brak jest zaś argumentów dla uznania przypadków uregulowanych w art. 132 ust. 3a u.g.n. za stanowiące uzasadnienie dla odstępstwa od tej zasady.
Wymaga także odnotowania, że w sytuacji opisanej w dyspozycji art. 132 ust. 3a u.g.n. postępowanie administracyjne może toczyć się nadal. W takiej sytuacji kwestia wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pozostaje ostatecznie nierozstrzygnięta, a w konsekwencji droga do wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej, stosownie do art. 132 ustawy, pozostaje otwarta. Kwestia waloryzacji wypłaconego wcześniej odszkodowania powinna być wówczas rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym. Nie można zaś zakładać, że art. 132 ust. 3a wprowadza dla części przypadków waloryzacji odszkodowania wypłaconego na podstawie decyzji administracyjnej tryb administracyjny a dla pozostałych przypadków tryb waloryzacji sądowej.
Mając powyższe na uwadze, należy art. 132 ust. 3a u.g.n. zaliczyć do przepisów szczególnych wyłączających drogę sądową dla dochodzenia waloryzacji odszkodowania. Analogiczne w tej kwestii stanowisko zajął WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 11 czerwca 2008 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 118/08, stwierdzając w jego uzasadnieniu, że "do realizacji roszczenia pieniężnego o wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości należy stosować przepisy materialnego prawa administracyjnego, a nie prawo cywilne" (podobnie wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 582/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1798/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1051/10, wyrok WSA w Łodzi z 9 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 380/05; wyrok NSA z 18 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 762/07; wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1999 r., sygn. IV SA 1118/97 - wszystkie orzeczenia dostępnie w bazie orzeczeń: cbois.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie rozważania te korespondują, ze zgłoszonym przez skarżącego na poparcie tezy o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zarzutem przedawnienia egzekwowanego obowiązku, o którym mowa w art. 33 ust. 1 u.p.e.a..
Skoro, jak wskazano powyżej, do waloryzacji odszkodowania w trybie art. 132 u.g.n. mają zastosowanie przepisy materialnego prawa administracyjnego, to tym bardziej, realizacja obowiązku z art. 132 ust. 3a powinna odbyć się w takim samym trybie, ze wszystkimi konsekwencjami, a więc trybem postępowania i oceną wszystkich skutków prawnych. Innymi słowy, na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia w rozumieniu przepisów art.117-125 Kodeksu cywilnego, można mówić jedynie wtedy, gdy przepis prawa tak stanowi.
Tymczasem z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika, aby uprawnienie dochodzenia odszkodowania za odjęcie prawa własności działek gruntu wydzielonych pod drogi, miało ulegać przedawnieniu. Brak jest również jakiejkolwiek normy prawnej w tej ustawie, z której miałoby wynikać stosowanie instytucji przedawnienia określonej w art. 117 Kodeksu Cywilnego do obowiązku zwrotu odszkodowania wcześniej uzyskanego. Zatem, skoro decyzja Wojewody z dnia 21 lipca 1999 r., w części dotyczącej przyznania skarżącemu odszkodowania, została wyrokiem NSA z dnia 21 listopada 2002 r. uchylona, to na skarżącym ciąży z mocy prawa obowiązek zwrotu kwoty tej kwoty po jej waloryzacji na dzień zwrotu.
W kontekście powyższych rozważań, w ocenie Sądu, stanowisko wierzyciela odnośnie bezpodstawności zgłoszonego przez skarżącego zarzutu przedawnienia uznano za uzasadnione.
Orzekając w sprawie skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu wskazującego na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Sąd badał czy doręczone zobowiązanemu upomnienie odpowiada warunkom przewidzianym w tym przepisie, a nie wzorowi druku upomnienia z rozporządzenia wykonawczego. Samo opracowanie wzoru druku i zamieszczenie go w załączniku do rozporządzenia wykonawczego bez ustawowego nakazu jego stosowania oznacza brak obowiązku posługiwania się wzorem danego druku dla osiągnięcia zamierzonych skutków prawnych. Skoro wierzyciel nie był zobowiązany, a jedynie uprawniony do skorzystania z wzoru druku upomnienia, to tym samym wysyłając ostateczne wezwanie do zapłaty, zgodne z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a., pomimo braku jego wskazania w podstawie prawnej przedmiotowego wezwania działał w granicach i na podstawie prawa.
Zdaniem Sądu zasadny był natomiast zarzut skarżącego dotyczący niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.).
W ocenie Sądu, znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy, zawierał błędy w polach 30 i 50. Otóż w polu 30 zatytułowanym: "podstawa prawna należności (zaznaczyć właściwy kwadrat)" zaznaczono w kwadracie 1 orzeczenie z dnia 29 stycznia 2013 r. "ostateczne wezwanie do zapłaty", tymczasem właściwym jest zaznaczenie kwadratu 3 "z mocy prawa". Sąd stanął bowiem na stanowisku, że podstawę prawną prowadzenia egzekucji należy odróżnić od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, to podanie podstawy prawnej prowadzenia tej konkretnej egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. Przepis prawa musi w tej ostatniej sytuacji jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku.
Wierzyciel w rubryce 29 prawidłowo wskazał przepis prawa stanowiący podstawę prowadzenia egzekucji, jednakże podstawa prawna egzekwowanego obowiązku, wskazana w rubryce 30 nie może wynikać z ostatecznego wezwania do zapłaty, ale wyłącznie z mocy prawa, tj. art. 132 ust. 3a u.g.n., a zatem prawidłowym było zaznaczenie kwadratu 3 "z mocy prawa".
Stanowczo podkreślono, że stosownie do treści art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Rację miał zatem skarżący, że wezwanie do zapłaty nie mieści się w kategorii pojęć, o których mowa w tym przepisie i jako takie nie może być podstawą prawną należności.
Tym samym bezzasadnie wierzyciel w rubryce 50 tytułu wykonawczego zawarł informację o podstawie prawnej nie doręczenia zobowiązanemu upomnienia, skoro w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2013 r. odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia stwierdził, że rolę takiego upomnienia spełniało ostateczne wezwanie do zapłaty. Konsekwentnie, taka argumentacja wierzyciela powinna znaleźć odzwierciedlenie w polu 49 tytułu wykonawczego.
Podsumowując tę część rozważań Sąd w sprawie I SA/Gd 219/14 wskazał, że tytuł wykonawczy zawiera uchybienia na tyle istotne, że nie może stanowić podstawy wszczęcia egzekucji administracyjnej.
Rozpatrując ponownie wniosek w sprawie zarzutów jakie wniósł skarżący w dniu 7 czerwca 2013 r. do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 marca 2013 r. postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. Wojewoda uznał za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku i zarzut braku uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia oraz uznał za uzasadniony zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. braku wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze na to postanowienie uznać należy, że nie są one uzasadnione.
Zarzut naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. poprzez udział w postępowaniu w sprawie ponownego rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego pracownika organu administracji publicznej Wojewody, starszej księgowej E.G. ze względu na stosunek zależności wynikający z podległości służbowej w wydaniu zaskarżonego postanowienia z 15 lipca 2014 r., nie może być uwzględniony, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane i podpisane z upoważnienia Wojewody, a nie z upoważnienia przełożonej E.G. tj. kierownika Oddziału Zamiejscowego Wydziału Administracyjno - Gospodarczego M.W. bez wystąpienia stosunku podporządkowania. Sformułowany więc przez skarżącego zarzut powodujący w jego ocenie brak bezstronności pracownika organu ze względu na podległość służbową nie stanowi wystarczającej przesłanki do podważenia wydanego przez nią postanowienia.
Ponadto, jak przyjmuje się w orzecznictwie, ogólnikowe zarzuty podważające prowadzenie sprawy przez pracowników organu w sposób obiektywny i rzetelny, nie uzasadniają żądania wyłączenia tych pracowników w trybie art. 24 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 1989 r., IV SA 324/89 niepubl.).
Natomiast niezadowolenie skarżącego z wydanych w jego sprawach rozstrzygnięć i związane z tym żądanie odsunięcia od prowadzenia jego spraw osób przygotowujących rozstrzygnięcie, nie jest wystarczające do zastosowania instytucji, o której mowa w w/w przepisie.
Kolejny zarzut naruszenia przepisu art. 7 i 8 k.p.a. w ocenie Sądu także nie może być uwzględniony. Należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Natomiast to, że wydane w sprawie postanowienie nie spełnia oczekiwań skarżącego i w jego odczuciu jest dla niego krzywdzące, nie dowodzi jeszcze uchybienia wymogom przewidzianym we wskazanych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 8 k.p.a., przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Zgromadzony materiał sprawy jest pełny, co wykazała kontrola przeprowadzona także przez Sąd a wydane postanowienie wyjaśnia w sposób szczegółowy zastosowane przepisy prawne przy rozstrzyganiu sprawy.
W ocenie Sądu pozostałe zarzuty skargi zostały już ocenione przez Sąd w sprawie I SA/Gd 219/14.
Przypomnieć więc należy, że skoro zarówno ustawa z 1985 r., jak i ustawa z 1997 roku nie przewidują przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to tym samym roszczenie to nie ulega przedawnieniu, jeżeli wysokość tego roszczenia ustalona została decyzją administracyjną. Jest to zrozumiałe, skoro wszelkie obowiązki, nałożone decyzją administracyjną, podlegają wykonaniu niezależnie od upływu czasu, chyba że konkretny przepis prawa stanowi inaczej. Wobec powyższego art. 117-125 k.c., co do zwrotu nienależnie pobranej kwoty odszkodowania nie mają zastosowania.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej należy stwierdzić, iż zarzut ten także jest nieuzasadniony, ponieważ w postanowieniu z dnia 16 maja 2013 r. wierzyciel wyjaśnił zobowiązanemu, że podstawą prawną prowadzonej egzekucji jest art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tak więc egzekucja administracyjna jest dopuszczalna na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 i art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zakresie zarzutu skargi objętego przepisem art. 33 pkt 7 u.p.e.a., z mocy którego brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazać należy, że przedmiotowe wezwanie do zapłaty wprawdzie różniło się od wzoru druku upomnienia, stanowiącego załącznik do rozporządzenia wykonawczego, jednakże w pełni odpowiadało treści jaka wynika z powołanego wzoru oraz zawierało dane informacje i pouczenia, zgodne z tym wzorem. Tym samym wezwanie to w swojej formie i treści spełniało wymagania art. 15 ustawy egzekucyjnej a zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia przez organ egzekucyjny (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.), uznano za bezzasadny także w świetle oceny jego w sprawie I SA/Gd 219/14.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło